(1)

In de politieke beleidslijnen (1) werd het voornemen van de nieuwe Commissie aangekondigd om een nieuwe categorie kleine midcaps in te voeren en na te gaan of de bestaande regelgeving die van toepassing is op grote ondernemingen te belastend of onevenredig is of een belemmering vormt voor de ontwikkeling van hun concurrentievermogen. In haar mededeling over het EU-kompas voor concurrentievermogen (2) heeft de Commissie zich ertoe verbonden een nieuwe definitie van kleine midcaps voor te stellen om te zorgen voor evenredige regelgeving die is aangepast aan de omvang van de bedrijven. Door een nieuwe categorie ondernemingen te creëren (groter dan kmo’s maar kleiner dan grote bedrijven) zullen duizenden bedrijven in de EU de vruchten plukken van maatregelen op maat.

(2)

De Commissie heeft in haar mededeling “Steunpakket voor kleine en middelgrote ondernemingen” (3) een groot aantal acties voorgesteld op vier hoofdgebieden: hindernissen wegnemen voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), hun toegang tot financiering en tot geschoold personeel verbeteren, en kmo’s gedurende de gehele levenscyclus ondersteunen. Het doel daarvan is kmo’s in staat te stellen te concurreren en te groeien door hulp op korte termijn te bieden, het concurrentievermogen en de veerkracht van kmo’s op lange termijn te stimuleren en een eerlijk en kmo-vriendelijk ondernemingsklimaat te bevorderen. De Commissie zet zich daarom in voor de behoeften van ondernemingen die de definitie van “kmo” in Aanbeveling 2003/361/EG van de Commissie (4) ontgroeien, en van kleine midcaps in bredere zin, en zal een geharmoniseerde definitie van die ondernemingen opstellen.

(3)

Uit de studie tot inkaartbrenging van midcaps in de EU (5) is gebleken dat midcaps een segment van het bedrijfsleven vormen dat duidelijk te onderscheiden is van kmo’s, maar ook van grote ondernemingen. Hoewel midcaps sterker zijn en doorgaans sneller groeien, innovatiever zijn en beter omgaan met digitalisering dan kmo’s, hebben zij te maken met soortgelijke uitdagingen, zoals administratieve lasten of een gebrek aan geschoold personeel. Vergeleken met grote ondernemingen hebben zij echter een achterstand op belangrijke prestatiegebieden. Een definitie van kleine midcapondernemingen is ook nodig om de samenhang tussen beleidsmaatregelen gericht op de specifieke behoeften van kleine midcaps te verbeteren. Daarom moet op het niveau van de Unie een formele definitie van kleine midcapondernemingen worden opgesteld, waarmee beleidsmaatregelen mogelijk zouden worden gemaakt die gericht zijn op dat specifieke segment van ondernemingen.

(4)

Er wordt al een definitie van kleine midcapondernemingen op grond van de algemene groepsvrijstellingsverordening (6) en de richtsnoeren inzake risicofinanciering (7) gebruikt voor vastgestelde gevallen van marktfalen die vaak met gerichte financiële overheidssteun uit nationale middelen worden aangepakt. Het doel van een algemene definitie van kleine midcaps is echter niet om de definitie die voor de staatssteunregels wordt gebruikt als zodanig over te nemen, maar om als uitgangspunt te dienen voor gerichte beleidsondersteuning die ondernemingen kan helpen om in relevante en belangrijke sectoren op te schalen. De definitie van kleine midcaps in deze aanbeveling laat de in de context van staatssteun passend geachte drempelwaarden dan ook onverlet.

(5)

Bepaalde lidstaten, zoals Frankrijk en Duitsland (8) ,, hebben reeds definities vastgesteld voor ondernemingen die niet klein of middelgroot zijn, maar ook geen grote ondernemingen zijn. Volgens de logica van een eengemaakte EU-markt zonder binnengrenzen zou het gebruik van een gemeenschappelijke reeks criteria om naar kleine midcaps te verwijzen ervoor helpen zorgen dat ondernemingen in de hele EU gelijk worden behandeld.

(6)

Er is sprake van uitgebreide interactie tussen nationale maatregelen en maatregelen van de Unie ten behoeve van kleine midcapondernemingen, bijvoorbeeld in verband met structuurfondsen of onderzoek. Daarom moeten situaties worden vermeden waarin de Unie haar optreden op een bepaalde categorie ondernemingen richt en de lidstaten op een andere categorie. Ook moet worden aanbevolen dat de Commissie, de lidstaten, de Europese Investeringsbank (EIB) en het Europees Investeringsfonds (EIF) een gemeenschappelijke definitie gebruiken, teneinde de samenhang en doeltreffendheid van het beleid gericht op kleine midcapondernemingen te verbeteren. Het gebruik van een gemeenschappelijke definitie is ook nodig om de mogelijke risico’s van concurrentieverstoring te beperken.

