(1)

Tá úsáid teicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide, agus spleáchas orthu, anois ina ngnéithe bunúsacha i ngach earnáil den ghníomhaíocht eacnamaíoch agus den tsochaí i bhfianaise idirnascthacht agus idirspleáchas údaráis riaracháin poiblí, ghnólachtaí agus shaoránaigh na mBallstát a bheith ag méadú i gcónaí thar earnálacha agus thar theorainneacha, rud a thugann leochaileachtaí féideartha isteach ag an am céanna.

(2)

Tá méid, minicíocht agus tionchar teagmhas cibearshlándála ag méadú ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal domhanda, lena n-áirítear ionsaithe ar an slabhra soláthair chun críocha cibirspiaireachta, bogearraí éirice nó cur isteach. Is bagairt mhór iad ar fheidhmiú córas gréasáin agus faisnéise. I bhfianaise thimpeallacht na bagartha atá ag athrú go tapa, is gá ullmhacht mhéadaithe a bheith ag baint le creat cibearshlándála an Aontais mar gheall ar an mbagairt ó theagmhais mhórscála chibearshlándála a d’fhéadfadh a bheith ina gcúis le suaitheadh suntasach nó damáiste suntasach ar bhonneagar criticiúil. Téann an bhagairt sin níos faide ná cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine, agus is dócha go leanfaidh sí de bheith ann i bhfianaise an iliomad gníomhaithe a bhfuil baint acu leis an teannas geopholaitiúil atá ann faoi láthair. Is féidir le teagmhais den sórt sin bac a chur ar sholáthar seirbhísí poiblí toisc gur minic a dhírítear cibirionsaithe ar sheirbhísí poiblí áitiúla, réigiúnacha nó náisiúnta agus bonneagar poiblí áitiúil, réigiúnach nó náisiúnta, agus go mbíonn na húdaráis áitiúla an-leochaileach ina leith, lena n-áirítear mar gheall ar a n-acmhainní teoranta. Is féidir leo freisin bac a chur ar shaothrú gníomhaíochtaí eacnamaíocha, lena n-áirítear in earnálacha ardchiticiúlachta nó in earnálacha criticiúla eile, caillteanais shuntasacha airgeadais a ghiniúint, an bonn a bhaint ó mhuinín na n-úsáideoirí, damáiste mór a dhéanamh don gheilleagar agus do chórais dhaonlathacha an Aontais, agus d’fhéadfaidís iarmhairtí sláinte nó iarmhairtí a d’fhéadfadh a bheith bagrach don bheatha a bheith acu fiú. Thairis sin, tá teagmhais chibearshlándála dothuartha, toisc gur minic a thagann siad chun cinn agus go bhforbraítear iad go tapa, nach gcoinnítear i limistéar geografach sonrach ar leith iad, agus go dtarlaíonn siad ag an am céanna nó go scaiptear iad ar an toirt ar fud go leor tíortha. Tá sé tábhachtach dlúthchomhar a bheith ann idir an earnáil phoiblí, an earnáil phríobháideach, an saol acadúil, an tsochaí shibhialta agus na meáin.

(3)

Is gá seasamh iomaíoch na tionsclaíochta agus seirbhísí san Aontas a neartú ar fud an gheilleagair dhigitigh agus tacú lena gclaochlú digiteach, trí leibhéal na cibearshlándála sa Mhargadh Aonair Digiteach a threisiú mar a mholtar i dtrí thogra éagsúla ón gComhdháil ar Thodhchaí na hEorpa. Is gá athléimneacht saoránach, gnólachtaí, lena n-áirítear micrifhiontair, fiontair bheaga agus mheánmhéide, agus gnólachtaí nuathionscanta, agus eintitis a oibríonn bonneagar criticiúil, a mhéadú i gcoinne cibearbhagairtí atá ag dul i méid, ar bagairtí iad a bhféadfadh tionchar tubaisteach a bheith acu ar an tsochaí agus ar an ngeilleagar. Dá bhrí sin, tá gá le hinfheistíocht i mbonneagar agus i seirbhísí agus cumais a chothú chun scileanna cibearshlándála a fhorbairt lena dtacófar le brath níos tapa agus le freagairt níos tapa ar chibearbhagairtí agus cibirtheagmhais. Ina theannta sin, tá cúnamh de dhíth ar na Ballstáit chun ullmhú níos fearr do theagmhais shuntasacha chibearshlándála agus do theagmhais mhórscála chibearshlándála agus chun freagairt orthu comh maith le cúnamh maidir leis an téarnamh tosaigh uathu Ag tógáil ar na struchtúir atá ann cheana agus i ndlúthchomhar leo, ba cheart don Aontas a acmhainneachtaí a mhéadú sna réimsí sin freisin, go háirithe maidir le sonraí i leith cibearbhagairtí agus cibirtheagmhais a bhailiú agus a anailísiú.

(4)

Tá roinnt beart déanta ag an Aontas cheana chun leochaileachtaí a laghdú agus chun athléimneacht bonneagair chriticiúil agus eintiteas i gcoinne rioscaí a mhéadú, go háirithe Rialachán (AE) 2019/881 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5), Treoracha 2013/40/AE (6) agus (AE) 2022/2555 (7) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, agus Moladh (AE) 2017/1584 (8) ón gCoimisiún. Ina theannta sin, sa Mholadh ón gComhairle an 8 Nollaig 2022 maidir le cur chuige comhordaithe uile-Aontais chun athléimneacht an bhonneagair chriticiúil a neartú, iarrtar ar na Ballstáit bearta a dhéanamh, agus oibriú i gcomhar lena chéile, leis an gCoimisiún agus le húdaráis phoiblí ábhartha eile chomh maith leis na heintitis lena mbaineann, chun feabhas a chur ar athléimneacht an bhonneagair chriticiúil a úsáidtear chun seirbhísí fíor-riachtanacha a sholáthar sa mhargadh inmheánach.

(5)

Mar gheall ar na rioscaí cibearshlándála atá ag dul i méid agus ar thimpeallacht bhagartha chasta fhoriomlán, agus riosca soiléir ann go mbeidh iarmhairtí tapa teagmhas ag dul ó Bhallstát amháin go Ballstát eile agus ó thríú tír go dtí an tAontas, is gá an dlúthpháirtíocht a neartú ar leibhéal an Aontais chun cibearbhagairtí agus cibirtheagmhais a bhrath, ullmhú dóibh, freagairt orthu agus téarnamh uathu ar bhealach níos fearr, go háirithe trí chumais na struchtúr atá ann cheana a threisiú. Thairis sin, iarradh sna conclúidí ón gComhairle an 23 Bealtaine 2022 maidir le seasamh cibearshlándála an Aontais Eorpaigh ar an gCoimisiún togra a thíolacadh maidir le Ciste Freagartha Éigeandála nua.

(6)

Sa Teachtaireacht Chomhpháirteach ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála an 10 Samhain 2022 chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle maidir le Beartas an Aontais maidir leis an gCibearchosaint, fógraíodh Tionscnamh an Aontais um Chibear-Dhlúthpháirtíocht a bhfuil na cuspóirí seo aige: cumais choiteanna braite, feasachta staide agus freagartha san Aontas a neartú trí chur in úsáid bonneagair de Lárionaid Oibríochtaí Slándála (SOCanna) de chuid an Aontais a chur chun cinn, trí thacú le cibearchúltaca a fhorbairt de réir a chéile ar leibhéal an Aontais le seirbhísí ó sholáthraithe príobháideacha iontaofa agus trí eintitis chriticiúla a thástáil le haghaidh leochaileachtaí féideartha bunaithe ar mheasúnuithe riosca an Aontais.

(7)

Is gá brath agus feasacht staide cibearbhagairtí agus cibirtheagmhas a neartú ar fud an Aontais agus dlúthpháirtíocht a neartú trí fheabhas a chur ar ullmhacht agus cumais na mBallstát agus an Aontais teagmhais shuntasacha chibearshlándála agus teagmhais mhórscála chibearshlándála a chosc agus freagairt orthu. Dá bhrí sin, ba cheart líonra uile-Eorpach de chibearmhoil (an ‘Córas Eorpach um Rabhadh Cibearshlándála’) a bhunú chun cumais chomhordaithe braite agus feasachta staide a fhorbairt, lena dtreiseofar cumais braite bagairtí agus comhroinnte faisnéise an Aontais; ba cheart Sásra um Éigeandáil Chibearshlándála a bhunú chun tacú leis na Ballstáit arna iarraidh sin dóibh ullmhú do theagmhais shuntasacha chibearshlándála agus teagmhais mhórscála chibearshlándála, freagairt orthu, tionchar teagmhais chibearshlándála shuntasacha agus teagmhais mhórscála chibearshlándála a mhaolú agus téarnamh a thionscnamh uathu agus chun tacú le húsáideoirí eile agus iad ag freagairt ar theagmhais shuntasacha chibearshlándála agus ar theagmhais chibearshlándála choibhéiseacha ar mhórscála; agus ba cheart Sásra Eorpach um Athbhreithniú ar Theagmhais Chibearshlándála a bhunú chun athbhreithniú agus measúnú a dhéanamh ar theagmhais shuntasacha chibearshlándála nó ar theagmhais mhórscála chibearshlándála. Ba cheart na gníomhaíochtaí a rinneadh de bhun an Rialacháin seo a dhéanamh agus urraim chuí á tabhairt d’inniúlachtaí na mBallstát agus ba cheart dóibh na gníomhaíochtaí arna ndéanamh ag líonra CSIRTanna, ag an ngréasán Eorpach um Eagrú an idirchaidrimh maidir le Cibirghéarchéimeanna (EU-CyCLONe) nó ag an nGrúpa Comhair (Grúpa Comhair maidir le Slándáil Gréasáin agus Faisnéise), a bunaíodh go léir de bhun Threoir (AE) 2022/2555, a chomhlánú agus gan na gníomhaíochtaí sin a dhúbláil. Tá na gníomhaíochtaí sin gan dochar d’Airteagail 107 agus 108 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE).

