(1)

L-invażjoni illegali fuq skala sħiħa tal-Ukrajna mill-Federazzjoni Russa fi Frar 2022 żvelat il-konsegwenzi drammatiċi tad-dipendenzi eżistenti fuq il-gass naturali Russu għas-swieq u s-sigurtà. Għalhekk, fid-Dikjarazzjoni ta’ Versailles tal-11 ta’ Marzu 2022, il-Kapijiet ta’ Stat jew ta’ Gvern qablu li jnaqqsu gradwalment u eventwalment jeliminaw għalkollox id-dipendenza fuq l-enerġija Russa. Fil-Komunikazzjoni tagħha REPowerEU tat-8 ta’ Marzu 2022 bit-titolu “REPowerEU: Azzjoni Ewropea Konġunta għal enerġija aktar affordabbli, sikura u sostenibbli”, u fil-Komunikazzjoni tagħha tat-18 ta’ Mejju 2022 dwar il-Pjan REPowerEU l-Kummissjoni pproponiet miżuri konkreti għad-diversifikazzjoni sħiħa ’l bogħod mill-importazzjonijiet tal-enerġija Russa b’mod sikur, affordabbli u sostenibbli. Minn dak iż-żmien ’l hawn sar progress sinifikanti fil-proċess tad-diversifikazzjoni tal-provvisti tal-gass ’il bogħod mill-Federazzjoni Russa. Billi l-volumi li fadal tal-gass naturali Russu li jidħlu fl-Unjoni għadhom sinifikanti, fil-Komunikazzjoni tagħha tas-6 ta’ Mejju 2025 dwar il-Pjan Direzzjonali lejn tmiem l-importazzjoni tal-enerġija Russa (il-Pjan Direzzjonali REPowerEU), il-Kummissjoni ħabbret proposta leġiżlattiva għall-eliminazzjoni gradwali sħiħa tal-importazzjonijiet tal-gass Russu u t-titjib tal-qafas eżistenti biex jiġu indirizzati d-dipendenzi tal-enerġija. Sabiex jiġu żgurati s-sigurtà u r-reżiljenza tal-enerġija tal-Unjoni, huwa urġenti u strateġikament meħtieġ li jiġu indirizzati d-dipendenzi kollha li fadal tal-enerġija msemmija fil-Pjan Direzzjonali REPowerEU.

(2)

Bosta eżempji ta’ tnaqqis u interruzzjonijiet fil-provvista mhux imħabbrin u mhux ġustifikati, saħansitra anke qabel l-invażjoni fuq skala sħiħa tal-Ukrajna, kif ukoll l-użu tal-enerġija bħala arma mill-Federazzjoni Russa minn dak iż-żmien ’l hawn, juru li l-Federazzjoni Russa sfruttat sistematikament id-dipendenzi eżistenti fuq il-provvisti tal-gass Russu bħala arma politika biex tagħmel ħsara lill-ekonomija tal-Unjoni. Dan ikkawża effetti negattivi serji fuq l-Istati Membri u s-sigurtà ekonomika tal-Unjoni, fuq l-istabbiltà tas-suq uniku, fuq il-konsumaturi tal-Unjoni u fuq il-kompetittività b’mod ġenerali. Għaldaqstant, l-Unjoni ma tistax tibqa’ tqis lill-Federazzjoni Russa u lill-kumpaniji tal-enerġija tagħha bħala sħab kummerċjali affidabbli tal-enerġija.

(3)

F’Jannar 2006, il-Federazzjoni Russa waqqfet il-provvisti tal-gass naturali tagħha lejn xi pajjiżi fl-Ewropa tax-Xlokk u Ċentrali fl-eqqel ta’ kesħa kbira, u dan għolla l-prezzijiet u kkawża jew hedded li jikkawża ħsara liċ-ċittadini. Fis-6 ta’ Jannar 2009, il-Federazzjoni Russa reġgħet qatgħet għalkollox il-gass li jgħaddi mill-Ukrajna, u affettwat 18-il Stat Membru, b’mod partikolari lil dawk fl-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant. Din l-interruzzjoni fil-provvista wasslet għal disturbi serji lis-swieq tal-gass fir-reġjun u fl-Unjoni kollha. Xi Stati Membri sfaw mingħajr flussi tal-gass naturali għal kważi 14-il jum, u dan wassal għall-għeluq sfurzat għal żmien twil tat-tisħin fl-iskejjel u fil-fabbriki, li waslet għal ħtieġa li jiddikjaraw stat ta’ emerġenza. Fl-2014, il-Federazzjoni Russa invadiet u annettiet illegalment il-Krimea, ħatfet l-assi tal-produzzjoni tal-gass Ukreni fil-Krimea u naqqset il-provvisti tal-gass lil diversi Stati Membri li kienu ħabbru li kienu ser ifornu lill-Ukrajna bil-gass, li mbagħad wassal għal disturbi fis-suq u żidiet fil-prezzijiet u għamel ħsara lis-sigurtà ekonomika. L-esportatur b’monopolju tal-Federazzjoni Russa Gazprom, ikkontrollat mill-Istat, kien is-suġġett ta’ bosta investigazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar ksur possibbli tar-regoli tal-Unjoni dwar il-kompetizzjoni u sussegwentement bidel l-imġiba tiegħu fis-suq sabiex jindirizza t-tħassib tal-Kummissjoni dwar il-kompetizzjoni. F’diversi każijiet, il-kwistjonijiet tal-kompetizzjoni inkwistjoni kienu relatati mal-hekk imsejħin “restrizzjonijiet territorjali” fil-kuntratti ta’ provvista tal-gass ta’ Gazprom, li jipprojbixxu l-bejgħ mill-ġdid tal-gass barra mill-pajjiż ta’ destinazzjoni , kif ukoll ma’ evidenza li Gazprom kien involut fi prassi ta’ prezzijiet ta’ bejgħ mhux ekwi u għamel il-provvisti tal-enerġija soġġetti għal konċessjonijiet politiċi, bħall-parteċipazzjoni fi proġetti tal-pipeline Russi jew l-akkwist ta’ kontroll fuq l-assi tal-enerġija tal-Unjoni.

(4)

Il-gwerra ta’ aggressjoni mhux provokata u mhux ġustifikata tal-Federazzjoni Russa kontra l-Ukrajna minn Frar 2022 ’l hawn u t-tnaqqis sussegwenti tal-provvisti tal-gass bħala arma flimkien mal-manipulazzjoni tas-swieq b’interruzzjonijiet intenzjonati fil-flussi tal-gass ħarġu fid-deher vulnerabbiltajiet u dipendenzi fl-Unjoni u fl-Istati Membri tagħha, bil-potenzjal ovvju ta’ impatt dirett u serju fuq il-funzjonament tas-suq tal-gass tal-Unjoni, l-ekonomija tal-Unjoni u l-interessi essenzjali tas-sigurtà tagħha, kif ukoll il-potenzjal ta’ ħsara diretta liċ-ċittadini tal-Unjoni, billi l-interruzzjonijiet fil-provvista tal-enerġija jistgħu jagħmlu ħsara lis-saħħa jew il-ħajja taċ-ċittadini. L-evidenza turi li l-kumpanija Gazprom, ikkontrollata mill-istat, immanipulat intenzjonalment is-swieq tal-enerġija tal-Unjoni biex il-prezzijiet tal-enerġija jogħlew. Ħażniet kbar taħt l-art fl-Unjoni kkontrollati minn Gazprom tħallew f’livelli li qatt ma kienu daqshekk baxxi, u l-kumpaniji Russi naqqsu l-bejgħ fiċ-ċentri tal-gass tal-Unjoni u waqqfu għalkollox l-użu tal-pjattaforma tal-bejgħ tagħhom stess qabel l-invażjoni, u dan affettwa s-swieq b’terminu qasir u aggrava s-sitwazzjoni tal-provvista diġà tensa wara l-invażjoni illegali tal-Ukrajna mill-Federazzjoni Russa. Minn Marzu 2022, il-Federazzjoni Russa waqqfet jew naqqset sistematikament il-konsenji tal-gass naturali għall-Istati Membri, u dan wassal għal disturbi sinifikanti għas-suq tal-gass tal-Unjoni. Affettwa b’mod partikolari l-provvisti lejn l-Unjoni minn ġol-pipeline Yamal, il-provvisti lejn il-Finlandja kif ukoll il-pipeline Nord Stream 1, fejn Gazprom l-ewwel naqqset il-flussi u eventwalment għalqet il-provvisti minn ġol-pipeline kompletament.