(7)

Er is al een definitie van kleine midcapondernemingen opgenomen in artikel 2, punt 103 sexies), van Verordening (EU) nr. 651/2014 van de Commissie (9) en in de richtsnoeren van de Commissie inzake staatssteun ter bevordering van risicofinancieringsinvesteringen (10). Het wordt belangrijk geacht voort te bouwen op de zo opgedane ervaring en deskundigheid bij verdere mainstreaming van de steun voor dit specifieke segment van ondernemingen. Om het opschalen van ondernemingen beter te begeleiden en meer ondernemingen te bestrijken, moet de definitie in de huidige economische context echter ook betrekking hebben op ondernemingen die driemaal zo groot zijn als kmo’s (11).

(8)

De nadruk op kleine midcapondernemingen werd gerechtvaardigd geacht omdat de financieringskloof in 2014 in de effectbeoordeling van de mededeling van de Commissie “Richtsnoeren inzake staatssteun ter bevordering van risicofinancieringsinvesteringen” (12) werd aangemerkt als marktfalen dat niet alleen van invloed is op kmo’s in hun begin- en opstartfasen maar ook in hun latere uitbreidings- en groeifasen. In het verslag werd verduidelijkt dat kleine midcaps soms met hetzelfde marktfalen als kmo’s te maken kunnen krijgen als zij zich nog in hun groeifase bevinden.

(9)

Om ondernemingen in staat te stellen naadloos op te schalen van het kmo-segment naar het segment “kleine midcaps”, is het belangrijk dat de definities van kmo’s en kleine midcaps op dezelfde beginselen berusten en dat de twee definities elkaar niet overlappen. Er moet ook worden vastgesteld wat kleine midcapondernemingen zijn om te zorgen voor consistentie in het beleid en om de transitie voor ondernemingen die de definitie van kmo ontgroeien te helpen vergemakkelijken.

(10)

In overeenstemming met de artikelen 54, 101 en 102 van het VWEU wordt onder “onderneming” een entiteit verstaan die, ongeacht haar rechtsvorm, economische activiteiten verricht, met inbegrip van personenvennootschappen en verenigingen die geregeld economische activiteiten verrichten.

(11)

Het criterium van het aantal werkzame personen wordt als belangrijkste criterium gezien en moet het meeste gewicht krijgen. Er moeten niettemin aanvullende financiële criteria worden ingevoerd om ondernemingen met een uitzonderlijk hoge financiële omvang van de activiteiten, gemeten aan de hand van de omzet, en uitzonderlijk veel activa, gemeten aan de hand van de balans, van de definitie uit te sluiten. Het zou niet wenselijk zijn de omzet als het enige financiële criterium te hanteren, aangezien ondernemingen in de handels- en distributiesector vanwege de aard van hun activiteiten een hogere omzet hebben dan ondernemingen in de be- en verwerkende industrie. Het omzetcriterium moet dus worden gecombineerd met het balanstotaal (een criterium waarmee de totale waarde van een onderneming wordt weergegeven), en een onderneming mag alleen van de definitie van kleine midcaps worden uitgesloten indien zowel de omzet als de balans de grenswaarden overschrijden.

(12)

De financiële grenswaarden en de grenswaarden voor het aantal werkzame personen moeten maximumgrenswaarden zijn. Indien de lidstaten, de EIB en het EIF hun maatregelen willen richten op een specifiek segment van kleine midcapondernemingen kunnen zij maximumgrenswaarden vaststellen die lager zijn dan de maximumgrenswaarden van de Unie in punt 2 van de bijlage. Met het oog op administratieve vereenvoudiging kunnen de lidstaten, de EIB en het EIF het aantal werkzame personen in voorkomend geval als enig criterium gebruiken voor de uitvoering van hun beleid, zonder daarbij afbreuk te doen aan de mededingings- en staatssteunregels van het Unierecht.

(13)

Om beter zicht te krijgen op de economische positie van kleine midcapondernemingen en om groepen ondernemingen waarvan de economische macht die van echte kleine midcapondernemingen kan overschrijden, van deze definitie uit te sluiten, moet onderscheid worden gemaakt tussen verschillende soorten ondernemingen naargelang zij zelfstandig zijn, deelnemingen hebben zonder zeggenschapspositie (partnerondernemingen), of met andere ondernemingen zijn verbonden. De in Aanbeveling 2003/361/EG vastgestelde grenswaarde van 25 %, waaronder een onderneming als zelfstandig moet worden beschouwd, moet worden gehandhaafd voor de definitie van kleine midcapondernemingen.

(14)

Om het opschalen van ondernemingen uit het kmo-segment, de aandelenfinanciering van kleine midcapondernemingen en de plattelands- en lokale ontwikkeling te faciliteren, moeten ondernemingen ondanks een deelneming van 25 % of meer door bepaalde soorten investeerders als zelfstandig worden beschouwd als zij een positieve rol spelen voor de financiering en oprichting van ondernemingen. Dit moet ook gelden voor investeringen tot 5 000 000 EUR door “business angels” (natuurlijke personen of groepen van natuurlijke personen die geregeld durfkapitaal beleggen), vanwege de ervaring, vaardigheden en contacten voor bedijfsvoering die zij de ondernemer opleveren in vergelijking met andere durfkapitaalinvesteerders. Hun aandeleninvesteringen vormt tevens een aanvulling op de activiteiten van durfkapitaalinvesteerders.