(8)

Chun na cuspóirí sin a bhaint amach, is gá Rialachán (AE) 2021/694 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (9) a leasú in áiteanna áirithe. Go háirithe, ba cheart Rialachán (AE) 2021/694 a leasú leis an Rialachán seo a mhéid a bhaineann le cuspóirí oibríochtúla nua a chur isteach a bhaineann leis an gCóras Eorpach um Rabhadh Cibearshlándála agus leis an Sásra um Éigeandáil Chibearshlándála faoi Chuspóir Sonrach 3 den Chlár don Eoraip Dhigiteach (CED), arb é is aidhm dó athléimneacht, sláine agus iontaofacht an Mhargaidh Aonair Dhigitigh a ráthú, acmhainneachtaí a neartú chun faireachán a dhéanamh ar chibirionsaithe agus cibearbhagairtí agus freagairt dóibh, agus comhar agus comhordú trasteorann maidir leis an gcibearshlándáil a threisiú. D’fhéadfadh ról tábhachtach a bheith ag an gCóras Eorpach um Rabhadh Cibearshlándála maidir le tacú leis na Ballstáit i dtaobh cibearbhagairtí a réamh-mheas agus cosaint a thabhairt orthu, agus d’fhéadfadh ról tábhachtach a bheith ag Cúltaca Cibearshlándála an Aontais maidir le tacaíocht a thabhairt do na Ballstáit, d’institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais, agus do thríú tíortha atá comhlachaithe le CED, agus iad ag freagairt do theagmhais shuntasacha chibearshlándála, teagmhais mhórscála chibearshlándála agus teagmhais chibearshlándála choibhéiseacha ar mhórscála, agus na tionchair sin a mhaolú. D’fhéadfadh damáiste suntasach ábhartha nó neamhábhartha agus rioscaí tromchúiseacha slándála poiblí agus sábháilteachta a bheith i gceist leis an tionchar sin. I bhfianaise na ról sonrach a d’fhéadfadh a bheith ag an gCóras Eorpach um Rabhadh Cibearshlándála agus ag Cúltaca Cibearshlándála an Aontais, ba cheart Rialachán (AE) 2021/694 a leasú leis an Rialachán seo a mhéid a bhaineann le rannpháirtíocht eintiteas dlítheanach atá bunaithe san Aontas ach atá á rialú ó thríú tíortha, i gcás ina bhfuil fíor-riosca ann nach mbeidh na huirlisí, an bonneagar agus na seirbhísí is gá agus atá leordhóthanach, nó an teicneolaíocht, an saineolas agus an acmhainneacht, ar fáil san Aontas agus inar mó na tairbhí a bhaineann leis na heintitis sin a áireamh ná an riosca slándála. Ba cheart na coinníollacha sonracha faoina bhféadfar tacaíocht airgeadais a dheonú do ghníomhaíochtaí lena gcuirtear chun feidhme an Córas Eorpach um Rabhadh Cibearshlándála agus Cúltaca Cibearshlándála an Aontais a bhunú agus ba cheart na sásraí rialachais agus comhordúcháin is gá chun na cuspóirí atá beartaithe a bhaint amach a shainiú. Ba cheart tuairiscí ar ghníomhaíochtaí atá beartaithe faoi na cuspóirí oibríochtúla nua a bheith san áireamh i leasuithe eile ar Rialachán (AE) 2021/694, chomh maith le táscairí intomhaiste chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme na gcuspóirí oibríochtúla nua sin.

(9)

Chun freagairt an Aontais ar chibearbhagairtí agus cibirtheagmhais a neartú, tá comhar le heagraíochtaí idirnáisiúnta agus le comhpháirtithe idirnáisiúnta iontaofa a bhfuil an dearcadh céanna acu ríthábhachtach. Sa chomhthéacs sin, ba cheart comhpháirtithe idirnáisiúnta atá iontaofa agus a bhfuil an dearcadh céanna acu a thuiscint mar thíortha a roinneann na prionsabail a spreag cruthú an Aontais, eadhon an daonlathas, an smacht reachta, an uilíocht agus dodhealaitheacht chearta an duine agus na mbunsaoirsí, an meas ar dhínit an duine, prionsabail an chomhionannais agus na dlúthpháirtíochta, agus an meas ar phrionsabail Chairt na Náisiún Aontaithe agus ar phrionsabail an dlí idirnáisiúnta, agus nach mbaineann an bonn ó leasanna bunúsacha slándála an Aontais ná a Bhallstát. D’fhéadfadh comhar den sórt sin a bheith tairbhiúil freisin i leith na ngníomhaíochtaí arna ndéanamh faoin Rialachán seo, go háirithe an Córas Eorpach um Rabhadh Cibearshlándála agus Cúltaca Cibearshlándála an Aontais. Le Rialachán (AE) 2021/694, ba cheart foráil a dhéanamh, faoi réir coinníollacha áirithe infhaighteachta agus slándála, maidir le tairiscintí don Chóras Eorpach um Rabhadh Cibearshlándála agus do Chúltaca Cibearshlándála an Aontais a bheith oscailte d’eintitis dhlítheanacha arna rialú ó thríú tíortha, faoi réir ceanglais slándála. Agus measúnú á dhéanamh ar an riosca slándála a bhaineann leis an soláthar a oscailt ar an mbealach sin, tá sé tábhachtach na prionsabail agus na luachanna atá ag an Aontas le comhpháirtithe idirnáisiúnta a bhfuil an dearcadh céanna acu leis a chur i gcuntas, i gcás ina mbaineann na prionsabail agus na luachanna sin le leasanna slándála bunriachtanacha an Aontais. Ina theannta sin, i gcás ina mbíonn ceanglais slándála den sórt sin á mbreithniú faoi Rialachán (AE) 2021/694, d’fhéadfaí roinnt gnéithe a chur i gcuntas, amhail struchtúr corparáideach agus próiseas cinnteoireachta eintitis, slándáil sonraí agus faisnéise rúnaicmithe nó íogaire agus a áirithiú nach mbeidh torthaí na gníomhaíochta faoi réir rialú nó srianta ag tríú tíortha neamh-incháilithe.

(10)

Ba cheart foráil a dhéanamh maidir le maoiniú gníomhaíochtaí faoin Rialachán seo i Rialachán (AE) 2021/694, ar cheart é a bheith i gcónaí mar an bunghníomh ábhartha le haghaidh na ngníomhaíochtaí a chumhdaítear faoi Chuspóir Sonrach 3 de CED. Tá foráil le déanamh sna cláir oibre ábhartha maidir le coinníollacha sonracha rannpháirtíochta maidir le gach gníomhaíocht, i gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/694.

(11)

Tá feidhm ag rialacha airgeadais cothrománacha arna nglacadh ag Parlaimint na hEorpa agus ag an gComhairle ar bhonn Airteagal 322 CFAE maidir leis an Rialachán seo. Leagtar síos na rialacha sin i Rialachán (AE, Euratom)2024/2509 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (10) agus cinntear leo, go háirithe, an nós imeachta maidir le buiséad an Aontais a bhunú agus a chur chun feidhme, agus déantar foráil leo maidir le seiceálacha ar fhreagracht gníomhaithe airgeadais. Áirítear leis na rialacha arna nglacadh ar bhonn Airteagal 322 CFAE freisin córas ginearálta coinníollachta chun buiséad an Aontais a chosaint arna bhunú i Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (11).

(12)

Cé go bhfuil bearta maidir le cosc agus ullmhacht fíor-riachtanach chun feabhas a chur ar athléimneacht an Aontais agus aghaidh á tabhairt aige ar theagmhais shuntasacha chibearshlándála, ar theagmhais mhórscála chibearshlándála, agus ar theagmhais chibearshlándála choibhéiseacha ar mhórscála, ní féidir tarlú, uainiú agus méid na dteagmhas sin a thuar de bharr a gcineáil. D’fhéadfadh éagsúlacht shuntasach a bheith idir na hacmhainní airgeadais is gá chun freagairt leormhaith a áirithiú ó bhliain go bliain agus ba cheart a bheith in ann iad a chur ar fáil láithreach. Dá bhrí sin, chun prionsabal buiséadach na hintuarthachta a thabhairt chun réitigh leis an ngá freagairt go tapa do riachtanais nua, ní mór cur chun feidhme airgeadais na gclár oibre a oiriúnú. Dá bhrí sin, ní iomchuí tabhairt anonn leithreasuithe nár úsáideadh a údarú, ach amháin don bhliain dár gcionn agus do Chúltaca Cibearshlándála an Aontais agus do na gníomhaíochtaí lena dtacaítear le cúnamh frithpháirteach amháin, chomh maith le tabhairt anonn na leithreasuithe a údaraítear de bhun Airteagal 12(4) de Rialachán (AE, Euratom) 2024/2509.

(13)

Chun cibearbhagairtí agus cibirtheagmhais a chosc, a bhrath, measúnú a dhéanamh orthu, freagairt orthu, agus téarnamh uathu ar bhealach níos éifeachtaí, is gá eolas níos cuimsithí a fhorbairt faoi na bagairtí ar shócmhainní criticiúla agus ar bhonneagar criticiúil ar chríoch an Aontais, lena n-áirítear a ndáileadh geografach, a n-idirnasc agus a dtionchar féideartha i gcás cibirionsaithe lena ndéantar difear don bhonneagar sin. Áirítear le cur chuige réamhghníomhach chun cibearbhagairtí a shainaithint, a mhaolú agus a chosc acmhainneacht mhéadaithe ardchumas braite. Ba cheart roinnt Cibearmhol Trasteorann idiroibritheach a bheith sa Chóras Eorpach um Rabhadh Cibearshlándála, agus déanann gach ceann acu trí Chibearmhol Náisiúnta nó níos mó a ghrúpáil le chéile. Leis an mbonneagar sin, ba cheart freastal ar leasanna agus riachtanais chibearshlándála náisiúnta agus ar leasanna agus riachtanais chibearshlándála an Aontais, lena ndéantar teicneolaíocht úrscothach a ghiaráil le haghaidh ardbhailiúchán sonraí agus faisnéise atá ábhartha agus, i gcás inarb iomchuí, anaithnidithe agus uirlisí anailísíochta ábhartha lena bhfeabhsaítear cibearchumais chomhordaithe braitea agus bhainistithe agus lena soláthraítear feasacht staide fíor-ama. Ba cheart don bhonneagar sin fónamh chun seasamh na cibearshlándála a fheabhsú, trí bhrath, comhiomlánú agus anailísiú sonraí agus faisnéise a mhéadú agus é mar aidhm leis cibearbhagairtí agus cibirtheagmhais a chosc agus ar an gcaoi sin eintitis agus líonraí an Aontais atá freagrach as bainistiú cibirghéarchéime san Aontas a chomhlánú agus tacú leo, go háirithe EU-CyCLONe.