(5)

L-użu mill-Federazzjoni Russa tal-provvista tal-gass bħala arma u l-manipulazzjoni tas-suq mir-Russja b’interruzzjonijiet intenzjonati fil-flussi tal-gass wasslu għal żieda f’daqqa u qawwija fil-prezzijiet tal-enerġija fl-Unjoni, li kkawżat livelli bla preċedent tal-prezzijiet fl-2022, sa tmien darbiet il-medja tas-snin preċedenti. Il-ħtieġa li rriżultat, li jinstabu sorsi alternattivi tal-provvista tal-gass, li jinbidlu r-rotot tal-provvista, li jimtlew il-ħażniet għax-xitwa, u li jinstabu soluzzjonijiet għall-problemi ta’ konġestjoni fl-infrastruttura tal-gass tal-Unjoni kompliet tikkontribwixxi għal volatilità qawwija tal-prezzijiet u għal żidiet bla preċedent fil-prezzijiet fl-2022.

(6)

Il-prezzijiet eċċezzjonalment għolja tal-gass irriżultaw fi prezzijiet għolja tal-elettriku u żidiet fil-prezzijiet ta’ prodotti oħra tal-enerġija, li wasslu għal inflazzjoni qawwija sostnuta. Il-prezzijiet għaljin tal-enerġija u l-volatilità kkawżaw kriżi ekonomika profonda b’rati ta’ tkabbir negattivi f’ħafna Stati Membri, li pperikolat l-ekonomija tal-Unjoni, imminat il-kapaċità tal-akkwist tal-konsumatur u żiedet il-kostijiet tal-manifattura, u b’hekk ħolqot riskji għall-koeżjoni soċjali u l-istabbiltà, u anke għall-ħajja jew is-saħħa tal-bniedem. L-interruzzjonijiet fil-provvista ħolqu wkoll problemi serji ħafna li jikkonċernaw is-sigurtà tal-provvista tal-enerġija fl-Unjoni u ġiegħlu lil 11-il Stat Membru jiddikjaraw livell ta’ kriżi tal-enerġija skont ir-Regolament (UE) 2017/1938 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3). Filwaqt li gawdiet mid-dipendenza tal-Unjoni tul dik il-kriżi, il-manipulazzjonijiet tas-suq mill-Federazzjoni Russa ppermettewlha tikseb profitti f’livelli rekord mill-kummerċ tal-enerġija li għad fadlilha mal-Ewropa, bi dħul mill-importazzjonijiet tal-gass li fl-2024 kien għadu jlaħħaq mal-EUR 15- il biljun. Dak id-dħul seta’ jintuża biex jiffinanzja aktar attakki ekonomiċi kontra l-Unjoni u b’hekk jimmina s-sigurtà ekonomika. Seta’ jintuża wkoll biex jiffinanzja l-gwerra ta’ aggressjoni kontra l-Ukrajna li tikkostitwixxi theddida kbira għall-istabbiltà politika u ekonomika fl-Ewropa.

(7)

Mill-kriżi reċenti ħarġet biċ-ċar li r-relazzjonijiet kummerċjali ta’ fiduċja mas-sħab li jipprovdu l-prodotti tal-enerġija huma kruċjali biex tinżamm l-istabbiltà tas-suq u jiġu protetti l-ħajja u s-saħħa tal-bniedem, kif ukoll l-interessi essenzjali tas-sigurtà tal-Unjoni, b’mod partikolari għax l-Unjoni tiddependi ferm fuq importazzjonijiet tal-enerġija minn pajjiżi terzi. Jekk l-Unjoni tibqa’ tikseb il-provvisti tal-enerġija mill-Federazzjoni Russa tkun qed tesponi ruħha għal riskji ekonomiċi u ta’ sigurtà kontinwi; għalhekk, tkun qed tnaqqas, aktar milli żżid, is-sigurtà tal-provvista tal-enerġija tagħha. Anke d-dipendenzi fuq volumi iżgħar ta’ importazzjonijiet tal-gass Russu jistgħu, f’każ ta’ abbuż mill-Federazzjoni Russa, joħolqu distorsjoni sinifikanti fid-dinamika tal-prezzijiet, anke jekk biss temporanjament, u jfixklu s-swieq tal-enerġija, b’mod partikolari f’dawk ir-reġjuni li għadhom dipendenti ferm fuq l-importazzjonijiet mill-Federazzjoni Russa. Minħabba x-xejra fit-tul u konsistenti tal-manipulazzjonijiet tas-suq u tal-interruzzjonijiet fil-provvista, kif ukoll il-fatt li l-gvern tal-Federazzjoni Russa uża b’mod konsistenti l-kummerċ tal-gass bħala arma biex jilħaq għanijiet ta’ politika aktar milli għanijiet kummerċjali, jixraq li jittieħdu miżuri legalment vinkolanti biex jiġu eliminati l-vulnerabbiltajiet kollha li fadal tal-Unjoni li jirriżultaw mid-dipendenza fuq l-importazzjonijiet tal-gass naturali mill-Federazzjoni Russa, kemm mill-pipelines (“gass bil-pipeline”) kif ukoll dawk tal-gass naturali likwifikat (LNG).

(8)

Ir-restrizzjonijiet fuq it-tranżazzjonijiet internazzjonali previsti f’dan ir-Regolament huma konsistenti mal-azzjoni esterna tal-Unjoni f’oqsma oħra, kif jeżiġi l-Artikolu 21(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE). Ir-relazzjonijiet bejn l-Unjoni u l-Federazzjoni Russa ddeterjoraw ferm fl-aħħar snin u b’mod partikolari mill-2022 ’l hawn. Dak id-deterjorament tar-relazzjonijiet huwa dovut għan-nuqqas ta’ rispett sfaċċat tal-Federazzjoni Russa lejn il-liġi internazzjonali u, b’mod partikolari, għall-gwerra ta’ aggressjoni mhux provokata u mhux ġustifikata tagħha kontra l-Ukrajna. Minn Lulju 2014 ’l hawn, l-Unjoni imponiet progressivament miżuri restrittivi fuq il-kummerċ mal-Federazzjoni Russa bħala rispons għall-azzjonijiet tal-Federazzjoni Russa kontra l-Ukrajna. L-Unjoni hija permessa, bis-saħħa tal-eċċezzjonijiet li japplikaw skont il-Ftehim li Jistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ, u b’mod partikolari l-Artikolu XXI tal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ tal-1994 (eċċezzjonijiet tas-sigurtà), u tal-eċċezzjonijiet analogi skont il-Ftehim dwar Sħubija u Kooperazzjoni mal-Federazzjoni Russa, li ma tagħtix l-istess vantaġġi lill-merkanzija importata mill-Federazzjoni Russa li tagħti lill-merkanzija simili importata minn pajjiżi oħra (it-trattament tal-aktar nazzjon iffavorit). Għalhekk, l-Unjoni tista’ timponi projbizzjonijiet jew restrizzjonijiet fuq l-importazzjoni ta’ merkanzija mill-Federazzjoni Russa, jekk l-Unjoni jkun jidhrilha li dawk il-miżuri, meħuda fi żmien l-emerġenza li għaddejja fir-relazzjonijiet internazzjonali bejn l-Unjoni u l-Federazzjoni Russa, huma meħtieġa għall-protezzjoni tal-interessi essenzjali tas-sigurtà tal-Unjoni.