(15)

Alternatieve beleggingsinstellingen, zoals durfkapitaal- of private-equityfondsen, moeten voor de berekening van het aantal werkzame personen en de financiële grenswaarden van deze aanbeveling niet als verbonden ondernemingen worden aangemerkt, zodat innovatieve ondernemingen financiering van hen kunnen blijven aantrekken voor hun activiteiten of groei. Om rekening te houden met de huidige marktpraktijken bij investeringen van durfkapitaal- of private-equityfondsen in innovatieve ondernemingen, is het passend te specificeren dat dergelijke alternatieve beleggingsinstellingen niet als verbonden ondernemingen moeten gelden wanneer zij en hun beheerder hun boekhouding gescheiden houden van die van de onderneming en wanneer zij een vooraf bepaalde beleggingsstrategie hebben om de onderneming te verlaten, onder meer door de waarde ervan door verkoop van de onderneming of anderszins te gelde te maken.

(16)

Om een en ander te vereenvoudigen, moeten de lidstaten en ondernemingen bij het definiëren van verbonden ondernemingen gebruikmaken van de voorwaarden van artikel 22 van Richtlijn 2013/34/EU van het Europees Parlement en de Raad (13), voor zover die voorwaarden geschikt zijn voor deze aanbeveling. Om aandeleninvesteringen in kleine midcapondernemingen te stimuleren, moet aangenomen kunnen worden dat bepaalde soorten beleggers, indien zich niet direct of indirect inlaten met de bedrijfsvoering van de onderneming, geen overheersende invloed op de onderneming in kwestie hebben, overeenkomstig artikel 2, punt 15), van Richtlijn 2013/34/EU.

(17)

Om ervoor te zorgen dat de voordelen voor kleine midcaps die door verschillende regels of maatregelen worden geboden, ten goede komen aan ondernemingen die deze echt nodig hebben, moet in voorkomend geval ook rekening worden gehouden met de via natuurlijke personen tussen de ondernemingen bestaande banden. Om het onderzoek naar dergelijke situaties tot het absolute minimum te beperken, moet het onderzoek naar die banden worden beperkt tot de relevante markt of aanverwante markten, door te verwijzen naar de mededeling van de Commissie inzake de bepaling van de relevante markt voor het gemeenschappelijke mededingingsrecht (14).

(18)

Om te voorkomen dat willekeurig onderscheid wordt gemaakt tussen verschillende overheidsinstanties van een lidstaat en ten behoeve van de rechtszekerheid, moet worden bevestigd dat een onderneming waarvan 25 % of meer van het kapitaal of de stemrechten onder zeggenschap staat van een overheidsinstantie of een openbaar lichaam, geen kleine midcaponderneming is.

(19)

Om de administratieve lasten voor de ondernemingen te verlichten en de afhandeling van dossiers waarin de onderneming een kleine midcaponderneming moet zijn, te vergemakkelijken en te bespoedigen, moet het ondernemingen zijn toegestaan verklaringen op erewoord over bepaalde kenmerken van de onderneming te gebruiken.

(20)

De samenstelling van het personeelsbestand moet in detail worden vastgesteld om een onderneming als kleine midcaponderneming te beschouwen. Om de ontwikkeling van beroepsopleiding te bevorderen, moeten leerlingen en studenten met een beroepsopleidingsovereenkomst bij de berekening van het aantal werkzame personen buiten beschouwing worden gelaten. Ook zwangerschaps- en ouderschapsverlof moeten bij de berekening van het aantal werkzame personen buiten beschouwing worden gelaten.

(21)

De verschillende soorten ondernemingen (zelfstandige ondernemingen, partnerondernemingen of verbonden ondernemingen), gedefinieerd volgens hun banden met en betrokkenheid bij andere ondernemingen, komen overeen met objectief verschillende integratieniveaus. Daarom moet worden aanbevolen voor elk van deze soorten ondernemingen verschillende criteria toe te passen bij de berekening van de grootheden die hun activiteit en hun economische macht uitdrukken.

(22)

Om ervoor te zorgen dat de Commissie een register bijhoudt van het gebruik van of verwijzingen naar de in deze aanbeveling vastgestelde definitie van kleine midcapondernemingen, moet de lidstaten, de EIB en het EIF worden verzocht de Commissie in kennis te stellen van dergelijk gebruik of dergelijke verwijzingen.

(23)

Om de Commissie in staat te stellen statistieken te genereren waarin rekening wordt gehouden met deze definitie moet informatie over aanvullende groottecriteria (omzet, balanstotaal) worden verzameld. Om extra enquêtes te voorkomen en de lasten voor ondernemingen te beperken, moeten de nationale statistische diensten duurzame toegang krijgen tot relevante administratieve bronnen in de lidstaten,