(14)

Is ar bhonn deonach a ghlacfaidh na Ballstáit páirt sa Chóras Eorpach um Rabhadh Cibearshlándála. Ba cheart do gach Ballstát eintiteas aonair a ainmniú ar an leibhéal náisiúnta a mbeidh sé de chúram air comhordú a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí braite cibearbhagairtí sa Bhallstát sin. Leis na Cibearmhoil Náisiúnta sin, ba cheart gníomhú mar phointe tagartha agus mar thairseach ar an leibhéal náisiúnta le haghaidh rannpháirtíocht sa Chóras Eorpach um Rabhadh Cibearshlándála agus ba cheart a áirithiú go gcomhroinnfear agus go mbaileofar faisnéis faoi chibearbhagairtí ó eintitis phoiblí agus phríobháideacha ar an leibhéal náisiúnta ar bhealach éifeachtach agus cuíchóirithe. D’fhéadfadh Cibearmhoil Náisiúnta an comhar agus an chomhroinnt faisnéise idir eintitis phoiblí agus phríobháideacha a neartú agus d’fhéadfaidís tacú freisin le malartú sonraí agus faisnéise ábhartha le pobail earnála agus trasearnála ábhartha, lena n-áirítear Lárionaid ábhartha um Chomhroinnt agus Anailísiú Faisnéise (‘ISACanna’) ón tionscal. Tá dlúthchomhar comhordaithe idir eintitis phoiblí agus phríobháideacha lárnach chun cibear-athléimneacht an Aontais a neartú. Tá comhordú den sórt sin thar a bheith luachmhar i gcomhthéacs faisnéis faoi chibearbhagairtí a chomhroinnt chun feabhas a chur ar an gcibearchosaint ghníomhach. Mar chuid de chomhar agus comhroinnt faisnéise den sórt sin, d’fhéadfadh Cibearmhoil Náisiúnta faisnéis shonrach a iarraidh agus a fháil. Leis an Rialachán seo, ní chuirtear oibleagáid ar na Cibearmhoil Náisiúnta sin, ná ní chumhachtaítear leo, iarrataí den sórt sin a fhorfheidhmiú. I gcás inarb iomchuí agus i gcomhréir le dlí an Aontais agus leis an dlí náisiúnta, d’fhéadfaí a bheith san áireamh san fhaisnéis a iarrtar nó a fhaightear sonraí teiliméadrachta, sonraí braiteora agus sonraí logála ó eintitis, amhail soláthraithe seirbhísí slándála bainistithe, a oibríonn in earnálacha ardchriticiúlachta nó earnálacha criticiúla eile laistigh den Bhallstát sin, chun feabhas a chur ar bhrath tapa cibearbhagairtí agus cibirtheagmhas a d’fhéadfadh a bheith ann ag céim níos luaithe, agus ar an gcaoi sin feabhas a chur ar an bhfeasacht staide. Murab é an Cibearmhol Náisiúnta an t-údarás inniúil arna ainmniú nó arna bhunú ag an mBallstát ábhartha de bhun Airteagal 8(1) de Threoir (AE) 2022/2555, tá sé ríthábhachtach go ndéanfaidh sé comhordú leis an údarás inniúil sin i leith iarrataí ar shonraí den sórt sin agus i leith iad a fháil.

(15)

Mar chuid den Chóras Eorpach um Rabhadh Cibearshlándála, ba cheart roinnt Cibearmhoil Trasteorann a bhunú. Leis na Cibearmhoil Trasteorann sin, ba cheart Cibearmhoil Náisiúnta ó thrí Bhallstát ar a laghad a thabhairt le chéile, chun a áirithiú gur féidir na tairbhí a bhaineann le brath bagairtí trasteorann agus comhroinnt agus bainistiú faisnéise a bhaint amach ina n-iomláine. Ba cheart é a bheith mar chuspóir ginearálta ag Cibearmhoil Trasteorann acmhainneachtaí a neartú chun cibearbhagairtí a anailísiú, a chosc agus a bhrath agus chun tacú le táirgeadh faisnéise ardcháilíochta cibearbhagartha, go háirithe trí fhaisnéis ábhartha agus, i gcás inarb iomchuí, anaithnidithe a chomhroinnt i dtimpeallacht iontaofa agus shlán, ó fhoinsí éagsúla, idir phoiblí agus phríobháideach, agus trí uirlisí úrscothacha a chomhroinnt agus a úsáid go comhpháirteach, agus cumais braite, anailíse agus coisc a fhorbairt go comhpháirteach i dtimpeallacht iontaofa agus shlán. Leis na Cibearmhoil Trasteorann, ba cheart acmhainneacht bhreise nua a sholáthar, lena gcuirtear le SOCanna agus CSIRTanna atá ann cheana agus le gníomhaithe ábhartha eile, lena n-áirítear líonra CSIRTanna, agus lena gcomhlánaítear iad.

(16)

Maidir le Ballstát arna roghnú ag an Lárionad Eorpach um Inniúlachtaí Tionsclaíochta Cibearshlándála, Teicneolaíochta Cibearshlándála agus Taighde Cibearshlándála (ECCC) arna bhunú ag Rialachán (AE) 2021/887 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (12) tar éis glao ar léirithe spéise chun Cibearmhol Náisiúnta a chur ar bun nó chun cumais Cibearmhoil Náisiúnta atá ann cheana a fheabhsú, ba cheart dó uirlisí, bonneagar nó seirbhísí ábhartha a cheannach i gcomhpháirt le ECCC. Ba cheart do Bhallstát den sórt sin a bheith incháilithe chun deontas a fháil chun na huirlisí, an bonneagar nó na seirbhísí a oibriú. Ba cheart do Cuibhreannas Óstach, ina bhfuil trí Bhallstát ar a laghad, a roghnaigh ECCC tar éis glao ar léirithe spéise chun Cibearmhol Trasteorann a chur ar bun nó chun cumais Cibearmhoil Trasteorann atá ann cheana a fheabhsú uirlisí, bonneagar nó seirbhísí ábhartha a cheannach i gcomhpháirt le ECCC. Ba cheart don Chuibhreannas Óstach a bheith incháilithe chun deontas a fháil chun na huirlisí, an bonneagar nó na seirbhísí a oibriú. Ba cheart do ECCC agus d’údaráis chonarthacha ábhartha ó na Ballstáit a roghnaítear tar éis na nglaonna ar léirithe spéise sin an nós imeachta soláthair chun go gceannófaí na huirlisí, an bonneagar nó na seirbhísí ábhartha a chur i gcrích go comhpháirteach. Ba cheart soláthar den sórt sin a bheith i gcomhréir le hAirteagal 168(2) de Rialachán (AE, Euratom)2024/2509, agus le Rialacha Airgeadais ECCC. Dá bhrí sin, níor cheart eintitis phríobháideacha a bheith incháilithe chun páirt a ghlacadh sna glaonna ar léirithe spéise maidir le huirlisí, bonneagar nó seirbhísí a cheannach go comhpháirteach le ECCC, ná deontais a fháil chun na huirlisí, an bonneagar nó na seirbhísí sin a oibriú. Mar sin féin, ba cheart na Ballstáit a bheith in ann páirt a thabhairt d’eintitis phríobháideacha i mbunú, i bhfeabhsú agus in oibriú a gCibearmhol Náisiúnta agus a gCibearmhol Trasteorann ar bhealaí eile a mheasann siad a bheith iomchuí, i gcomhréir le dlí an Aontais agus leis an dlí náisiúnta. D’fhéadfadh eintitis phríobháideacha a bheith incháilithe freisin chun cistiú a fháil ón Aontas de bhun Rialachán (AE) 2021/887 chun tacaíocht a sholáthar do Chibearmhoil Náisiúnta.

(17)

Chun feabhas a chur ar bhrath cibearbhagairtí agus ar fheasacht staide san Aontas, ba cheart an Ballstát a roghnaítear, tar éis glao ar léirithe spéise, chun Cibearmhol Náisiúnta a chur ar bun nó feabhas a chur ar chumais Cibearmhoil Náisiúnta gealltanas a thabhairt iarratas a dhéanamh ar pháirt a ghlacadh i gCibearmhol Trasteorann. Mura bhfuil Ballstát ina rannpháirtí i gCibearmhol Trasteorann laistigh de dhá bhliain ón dáta a fhaightear na huirlisí, an bonneagar nó na seirbhísí, nó a fhaigheann sé cistiú deontais, cibé acu is túisce a tharlóidh, níor cheart dó a bheith incháilithe chun páirt a ghlacadh i ngníomhaíochtaí tacaíochta breise de chuid an Aontais laistigh de chreat an Chórais Eorpaigh um Rabhadh Cibearshlándála chun feabhas a chur ar chumais a Chibearmhoil Náisiúnta. I gcásanna den sórt sin, d’fhéadfadh eintitis ó na Ballstáit a bheith rannpháirteach fós i nglaonna ar thograí maidir le hábhair eile faoi CED nó cláir chistiúcháin eile an Aontais, lena n-áirítear glaonna ar acmhainneachtaí le haghaidh cibearbhraite agus comhroinnt faisnéise, ar choinníoll go gcomhlíonann na heintitis sin na critéir incháilitheachta atá bunaithe sna cláir sin.

(18)

Déanann CSIRTanna faisnéis a mhalartú laistigh de líonra CSIRTanna, i gcomhréir le Treoir (AE) 2022/2555. Ba cheart an Córas Eorpach um Rabhadh Cibearshlándála a bheith ina chumas nua atá comhlántach le líonra CSIRTanna trí rannchuidiú le feasacht staide de chuid an Aontais a fhorbairt lena bhféadfar cumais an líonra sin a threisiú. Ba cheart do Chibearmhoil Trasteorann comhordú agus comhoibriú go dlúth le líonra CSIRTanna. Ba cheart dóibh gníomhú trí shonraí a chomhthiomsú agus faisnéis ábhartha agus, i gcás inarb iomchuí, faisnéis anaithnidithe maidir le cibearbhagairtí ó eintitis phoiblí agus phríobháideacha a chomhroinnt, luach na sonraí agus na faisnéise sin a fheabhsú trí anailís shaineolach agus bonneagar agus uirlisí úrscothacha arna bhfáil go comhpháirteach, agus rannchuidiú le ceannasacht theicneolaíoch an Aontais, lena uathriail straitéiseach oscailte, lena iomaíochas agus lena athléimneacht agus le cumais an Aontais a fhorbairt.

(19)

Ba cheart Cibearmhoil Trasteorann a bheith mar phointe lárnach lena gceadófar comhthiomsú leathan sonraí ábhartha agus faisnéise faoi chibearbhagairtí, agus lena n-éascaítear faisnéis faoi bhagairtí a scaipeadh i measc tacar mór éagsúil geallsealbhóirí, amhail Foirne Práinnfhreagartha Ríomhaire (CERTanna), CSIRTanna, ISACanna, agus oibreoirí bonneagair chriticiúil. Ba cheart do chomhaltaí an Chuibhreannais Óstaigh an fhaisnéis ábhartha atá le comhroinnt i measc rannpháirtithe an Chibearmhoil Trasteorann lena mbaineann a shonrú sa chomhaontú cuibhreannais. D’fhéadfaí a bheith san áireamh leis an bhfaisnéis a mhalartaítear i measc rannpháirtithe i gCibearmhol Trasteorann, mar shampla, sonraí ó líonraí agus ó bhraiteoirí, fothaí faisnéise faoi bhagairtí, táscairí maidir le cur i mbaol, agus faisnéis chomhthéacsaithe faoi theagmhais, cibearbhagairtí, neasteagmhais, leochaileachtaí, teicnící agus nósanna imeachta, teaicticí sáraíochta, faisnéis a bhaineann go sonrach le gníomhaithe bagartha, rabhaidh chibearshlándála agus moltaí maidir le cumraíocht uirlisí cibearshlándála chun cibirionsaithe a bhrath. Ina theannta sin, ba cheart do Chibearmhoil Trasteorann comhaontuithe comhair a dhéanamh lena chéile. Leis na comhaontuithe comhair sin, ba cheart, go háirithe, prionsabail maidir le comhroinnt faisnéise agus idir-inoibritheacht a shonrú. Ba cheart a gclásail a bhaineann le hidir-inoibritheacht, go háirithe formáidí agus prótacail maidir le comhroinnt faisnéise, a bheith faoi threoir ag treoirlínte idir-inoibritheachta arna n-eisiúint ag Gníomhaireacht an Aontais um Chibearshlándáil arna bunú le Rialachán (AE) 2019/881 (ENISA) agus, dá bhrí sin, ba cheart na treoirlínte sin a bheith mar thúsphointe acu. Ba cheart na treoirlínte sin a eisiúint go pras chun a áirithiú gur féidir le Cibearmhoil Trasteorann iad a chur i gcuntas go luath. Ba cheart caighdeáin idirnáisiúnta agus dea-chleachtais agus feidhmiú aon Chibearmhol Trasteorann atá bunaithe a chur i gcuntas iontu.