(9)

Id-diversifikazzjoni tal-importazzjonijiet tal-LNG hija essenzjali għat-tisħiħ u ż-żamma tas-sigurtà tal-enerġija fl-Unjoni. Sabiex jiġi evitat ir-riskju li r-riżervi fit-tul tal-kapaċità tat-terminals tal-LNG miżmuma minn kumpaniji Russi jintużaw biex jostakolaw l-importazzjonijiet minn sorsi alternattivi permezz ta’ prattiki ta’ ħżin tal-kapaċità, bħar-riżerva ta’ kapaċitajiet ta’ likwidifikazzjoni jew ta’ ħżin mingħajr ma dawn fil-fatt jintużaw jew bil-fini li l-kompetituri jiġu preklużi milli jużaw l-infrastruttura, l-awtoritajiet regolatorji u l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni għandhom jagħmlu użu sħiħ mill-istrumenti legali robusti li huma disponibbli skont il-liġi tal-Unjoni u dik nazzjonali dwar l-enerġija u l-kompetizzjoni, fejn xieraq. Meta l-awtoritajiet doganali jidentifikaw riskji għas-sikurezza jew għas-sigurtà li jirriżultaw mill-gass Russu qabel ma jidħol fit-territorju doganali tal-Unjoni, jenħtieġ li jagħmlu użu mid-dispożizzjonijiet rigward il-ġestjoni tar-riskju fir-Regolament (UE) Nru 952/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (il-“Kodiċi Doganali tal-Unjoni”) (4) biex jevitaw tali riskji.

(10)

Il-Kummissjoni vvalutat bir-reqqa l-impatt fuq l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha ta’ projbizzjoni possibbli fuq l-importazzjonijiet tal-gass naturali mill-Federazzjoni Russa. Fil-fatt, mill-2022 ’l hawn sar bosta xogħol preparatorju u ġew ippubblikati diversi analiżijiet dettaljati tal-konsegwenzi ta’ eliminazzjoni gradwali totali tal-gass Russu, u l-Kummissjoni tista’ sserraħ ukoll fuq ħafna konsultazzjonijiet ma’ partijiet ikkonċernati, esperti u aġenziji esterni, u studji dwar l-effetti tal-eliminazzjoni gradwali tal-gass Russu. L-analiżi tal-Kummissjoni wriet li eliminazzjoni gradwali tal-importazzjonijiet tal-gass naturali Russu, jekk issir pass pass, b’mod ikkoordinat u mħejji tajjeb u fi spirtu ta’ solidarjetà, aktarx li jkollha impatt limitat fuq il-prezzijiet tal-enerġija fl-Unjoni, u li din ser issaħħaħ u mhux tipperikola s-sigurtà tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, minħabba l-ħruġ ta’ sieħeb kummerċjali mhux affidabbli mis-swieq tal-Unjoni. Kif stipulat fil-Pjan Direzzjonali REPowerEU, l-implimentazzjoni tal-Pjan REPowerEU diġà naqqset id-dipendenzi tal-Unjoni fuq il-provvisti mill-Federazzjoni Russa, pereżempju bl-introduzzjoni ta’ miżuri biex titnaqqas id-domanda għall-gass jew biex jiġi aċċellerat l-użu ta’ sorsi tal-enerġija rinnovabbli, kif ukoll bl-appoġġ attiv għad-diversifikazzjoni tal-provvisti tal-enerġija u ż-żieda fil-kapaċità tan-negozjar tal-Unjoni permezz tax-xiri konġunt tal-gass. L-Evalwazzjoni tal-Impatti wriet ukoll li l-koordinazzjoni bil-quddiem tal-politiki tad-diversifikazzjoni tista’ tevita effetti dannużi fuq il-prezzijiet jew il-provvisti .

(11)

Dan ir-Regolament huwa kompletament kompatibbli mal-istrateġija tal-Unjoni li tnaqqas id-dipendenza tagħha fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwil fossili billi ttejjeb id-dekarbonizzazzjoni u tespandi malajr l-enerġija nadifa prodotta domestikament. Kif stipulat fil-Pjan Direzzjonali REPowerEU, l-implimentazzjoni tal-Pjan REPowerEU diġà wasslet fi tnaqqis sostanzjali ta’ aktar minn 60 biljun metri kubiċi fis-sena fl-importazzjonijiet tal-gass bejn l-2022 u l-2024, u b’hekk l-Unjoni setgħet tnaqqas id-dipendenza tagħha fuq il-provvisti mill-Federazzjoni Russa. Tnaqqis ulterjuri tad-dipendenza seta’ jinkiseb b’miżuri biex titnaqqas id-domanda għall-gass, tiżdied l-effiċjenza enerġetika, jew tiġi aċċellerata t-tranżizzjoni ekoloġika billi titħaffef l-adozzjoni tal-kapaċità tal-ġenerazzjoni eolika u solari, li żżid b’mod sinifikanti s-sehem tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli fit-taħlita tal-enerġija, kif ukoll billi tiġi appoġġata b’mod attiv id-diversifikazzjoni tal-provvisti tal-enerġija u ż-żieda fil-kapaċità tan-negozjar tal-Unjoni permezz tax-xiri konġunt tal-gass. Barra minn hekk, l-implimentazzjoni sħiħa tat-tranżizzjoni tal-enerġija, il-Pjan ta’ Azzjoni reċenti għall-Enerġija Affordabbli u miżuri oħra, b’mod partikolari l-investimenti fil-produzzjoni ta’ alternattivi b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju għal prodotti intensivi fl-enerġija, bħall-fertilizzanti, mistennija jissostitwixxu sa 100 biljun f’metri kubi ta’ gass naturali sal-2030. Dawn l-isforzi kkombinati ser isaħħu r-reżiljenza, il-kompetittività u l-awtonomija strateġika miftuħa tal-Unjoni, jappoġġaw lill-industriji, lill-SMEs u liċ-ċittadini Ewropej u jiffaċilitaw l-eliminazzjoni gradwali tal-importazzjonijiet tal-gass mill-Federazzjoni Russa.

(12)

F’konformità mad-Dikjarazzjoni ta’ Versailles u mal-Komunikazzjoni REPowerEU, għadd kbir ta’ importaturi tal-gass diġà temmew jew naqqsu b’mod sinifikanti l-provvisti tal-gass tagħhom mill-Federazzjoni Russa. Kif stabbilit fl-Evalwazzjoni tal-Impatti, il-volumi tal-gass li jkun fadal taħt kuntratti ta’ provvista eżistenti jistgħu jitneħħew gradwalment mingħajr impatt ekonomiku sinifikanti jew riskji għas-sigurtà tal-provvista, minħabba d-disponibbiltà ta’ biżżejjed fornituri alternattivi fis-suq tal-gass dinji, suq tal-gass tal-Unjoni interkonness sew, u d-disponibbiltà ta’ infrastruttura suffiċjenti tal-importazzjoni. Il-miżuri relatati jeħtieġ li jkunu jaqblu mal-qafas attwali tal-Unjoni dwar l-enerġija.

(13)

F’xi każijiet, it-tagħbijiet tal-LNG ikun fihom gass prodott f’pajjiżi differenti u mħallat flimkien. Għalhekk, jenħtieġ li l-projbizzjoni fuq l-importazzjonijiet tal-gass naturali mill-Federazzjoni Russa tapplika wkoll għall-ammonti ta’ gass f’tali tagħbija li jiġu prodotti fil-Federazzjoni Russa. Fejn l-importaturi jkunu jistgħu jiddokumentaw mingħajr ambigwità l-ishma rilevanti tal-LNG prodott barra mill-Federazzjoni Russa, jenħtieġ li jkun possibbli li jiġu importati l-ammonti ta’ LNG mhux Russu li jinsabu f’tagħbija tal-LNG.