(20)

Ba cheart do Chibearmhoil Trasteorann agus líonra CSIRTanna oibriú i ndlúthchomhar le chéile chun sineirgí agus comhlántacht gníomhaíochtaí a áirithiú. Chun na críche sin, ba cheart dóibh teacht ar chomhaontú maidir le socruithe nós imeachta maidir le comhar agus comhroinnt faisnéise ábhartha. D’fhéadfaí a bheith san áireamh leis sin faisnéis ábhartha a chomhroinnt maidir le cibearbhagairtí agus teagmhais shuntasacha chibearshlándála agus a áirithiú go gcomhroinnfear le líonra CSIRTanna taithí ar uirlisí úrscothacha, go háirithe an intleacht shaorga agus teicneolaíocht anailísíochta sonraí, a úsáidtear laistigh de na Cibearmhoil Trasteorann.

(21)

Is réamhriachtanas fíor-riachtanach í feasacht staide chomhroinnte i measc na n-údarás ábhartha le haghaidh ullmhacht agus comhordú uile-Aontais maidir le teagmhais shuntasacha chibearshlándála agus teagmhais mhórscála chibearshlándála. Le Treoir (AE) 2022/2555, bunaítear EUCyCLONe chun tacú le bainistiú comhordaithe teagmhas agus géarchéimeanna mórscála cibearshlándála ar an leibhéal oibríochtúil agus chun malartú tráthrialta faisnéise ábhartha i measc na mBallstát agus institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais a áirithiú. Le Treoir (AE) 2022/2555, bunaítear freisin líonra CSIRTanna chun comhar oibríochtúil tapa éifeachtach a chur chun cinn i measc na mBallstát uile. Chun feasacht staide a áirithiú agus dlúthpháirtíocht a neartú, i gcásanna ina bhfaigheann Cibearmhoil Trasteorann faisnéis a bhaineann le teagmhas mórscála cibearshlándála a d’fhéadfadh a bheith ann nó atá fós ar siúl, ba cheart dóibh faisnéis ábhartha a sholáthar do líonra CSIRTanna agus faisnéis a chur in iúl, mar luathrabhadh, do EU-CyCLONe. Go háirithe, ag brath ar an gcás, d’fhéadfadh faisnéis theicniúil, faisnéis faoi chineál agus cúiseanna an ionsaitheora nó an ionsaitheora fhéideartha, agus faisnéis neamhtheicniúil ardleibhéil faoi theagmhas mórscála cibearshlándála a d’fhéadfadh a bheith ann nó atá ar siúl faoi láthair a bheith san áireamh san fhaisnéis atá le comhroinnt. Sa chomhthéacs sin, ba cheart aird chuí a thabhairt ar an bprionsabal ‘ar bhonn riachtanais eolais’ agus ar chineál na faisnéise a chomhroinntear a d’fhéadfadh a bheith íogair. Le Treoir (AE) 2022/2555, athdhearbhaítear freisin freagrachtaí an Choimisiúin sa Sásra Aontais um Chosaint Shibhialta (UCPM) a bunaíodh le Cinneadh 1313/2013/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (13), agus a fhreagracht maidir le tuarascálacha anailíseacha a chur ar fáil le haghaidh Shocruithe Comhtháite an Aontais maidir le Freagairt Pholaitiúil ar Ghéarchéimeanna (Socruithe IPCR) de bhun Chinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1993 (14). I gcás ina gcomhroinneann Cibearmhoil Trasteorann faisnéis ábhartha agus luathrabhaidh a bhaineann le teagmhas mórscála cibearshlándála a d’fhéadfadh a bheith ann nó atá fós ar siúl le EU-CyCLONe agus leis an líonra CSIRTanna, tá sé ríthábhachtach an fhaisnéis sin a chomhroinnt trí na líonraí sin le húdaráis na mBallstát agus leis an gCoimisiún. I ndáil leis sin, foráiltear le Treoir (AE) 2022/2555 gurb é cuspóir EU-CyCLONe tacú le bainistiú comhordaithe ar theagmhais agus géarchéimeanna mórscála cibearshlándála ar an leibhéal oibríochtúil agus malartú tráthrialta faisnéise ábhartha a áirithiú i measc na mBallstát agus institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí de chuid an Aontais. Áirítear ar chúraimí EU-CyCLONe feasacht staide chomhroinnte a fhorbairt le haghaidh na dteagmhas agus na ngéarchéimeanna sin. Tá sé ríthábhachtach go n-áiritheoidh EU-CyCLONe, i gcomhréir leis an gcuspóir sin agus lena chúraimí, go ndéantar faisnéis den sórt sin a chur ar fáil láithreach d’ionadaithe ábhartha na mBallstát agus don Choimisiún. Chuige sin, tá sé ríthábhachtach go n-áireofaí forálacha iomchuí i rialacha nós imeachta EU-CyCLONe.

(22)

Ba cheart d’eintitis atá rannpháirteach sa Chóras Eorpach um Rabhadh Cibearshlándála ardleibhéal idir-inoibritheachta a áirithiú eatarthu féin, lena n-áirítear, de réir mar is iomchuí, a mhéid a bhaineann le formáidí sonraí, tacsanomaíocht, agus uirlisí láimhseála sonraí agus anailísíochta sonraí. Ba cheart dóibh a áirithiú freisin bealaí cumarsáide slána, íosleibhéal slándála shraith na feidhme, deais feasachta staide agus táscairí. Ba cheart an obair atá déanta cheana i gcomhthéacs chur chun feidhme Threoir (AE) 2022/2555 a chur i gcuntas i nglacadh comhthacsanomaíochta agus i bhforbairt teimpléid i gcás tuarascálacha staide chun cur síos a dhéanamh ar chúiseanna cibearbhagairtí agus rioscaí a bhraitear.

(23)

Chun malartú sonraí agus faisnéise ábhartha maidir le cibearbhagairtí ó fhoinsí éagsúla a chumasú, ar bhonn mórscála, i dtimpeallacht iontaofa agus shlán, ba cheart uirlisí, trealamh agus bonneagar atá úrscothach agus an-slán, chomh maith le pearsanra oilte, a bheith ag eintitis atá rannpháirteach sa Chóras Eorpach um Rabhadh Cibearshlándála. Leis sin, ba cheart a bheith in ann feabhas a chur ar acmhainneachtaí braite comhchoiteanna agus rabhaidh thráthúla d’údaráis agus d’eintitis ábhartha, go háirithe trí úsáid a bhaint as na teicneolaíochtaí intleachta saorga agus anailísíochta sonraí is déanaí.

(24)

Trí shonraí agus faisnéis ábhartha a bhailiú, a anailísiú, a chomhroinnt agus a mhalartú, ba cheart don Chóras Eorpach um Rabhadh Cibearshlándála ceannasacht theicneolaíoch agus uathriail straitéiseach oscailte an Aontais a fheabhsú i réimse na cibearshlándála, an iomaíochais agus na hathléimneachta. Le comhthiomsú sonraí coimeádta ardcháilíochta, d’fhéadfaí rannchuidiú freisin le forbairt ardteicneolaíochtaí na hintleachta saorga agus na hanailísíochta sonraí. Tá maoirseacht dhaonna agus, chuige sin, lucht saothair oilte ríthábhachtach i gcónaí chun sonraí ardcháilíochta a chomhthiomsú go héifeachtach.

(25)

Cé gur tionscadal sibhialtach é an Córas Eorpach um Rabhadh Cibearshlándála, d’fhéadfadh an pobal cibearchosanta leas a bhaint as cumais shibhialtacha braiteal agus feasachta staide níos láidre a fhorbraítear chun bonneagar criticiúil a chosaint.

(26)

Le malartú faisnéise idir rannpháirtithe an Chórais Eorpaigh um Rabhadh Cibearshlándála, ba cheart ceanglais dhlíthiúla atá ann cheana agus go háirithe dlí an Aontais agus an dlí náisiúnta maidir le cosaint sonraí a chomhlíonadh, chomh maith le rialacha iomaíochta an Aontais lena rialaítear malartú faisnéise. Ba cheart d’fhaighteoir na faisnéise bearta teicniúla agus eagraíochtúla a chur chun feidhme lena gcosnófar cearta agus saoirsí na ndaoine is ábhar do na sonraí, a mhéid is gá sonraí pearsanta a phróiseáil, agus na sonraí a scriosadh a luaithe nach bhfuil gá leo a thuilleadh chun na críche atá luaite agus ba cheart dó a chur in iúl don eintiteas a chuir na sonraí ar fáil gur scriosadh na sonraí.

(27)

Tá sé ríthábhachtach rúndacht agus slándáil faisnéise a chaomhnú do gach ceann de na trí cholún den Rialachán seo, cibé acu chun comhroinnt nó malartú faisnéise a spreagadh i gcomhthéacs an Chórais Eorpaigh um Rabhadh Cibearshlándála, chun leasanna na n-eintiteas atá ag cur isteach ar thacaíocht faoin Sásra um Éigeandáil Chibearshlándála a chaomhnú, nó chun a áirithiú gur féidir le tuarascálacha faoin Sásra Eorpach um Athbhreithniú ar Theagmhais Chibearshlándála ceachtanna úsáideacha a fhoghlaim gan tionchar diúltach a bheith acu ar na heintitis dá ndéanann na teagmhais difear. Braitheann rannpháirtíocht na mBallstát agus na n-eintiteas sna sásraí sin ar chaidrimh iontaoibhe idir a gcomhpháirteanna. I gcás ina bhfuil faisnéis rúnda de bhun rialacha an Aontais nó rialacha náisiúnta, ba cheart comhroinnt nó malartú na faisnéise sin faoin Rialachán seo a theorannú don mhéid atá ábhartha agus comhréireach le cuspóir na comhroinne nó an mhalartaithe. Le comhroinnt nó malartú den sórt sin, ba cheart rúndacht na faisnéise sin a chaomhnú freisin, lena n-áirítear slándáil agus leasanna tráchtála aon eintiteas lena mbaineann a chosaint. D’fhéadfaí comhroinnt nó malartú faisnéise de bhun an Rialacháin seo a dhéanamh trí úsáid a bhaint as comhaontuithe neamhnochta, nó treoir maidir le dáileadh faisnéise amhail an prótacal soilse tráchta (TLP). Tá an TLP le tuiscint mar bhealach chun faisnéis a sholáthar faoi aon teorainneacha i ndáil le faisnéis a scaipeadh a thuilleadh. Úsáidtear é i mbeagnach gach CSIRT agus i roinnt ISACanna. Sa bhreis ar na ceanglais ghinearálta sin, a mhéid a bhaineann leis an gCóras Eorpach um Rabhadh Cibearshlándála, ba cheart rialacha sonracha a leagan síos i gcomhaontuithe na gCuibhreannas Óstach maidir leis na coinníollacha le haghaidh comhroinnt faisnéise laistigh den Chibearmhol Trasteorann lena mbaineann. D’fhéadfaí a éileamh leis na comhaontuithe sin, go háirithe, nach ndéanfaí faisnéis a chomhroinnt ach amháin i gcomhréir le dlí an Aontais agus leis an dlí náisiúnta.

(28)

Maidir le cur in úsáid Chúltaca Cibearshlándála an Aontais, tá gá le rialacha sonracha rúndachta. Déanfar tacaíocht a iarraidh, a mheasúnú agus a sholáthar i gcomhthéacs géarchéime agus i ndáil le heintitis a oibríonn in earnálacha íogaire. Ionas go bhfeidhmeoidh an Cúltaca go héifeachtach, tá sé fíor-riachtanach go mbeidh úsáideoirí agus eintitis in ann an fhaisnéis uile is gá a chomhroinnt, agus rochtain uirthi a sholáthar, gan mhoill, ionas go bhféadfaidh gach eintiteas a chion a dhéanamh sa mheasúnú ar iarrataí agus i gcur in úsáid na tacaíochta. Dá réir sin, ba cheart foráil a dhéanamh sa Rialachán seo nach n-úsáidfear nó nach gcomhroinnfear an fhaisnéis sin ach amháin i gcás inar gá sin le haghaidh oibríocht an Chúltaca, agus níor cheart an fhaisnéis sin atá rúnda nó rúnaicmithe de bhun an dlí náisiúnta agus dhlí an Aontais a úsáid agus a chomhroinnt ach amháin i gcomhréir leis an dlí sin. Ina theannta sin, ba cheart d’úsáideoirí a bheith in ann i gcónaí, i gcás inarb iomchuí, prótacail chomhroinnte faisnéise amhail TLP a úsáid chun teorainneacha a shonrú tuilleadh. Cé go bhfuil lánrogha ag úsáideoirí ina leith sin, tá sé tábhachtach, agus na teorainneacha sin á gcur i bhfeidhm acu, go gcuirfí i gcuntas na hiarmhairtí a d’fhéadfadh a bheith ann, go háirithe maidir le moill ar mheasúnú nó ar sheachadadh na seirbhísí arna n-iarraidh. Chun Cúltaca éifeachtúil a bheith ann, tá sé tábhachtach go ndéanfadh an t-údarás conarthach na hiarmhairtí sin a shoiléiriú don úsáideoir sula gcuirfidh sé iarraidh isteach. Tá na coimircí sin teoranta d’iarraidh agus do sholáthar seirbhísí Cúltaca agus ní dhéanann siad difear do mhalartú faisnéise i gcomhthéacsanna eile, amhail soláthar an Chúltaca.

(29)

I bhfianaise an mhéadaithe atá ag teacht ar rioscaí agus an líon teagmhas a dhéanann difear do na Ballstáit, is gá ionstraim tacaíochta géarchéime a bhunú, eadhon an Sásra um Éigeandáil Chibearshlándála, chun feabhas a chur ar athléimneacht an Aontais i gcoinne teagmhais shuntasacha chibearshlándála, teagmhais mhórscála chibearshlándála agus teagmhais chibearshlándála choibhéiseacha ar mhórscála agus gníomhaíochtaí na mBallstát a chomhlánú trí thacaíocht airgeadais éigeandála le haghaidh ullmhachta, freagairt ar theagmhais agus téarnamh tosaigh seirbhísí bunriachtanacha. Ós rud é gur próiseas cuimsitheach é téarnamh iomlán ó theagmhas chun feidhmiú an eintitis dá ndearna an teagmhas difear a athbhunú ón staid roimh an teagmhas agus go bhféadfadh sé gur próiseas fada é a mbeadh costais shuntasacha ag baint leis, ba cheart an tacaíocht ó Chúltaca Cibearshlándála an Aontais a theorannú do chéim thosaigh an phróisis téarnaimh, as a dtiocfaidh athbhunú feidhmiúlachtaí bunúsacha na gcóras. Leis an Sásra um Éigeandáil Chibearshlándála, ba cheart cur in úsáid mear agus éifeachtach cúnaimh a chumasú in imthosca sainithe agus faoi dhálaí soiléire agus faireachán agus meastóireacht chúramach a éascú ar conas a úsáideadh acmhainní. Cé gur ar na Ballstáit atá an príomhchúram i dtaobh teagmhais agus géarchéimeanna a chosc, ullmhú do na teagmhais agus na géarchéimeanna sin agus freagairt orthu, is leis an Sásra um Éigeandáil Chibearshlándála a dhéantar dlúthpháirtíocht idir na Ballstáit a chur chun cinn i gcomhréir le hAirteagal 3(3) den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE).

(30)

Leis an Sásra um Éigeandáil Chibearshlándála, ba cheart tacaíocht a thabhairt do na Ballstáit lena gcomhlánaítear a mbearta agus a n-acmhainní féin, agus roghanna tacaíochta eile atá ann cheana i gcás freagairt ar theagmhais shuntasacha chibearshlándála agus teagmhais mhórscála chibearshlándála agus téarnamh tosaigh uathu, amhail na seirbhísí a sholáthraíonn ENISA i gcomhréir lena sainordú, an fhreagairt chomhordaithe agus an cúnamh ó líonra CSIRTanna, an tacaíocht maolaithe ó EU-CyCLONe, chomh maith le cúnamh frithpháirteach idir na Ballstáit lena n-áirítear i gcomhthéacs Airteagal 42(7) CAE agus Foirne Mearfhreagartha Cibirtheagmhas an bhuanchomhair struchtúrtha (PESCO) arna mbunú de bhun Chinneadh (CBES) 2017/2315 ón gComhairle (15). Ba cheart aghaidh a thabhairt ann ar an ngá atá lena áirithiú go mbeidh modhanna speisialaithe ar fáil chun tacú le hullmhacht do theagmhais chibearshlándála ar fud an Aontais agus i dtríú tíortha atá comhlachaithe le CED, freagairt ar na teagmhais sin agus téarnaimh uathu.

(31)

Tá an Rialachán seo gan dochar do nósanna imeachta agus creataí chun freagairt ar ghéarchéimeanna a chomhordú ar leibhéal an Aontais, go háirithe an Sásra Aontais um Chosaint Shibhialta a bunaíodh faoi Chinneadh Uimh. 1313/2013/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (16), Socruithe IPCR agus Moladh (AE) 2017/1584 ón gCoimisiún (17). Leis an tacaíocht a chuirtear ar fáil faoin Sásra um Éigeandáil Chibearshlándála, féadfar an cúnamh a chuirtear ar fáil i gcomhthéacs an chomhbheartais eachtraigh agus slándála agus an chomhbheartais slándála agus cosanta a chomhlánú, lena n-áirítear trí na Foirne Mearfhreagartha Cibirtheagmhas, agus cineál sibhialtach an tSásra á chur i gcuntas. Is féidir leis an tacaíocht a chuirtear ar fáil faoin Sásra um Éigeandáil Chibearshlándála gníomhaíochtaí arna gcur chun feidhme i gcomhthéacs Airteagal 42(7) CAE a chomhlánú, lena n-áirítear cúnamh arna sholáthar ag Ballstát amháin do Bhallstát eile, nó a bheith mar chuid den fhreagairt chomhpháirteach idir an tAontas agus na Ballstáit nó i gcásanna dá dtagraítear in Airteagal 222 CFAE. Ba cheart cur chun feidhme an Rialacháin seo a chomhordú freisin le cur chun feidhme na mbeart faoi Bhosca Uirlisí na Cibearthaidhleoireachta, i gcás inarb iomchuí.

(32)

Cúnamh a sholáthraítear faoin Rialachán seo, ba cheart é a bheith ag tacú agus comhlántach leis na gníomhaíochtaí a dhéanann na Ballstáit ar an leibhéal náisiúnta. Chuige sin, ba cheart dlúthchomhar agus comhairliúchán idir na Ballstáit, an Coimisiún, ENISA, agus, i gcás inarb ábhartha, ECCC a áirithiú. Agus tacaíocht á hiarraidh acu faoin Sásra um Éigeandáil Chibearshlándála, ba cheart do na Ballstáit faisnéis ábhartha a sholáthar lena dtugtar bonn cirt don ghá atá le tacaíocht.

(33)

Le Treoir (AE) 2022/2555, ceanglaítear ar na Ballstáit údarás bainistíochta cibirghéarchéime amháin nó níos mó a ainmniú nó a bhunú agus a áirithiú go bhfuil acmhainní leormhaithe acu chun a gcúraimí a dhéanamh ar bhealach éifeachtach agus éifeachtúil. Ceanglaítear léi freisin ar na Ballstáit cumais, sócmhainní agus nósanna imeachta is féidir a chur in úsáid i gcás géarchéime a shainaithint chomh maith le plean náisiúnta freagartha ar theagmhais agus géarchéimeanna mórscála cibearshlándála a ghlacadh ina leagtar amach na cuspóirí agus na socruithe maidir le teagmhais agus géarchéimeanna mórscála cibearshlándála a bhainistiú. Ceanglaítear ar na Ballstáit freisin CSIRT amháin nó níos mó a bhunú a mbeidh freagrachtaí láimhseála teagmhas de chúram orthu i gcomhréir le próiseas dea-shainithe agus lena gcumhdaítear ar a laghad na hearnálacha, na fo-earnálacha agus na cineálacha eintiteas faoi raon feidhme na Treorach sin, agus a áirithiú go bhfuil acmhainní leormhaithe acu chun a gcúraimí a dhéanamh go héifeachtach. Tá an Rialachán seo gan dochar do ról an Choimisiúin maidir le comhlíontacht na mBallstát le hoibleagáidí Threoir (AE) 2022/2555 a áirithiú. Leis an Sásra um Éigeandáil Chibearshlándála, ba cheart cúnamh a chur ar fáil do ghníomhaíochtaí atá dírithe ar ullmhacht a threisiú chomh maith le gníomhaíochtaí freagartha ar theagmhais chun tionchar teagmhas suntasach cibearshlándála agus teagmhas mórscála cibearshlándála a mhaolú, chun tacú leis an téarnamh tosaigh nó chun feidhmiúlachtaí bunúsacha na seirbhísí arna soláthar ag eintitis a oibríonn in earnálacha ardchriticiúlachta nó eintitis a oibríonn in earnálacha criticiúla eile a athbhunú.