(14)

Il-kuntratti ta’ provvista b’terminu qasir jikkonċernaw volumi iżgħar mill-kuntratti ta’ provvista kbar fit-tul li l-importaturi għandhom ma’ kumpaniji Russi u fi kwalunkwe każ, dawk il-kuntratti ta’ provvista b’terminu qasir eżistenti ser ikunu qrib l-iskadenza sa ma jidħol fis-seħħ dan ir-Regolament. Għalhekk, ir-riskju għas-sigurtà ekonomika li joħolqu l-kuntratti ta’ provvista b’terminu qasir jidher li hu baxx. Għaldaqstant huwa xieraq li l-kuntratti ta’ provvista b’terminu qasir jiġu eżentati mill-applikazzjoni immedjata tal-projbizzjoni fuq l-importazzjoni, li jippermetti perjodu ta’ tranżizzjoni sal-25 ta’ April 2026 għall-importazzjonijiet tal-LNG, b’kont meħud tal-Artikolu 3ra tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 833/2014 (5), u sas-17 ta’ Ġunju 2026 għall-gass bil-pipeline.

(15)

X’aktarx li l-importaturi li jkollhom kuntratti ta’ provvista fit-tul ser ikunu jeħtieġu aktar żmien biex isibu rotot u sorsi alternattivi tal-provvista minn dawk b’kuntratti ta’ provvista b’terminu qasir, għax il-kuntratti ta’ provvista fit-tul normalment ikunu jikkonċernaw volumi ferm akbar maż-żmien mill-kuntratti ta’ provvista b’terminu qasir. Għalhekk jenħtieġ li jiġi introdott perjodu ta’ tranżizzjoni rigward il-projbizzjoni fuq l-importazzjonijiet tal-gass għal kuntratti ta’ provvista fit-tul eżistenti biex id-detenturi ta’ kuntratti ta’ provvista fit-tul jingħataw biżżejjed żmien biex jiddiversifikaw il-provvisti tagħhom b’mod ordnat. Filwaqt li l-LNG jista’ jinkiseb fid-dinja kollha u l-klijenti tal-LNG normalment ma jiffaċċjaw l-ebda ostaklu fiżiku biex jaqilbu għal fornituri alternattivi fis-suq dinji tal-LNG, id-diversifikazzjoni għall-klijenti tal-gass bil-pipeline, b’mod partikolari f’pajjiżi mingħajr infrastruttura tal-LNG, tista’ tkun aktar kumplessa. Għalhekk jenħtieġ li jingħata perjodu ta’ tranżizzjoni itwal għall-provvisti tal-gass taħt il-kuntratti eżistenti ta’ provvista tal-pipeline fit-tul.

(16)

Kien hemm sitwazzjonijiet speċifiċi fejn pajjiż li bħalissa għadu jiġi fornut skont kuntratti ta’ provvista fit-tul eżistenti għall-gass bil-pipeline Russu, ikun affettwat speċifikament minn bidliet reċenti fir-rotot tal-provvista mill-Federazzjoni Russa, li neħħew il-possibbiltà li l-gass jiġi importat permezz ta’ dawn ir-rotot tal-provvista, minħabba rotot limitati jew għax ma jkun hemm l-ebda rotta alternattiva għat-trasport tal-gass ikkuntrattat. Sabiex tiġi rrimedjata s-sitwazzjoni, hemm fornituri minn Stati Membri oħra li bħalissa qed jiżguraw il-konsenja tal-gass bil-pipeline skont kuntratti ta’ provvista b’terminu qasir ma’ fornituri mill-Federazzjoni Russa permezz ta’ punti ta’ interkonnessjoni mhux konġestjonati. Minħabba din is-sitwazzjoni speċifika ħafna u sabiex jingħataw biżżejjed żmien biex jinstabu fornituri ġodda, jenħtieġ li japplika wkoll perjodu ta’ tranżizzjoni itwal għal dawk il-kuntratti ta’ provvista b’terminu qasir ma’ fornituri mill-Federazzjoni Russa li jintużaw biex ifornu lil pajjiżi mingħajr kosta affettwati minn bidliet fir-rotot tal-provvista għall-gass Russu.

(17)

Filwaqt li jidher ġustifikat li l-kuntratti ta’ provvista eżistenti “tal-legat” jiġu eżentati mill-applikazzjoni immedjata tal-projbizzjoni fuq l-importazzjonijiet ta’ gass Russu, jenħtieġ li mhux il-kuntratti kollha li ġew konklużi qabel id-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament jibbenefikaw minn eżenzjoni temporanja bħal din. Fil-fatt, eżenzjoni temporanja għall-kuntratti ta’ provvista eżistenti kollha mill-projbizzjoni setgħet ħolqot inċentiv għall-fornituri Russi biex jużaw iż-żmien bejn il-pubblikazzjoni tal-proposta tal-Kummissjoni għal dan ir-Regolament u d-dħul fis-seħħ tal-projbizzjoni biex jiżdiedu l-provvisti attwali billi jikkonkludu kuntratti ġodda jew iżidu l-volumi billi jibdlu l-kuntratti ta’ provvista eżistenti jew jużaw il-flessibbiltajiet skont tali kuntratti. Sabiex jiġi żgurat li l-importazzjonijiet mill-Federazzjoni Russa jonqsu, aktar milli jiżdiedu, bħala riżultat tal-projbizzjoni, jenħtieġ li dan ir-Regolament ma jippremjax lill-kumpaniji talli kkonkludew kuntratti ġodda għall-importazzjoni ta’ gass Russu fiż-żmien bejn il-pubblikazzjoni tal-proposta tal-Kummissjoni għal dan ir-Regolament u d-dħul fis-seħħ tal-projbizzjoni billi jagħtihom ukoll perjodu ta’ tranżizzjoni. Fil-fatt, l-impenn tal-Kapijiet ta’ Stat jew ta’ Gvern li jeliminaw gradwalment il-provvisti tal-gass Russu kien diġà sar f’Marzu 2022 u il-Kummissjoni bniet fuq dan l-impenn billi pproponiet l-Istrateġija REPowerEU, il-Pjan REPowerEU u l-Pjan Direzzjonali REPowerEU. Sa mhux iktar tard mill-pubblikazzjoni tal-proposta dangħal dan ir-Regolament, ma kienx għadu xieraq li l-kuntratti konklużi wara dik id-data jitqiesu bħala kuntratti “tal-legat”. Għalhekk, jenħtieġ li l-kuntratti konklużi wara s-17 ta’ Ġunju 2025 ma jibbenefikawx mid-dispożizzjonijiet ta’ tranżizzjoni eċċezzjonali għall-kuntratti eżistenti ta’ provvista b’terminu qasir u fit-tul.

(18)

Biex jiġi evitat li l-volumi tal-importazzjonijiet previsti fil-kuntratti ta’ provvista eżistenti jiżdiedu, l-emendi tal-kuntratti ta’ provvista eżistenti jenħtieġ li jitqiesu bħala kuntratti ġodda għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, u jenħtieġ li ż-żidiet fil-volumi tal-importazzjonijiet skont il-flessibbiltajiet kuntrattwali ma jibbenefikawx mill-perjodu ta’ tranżizzjoni. Jenħtieġ li jiġu previsti eċċezzjonijiet għal ċerti każijiet ta’ emendi meħtieġa għall-kuntratti ta’ provvista eżistenti, dment li dawn ma jżidux il-kwantitajiet ikkuntrattati jew iż-żmien tal-konsenja. Il-varjazzjonijiet tal-prezzijiet li jirriżultaw mill-indiċjar tal-prezzijiet diġà previsti fil-kuntratti ta’ provvista eżistenti ma jikkostitwixxux emenda għall-kuntratti ta’ provvista eżistenti.

(19)

Dan ir-Regolament joħloq projbizzjoni legali ċara fuq l-importazzjoni ta’ gass naturali Russu, li tikkostitwixxi att sovran tal-Unjoni lil hinn mill-kontroll tal-importaturi tal-gass u li tagħmel il-prestazzjoni tal-importazzjonijiet tal-gass naturali mill-Federazzjoni Russa illegali, b’effett legali dirett u mingħajr diskrezzjoni għall-Istati Membri fir-rigward tal-applikazzjoni tiegħu.