(34)

Mar chuid de na gníomhaíochtaí ullmhachta, chun cur chuige comhsheasmhach a chur chun cinn agus an tslándáil a neartú ar fud an Aontais agus a mhargaidh inmheánaigh, ba cheart tacaíocht a chur ar fáil chun tástáil agus measúnú a dhéanamh ar chibearshlándáil eintiteas a oibríonn in earnálacha ardchriticiúlachta arna sainaithint de bhun Threoir (AE) 2022/2555 ar bhealach comhordaithe, lena n-áirítear trí chleachtadh agus oiliúint. Chun na críche sin, ba cheart don Choimisiún, tar éis dó dul i gcomhairle le ENISA, leis an nGrúpa Comhair maidir le Slándáil Gréasáin agus Faisnéise agus le EU-CyCLONe, earnálacha nó fo-earnálacha ábhartha a shainaithint go tráthrialta, ar cheart dóibh a bheith incháilithe chun tacaíocht airgeadais a fháil le haghaidh tástáil chomhordaithe ullmhachta ar leibhéal an Aontais. Ba cheart na hearnálacha nó na fo-earnálacha a roghnú ó na hearnálacha ardchriticiúlachta a liostaítear in Iarscríbhinn I a ghabhann le Treoir (AE) 2022/2555. Ba cheart an tástáil chomhordaithe ullmhachta a bheith bunaithe ar chásanna riosca agus modheolaíochtaí coiteanna. Agus earnálacha á roghnú agus cásanna riosca á bhforbairt, ba cheart measúnuithe riosca agus cásanna riosca ábhartha uile-Aontais a chur i gcuntas, lena n-áirítear an gá atá le dúbláil a sheachaint, amhail an mheastóireacht riosca agus na cásanna riosca arna n-iarraidh sna conclúidí ón gComhairle maidir le seasamh cibearshlándála an Aontais a fhorbairt arna ndéanamh ag an gCoimisiún, Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála (‘an tArdionadaí’) agus an Grúpa Comhair maidir le Slándáil Gréasáin agus Faisnéise, i gcomhar le comhlachtaí agus gníomhaireachtaí ábhartha sibhialta agus míleata agus líonraí bunaithe, lena n-áirítear EU-CyCLONe, chomh maith leis an measúnú riosca ar líonraí cumarsáide agus bonneagar cumarsáide arna iarraidh ag an nGlao Aireachta Comhpháirteach ó Nevers agus arna dhéanamh ag an nGrúpa Comhair maidir le Slándáil Gréasáin agus Faisnéise, le tacaíocht ón gCoimisiún agus ó ENISA, agus i gcomhar le Comhlacht na Rialálaithe Eorpacha um Chumarsáid Leictreonach arna bhunú le Rialachán (AE) 2018/1971 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18), na measúnuithe riosca slándála comhordaithe ar leibhéal an Aontais atá le déanamh de bhun Airteagal 22 de Threoir (AE) 2022/2555 agus an tástáil athléimneachta digití oibríochtúla dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2022/2554 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19). Agus earnálacha á roghnú, ba cheart an Moladh ón gComhairle maidir le cur chuige comhordaithe uile-Aontais chun go neartófaí athléimneacht an bhonneagair chriticiúil a chur i gcuntas freisin.

(35)

Ina theannta sin, leis an Sásra um Éigeandáil Chibearshlándála, ba cheart tacaíocht a chur ar fáil i leith gníomhaíochtaí ullmhachta eile agus tacú le hullmhacht in earnálacha eile, nach gcumhdaítear le tástáil chomhordaithe ullmhachta eintiteas a oibríonn in earnálacha ardchriticiúlachta nó eintiteas a oibríonn in earnálacha criticiúla eile. D’fhéadfaí cineálacha éagsúla gníomhaíochta náisiúnta ullmhachta a áireamh ar na gníomhaíochtaí sin.

(36)

Nuair a fhaigheann na Ballstáit deontais chun tacú le gníomhaíochtaí ullmhachta, féadfaidh eintitis in earnálacha ardchriticiúlachta páirt a ghlacadh sna gníomhaíochtaí sin ar bhonn deonach. Is dea-chleachtas é go ndéanfaidh eintitis rannpháirteacha, tar éis na ngníomhaíochtaí sin, plean feabhsúcháin a tharraingt suas chun aon mholtaí a thagann as sin maidir le bearta sonracha a chur chun feidhme chun an tairbhe is mó is féidir a bhaint as an ngníomhaíocht ullmhachta. Cé go bhfuil sé tábhachtach go n-iarrfaidh na Ballstáit, mar chuid de na gníomhaíochtaí, go ndéanfadh eintitis rannpháirteacha pleananna feabhsúcháin den sórt sin a tharraingt suas agus a chur chun feidhme, ní chuirtear oibleagáid ar na Ballstáit ná ní chumhachtaítear dóibh leis an Rialachán seo iarrataí den sórt sin a fhorfheidhmiú. Tá iarrataí den sórt sin gan dochar do na ceanglais ar eintitis agus do chumhachtaí maoirseachta le haghaidh údaráis inniúla i gcomhréir le Treoir (AE) 2022/2555.

(37)

Leis an Sásra um Éigeandáil Chibearshlándála, ba cheart tacaíocht a chur ar fáil freisin le haghaidh gníomhaíochtaí freagartha ar theagmhais chun tionchar teagmhas suntasach cibearshlándála, teagmhas mórscála cibearshlándála agus teagmhas cibearshlándála coibhéiseach ar mhórscála a mhaolú, chun tacú le téarnamh tosaigh nó chun feidhmiú seirbhísí fíor-riachtanacha a athbhunú. I gcás inarb iomchuí, ba cheart leis an sásra sin UCPM a chomhlánú chun cur chuige cuimsitheach a áirithiú chun freagairt ar thionchar teagmhas ar shaoránaigh.

(38)

Ba cheart don Sásra um Éigeandáil Chibearshlándála tacú le cúnamh teicniúil arna chur ar fáil ag Ballstát amháin do Bhallstát eile dá ndéanann teagmhas suntasach cibearshlándála nó teagmhas mórscála cibearshlándála difear, lena n-áirítear ag CSIRTanna dá dtagraítear in Airteagal 11(3), pointe (f) de Threoir (AE) 2022/2555. Ba cheart cead a bheith ag na Ballstáit a chuireann an cúnamh sin ar fáil iarrataí a chur isteach chun costais a bhaineann le foirne saineolaithe a sheoladh faoi chuimsiú an chúnaimh fhrithpháirtigh a chumhdach. D’fhéadfaí speansais taistil, lóistín agus liúntais laethúla saineolaithe cibearshlándála a áireamh ar na costais incháilithe.

(39)

I bhfianaise an róil ríthábhachtaigh atá ag gnóthais phríobháideacha maidir le teagmhais chibearshlándála mhórscála agus teagmhais chibearshlándála choibhéiseacha ar mhórscála a bhrath agus maidir le hullmhú dóibh agus freagairt orthu, tá sé tábhachtach aitheantas a thabhairt don luach a bhaineann le comhar deonach pro bono leis na gnóthais sin, trína dtairgeann siad seirbhísí gan luach saothair i gcás teagmhas agus géarchéimeanna mórscála cibearshlándála agus teagmhas agus géarchéimeanna cibearshlándála coibhéiseacha ar mhórscála. D’fhéadfadh ENISA, i gcomhar le EU-CyCLONe, faireachán a dhéanamh ar éabhlóid na dtionscnamh pro bono sin agus comhlíonadh na gcritéar is infheidhme maidir le soláthraithe iontaofa seirbhísí slándála bainistithe faoin Rialachán seo a chur chun cinn, lena n-áirítear i ndáil le hiontaofacht gnóthas príobháideach, a dtaithí chomh maith leis an gcumas faisnéis íogair a láimhseáil ar bhealach slán.

(40)

Mar chuid den Sásra um Éigeandáil Chibearshlándála, ba cheart Cúltaca Cibearshlándála an Aontais a chur ar bun de réir a chéile, ina mbeidh seirbhísí ó sholáthraithe iontaofa seirbhísí slándála bainistithe chun tacú leis an bhfreagairt agus chun gníomhaíochtaí téarnaimh a thionscnamh i gcás teagmhas suntasach cibearshlándála, teagmhas mórscála cibearshlándála nó teagmhas cibearshlándála coibhéiseach ar mhórscála a dhéanann difear do na Ballstáit, d’institiúidí, do chomhlachtaí, d’oifigí nó do ghníomhaireachtaí an Aontais, nó do thríú tíortha atá comhlachaithe le CED. Le Cúltaca Cibearshlándála an Aontais, ba cheart infhaighteacht agus ullmhacht seirbhísí a áirithiú. Ba cheart, dá bhrí sin, seirbhísí a ghealltar roimh ré a bheith ar áireamh ann, lena n-áirítear, mar shampla, acmhainneachtaí atá ar fuireachas agus ar féidir iad a imscaradh faoi ghearrfhógra. Ba cheart do na seirbhísí ó Chúltaca Cibearshlándála an Aontais tacú leis na húdaráis náisiúnta cúnamh a chur ar fáil d’eintitis dá ndéantar difear a oibríonn in earnálacha ardchriticiúlachta nó d’eintitis dá ndéantar difear a oibríonn in earnálacha criticiúla eile mar chomhlánú ar a ngníomhaíochtaí féin ar an leibhéal náisiúnta. Leis na seirbhísí ó Chúltaca Cibearshlándála an Aontais, ba cheart a bheith in ann tacaíocht a thabhairt d’institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais freisin, faoi choinníollacha comhchosúla. D’fhéadfadh Cúltaca Cibearshlándála an Aontais rannchuidiú freisin le seasamh iomaíoch na hearnála tionsclaíochta agus seirbhísí san Aontas a neartú ar fud an gheilleagair dhigitigh, lena n-áirítear micrifhiontair agus fiontair bheaga agus mheánmhéide chomh maith le gnólachtaí nuathionscanta, lena n-áirítear trí infheistíocht sa taighde agus sa nuálaíocht a dhreasú. Tá sé tábhachtach creat Eorpach ENISA um scileanna cibearshlándála a chur i gcuntas agus na seirbhísí do Chúltaca Cibearshlándála an Aontais á soláthar. Agus tacaíocht á hiarraidh acu ó Chúltaca Cibearshlándála an Aontais, ba cheart d’úsáideoirí faisnéis iomchuí a chur san áireamh ina n-iarratas maidir leis an eintiteas dá ndéantar difear agus maidir leis an tionchar féideartha, faisnéis faoin tseirbhís a iarradh as an gCúltaca, agus an tacaíocht a tugadh don eintiteas dá ndéantar difear ar an leibhéal náisiúnta, agus ba cheart an tacaíocht sin a chur i gcuntas agus measúnú á dhéanamh ar an iarraidh ón iarratasóir. Chun comhlántacht a áirithiú le cineálacha eile tacaíochta atá ar fáil don eintiteas dá ndéantar difear, ba cheart a bheith san iarraidh freisin, i gcás ina mbeidh fáil orthu, faisnéis maidir le socruithe conarthacha atá i bhfeidhm le haghaidh freagairt ar theagmhais agus seirbhísí téarnaimh tosaigh, chomh maith le conarthaí árachais a d’fhéadfadh an cineál teagmhais sin a chumhdach.

(41)

Chun a áirithiú go mbainfear úsáid éifeachtach as cistiú ón Aontas, ba cheart a bheith in ann seirbhísí réamhgheallta faoi Chúltaca Cibearshlándála an Aontais a thiontú, i gcomhréir leis an gconradh ábhartha, ina seirbhísí ullmhachta a bhaineann le teagmhais a chosc agus freagairt orthu, i gcás nach n-úsáidfear na seirbhísí réamhgheallta sin le haghaidh freagairt ar theagmhais le linn na tréimhse a bhfuil siad réamhgheallta lena linn. Ba cheart na seirbhísí sin a bheith comhlántach leis na gníomhaíochtaí ullmhachta atá le bainistiú ag ECCC agus níor cheart dóibh na gníomhaíochtaí sin a dhúbláil.

(42)

Maidir le hiarrataí ar thacaíocht ó Chúltaca Cibearshlándála an Aontais ó údaráis bainistíochta cibirghéarchéime na mBallstát agus CSIRTanna, nó ó CERT-EU, thar ceann institiúidí, chomhlachtaí, oifigí agus ghníomhaireachtaí an Aontais, ba cheart don údarás conarthach measúnú a dhéanamh orthu. I gcás inar cuireadh de chúram ar ENISA Cúltaca Cibearshlándála an Aontais a riar agus a oibriú, is é ENISA an t-údarás conarthach sin. Ba cheart don Choimisiún iarrataí ar thacaíocht ó thríú tíortha atá comhlachaithe le CED a mheasúnú. Chun cur isteach agus measúnú iarrataí ar thacaíocht a éascú, d’fhéadfadh ENISA ardán slán a bhunú.

(43)

I gcás ina bhfaightear iarrataí comhthráthacha iolracha, ba cheart na hiarrataí sin a chur in ord tosaíochta i gcomhréir leis na critéir a leagtar síos sa Rialachán seo. I bhfianaise chuspóirí ginearálta an Rialacháin seo, ba cheart a bheith ar áireamh sna critéir sin scála agus déine an teagmhais, an cineál eintitis dá ndéantar difear, tionchar féideartha an teagmhais ar na Ballstáit agus ar na húsáideoirí dá ndéantar difear, cineál féideartha trasteorann an teagmhais agus an riosca iarmharta, agus na bearta a rinne an t-úsáideoir cheana chun cabhrú leis an bhfreagairt agus leis an téarnamh tosaigh. I bhfianaise na gcuspóirí céanna sin agus ós rud é go bhfuil iarrataí ó úsáideoirí na mBallstát ceaptha go heisiach chun tacú, ar fud an Aontais, le heintitis a oibríonn in earnálacha ardchriticiúlachta nó eintitis a oibríonn in earnálacha criticiúla eile, is iomchuí tosaíocht níos airde a thabhairt d’iarrataí ó úsáideoirí na mBallstát i gcás ina measfar dhá iarraidh nó níos mó a bheith comhionann de réir na gcritéar sin. Tá an méid sin gan dochar d’aon oibleagáidí a d’fhéadfadh a bheith ag na Ballstáit, faoi chomhaontuithe óstacha ábhartha, chun bearta a dhéanamh chun institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais a chosaint agus chun cúnamh a thabhairt dóibh.

(44)

Ba cheart don Choimisiún an fhreagracht fhoriomlán a bheith air as Cúltaca Cibearshlándála an Aontais a chur chun feidhme. I bhfianaise na taithí fairsinge a fuair ENISA le gníomhaíocht tacaíochta cibearshlándála, is é ENISA an ghníomhaireacht is oiriúnaí chun Cúltaca Cibearshlándála an Aontais a chur chun feidhme. Dá bhrí sin, ba cheart don Choimisiún oibriú agus riar Chúltaca Cibearshlándála an Aontais a chur de chúram go páirteach ar ENISA, nó go hiomlán, i gcás ina measann an Coimisiún gurb iomchuí sin. Ba cheart an cúram a chur i gcrích i gcomhréir leis na rialacha is infheidhme faoi Rialachán (AE, Euratom) 2024/2509 agus go háirithe ba cheart é a bheith faoi réir na gcoinníollacha ábhartha i leith síniú comhaontú ranníocaíochta a bheith comhlíonta. Aon ghnéithe d’oibriú agus de riar Chúltaca Cibearshlándála an Aontais nach gcuirtear de chúram ar ENISA, ba cheart iad a bheith faoi réir bhainistíocht dhíreach ag an gCoimisiún, lena n-áirítear sula síneofar an comhaontú ranníocaíochta.

(45)

Ba cheart ról lárnach a bheith ag na Ballstáit i mbunú, imscaradh agus iar-imscaradh Chúltaca Cibearshlándála an Aontais. Ós rud é gurb é Rialachán (AE) 2021/694 an bunghníomh le haghaidh gníomhaíochtaí lena gcuirtear Cúltaca Cibearshlándála an Aontais chun feidhme, ba cheart foráil a dhéanamh maidir leis na gníomhaíochtaí faoi Chúltaca Cibearshlándála an Aontais sna cláir oibre ábhartha dá dtagraítear in Airteagal 24 de Rialachán (AE) 2021/694. De bhun mhír 6 den Airteagal sin, glacfaidh an Coimisiún na cláir oibre sin trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin. Thairis sin, ba cheart don Choimisiún, i gcomhar leis an nGrúpa Comhair maidir le Slándáil Gréasáin agus Faisnéise, tosaíochtaí agus éabhlóid Chúltaca Cibearshlándála an Aontais a chinneadh.

(46)

Níor cheart do na conarthaí a bhunaítear faoi chuimsiú Chúltaca Cibearshlándála an Aontais difear a dhéanamh don chaidreamh gnólacht le gnólacht ná do na hoibleagáidí atá ann cheana idir an t-eintiteas dá ndéantar difear nó úsáideoirí agus an soláthraí seirbhísí.

(47)

Chun soláthraithe seirbhísí príobháideacha a roghnú chun seirbhísí a sholáthar i gcomhthéacs Chúltaca Cibearshlándála an Aontais, is gá tacar critéar íosta agus ceanglais a bhunú ar cheart iad a chur san áireamh sa ghlao ar thairiscintí chun na soláthraithe sin a roghnú, chun a áirithiú go bhfreastalófar ar na riachtanais atá ag údaráis na mBallstát, ag eintitis a oibríonn in earnálacha ardchriticiúlachta agus ag eintitis a oibríonn in earnálacha criticiúla eile. Chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais shonracha na mBallstát, agus seirbhísí á soláthar acu le haghaidh Chúltaca Cibearshlándála an Aontais, ba cheart don údarás conarthach, i gcás inarb iomchuí, critéir roghnúcháin agus ceanglais sa bhreis orthu sin a leagtar síos sa Rialachán seo a fhorbairt. Tá sé tábhachtach go spreagfaí rannpháirtíocht soláthraithe beaga atá gníomhach ar an leibhéal réigiúnach agus ar an leibhéal áitiúil.

(48)

Agus soláthraithe á roghnú le cur san áireamh i gCúltaca Cibearshlándála an Aontais, ba cheart é a bheith d’aidhm ag an údarás conarthach a áirithiú go bhfuil soláthraithe i gCúltaca Cibearshlándála an Aontais, ina iomláine, atá in ann freastal ar riachtanais teanga na n-úsáideoirí. Chuige sin, sula n-ullmhaíonn an t-údarás conarthach sonraíochtaí tairisceana, ba cheart dó a fhiosrú an bhfuil ceanglais shonracha teanga ag úsáideoirí féideartha Chúltaca Cibearshlándála an Aontais, ionas gur féidir seirbhísí tacaíochta Chúltaca Cibearshlándála an Aontais a sholáthar i dteanga as measc theangacha oifigiúla institiúidí an Aontais nó na mBallstát, teanga ar dócha go dtuigfidh an t-úsáideoir nó an t-eintiteas dá ndéantar difear í. I gcás ina n-éilíonn úsáideoir níos mó ná teanga amháin chun seirbhísí tacaíochta Chúltaca Cibearshlándála an Aontais a sholáthar agus gur soláthraíodh na seirbhísí sin sna teangacha sin don úsáideoir sin, ba cheart an t-úsáideoir a bheith in ann a shonrú, san iarraidh ar thacaíocht Chúltaca Cibearshlándála an Aontais, cé acu de na teangacha sin ba cheart na seirbhísí a sholáthar maidir leis an teagmhas sonrach is cúis leis an iarraidh.

(49)

Chun tacú le bunú Chúltaca Cibearshlándála an Aontais, tá sé tábhachtach go n-iarrfaidh an Coimisiún ar ENISA scéim iarrthach um dheimhniú cibearshlándála a ullmhú le haghaidh seirbhísí slándála bainistithe de bhun Rialachán (AE) 2019/881, sna réimsí a chumhdaítear leis an Sásra um Éigeandáil Chibearshlándála.

(50)

Chun tacú le cuspóirí an Rialacháin seo maidir le feasacht choiteann staide a chur chun cinn, athléimneacht an Aontais a fheabhsú agus freagairt éifeachtach ar theagmhais shuntasacha chibearshlándála agus teagmhais mhórscála chibearshlándála a chumasú, ba cheart don Choimisiún nó do EU-CyCLONe, a bheith in ann a iarraidh ar ENISA, le tacaíocht ó líonra CSIRTanna agus le formheas ó na Ballstáit lena mbaineann, athbhreithniú agus measúnú a dhéanamh ar chibearbhagairtí, ar leochaileachtaí arb eol go bhféadfaí teacht i dtír orthu agus ar ghníomhaíochtaí maolaithe i ndáil le teagmhas suntasach cibearshlándála nó teagmhas mórscála cibearshlándála ar leith. Tar éis do ENISA athbhreithniú agus measúnú ar theagmhas a chur i gcrích, ba cheart dó tuarascáil ar athbhreithniú teagmhais a ullmhú, i gcomhar leis an mBallstát lena mbaineann, le geallsealbhóirí ábhartha, lena n-áirítear ionadaithe ón earnáil phríobháideach, an Coimisiún agus institiúidí, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí ábhartha eile an Aontais. Agus an tuarascáil maidir le hathbhreithniú ar theagmhais shonracha ag tógáil ar an gcomhar le geallsealbhóirí, lena n-áirítear geallsealbhóirí ón earnáil phríobháideach, ba cheart é a bheith d’aidhm aici measúnú a dhéanamh ar chúiseanna, tionchar agus maolú teagmhais, tar éis dó tarlú. Ba cheart aird ar leith a thabhairt ar an ionchur agus ar na ceachtanna a chomhroinneann na soláthraithe seirbhísí slándála bainistithe a chomhlíonann coinníollacha an ionracais ghairmiúil is airde, na neamhchlaontachta agus an tsaineolais theicniúil is gá mar a cheanglaítear leis an Rialachán seo. Ba cheart an tuarascáil a sheachadadh chuig EU-CyCLONe, chuig líonra CSIRTanna, agus chuig an gCoimisiún agus ba cheart í a úsáid chun cur lena gcuid oibre chomh maith le hobair ENISA. I gcás ina mbaineann an teagmhas le tríú tír atá comhlachaithe le CED, ba cheart don Choimisiún an tuarascáil a sholáthar don Ardionadaí freisin.