(20)

Għall-kuntrarju ta’ merkanziji oħrajn, il-gass naturali hu komodità omoġenja li tiġi nnegozjata f’volumi kbar u ħafna drabi tinbiegħ mill-ġdid diversi drabi bejn il-kummerċjanti fil-livell tal-bejgħ bl-ingrossa. Filwaqt li titqies il-kumplessità partikolari tat-traċċar tal-oriġini tal-gass naturali, u filwaqt li jitqies li l-fornituri Russi jaf jippruvaw jevitaw dan ir-Regolament, pereżempju b’bejgħ tramite intermedjarji, tramite trażbordi jew tramite trasport minn pajjiżi oħra, jenħtieġ li dan ir-Regolament jipprevedi qafas effettiv biex tiġi evitata ċ-ċirkomvenzjoni tal-projbizzjoni. Għalhekk, jenħtieġ li l-awtoritajiet rilevanti jkunu jistgħu jieħdu l-azzjonijiet meħtieġa biex jidentifikaw jekk il-provvisti ta’ gass naturali mill-Federazzjoni Russa jiġux introdotti fit-territorju doganali tal-Unjoni permezz ta’ skemi maħluqa għaċ-ċirkomvenzjoni ta’ dan ir-Regolament. Meta jiddeterminaw jekk il-gass naturali jiġix rilaxxat għaċ-ċirkolazzjoni libera fl-Unjoni, jenħtieġ li l-awtoritajiet doganali mhux biss jibbażaw fuq l-informazzjoni pprovduta fid-dikjarazzjoni doganali, iżda jkunu jistgħu, abbażi ta’ informazzjoni oħra rilevanti, jevalwaw, meta jqisu rilevanti, jekk merkanzija miġjuba fl-Unjoni tkunx fil-fatt maħsuba li tiġi rilaxxata f’ċirkolazzjoni libera. Jenħtieġ li dan ir-Regolament jirrikjedi wkoll l-istabbiliment tal-pajjiż tal-produzzjoni u l-katina tal-provvista tal-gass naturali importat fl-Unjoni.

(21)

Jenħtieġ li l-importaturi tal-gass naturali jkunu obbligati jipprovdu lill-awtoritajiet l-informazzjoni kollha meħtieġa biex jistabbilixxu l-pajjiż tal-produzzjoni tal-gass naturali importat fl-Unjoni u jiddeterminaw jekk il-gass importat ikunx soġġett għall-projbizzjoni ġenerali jew taħt xi waħda mill-eċċezzjonijiet tagħha. Il-kunċett ta’ “oriġini” skont il-liġi doganali tal-Unjoni jista’ mhux dejjem jippermetti l-identifikazzjoni tal-pajjiż tal-produzzjoni tal-gass importat, jekk il-gass ikun ġie pproċessat (eż. likwifikat jew rigassifikat) wara li jkun telaq mill-Federazzjoni Russa. Għalhekk, jenħtieġ li dan ir-Regolament ikopri wkoll każijiet fejn il-pajjiż tal-“oriġini” skont il-liġi doganali tal-Unjoni jkun differenti mill-pajjiż tal-produzzjoni tal-gass u jipprevedi mekkaniżmu biex jiġi vverifikat jekk il-gass naturali jkunx ġie estratt jew likwifikat fil-Federazzjoni Russa. Jenħtieġ li kwalunkwe gass li, qabel l-importazzjoni tiegħu fl-Unjoni, ikun ġie esportat mill-Federazzjoni Russa, jew permezz ta’ esportazzjoni diretta mir-Russja lejn l-Unjoni jew permezz ta’ esportazzjoni indiretta minn pajjiż terz, ħlief fil-każ ta’ tranżitu, ikun soġġett għall-projbizzjoni.

(22)

Minħabba l-karatteristiċi speċifiċi tal-gass bil-pipeline u tal-LNG, u sabiex ikun jista’ jsir proċess ta’ verifika bla xkiel tal-pajjiż tal-produzzjoni u l-kundizzjonijiet għal eżenzjonijiet temporanji possibbli qabel ma l-gass jidħol fit-territorju doganali tal-Unjoni, jenħtieġ li tiġi introdotta proċedura ta’ awtorizzazzjoni minn qabel. Jenħtieġ li l-importazzjonijiet jiġu rrifjutati fin-nuqqas ta’ awtorizzazzjoni. Jenħtieġ li l-awtoritajiet awtorizzanti, u, fejn hu applikabbli, l-awtoritajiet doganali jiġu infurmati minn qabel dwar l-importazzjonijiet maħsuba fl-Unjoni, ujenħtieġ li jiġu pprovduti bl-informazzjoni meħtieġa biex jiġi vverifikat il-pajjiż tal-produzzjoni u biex jiddeterminaw jekk jiġux sodisfatti l-kundizzjonijiet għal eżenzjoni temporanja skont dan ir-Regolament. Filwaqt li jenħtieġ li l-awtoritajiet awtorizzanti jagħmlu l-almu tagħhom biex joħorġu awtorizzazzjoni fil-perjodu bejn is-sottomissjoni tal-informazzjoni mill-importatur u d-dħul ippjanat fit-territorju doganali tal-Unjoni sabiex jiġu ffaċilitati l-importazzjonijiet ta’ gass lejn l-Unjoni, huma jenħtieġ li jkunu jistgħu jiddeċiedu wkoll fi stadju aktar tard, b’mod partikolari meta jkun hemm dubji dwar l-informazzjoni pprovduta. L-awtorizzazzjoni minn qabel jenħtieġ li tkun mingħajr preġudizzju għas-setgħat ta’ infurzar eżistenti tal-awtoritajiet doganali. Jenħtieġ li l-importazzjonijiet tal-gass naturali minn pajjiżi li jipproduċu l-gass jiġu eżentati minn dak l-obbligu jekk l-Unjoni tkun importat volumi sinifikanti minn dawn il-pajjiżi fil-passat u jekk dawk il-pajjiżi jew ikunu wrew li ma jridux jappoġġjaw is-settur tal-gass Russu permezz ta’ projbizzjoni fuq l-importazzjoni ta’ gass Russu jew permezz ta’ miżuri restrittivi mmirati lejn l-infrastruttura tal-gass Russa, kumpaniji tal-gass Russi jew persuni li jimmaniġġjaw tali kumpaniji, jew jekk dawk il-pajjiżi ma jiddisponux mill-infrastruttura meħtieġa biex jimportaw gass naturali permezz ta’ pipelines jew LNG. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tistabbilixxi l-lista ta’ tali pajjiżi u taġġornaha kif xieraq.

(23)

Jenħtieġ li l-awtoritajiet awtorizzanti u, fejn hu applikabbli, l-awtoritajiet doganali, jkunu jistgħu jitolbu l-informazzjoni kollha meħtieġa biex jivvalutaw il-legalità tal-importazzjonijiet. Jenħtieġ li jkunu jistgħu jiddependu wkoll fuq informazzjoni minn sorsi oħra. Peress li l-kundizzjonijiet kuntrattwali li jiddeterminaw l-elementi rilevanti għall-valutazzjoni spiss ikunu kumplessi, jenħtieġ li l-awtoritajiet doganali jingħataw is-setgħa li jitolbu lill-importaturi informazzjoni dettaljata dwar il-kuntratti, inkluż il-kuntratti ta’ provvista sħaħ, meta dak ikun meħtieġ biex jinftiehem il-kuntest ta’ ċerti klawżoli jew ir-referenzi għal dispożizzjonijiet kuntrattwali oħra. Jenħtieġ li dan ir-Regolament ikun jinkludi regoli li jiżguraw protezzjoni effettiva tas-sigrieti kummerċjali tal-impriżi kkonċernati.

(24)

Meta jeżerċitaw is-setgħat tagħhom, jenħtieġ li l-awtoritajiet tal-awtorizzazzjoni u l-awtoritajiet doganali jiffukaw l-infurzar fuq il-punti ta’ interkonnessjoni, il-faċilitajiet tal-LNG jew il-pipelines ta’ tranżitu fejn ir-riskju ta’ ċirkomvenzjoni huwa għoli. Ġew osservati prattiki tal-użu tal-hekk imsejħa “flotot mistura” għaċ-ċirkomvenzjoni tal-miżura restrittiva fit-trasport taż-żejt u dawn jistgħu joħolqu wkoll riskji għall-importazzjonijiet tal-LNG, u b’hekk jimminaw l-objettivi ta’ dan ir-Regolament. F’kooperazzjoni mill-qrib ma’ xulxin, jenħtieġ li l-awtoritajiet, fejn meħtieġ, jadattaw il-prijoritajiet ta’ infurzar tagħhom biex jindirizzaw prattiki potenzjali ta’ ċirkomvenzjoni identifikati waqt l-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Jenħtieġ ukoll li l-Kummissjoni timmonitorja b’mod kostanti l-flussi tal-gass naturali Russu li jgħaddi minn pajjiżi terzi.

(25)

Xi partijiet mill-infrastruttura Russa tat-trażmissjoni tal-gass huma konnessi direttament mal-Unjoni, u xi pipelines ta’ tranżitu li jgħaqqdu lill-Federazzjoni Russa mal-Unjoni jgħaddu minn pajjiżi terzi mingħajr bħalissa ma għandhom l-ebda punt ta’ dħul bejn il-Federazzjoni Russa u l-Unjoni. Għalhekk jenħtieġ li jiġi preżunt li gass naturali importat fl-Unjoni permezz ta’ fruntieri, interkonnetturi, jew punti ta’ interkonnessjoni bejn il-Federazzjoni Russa u l-Unjoni, il-Belarussja u l-Unjoni kif ukoll gass naturali li jasal permezz ta’ pipelines bħal TurkStream fil-punt ta’ interkonnessjoni Strandzha 2 / Malkoclar joriġina jew jiġi esportat, direttament jew indirettament, mill-Federazzjoni Russa. Meta jiġi ddikjarat li l-gass naturali li jasal f’dawn il-fruntieri, l-interkonnetturi, jew il-punti ta’ interkonnessjoni jkun taħt proċedura ta’ “tranżitu” mill-Federazzjoni Russa, jenħtieġ li japplikaw kontrolli stretti. Il-Federazzjoni Russa hija esportatur ewlieni tal-gass u fil-passat ma qdiet ebda rwol sinifikanti bħala pajjiż ta’ tranżitu tal-gass, minħabba diversi fatturi, bħan-nuqqas ta’ infrastruttura ta’ rigassifikazzjoni, l-organizzazzjoni tal-kummerċ tal-gass fil-Federazzjoni Russa permezz ta’ monopolju tal-esportazzjoni permezz tal-pipelines, mudelli kummerċjali ta’ kumpaniji tal-gass Russi li mhumiex ibbażati fuq l-organizzazzjoni ta’ tranżiti, u l-pożizzjoni ġeografika tal-Federazzjoni Russa . Għalhekk, u filwaqt li jitqiesu l-inċentivi tal-fornituri Russi biex jevitaw il-projbizzjoni fuq l-importazzjoni, jenħtieġ li l-awtoritajiet doganali jirrifjutaw l-importazzjoni ta’ volumi ta’ gass naturali allegatament fi tranżitu sakemm ma tistax tiġi pprovduta evidenza mhux ambigwa li tistabbilixxi li l-gass rilevanti kien fi tranżitu mill-Federazzjoni Russa u li l-pajjiż tal-produzzjoni tiegħu mhuwiex il-Federazzjoni Russa. Jenħtieġ li dik l-evidenza tiġi pprovduta lill-awtoritajiet awtorizzanti biżżejjed minn qabel, biex tkun possibbli t-traċċabbiltà tal-gass importat sal-post tal-produzzjoni u mhux aktar tard minn xahar qabel id-dħul fit-territorju doganali tal-Unjoni.

(26)

Il-punt ta’ interkonnessjoni Strandzha 1 jgħaqqad l-Unjoni ma’ sistema ta’ pipelines li tittrasporta mhux biss gass mir-Repubblika tal-Ażerbajġan jew mir-Repubblika tat-Turkija, iżda wkoll volumi sinifikanti ta’ gass mill-Federazzjoni Russa. Għalhekk jenħtieġ li jkun meħtieġ li tiġi pprovduta evidenza mhux ambigwa li tistabbilixxi li l-pajjiż tal-produzzjoni mhuwiex il-Federazzjoni Russa, u jenħtieġ li jingħata biżżejjed żmien ta’ verifika lill-awtoritajiet biex jiġi żgurat li l-gass importat permezz tal-punt ta’ interkonnessjoni Strandzha 1 ma joriġinax fil-Federazzjoni Russa jew ma jiġix esportat, direttament jew indirettament, minnha. Jekk punti oħra ta’ interkonnessjoni jkunu konnessi, fil-futur, ma’ sistemi ta’ pipelines li jittrasportaw volumi sinifikanti ta’ gass Russu, jenħtieġ li japplika l-istess standard ta’ kontroll.

(27)

Barra minn hekk, volumi sinifikanti ta’ gass naturali jistgħu jidħlu wkoll fl-Unjoni taħt proċedura ta’ “tranżitu”. Peress li r-regoli stretti ta’ monitoraġġ għall-importazzjonijiet ta’ gass bħall-awtorizzazzjoni minn qabel ma japplikawx għall-gass li jaqsam l-Unjoni taħt proċedura ta’ “tranżitu” jew li jkun qed jinħażen skont regoli ta’ ħżin doganali, huwa xieraq li jiġu previsti salvagwardji speċifiċi fil-forma ta’ reġim ta’ monitoraġġ tat-tranżitu, li jippermetti lill-awtoritajiet doganali jimmonitorjaw il-flussi tal-gass sabiex jiġi żgurat li l-gass naturali li jaqsam l-Unjoni taħt proċedura ta’ “tranżitu” fl-aħħar mill-aħħar ma jidħolx f’ċirkolazzjoni libera fl-Unjoni. Meta l-operaturi jaħżnu l-gass f’ħażna temporanja jew taħt proċedura ta’ “tranżitu” jew ta’ ħżin doganali skont il-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, jenħtieġ li l-Istati Membri jkollhom fis-seħħ mekkaniżmi xierqa ta’ monitoraġġ u infurzar biex jiżguraw li l-użu ta’ ħżin tal-Unjoni minn pajjiżi terzi ma joħloq ebda riskju għas-sigurtà tal-provvista nazzjonali jew reġjonali u t-twettiq tal-obbligi tal-ħżin, u jipprovdu informazzjoni rilevanti lill-Kummissjoni.

(28)

F’konformità mal-prinċipju tal-kooperazzjoni leali, jenħtieġ li l-awtoritajiet awtorizzanti, l-awtoritajiet doganali, l-awtoritajiet regolatorji, l-awtoritajiet kompetenti, l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni tar-Regolaturi tal-Enerġija (ACER) u l-Kummissjoni jikkooperaw biex jimplimentaw id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament u jiskambjaw l-informazzjoni rilevanti, b’mod partikolari fir-rigward tal-valutazzjoni tal-eżenzjonijiet temporanji li jippermettu l-importazzjonijiet tal-gass naturali Russu wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament. L-awtoritajiet doganali, l-awtoritajiet regolatorji, l-awtoritajiet kompetenti u l-ACER jenħtieġ li jkollhom l-għodod u l-bażijiet tad-data meħtieġa fis-seħħ biex jiżguraw li l-informazzjoni rilevanti tkun tista’ tiġi skambjata bejn l-awtoritajiet nazzjonali u l-awtoritajiet fi Stati Membri differenti fejn meħtieġ. Jenħtieġ li l-ACER tikkontribwixxi l-għarfien espert tagħha għall-proċess tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Biex jiġi ffaċilitat il-ħolqien tas-sistemi interoperabbli konġunti tal-informazzjoni meħtieġa, jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-Istati Membri jkunu jistgħu jesploraw il-possibbiltajiet li jagħmlu użu mill-baġit disponibbli taħt il-Fond għas-Sigurtà Interna stabbilit bir-Regolament (UE) 2021/1149 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (6). Jenħtieġ li l-awtoritajiet doganali jaġġornaw kull xahar lill-awtoritajiet regolatorji, lill-awtoritajiet kompetenti u lill-Kummissjoni dwar l-elementi ewlenin fir-rigward tal-iżviluppi fuq l-importazzjonijiet tal-gass Russu, bħall-kwantitajiet importati skont kuntratti ta’ provvista fit-tul jew b’terminu qasir, il-punti ta’ dħul, jew is-sħab kuntrattwali. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tinkludi dik l-informazzjoni, fejn rilevanti, fir-rapport dwar l-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tevalwa wkoll l-effettività tal-iskambju ta’ informazzjoni u l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet rilevanti, u, meta xieraq, tinkludi rakkomandazzjonijiet għat-titjib ta’ tali skambju ta’ informazzjoni u kooperazzjoni f’dak ir-rapport.

(29)

L-esperjenza bl-eliminazzjoni gradwali tal-provvisti tal-gass Russu li jgħaddu mill-Ukrajna wriet li tħejjija u koordinazzjoni tajbin fi spirtu ta’ solidarjetà jistgħu jevitaw it-tfixkil fis-suq jew problemi fis-sigurtà tal-provvista li potenzjalment jinħolqu meta jinbidlu l-fornituri tal-gass. Biex l-eliminazzjoni gradwali sħiħa tal-gass Russu titħejja b’mod ikkoordinat, u biex is-suq ikollu biżżejjed żmien ħalli jantiċipa l-bidliet involuti mingħajr riskju għas-sigurtà tal-provvista tal-gass jew impatt sinifikanti fuq il-prezzijiet tal-enerġija, jenħtieġ li l-Istati Membri jħejju pjanijiet nazzjonali ta’ diversifikazzjoni għall-gass naturali u jippreżentawhom lill-Kummissjoni sal-1 ta’ Marzu 2026. Jenħtieġ li dawk il-pjanijiet ikunu soġġetti għar-regoli tas-segretezza professjonali u ma jiġux żvelati mingħajr il-qbil tal-Istat Membru rilevanti. Jenħtieġ li jiddeskrivu l-miżuri ppjanati fil-livell nazzjonali jew reġjonali sabiex titnaqqas id-domanda, titrawwem il-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli u jiġu żgurati provvisti alternattivi, kif ukoll jiġu identifikati l-ostakli tekniċi, kuntrattwali jew regolatorji possibbli li jistgħu jikkumplikaw il-proċess tad-diversifikazzjoni. Peress li l-proċess tad-diversifikazzjoni jaf ikun jeħtieġ il-koordinazzjoni ta’ miżuri fil-livell nazzjonali, reġjonali jew tal-Unjoni, il-Kummissjoni jenħtieġ li tevalwa l-pjanijiet nazzjonali ta’ diversifikazzjoni għall-gass naturali, bil-possibbiltà li toħroġ rakkomandazzjonijiet li jissuġġerixxu adattamenti meta meħtieġ.

(30)

Matul it-tħejjija tal-pjanijiet nazzjonali ta’ diversifikazzjoni, jenħtieġ li l-Kummissjoni, b’mod ikkoordinat u fi spirtu ta’ solidarjetà, taħdem mal-Istati Membri, b’mod partikolari fl-Ewropa Ċentrali u tax-Xlokk, biex tidentifika konsenji alternattivi ta’ gass naturali. Minbarra t-titjib tas-sigurtà tal-provvista, provvisti ġodda jistgħu jikkumpensaw ukoll għad-dħul mitluf billi jużaw l-infrastruttura eżistenti li qabel kienet tintuża għat-trasport tal-gass Russu.

(31)

Fid-Dikjarazzjoni ta’ Versailles, il-Kapijiet ta’ Stat jew ta’ Gvern impenjaw ruħhom mhux biss li jeliminaw gradwalment il-provvisti tal-gass naturali mill-Federazzjoni Russa, iżda anki provvisti oħra tal-enerġija, b’mod partikolari l-provvisti taż-żejt. Il-Federazzjoni Russa applikat prattiki simili għal dawk fil-qasam tal-gass, fejn għandha storja li tuża l-gass bħala mezz biex twettaq koerċizzjoni u manipulazzjoni, meta tinnegozja ż-żejt mal-Unjoni,. u dan intwera, pereżempju, minn interruzzjonijiet fil-passat tal-provvisti taż-żejt. Ir-relazzjonijiet eżistenti mal-Federazzjoni Russa b’rabta mal-provvista taż-żejt joħolqu dipendenzi u riskji għas-sigurtà fl-Unjoni. Sabiex il-Federazzjoni Russa ma titħallhiex tuża l-importazzjonijiet taż-żejt tagħha lejn l-Unjoni bħala għodda għall-koerċizzjoni, huwa essenzjali li titħejja eliminazzjoni gradwali f’waqtha wkoll tal-importazzjonijiet taż-żejt mill-Federazzjoni Russa. Filwaqt li diġà hemm fis-seħħ miżuri restrittivi biex tiġi żgurata l-eliminazzjoni gradwali tal-importazzjonijiet taż-żejt mill-Federazzjoni Russa u l-importazzjonijiet taż-żejt naqsu b’mod sinifikanti, eliminazzjoni gradwali ulterjuri taż-żejt Russu jaf tkun teħtieġ passi preparatorji speċifiċi u koordinazzjoni mal-ġirien.

(32)

Għalhekk, jenħtieġ li l-Istati Membri jħejju wkoll pjanijiet nazzjonali ta’ diversifikazzjoni għaż-żejt mhux maħdum u għall-prodotti petroliferi li jenħtieġ li jinkludu miżuri fis-seħħ u ppjanat fil-livell nazzjonali biex jiġu żgurati t-trasparenza u t-traċċabbiltà tal-importazzjonijiet taż-żejt mill-Federazzjoni Russa. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tipprovdi rakkomandazzjonijiet dwar dawk il-pjanijiet. Jenħtieġ li dawn ikunu soġġetti għar-regoli tas-segretezza professjonali u ma jiġux żvelati mingħajr il-qbil tal-Istat Membru rilevanti. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tkompli tindirizza l-problema tal-użu tal-hekk imsejħa “flotot mistura” għaċ-ċirkomvenzjoni tal-miżuri restrittivi tal-Unjoni fuq iż-żejt, b’mod partikolari billi twettaq l-azzjonijiet stipulati fil-Pjan Direzzjonali REPowerEU.

(33)

L-esperjenza tul il-kriżi tal-gass tal-2022 u l-2023 uriet li informazzjoni komprensiva dwar is-sitwazzjoni tal-provvista u d-dipendenzi possibbli tal-provvista hija kruċjali għall-monitoraġġ tal-provvista tal-gass fl-Unjoni. Għalhekk, jenħtieġ li l-importaturi tal-gass Russu li jagħmlu użu mill-perjodi ta’ tranżizzjoni stabbiliti f’dan ir-Regolament jissottomettu lill-Kummissjoni l-informazzjoni kollha meħtieġa għal evalwazzjoni tar-riskji possibbli għall-kummerċ tal-gass. Jenħtieġ li din l-informazzjoni tkun tinkludi l-parametri ewlenin, jew anke partijiet sħaħ mit-test, tal-kuntratti ta’ provvista tal-gass rilevanti, ħlief informazzjoni dwar il-prezz, meta dan ikun meħtieġ biex jinftiehem il-kuntest ta’ ċerti klawżoli jew ir-referenzi għal dispożizzjonijiet oħra fil-kuntratt. Meta tkun qed timmonitorja l-provvista tal-gass fl-Unjoni, il-Kummissjoni jenħtieġ li tqis ukoll l-informazzjoni dwar l-importazzjonijiet mogħtija mill-awtoritajiet doganali u l-informazzjoni inkluża fil-pjanijiet nazzjonali ta’ diversifikazzjoni. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tinforma regolarment lill-Grupp ta’ Koordinazzjoni dwar il-Gass stabbilit bir-Regolament (UE) 2017/1938 dwar il-proċess ta’ eliminazzjoni gradwali fil-livell tal-Unjoni u tissottometti rapport annwali dwar l-eliminazzjoni gradwali tal-gass Russu, li miegħu jistgħu jingħataw rakkomandazzjonijiet u azzjonijiet speċifiċi tal-Unjoni biex jitħaffef il-proċess ta’ eliminazzjoni gradwali.

(34)

Jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jikkooperaw mill-qrib fuq l-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament , inkluż fir-rigward ta’ proċeduri possibbli għas-soluzzjoni tat-tilwim. Meta applikabbli, ir-Regolamenti (UE) Nru 1219/2012 (7) u (UE) Nru 912/2014 (8) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill jistipulaw aktar dettalji dwar il-kooperazzjoni u l-allokazzjoni tar-responsabbiltajiet finanzjarji bejn l-Istati Membri u l-Unjoni b’rabta ma’ każijiet possibbli ta’ soluzzjoni tat-tilwim bejn l-investitur u l-Istat relatati ma’ dan ir-Regolament.

(35)

Fid-dawl tal-prattika reċenti tal-Federazzjoni Russa li tbiddel u timpedixxi unilateralment il-proċeduri miftiehma tal-qorti u tal-arbitraġġ, la l-persuni affettwati, u lanqas l-Unjoni u l-Istati Membri ma jistgħu jinżammu responsabbli għall-ebda sentenza, deċiżjoni ta’ arbitraġġ, jew deċiżjoni ġudizzjarja oħra adottata skont proċeduri illegali li kontriha ma jkun hemm l-ebda rimedju aċċessibbli taħt il-ġuriżdizzjoni rilevanti.

(36)

L-Unjoni ħolqot qafas legali sod biex tiżgura s-sigurtà tal-provvista tal-gass f’kull ħin, u biex tittratta kriżijiet possibbli tal-provvista b’mod ikkoordinat, inkluż obbligi li l-Istati Membri jipprevedu solidarjetà effettiva u operazzjonali lill-ġirien li jeħtieġu l-gass. Jenħtieġ li l-Kummissjoni timmonitorja b’mod kostanti l-iżvilupp tar-riskji tas-suq għall-provvista tal-gass li jinħolqu mill-kummerċ tal-gass mal-Federazzjoni Russa fil-livell tal-Unjoni, reġjonali u tal-Istati Membri. F’każ ta’ żviluppi għal għarrieda u sinifikanti, li jheddu serjament is-sigurtà tal-provvista ta’ Stat Membru wieħed jew aktar, u wara li tkun ġiet iddikjarata emerġenza f’konformità mal-Artikolu 11 jew 12 tar-Regolament (UE) 2017/1938, huwa xieraq li l-Kummissjoni tingħata s-setgħa li tieħu l-miżuri ta’ emerġenza meħtieġa billi tadotta deċiżjoni dwar il-projbizzjonijiet fuq l-importazzjoni tal-gass naturali jew tal-LNG stipulati f’dan ir-Regolament fi Stat Membru wieħed jew aktar. F’tali sitwazzjoni, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista’ wkoll tissospendi r-rekwiżit ta’ awtorizzazzjoni minn qabel għad-dħul tal-importazzjonijiet tal-gass fit-territorju doganali tal-Unjoni, sabiex jiġu ffaċilitati importazzjonijiet addizzjonali fi żmien qasir. Jenħtieġ li kwalunkwe sospensjoni bħal din mill-Kummissjoni tkun limitata fiż-żmien u ma tingħatax għal aktar minn 4 ġimgħat kull darba, u jenħtieġ li tiġġedded biss jekk jibqgħu japplikaw il-kundizzjonijiet għall-emerġenza skont l-Artikolu 11 tar-Regolament (UE) 2017/1938. Jenħtieġ li d-deċiżjoni ta’ implimentazzjoni tal-Kummissjoni timponi l-kundizzjonijiet addizzjonali neċessarji biex jiġi żgurat li kwalunkwe sospensjoni bħal din tkun strettament limitata għall-indirizzar tat-theddida u jenħtieġ li tippermetti biss kuntratti fuq terminu qasir. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tinforma lill-Grupp ta’ Koordinazzjoni dwar il-Gass u tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill li jiġġustifika s-sospensjoni u kwalunkwe estensjoni tagħha, u jenħtieġ li tissorvelja mill-qrib l-applikazzjoni ta’ kwalunkwe sospensjoni temporanja bħal din.

(37)

Sabiex tiġi evitata l-għażla opportunistika tal-ġuriżdizzjoni fir-rigward tal-penali u sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni konsistenti ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li l-Istati Membri jistabbilixxu regoli armonizzati dwar il-penali għall-ksur ta’ dan ir-Regolament. Madankollu, peress li l-ksur ta’ dan ir-Regolament jista’ jikser ukoll leġiżlazzjoni oħra tal-Unjoni marbuta mill-qrib mal-projbizzjonijiet u l-obbligi f’dan ir-Regolament, bħal leġiżlazzjoni doganali, miżuri restrittivi jew ir-Regolament (UE) 2017/1938, jenħtieġ li l-impożizzjoni ta’ penali ma twassalx għal ksur tal-prinċipju ta’ ne bis in idem, f’konformità mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u l-ġurisprudenza rilevanti tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. Dan ir-Regolament huwa mingħajr preġudizzju għall-impożizzjoni ta’ pieni kriminali skont il-liġi nazzjonali.

(38)

Il-miżuri introdotti b’dan ir-Regolament jirriflettu b’mod sħiħ il-prinċipju ta’ solidarjetà enerġetika. Fil-fatt, il-livell ta’ espożizzjoni għall-importazzjonijiet tal-gass Russu jvarja bejn l-Istati Membri, u ħafna Stati Membri diġà ħadu miżuri biex jeliminaw gradwalment il-gass Russu. Dan ir-Regolament ser jiżgura approċċ armonizzat mal-Unjoni kollha għall-eliminazzjoni gradwali tal-gass Russu, filwaqt li jħares is-solidarjetà bejn l-Istati Membri.

(39)

Minħabba li l-objettivi ta’ dan ir-Regolament ma jistgħux jinkisbu b’mod suffiċjenti mill-Istati Membri b’mod ikkoordinat u mingħajr riskju ta’ frammentazzjoni tas-suq, iżda jistgħu pjuttost jinkisbu aħjar u b’aktar effiċjenza fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista’ tadotta miżuri, f’konformità mal-prinċipju ta’ sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. F’konformità mal-prinċipju ta’ proporzjonalità, kif stabbilit f’dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkisbu dawk l-objettivi.

(40)

Fid-dawl tal-importanza li l-Unjoni telimina gradwalment aktar dipendenza ekonomika tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-gass mingħand il-Federazzjoni Russa mingħajr dewmien, jenħtieġ li dan ir-Regolament jidħol fis-seħħ fil-jum wara dak tal-pubblikazzjoni tiegħu f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. Il-parteċipanti fis-suq kellhom perjodu ta’ żmien sinifikanti biex jadattaw il-portafoll tal-provvista tagħhom wara d-Dikjarazzjoni ta’ Versailles ta’ Marzu 2022 u l-adozzjoni tal-proposta għal dan ir-Regolament fis-17 ta’ Ġunju 2025. Madankollu, jidher xieraq li jiġi previst perjodu ta’ tranżizzjoni biex il-fornituri tal-gass li għadhom ma adattawx l-istrateġiji tal-provvista tagħhom ikunu jistgħu jagħmlu l-arranġamenti meħtieġa biex jikkonformaw ma’ dan ir-Regolament. Għalhekk, jenħtieġ li l-projbizzjoni tal-importazzjoni tal-gass mill-Federazzjoni Russa tapplika biss mit-18 ta’ Marzu 2026. Sabiex l-importaturi b’kuntratti ta’ provvista eżistenti u l-importaturi li jikkonkludu kuntratti ġodda jkunu jistgħu jiksbu l-awtorizzazzjoni minn qabel meħtieġa fil-ħin u mingħajr interruzzjonijiet għall-importazzjonijiet tal-gass ippjanati, jenħtieġ li l-proċeduri ta’ awtorizzazzjoni differenti previsti f’dan ir-Regolament japplikaw qabel ma ssir applikabbli l-projbizzjoni fuq l-importazzjonijiet tal-gass mill-Federazzjoni Russa,