(51)

Agus cineál dothuartha cibirionsaithe á chur i gcuntas, agus ós rud é gur minic nach gcoinnítear i limistéar geografach sonrach iad agus go bhfuil riosca ard iarmharta ag baint leo, rannchuidítear leis an Aontas, ina iomláine, a chosaint, agus go háirithe a mhargadh inmheánach agus a thionsclaíocht, le neartú athléimneacht na dtíortha comharsanachta agus a n-acmhainneachta freagairt go héifeachtach do theagmhais shuntasacha chibearshlándála agus teagmhais chibearshlándála ar mhórscála. D’fhéadfadh na gníomhaíochtaí sin rannchuidiú a thuilleadh le cibearthaidhleoireacht an Aontais. Dá bhrí sin, ba cheart do thríú tíortha atá comhlachaithe le CED a bheith in ann tacaíocht a iarraidh ó Chúltaca Cibearshlándála an Aontais, ina gcríocha uile nó i gcuid díobh, i gcás ina bhforáiltear dó sin sa chomhaontú trína bhfuil an tríú tír comhlachaithe le CED. Ba cheart don Aontas tacú leis an gcistiú do thríú tíortha atá comhlachaithe le CED faoi chuimsiú comhpháirtíochtaí ábhartha agus ionstraimí cistiúcháin do na tíortha sin. Leis an tacaíocht sin, ba cheart seirbhísí a chumhdach i réimse na freagartha ar theagmhais shuntasacha chibearshlándála nó teagmhais chibearshlándála choibhéiseacha ar mhórscála agus i réimse an téarnaimh tosaigh uathu.

(52)

Na coinníollacha a leagtar síos le haghaidh Chúltaca Cibearshlándála an Aontais agus soláthraithe iontaofa seirbhísí slándála bainistithe sa Rialachán seo, ba cheart feidhm a bheith acu agus tacaíocht á tabhairt do thríú tíortha atá comhlachaithe le CED. Ba cheart do thríú tíortha atá comhlachaithe le CED a bheith in ann an tacaíocht a iarraidh ó Chúltaca Cibearshlándála an Aontais nuair is eintitis a oibríonn in earnálacha ardchriticiúlachta nó eintitis a oibríonn in earnálacha criticiúla eile iad na heintitis ar a ndírítear agus a bhfuil tacaíocht á hiarraidh acu ina leith ó Chúltaca Cibearshlándála an Aontais agus i gcás ina mbíonn suaitheadh oibríochtúil suntasach mar thoradh ar na teagmhais a bhraitear nó ina bhféadfadh éifeachtaí iarmharta a bheith acu san Aontas. Níor cheart do thríú tíortha atá comhlachaithe le CED a bheith incháilithe chun tacaíocht a fháil ach amháin i gcás ina ndéantar foráil shonrach do thacaíocht den sórt sin sa chomhaontú trína bhfuil siad comhlachaithe le CED. Ina theannta sin, níor cheart do na tríú tíortha sin a bheith incháilithe ach amháin fad a chomhlíontar trí chritéar. Ar an gcéad dul síos, ba cheart don tríú tír téarmaí ábhartha an chomhaontaithe sin a chomhlíonadh go hiomlán. Ar an dara dul síos, i bhfianaise chineál comhlántach Chúltaca Cibearshlándála an Aontais, ba cheart bearta leormhaithe a bheith déanta ag an tríú tír chun ullmhú le haghaidh teagmhais shuntasacha chibearshlándála nó teagmhais chibearshlándála choibhéiseacha ar mhórscála. Ar an tríú dul síos, ba cheart soláthar na tacaíochta as Cúltaca Cibearshlándála an Aontais a bheith comhsheasmhach le beartas an Aontais i leith na tíre sin agus leis an gcaidreamh foriomlán léi agus le beartais eile an Aontais i réimse na slándála. I gcomhthéacs a mheasúnaithe ar chomhlíonadh an tríú critéar sin, ba cheart don Choimisiún dul i gcomhairle leis an Ardionadaí chun deonú na tacaíochta sin a ailíniú leis an gcomhbheartas eachtrach agus slándála.

(53)

Féadfaidh soláthar tacaíochta do thríú tíortha atá comhlachaithe le CED difear a dhéanamh don chaidreamh le tríú tíortha agus do bheartas slándála an Aontais, lena n-áirítear i gcomhthéacs an chomhbheartais eachtraigh agus slándála agus an chomhbheartais slándála agus cosanta. Dá réir sin, is iomchuí go dtabharfar cumhachtaí cur chun feidhme don Chomhairle chun an tréimhse inar féidir tacaíocht den sórt sin a chur ar fáil a údarú agus a shonrú. Ba cheart don Chomhairle gníomhú ar bhonn togra ón gCoimisiún, agus aird chuí á tabhairt ar mheasúnú an Choimisiúin ar na trí chritéar. Ba cheart feidhm a bheith ag an méid céanna maidir le hathnuachaintí agus le tograí chun gníomhartha den sórt sin a leasú nó a aisghairm. I gcás ina measann an Chomhairle, in imthosca eisceachtúla, go bhfuil athrú suntasach tagtha ar na himthosca i ndáil leis an tríú critéar, ba cheart don Chomhairle a bheith in ann gníomhú ar a tionscnamh féin gníomh cur chun feidhme a leasú nó a aisghairm, gan fanacht le togra ón gCoimisiún. Is dócha go n-éileoidh athruithe suntasacha den sórt sin gníomhaíocht phráinneach, go mbeidh impleachtaí tábhachtacha ar leith acu ar an gcaidreamh le tríú tíortha, agus nach mbeidh gá le measúnú mionsonraithe roimh ré ón gCoimisiún ina leith. Thairis sin, ba cheart don Choimisiún comhoibriú leis an Ardionadaí maidir le hiarrataí ar thacaíocht ó thríú tíortha atá comhlachaithe le CED agus cur chun feidhme na tacaíochta a dheonaítear do thríú tíortha den sórt sin. Ba cheart don Choimisiún aon tuairimí a chuirfidh ENISA ar fáil maidir leis na hiarrataí agus an tacaíocht sin a chur i gcuntas freisin. Ba cheart don Choimisiún an Chomhairle a chur ar an eolas faoi thoradh mheasúnú na n-iarrataí, lena n-áirítear breithnithe ábhartha arna ndéanamh ina leith sin, agus faoi na seirbhísí a chuirtear in úsáid.

(54)

Sa teachtaireacht ón gCoimisiún an 18 Aibreán 2023 maidir leis an Acadamh Cibirscileanna, aithníodh an ganntanas gairmithe oilte. Tá gá leis na scileanna sin chun cuspóirí an Rialacháin seo a shaothrú. Tá géarghá ag an Aontas le gairmithe a bhfuil na scileanna agus na hinniúlachtaí acu chun cibirionsaithe a chosc, a bhrath, agus a dhíspreagadh agus chun an tAontas, lena n-áirítear an bonneagar is criticiúla atá aige, a chosaint ar ionsaithe den sórt sin agus chun a athléimneacht a áirithiú. Chuige sin, tá sé tábhachtach comhar a spreagadh i measc geallsealbhóirí, lena n-áirítear ón earnáil phríobháideach, ón saol acadúil agus ón earnáil phoiblí. Tá sé chomh tábhachtach céanna sineirgí a chruthú, i gcríocha uile an Aontais, chun infheistíocht a dhéanamh san oideachas agus san oiliúint chun cruthú coimircí a chur chun cinn chun imirce daoine oilte a sheachaint agus nach leathnaíonn an bhearna scileanna níos mó i roinnt réigiún ná i réigiúin eile. Tá sé práinneach an bhearna scileanna cibearshlándála a dhúnadh, agus béim ar leith á leagan ar an mbearna idir na hinscní sa lucht saothair cibearshlándála a laghdú chun láithreacht na mban agus rannpháirtíocht na mban i ndearadh an rialachais dhigitigh a chur chun cinn.

(55)

Chun borradh a chur faoin nuálaíocht sa Mhargadh Aonair Digiteach, tá sé tábhachtach taighde agus nuálaíocht sa chibearshlándáil a neartú d’fhonn rannchuidiú le hathléimneacht na mBallstát agus uathriail straitéiseach oscailte an Aontais a mhéadú, ar cuspóirí de chuid an Rialacháin seo iad araon. Tá sineirgí ríthábhachtach chun comhar agus comhordú a neartú i measc na ngeallsealbhóirí éagsúla, lena n-áirítear ón earnáil phríobháideach, ón tsochaí shibhialta agus ón saol acadúil.

(56)

Ba cheart leis an Rialachán seo aird a thabhairt ar an tiomantas a leagtar amach sa Dearbhú Comhpháirteach an 26 Eanáir 2022 ó Pharlaimint na hEorpa, ón gComhairle agus ón gCoimisiún dar teideal ‘Dearbhú Eorpach maidir le Cearta Digiteacha agus Prionsabail Dhigiteacha le haghaidh na Deacáide Digití’ chun leasanna dhaonlathais, dhaoine, ghnólachtaí agus institiúidí poiblí an Aontais a chosaint ar rioscaí cibearshlándála agus ar chibearchoireacht, lena n-áirítear sáruithe sonraí agus goid nó cúbláil céannachta.

(57)

Chun eilimintí neamhriachtanacha áirithe den Rialachán seo a fhorlíonadh, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún chun cineálacha agus líon na seirbhísí freagartha is gá le haghaidh Chúltaca Cibearshlándála an Aontais a shonrú. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfaí na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (20). Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(58)

Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún chun sonrú breise a dhéanamh ar na socruithe mionsonraithe nós imeachta chun seirbhísí tacaíochta Chúltaca Cibearshlándála an Aontais a leithdháileadh. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (21).

(59)

Gan dochar do na rialacha a bhaineann le buiséad bliantúil an Aontais faoi na Conarthaí, ba cheart don Choimisiún na hoibleagáidí a eascraíonn as an Rialachán seo a chur i gcuntas agus measúnú á dhéanamh aige ar riachtanais bhuiséadaithe agus foirne ENISA.

(60)

Ba cheart don Choimisiún meastóireacht thráthrialta a dhéanamh ar na bearta a leagtar síos sa Rialachán seo. Ba cheart an chéad mheastóireacht den sórt sin a dhéanamh sa chéad 2 bhliain tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo agus gach 4 bliana ar a laghad ina dhiaidh sin, agus uainiú an athbhreithnithe ar an gcreat airgeadais ilbhliantúil arna bhunú de bhun Airteagal 312 CFAE á chur i gcuntas. Ba cheart don Choimisiún tuarascáil ar an dul chun cinn atá déanta a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle. Chun measúnú a dhéanamh ar na heilimintí éagsúla is gá, lena n-áirítear méid na faisnéise a chomhroinntear laistigh den Chóras Eorpach um Rabhadh Cibearshlándála, ba cheart don Choimisiún é féin a bhunú go heisiach ar fhaisnéis atá ar fáil go héasca nó a chuirtear ar fáil go deonach. Agus forbairtí geopholaitiúla á gcur i gcuntas agus chun leanúnachas agus forbairt bhreise na mbeart a leagtar síos sa Rialachán seo tar éis 2027 a áirithiú, tá sé tábhachtach go ndéanfadh an Coimisiún measúnú ar an ngá atá le buiséad iomchuí a leithdháileadh sa chreat airgeadais ilbhliantúil le haghaidh 2028 go 2034.

(61)

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo, eadhon seasamh iomaíoch na n-earnálacha tionsclaíochta agus seirbhísí san Aontas a threisiú ar fud an gheilleagair dhigitigh agus rannchuidiú le ceannasacht theicneolaíoch agus uathriail straitéiseach oscailte an Aontais i réimse na cibearshlándála, a ghnóthú go leordhóthanach agus, de bharr fairsinge nó éifeachtaí na gníomhaíochta, gur fearr is féidir iad a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 CAE. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú,