(1)

Η οδηγία 1999/105/ΕΚ του Συμβουλίου (3) καθορίζει κανόνες σχετικά με την παραγωγή με σκοπό την εμπορία και με την εμπορία δασικού πολλαπλασιαστικού υλικού («ΔΠΥ»).

(2)

Τα δάση καλύπτουν περίπου το 45 % των χερσαίων εκτάσεων της Ένωσης και διαδραματίζουν πολυλειτουργικό ρόλο ο οποίος περιλαμβάνει κοινωνικές, οικονομικές, περιβαλλοντικές, οικολογικές και πολιτιστικές λειτουργίες. Μεταξύ άλλων, τα δάση επιτελούν πρωταρχική λειτουργία ως καταβόθρες άνθρακα στο πλαίσιο της πολιτικής για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής. Το υψηλής ποιότητας, προσαρμοσμένο στην κλιματική αλλαγή και ποικιλόμορφο ΔΠΥ εξακριβωμένης ταυτότητας είναι απαραίτητο για την εκπλήρωση αυτών των ρόλων.

(3)

Υπό το πρίσμα των εξελίξεων στις επιστημονικές ή τεχνικές γνώσεις, της επικαιροποίησης των κανόνων και των κανονισμών του προγράμματος του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για την πιστοποίηση του δασικού πολλαπλασιαστικού υλικού που διακινείται με το διεθνές εμπόριο («πρόγραμμα του ΟΟΣΑ για τους δασικούς σπόρους και τα φυτά»), των νέων προτεραιοτήτων πολιτικής της Ένωσης σε σχέση με τη βιωσιμότητα, την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τη βιοποικιλότητα και ιδίως της ανακοίνωσης της Επιτροπής της 11ης Δεκεμβρίου 2019 με τίτλο «Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία», καθώς και της πείρας που αποκτήθηκε κατά την εφαρμογή της οδηγίας 1999/105/ΕΚ, η εν λόγω οδηγία θα πρέπει να αντικατασταθεί από νέα πράξη. Για να εξασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή των νέων κανόνων σε ολόκληρη την Ένωση, η εν λόγω πράξη θα πρέπει να έχει τη μορφή κανονισμού.

(4)

Στόχος του προγράμματος του ΟΟΣΑ για τους δασικούς σπόρους και τα φυτά είναι να προωθήσει την παραγωγή και τη χρήση σπόρων, μερών φυτών και φυτών που έχουν συλλεχθεί, έχουν υποστεί επεξεργασία και διατεθεί για εμπορία κατά τρόπο που να εξασφαλίζει την υψηλή ποιότητα και διαθεσιμότητα ΔΠΥ. Λόγω των μεγάλης διάρκειας κύκλων ανάπτυξης των δασών, του κόστους των φυτεύσεων και του μακροπρόθεσμου χαρακτήρα των δασικών επενδύσεων, είναι απαραίτητο οι δασοκόμοι να λαμβάνουν πλήρως αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με την καταγωγή και τα γενετικά χαρακτηριστικά του ΔΠΥ που χρησιμοποιούν στις φυτεύσεις τους. Το πρόγραμμα του ΟΟΣΑ για τους δασικούς σπόρους και τα φυτά ανταποκρίνεται στην ανάγκη αυτή μέσω της πιστοποίησης και της ιχνηλασιμότητας. Διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο για την προσαρμογή των δασών του πλανήτη στις μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες. Δίνεται έμφαση στη διασφάλιση υψηλής γενετικής ποικιλότητας εντός των ειδών και στη διατήρηση της ποικιλότητας των ειδών, μεταξύ άλλων μέσω της διαφοροποίησης στα δασοτεμάχια. Ως εκ τούτου, διατηρείται η προσαρμοστική ικανότητα των δασών και βελτιώνεται για τη μελλοντική αναφύτευση μιας έκτασης με δένδρα («αναδάσωση») και τη δημιουργία νέων δασών («δάσωση»). Αναδάσωση μπορεί να απαιτείται στο πλαίσιο της βιώσιμης δασικής διαχείρισης ή όταν τμήματα ενός υπάρχοντος δάσους έχουν πληγεί από ακραία καιρικά φαινόμενα, δασικές πυρκαγιές, νόσους, εξάρσεις επιβλαβών οργανισμών και άλλες καταστροφές.

(5)

Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία απηχεί τη δέσμευση της Επιτροπής για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και των προκλήσεων που σχετίζονται με το περιβάλλον. Αποσκοπεί στον μετασχηματισμό της οικονομίας της Ένωσης για τη δημιουργία ενός βιώσιμου μέλλοντος. Οι κανόνες της Ένωσης για την παραγωγή και την εμπορία ΔΠΥ χρειάζεται να συνάδουν με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1119 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), ο οποίος θεσπίζει το ενωσιακό πλαίσιο για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας, και με τις τρεις στρατηγικές εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, όπως παρουσιάζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 20ής Μαΐου 2020, με τίτλο «Στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 — Επαναφορά της φύσης στη ζωή μας» («στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα»), στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 24ης Φεβρουαρίου 2021, με τίτλο «Διαμορφώνοντας μια Ευρώπη ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή — η νέα στρατηγική της ΕΕ για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή» («στρατηγική της ΕΕ για την προσαρμογή») και στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 16ης Ιουλίου 2021, με τίτλο «Νέα δασική στρατηγική της ΕΕ για το 2030» («δασική στρατηγική της ΕΕ»).

(6)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/1119 επιβάλλει στα αρμόδια θεσμικά όργανα της Ένωσης και στα κράτη μέλη να διασφαλίζουν διαρκή πρόοδο στη βελτίωση της προσαρμοστικής ικανότητας, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και τη μείωση της ευπάθειας στην κλιματική αλλαγή. Συνεπώς, ένας από τους στόχους της στρατηγικής της ΕΕ για την προσαρμογή είναι η επιτάχυνση της ικανότητας της Ένωσης να προσαρμόζεται στην κλιματική αλλαγή, μεταξύ άλλων μέσω της τροποποίησης των κανόνων για το ΔΠΥ. Το ενωσιακό δίκαιο θα πρέπει να προάγει την παραγωγή και την εμπορία ΔΠΥ σε ολόκληρη την Ένωση.

(7)

Οι βασικοί στόχοι της δασικής στρατηγικής της ΕΕ είναι η αποτελεσματική δάσωση και η διατήρηση και αποκατάσταση των δασών στην Ένωση. Η επιδίωξη των στόχων αυτών θα συμβάλει στην αύξηση της απορρόφησης CO2, στη μείωση της συχνότητας και της έκτασης των δασικών πυρκαγιών και στην προώθηση της βιοοικονομίας, με πλήρη σεβασμό εκείνων των οικολογικών αρχών που ευνοούν τη βιοποικιλότητα. Η διασφάλιση της αποκατάστασης των δασών και η ενίσχυση της βιώσιμης δασικής διαχείρισης είναι απαραίτητες για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και για την ανθεκτικότητα των δασών. Στο πλαίσιο αυτό, η δασική στρατηγική της ΕΕ αναφέρει ότι για την προσαρμογή των δασών στην κλιματική αλλαγή και την αποκατάστασή τους μετά από βλάβες οφειλόμενες σε κλιματικούς λόγους θα απαιτηθούν μεγάλες ποσότητες κατάλληλου ΔΠΥ. Αυτό συνεπάγεται ότι πρέπει να γίνουν προσπάθειες για τη διασφάλιση και τη βιώσιμη χρήση των δασικών γενετικών πόρων από τους οποίους εξαρτάται μια πιο ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή δασοκομία. Απαιτούνται επίσης προσπάθειες για την αύξηση της παραγωγής και της διαθεσιμότητας τέτοιου ΔΠΥ, για την παροχή καλύτερης ενημέρωσης σχετικά με την καταλληλότητά του για τις συγκεκριμένες κλιματικές και οικολογικές συνθήκες της περιοχής όπου προβλέπεται να σπαρεί ή να φυτευτεί και για την ενίσχυση της συνεργατικής παραγωγής και μεταφοράς τέτοιου ΔΠΥ πέραν των εθνικών συνόρων εντός της Ένωσης.

(8)

Η στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα έχει ως στόχο να θέσει τη βιοποικιλότητα της Ένωσης σε τροχιά ανάκαμψης έως το 2030. Στο πλαίσιο της εν λόγω στρατηγικής, το ενωσιακό δίκαιο χρειάζεται να δίνει προτεραιότητα στη διατήρηση της ποικιλότητας των ειδών και να διασφαλίζει υψηλή γενετική ποικιλότητα εντός των ειδών και των παρτίδων ΔΠΥ, προκειμένου να διευκολυνθεί ο εφοδιασμός με υψηλής ποιότητας και γενετικά ποικίλο ΔΠΥ εξακριβωμένης ταυτότητας που είναι προσαρμοσμένο, ή προσαρμόσιμο, στις υφιστάμενες και τις προβλεπόμενες κλιματικές συνθήκες. Η διατήρηση και η βελτίωση της βιοποικιλότητας των δασών, συμπεριλαμβανομένης της γενετικής ποικιλότητας εντός μεμονωμένων ειδών δένδρων, είναι απαραίτητες για τη βιώσιμη δασική διαχείριση και τη διατήρηση των δασικών γενετικών πόρων και, ως εκ τούτου, για τη στήριξη της προσαρμογής των δασών στην κλιματική αλλαγή.

(9)

Υπάρχει μια μακροπρόθεσμη διασυνοριακή διάσταση λόγω του γεγονότος ότι η ήδη παρατηρούμενη μετανάστευση ζωνών βλάστησης προς τον Βορρά αναμένεται να επιταχυνθεί σημαντικά κατά τις επόμενες δεκαετίες. Ως εκ τούτου, η απαίτηση του παρόντος κανονισμού για παροχή πληροφοριών σχετικά με τις περιοχές στις οποίες το ΔΠΥ είναι προσαρμοσμένο στις τοπικές συνθήκες θα αποτελέσει εξαιρετικά χρήσιμο εφόδιο για τους δασοκόμους. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να καθορίζουν τέτοιες περιοχές («περιοχές ανάπτυξης»).

(10)

Η οδηγία 1999/105/ΕΚ ορίζει το ΔΠΥ σε σχέση με τη σημασία του για δασοκομικούς σκοπούς στο σύνολο ή σε μέρος της Ένωσης, ωστόσο παραμένει ασαφής όσον αφορά τους εν λόγω δασοκομικούς σκοπούς. Για λόγους σαφήνειας, στον ορισμό του πεδίου εφαρμογής του παρόντος κανονισμού θα πρέπει συνεπώς να απαριθμούνται οι σκοποί για τους οποίους είναι σημαντικό να χρησιμοποιείται ΔΠΥ υψηλής ποιότητας. Το ΔΠΥ μπορεί να παράγεται για χρήση σε δάσωση, αναδάσωση, διαφοροποίηση σε δασοτεμάχιο και άλλη δενδροφύτευση και απευθείας σπορά για έναν ή περισσότερους από τους ακόλουθους σκοπούς: πολυλειτουργική δασοκομία, παραγωγή ξυλείας, βιοϋλικών, βιομάζας ή άλλων δασικών προϊόντων και διατήρηση των δασικών γενετικών πόρων.

(11)

Ωστόσο, η αγροδασοπονία θα πρέπει να εξαιρεθεί από το πεδίο εφαρμογής του παρόντος κανονισμού, διότι θεωρείται, μαζί με τη γεωργία ακριβείας, τη βιολογική γεωργία, την αγροοικολογία και τους μόνιμους λειμώνες χαμηλής έντασης, μία από τις πολλές γεωργικές πρακτικές που συμβάλλουν στην προστασία της βιοποικιλότητας, των οικοσυστημικών υπηρεσιών και των χαρακτηριστικών του τοπίου. Τα αγροδασικά χαρακτηριστικά, και ιδίως οι θαμνοστοιχίες, αναγνωρίζονται ως μη παραγωγικά γεωργικά στοιχεία που προστατεύουν τις γεωργικές εκτάσεις, καλύπτοντας έτσι στόχους και σκοπούς πέραν αυτών που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό.

(12)

Έρευνες έχουν δείξει πως είναι εξαιρετικά σημαντικό η αξιολόγηση και η έγκριση του βασικού υλικού να εδράζονται στον συγκεκριμένο σκοπό για τον οποίο θα χρησιμοποιηθεί το ΔΠΥ. Επιπλέον, η σπορά και η φύτευση ΔΠΥ υψηλής ποιότητας στον κατάλληλο τόπο έχουν θετικό αντίκτυπο στον σκοπό για τον οποίο χρησιμοποιείται το εν λόγω ΔΠΥ. Όταν γίνονται σπορά και φύτευση «στον κατάλληλο τόπο» σημαίνει ότι το ΔΠΥ ενδείκνυται γενετικά και φαινοτυπικά για τον τόπο στον οποίο φύεται, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών κλιματικών προβλέψεων για τον συγκεκριμένο τόπο.

(13)

Μετά την έγκριση του βασικού υλικού, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να κάνουν διάκριση μεταξύ αυτόχθονων και ιθαγενών πηγών σπόρων ή δασοσυστάδων. Οι επαγγελματίες θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αποτυπώνουν τη διάκριση αυτή στο έγγραφο επαγγελματία.

(14)

Για να εξασφαλιστεί επαρκής εφοδιασμός με ΔΠΥ ως απάντηση στην αυξημένη ζήτησή του, είναι αναγκαίο να αρθούν τυχόν πραγματικοί ή δυνητικοί φραγμοί στο εμπόριο οι οποίοι ενδέχεται να παρεμποδίζουν την ελεύθερη διακίνηση ΔΠΥ εντός της Ένωσης. Ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί μόνο εάν οι αντίστοιχοι κανόνες της Ένωσης για το ΔΠΥ επιβάλλουν τα υψηλότερα δυνατά πρότυπα.

(15)

Οι κανόνες της Ένωσης σχετικά με την παραγωγή για εμπορία και με την εμπορία ΔΠΥ θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις πρακτικές ανάγκες και θα πρέπει να εφαρμόζονται μόνο σε ορισμένα είδη και στα υβρίδιά τους που είναι σημαντικά για τους στόχους του παρόντος κανονισμού. Τα εν λόγω είδη θα πρέπει να απαριθμούνται στον παρόντα κανονισμό.

(16)

Στόχος του παρόντος κανονισμού είναι να συμβάλει στη διατήρηση και τη δημιουργία ανθεκτικών δασών, στην αποκατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων, στη στήριξη των οικοσυστημικών υπηρεσιών τους και στη δημιουργία άλλων δενδροφυτεύσεων. Αυτό θα επιτευχθεί ιδίως με τη βιώσιμη παραγωγή, την εμπορία και την ιχνηλασιμότητα ΔΠΥ υψηλής ποιότητας και με τη διασφάλιση ότι οι χρήστες ενημερώνονται πριν από την αγορά ΔΠΥ σχετικά με τις συγκεκριμένες κλιματικές και οικολογικές συνθήκες στις οποίες βρισκόταν το αντίστοιχο βασικό υλικό.

(17)

Για να διασφαλίζεται ότι το πιστοποιημένο ΔΠΥ είναι προσαρμοσμένο στις ειδικές κλιματικές και οικολογικές συνθήκες της περιοχής στην οποία προορίζεται να σπαρεί ή να φυτευτεί, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αξιολογούν τα χαρακτηριστικά βιωσιμότητας του βασικού υλικού κατά τη διαδικασία έγκρισής του. Τα εν λόγω χαρακτηριστικά βιωσιμότητας θα πρέπει να καλύπτουν την προσαρμογή του εν λόγω βασικού υλικού στις συγκεκριμένες κλιματικές και οικολογικές συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των βιοτικών και αβιοτικών παραγόντων που επικρατούν στην περιφέρεια προέλευσης και της αντοχής ή ανθεκτικότητάς του στους επιβλαβείς οργανισμούς και στις δυσμενείς συνθήκες του κλίματος και του σημείου όπου βλάστησε.

(18)

Προκειμένου να διασφαλίζεται η υψηλότερη δυνατή ποιότητα του ΔΠΥ, θα πρέπει να συγκομίζεται μόνο από βασικό υλικό που έχει καταχωριστεί σε εθνικό μητρώο. Θα πρέπει να θεσπιστούν κανόνες σχετικά με τη συγκομιδή και τη συλλογή ΔΠΥ από βασικό υλικό, προκειμένου να διασφαλιστούν η υψηλή ποιότητα και η ιχνηλασιμότητα τέτοιου είδους ΔΠΥ. Προκειμένου να μπορούν οι αρμόδιες αρχές να εποπτεύουν τη συγκομιδή και τη συλλογή, οι επαγγελματίες φορείς θα πρέπει να τις ενημερώνουν εκ των προτέρων για την πρόθεσή τους να προχωρήσουν σε συγκομιδή.

(19)

Το βασικό υλικό θα πρέπει να αξιολογείται και να εγκρίνεται από τις αρμόδιες αρχές. Το εγκεκριμένο βασικό υλικό θα πρέπει να καταχωρίζεται σε εθνικό μητρώο με μοναδικό αριθμό μητρώου και με αναφορά σε μονάδα έγκρισης.

(20)

Ωστόσο, προκειμένου να διασφαλιστεί μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά το ΔΠΥ της κατηγορίας «γνωστής πηγής» σε περίπτωση ακραίων καιρικών και κλιματικών συνθηκών, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα, κατόπιν έγκρισης από την Επιτροπή, να εξουσιοδοτούν τους επαγγελματίες να εγκρίνουν για ορισμένα είδη βασικό υλικό που προορίζεται για την παραγωγή ΔΠΥ της εν λόγω κατηγορίας.

(21)

Προκειμένου να αντικατοπτρίζονται οι εξελίξεις στις επιστημονικές ή τεχνικές γνώσεις και σε εφαρμοστέα διεθνή πρότυπα, θα πρέπει να είναι δυνατή η συμπερίληψη της χρήσης βιοχημικών και μοριακών τεχνικών στη διαδικασία έγκρισης του βασικού υλικού ως συμπληρωματικής μεθόδου.

(22)

Για να εξασφαλιστούν η αποτελεσματική επισκόπηση του ΔΠΥ και η διαφάνεια σχετικά με το ΔΠΥ, που παράγεται και διατίθεται για εμπορία σε ολόκληρη την Ένωση, κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να καταρτίζει, να δημοσιεύει και να τηρεί επικαιροποιημένο, σε ηλεκτρονική μορφή, εθνικό μητρώο του βασικού υλικού για τα διάφορα είδη και τα υβρίδιά τους που έχουν εγκριθεί στην επικράτειά του.

(23)

Για τον ίδιο λόγο, η Επιτροπή θα πρέπει να δημοσιεύει, σε ηλεκτρονική μορφή, ενωσιακό κατάλογο εγκεκριμένου βασικού υλικού για την παραγωγή ΔΠΥ, με βάση τα εθνικά μητρώα που παρέχονται από κάθε κράτος μέλος. Ο εν λόγω ενωσιακός κατάλογος θα πρέπει να περιέχει πληροφορίες σχετικά με το βασικό υλικό που περιέχει ή αποτελείται από γενετικώς τροποποιημένο οργανισμό, συμπεριλαμβανομένου εκείνου που έχει παραχθεί με ορισμένες νέες γονιδιωματικές τεχνικές.

(24)

Θα πρέπει να εκδίδεται γενικό πιστοποιητικό από τις αρμόδιες αρχές για το σύνολο του ΔΠΥ που προέρχεται από εγκεκριμένο βασικό υλικό. Το γενικό πιστοποιητικό θα πρέπει να διασφαλίζει την ταυτοποίηση του ΔΠΥ, να περιέχει πληροφορίες σχετικά με την καταγωγή του και να παρέχει τα καταλληλότερα στοιχεία για τους χρήστες του και τις αρμόδιες αρχές που είναι επιφορτισμένες με τον επίσημο έλεγχό του. Θα πρέπει να είναι δυνατή η έκδοση του γενικού πιστοποιητικού σε ηλεκτρονική μορφή.

(25)

Κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να θεσπίσει και να επικαιροποιεί εθνικό κατάλογο εκδοθέντων γενικών πιστοποιητικών και να καθιστά τον κατάλογο αυτό διαθέσιμο στην Επιτροπή και τις αρμόδιες αρχές όλων των άλλων κρατών μελών.

(26)

Μόνο το ΔΠΥ που έχει συγκομιστεί από εγκεκριμένο βασικό υλικό θα πρέπει να επιτρέπεται να πιστοποιείται στη συνέχεια και να διατίθεται στην αγορά. Το ΔΠΥ θα πρέπει να πιστοποιείται ως «γνωστής πηγής», «επιλεγμένο», «χαρακτηρισμένο» και «δοκιμασμένο» από τις αρμόδιες αρχές και να διατίθεται για εμπορία με αναφορά στις εν λόγω κατηγορίες. Οι κατηγορίες ΔΠΥ «γνωστής πηγής», «επιλεγμένο», «χαρακτηρισμένο» και «δοκιμασμένο» θα πρέπει να υπόκεινται σε ενιαίες απαιτήσεις παραγωγής και εμπορίας, ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια, να δημιουργούνται ίσες συνθήκες για τους επαγγελματίες σε ολόκληρη την Ένωση και να διαφυλάσσεται η ακεραιότητα της εσωτερικής αγοράς.

(27)

Το βασικό υλικό που προορίζεται για την παραγωγή ΔΠΥ με σκοπό τη διατήρηση των δασικών γενετικών πόρων διαφέρει από το βασικό υλικό που προορίζεται για την παραγωγή ΔΠΥ για εμπορικούς σκοπούς, λόγω των διαφορετικών κριτηρίων επιλογής που εφαρμόζονται σε αυτούς τους δύο τύπους βασικού υλικού. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να είναι δυνατό να εξουσιοδοτούνται οι επαγγελματίες, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να εγκρίνουν βασικό υλικό που προορίζεται για την παραγωγή ΔΠΥ με σκοπό τη διατήρηση των δασικών γενετικών πόρων. Οι εξουσιοδοτημένοι επαγγελματίες θα πρέπει να εγκρίνουν το εν λόγω βασικό υλικό σύμφωνα με τις απαιτήσεις που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό και με αναφορά σε μονάδα έγκρισης και να κοινοποιούν τα στοιχεία της εν λόγω μονάδας έγκρισης στην αρμόδια αρχή. Η απόφαση για τη συμπερίληψη του εν λόγω βασικού υλικού στο εθνικό μητρώο θα πρέπει να λαμβάνεται από την αρμόδια αρχή του οικείου κράτους μέλους.

(28)

Η κατηγορία «γνωστής πηγής» είναι το ελάχιστο πρότυπο που απαιτείται για την εμπορία ΔΠΥ, διότι υφίσταται ελάχιστη ή καμία φαινοτυπική επιλογή του βασικού υλικού που προορίζεται για την παραγωγή ΔΠΥ της εν λόγω κατηγορίας. Για να διασφαλιστεί η ιχνηλασιμότητα, ο επαγγελματίας θα πρέπει να καταγράφει την τοποθεσία του βασικού υλικού από το οποίο συλλέγεται το ΔΠΥ ή, με άλλα λόγια, την προέλευσή του. Η καταγωγή του εν λόγω βασικού υλικού θα πρέπει να δηλώνεται, εφόσον είναι γνωστή. Τούτο συνάδει με το πρόγραμμα του ΟΟΣΑ για τους δασικούς σπόρους και τα φυτά και με την πείρα που έχει αποκτηθεί από την εφαρμογή της οδηγίας 1999/105/ΕΚ.

(29)

Με βάση την πείρα που έχει αποκτηθεί από την εφαρμογή της οδηγίας 1999/105/ΕΚ και λαμβανομένου υπόψη του προγράμματος του ΟΟΣΑ για τους δασικούς σπόρους και τα φυτά, η αρμόδια αρχή θα πρέπει να αξιολογεί το βασικό υλικό που προορίζεται για την παραγωγή ΔΠΥ της κατηγορίας «επιλεγμένο». Η εν λόγω αξιολόγηση θα πρέπει να βασίζεται στην παρατήρηση των χαρακτηριστικών του εν λόγω βασικού υλικού και θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον ειδικό σκοπό για τον οποίο πρόκειται να χρησιμοποιηθεί το ΔΠΥ που συγκομίζεται από το εν λόγω βασικό υλικό. Θα πρέπει να διασφαλίζεται η συνολική ποιότητα της εν λόγω κατηγορίας. Ο αναπαραγωγικός πληθυσμός θα πρέπει να έχει τουλάχιστον έναν ορισμένο βαθμό ομοιομορφίας.

(30)

Για την παραγωγή ΔΠΥ της κατηγορίας «χαρακτηρισμένο», ο επαγγελματίας θα πρέπει να επιλέγει τα συστατικά του βασικού υλικού που θα χρησιμοποιηθούν στον σχεδιασμό των διασταυρώσεων σε ατομικό επίπεδο λόγω των εξαιρετικών χαρακτηριστικών τους όσον αφορά, για παράδειγμα, την παραγωγή ξυλείας ή την προσαρμογή στις τοπικές κλιματικές και οικολογικές συνθήκες. Η αρμόδια αρχή θα πρέπει να εγκρίνει τη σύνθεση και τον προτεινόμενο σχεδιασμό των διασταυρώσεων των εν λόγω συστατικών, τη διάταξη στον αγρό, τις συνθήκες απομόνωσης και την τοποθεσία του εν λόγω βασικού υλικού. Αυτό είναι σημαντικό, προκειμένου να υπάρχει ευθυγράμμιση με τα εφαρμοστέα διεθνή πρότυπα σύμφωνα με το πρόγραμμα του ΟΟΣΑ για τους δασικούς σπόρους και τα φυτά και να λαμβάνεται υπόψη η πείρα που έχει αποκτηθεί από την εφαρμογή της οδηγίας 1999/105/ΕΚ.

(31)

Το βασικό υλικό που προορίζεται για την παραγωγή ΔΠΥ της κατηγορίας «δοκιμασμένο» θα πρέπει να υπόκειται στις αυστηρότερες δυνατές απαιτήσεις. Η ανωτερότητα του ΔΠΥ θα πρέπει να αξιολογείται σε σχέση με ένα ή κατά προτίμηση με περισσότερα εγκεκριμένα ή προεπιλεγμένα πρότυπα. Τα εν λόγω πρότυπα θα πρέπει να καθορίζονται με βάση τον σκοπό για τον οποίο θα χρησιμοποιηθεί το ΔΠΥ της κατηγορίας «δοκιμασμένο». Μετά την επιλογή των συστατικών του βασικού υλικού, η ανωτερότητα του ΔΠΥ θα πρέπει να καταδεικνύεται μέσω συγκριτικών δοκιμών ή να εκτιμάται μέσω της αξιολόγησης των γενετικών συστατικών του εν λόγω βασικού υλικού. Η αρμόδια αρχή θα πρέπει να συμμετέχει σε αυτήν τη διαδικασία. Θα πρέπει να εγκρίνει τον πειραματικό σχεδιασμό και τις δοκιμές για την έγκριση του βασικού υλικού, να επαληθεύει τα αρχεία που παρέχει ο επαγγελματίας και να εγκρίνει είτε τα αποτελέσματα των δοκιμών σχετικά με την ανωτερότητα του ΔΠΥ είτε τη γενετική αξιολόγηση. Κατά την εκτέλεση αυτών των καθηκόντων, η αρμόδια αρχή θα πρέπει να επιδιώκει την ευθυγράμμιση με τα εφαρμοστέα διεθνή πρότυπα σύμφωνα με το πρόγραμμα του ΟΟΣΑ για τους δασικούς σπόρους και τα φυτά και με άλλα εφαρμοστέα διεθνή πρότυπα και να λαμβάνει υπόψη την πείρα που έχει αποκτηθεί από την εφαρμογή της οδηγίας 1999/105/ΕΚ.

(32)

Η αξιολόγηση του βασικού υλικού που προορίζεται για την παραγωγή ΔΠΥ της κατηγορίας «δοκιμασμένο» διαρκεί κατά μέσο όρο 10 έτη. Προκειμένου να εξασφαλιστεί ταχύτερη πρόσβαση ΔΠΥ της εν λόγω κατηγορίας στην αγορά ενόσω η αξιολόγηση του βασικού υλικού βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εγκρίνουν προσωρινά το βασικό υλικό για μέγιστη περίοδο 10 ετών. Η έγκριση αυτή θα πρέπει να χορηγείται μόνο εάν τα προσωρινά αποτελέσματα της γενετικής αξιολόγησης ή των συγκριτικών δοκιμών δείχνουν ότι το εν λόγω βασικό υλικό θα πληροί τις απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού όταν ολοκληρωθούν οι δοκιμές. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η έγκριση εξακολουθεί να είναι ενδεδειγμένη, τα εν λόγω αποτελέσματα θα πρέπει να επανεξεταστούν μετά από 10 έτη το αργότερο.

(33)

Η συμμόρφωση ΔΠΥ που διατίθεται για εμπορία με τις απαιτήσεις για τις κατηγορίες «γνωστής πηγής», «επιλεγμένο», «χαρακτηρισμένο» και «δοκιμασμένο» θα πρέπει να πιστοποιείται με επίσημη ετικέτα. Προτού διατεθεί για εμπορία ή χρησιμοποιηθεί απευθείας και έως ότου εκδοθεί η επίσημη ετικέτα, το συγκομισθέν ΔΠΥ θα πρέπει να φέρει προσωρινή ετικέτα, ώστε να διασφαλίζεται η ιχνηλασιμότητα.

(34)

Εκτός από την επίσημη ετικέτα, οι επαγγελματίες θα πρέπει επίσης να εκδίδουν έγγραφο επαγγελματία. Θα πρέπει να περιέχει όλες τις πληροφορίες που περιέχονται στην επίσημη ετικέτα, καθώς και συμπληρωματικές πληροφορίες. Αυτό είναι αναγκαίο, προκειμένου να ενημερώνεται ο χρήστης όσο το δυνατόν πληρέστερα σχετικά με το ΔΠΥ και να καταγράφονται οι εν λόγω πληροφορίες με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο.

(35)

Γενετικώς τροποποιημένο ΔΠΥ θα πρέπει να διατίθεται για εμπορία μόνο αν είναι ασφαλές για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον και αν έχει επιτραπεί η καλλιέργειά του δυνάμει της οδηγίας 2001/18/ΕΚ (5) ή τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) και εάν το εν λόγω ΔΠΥ ανήκει στην κατηγορία «δοκιμασμένο». Θα πρέπει να είναι δυνατή η διάθεση για εμπορία ΔΠΥ που λαμβάνεται με ορισμένες νέες γονιδιωματικές τεχνικές μόνο εάν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του κανονισμού (ΕΕ) 2026/1388 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (7) και εάν το εν λόγω ΔΠΥ ανήκει στην κατηγορία «δοκιμασμένο».

(36)

Η επίσημη ετικέτα θα πρέπει να περιλαμβάνει πληροφορίες για το βασικό υλικό που περιέχει γενετικώς τροποποιημένο οργανισμό ή που αποτελείται από γενετικώς τροποποιημένο οργανισμό, συμπεριλαμβανομένου εκείνου που έχει παραχθεί με ορισμένες νέες γονιδιωματικές τεχνικές.

(37)

Προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και να δημιουργηθούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού, θα πρέπει να θεσπιστούν ορισμένες απαιτήσεις σχετικά με την υποχρέωση των επαγγελματιών να διασφαλίζουν την ιχνηλασιμότητα και την ταυτοποίηση του ΔΠΥ σε όλα τα στάδια της παραγωγής και της εμπορίας και με την υποβολή των εν λόγω επαγγελματιών σε επίσημους ελέγχους. Πριν τους ανατεθεί η εκτέλεση όλων ή ορισμένων δραστηριοτήτων που απαιτούνται για την παραγωγή και την εμπορία ΔΠΥ υπό την επίσημη εποπτεία της αρμόδιας αρχής, οι επαγγελματίες θα πρέπει να έχουν λάβει εξουσιοδότηση από την αρμόδια αρχή. Θα πρέπει να θεσπιστούν κανόνες σχετικά με τη χορήγηση, την ανάκληση ή την τροποποίηση της εν λόγω εξουσιοδότησης και για τη διενέργεια επίσημης εποπτείας από τις αρμόδιες αρχές.

(38)

Ειδικότερα, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εξουσιοδοτούν τους επαγγελματίες να εκδίδουν και να εκτυπώνουν, υπό επίσημη εποπτεία, την επίσημη ετικέτα για ορισμένα είδη και κατηγορίες ΔΠΥ. Τούτο θα παράσχει μεγαλύτερη ευελιξία στους επαγγελματίες ως προς τη μετέπειτα εμπορία του εν λόγω ΔΠΥ. Ωστόσο, οι επαγγελματίες θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να αρχίσουν να εκδίδουν και να εκτυπώνουν την επίσημη ετικέτα μόνο αφού διαπιστωθεί ότι το ΔΠΥ συμμορφώνεται με τις ισχύουσες απαιτήσεις. Η εξουσιοδότηση αυτή είναι αναγκαία λόγω του επίσημου χαρακτήρα της επίσημης ετικέτας και προκειμένου να διασφαλίζονται τα υψηλότερα δυνατά πρότυπα ποιότητας για τους χρήστες του ΔΠΥ.

(39)

Εφόσον ορισμένα είδη και τα υβρίδιά τους δεν υπόκεινται στα μέτρα που περιέχονται στον παρόντα κανονισμό, τα κράτη μέλη μπορούν, για τα εν λόγω είδη και υβρίδια και όσον αφορά την επικράτειά τους, να λαμβάνουν ισοδύναμα, περισσότερο αυστηρά ή λιγότερο αυστηρά μέτρα.

(40)

Προκειμένου να διασφαλίζονται η διαφάνεια και οι πιο αποτελεσματικοί έλεγχοι της παραγωγής και της εμπορίας ΔΠΥ, οι επαγγελματίες θα πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι στα μητρώα που έχουν καταρτίσει τα κράτη μέλη δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2016/2031 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8). Τούτο είναι αναγκαίο για την ορθή λειτουργία του επίσημου μητρώου επαγγελματιών και για την αποφυγή της διπλής εγγραφής. Οι επαγγελματίες για τους οποίους ισχύει ο παρών κανονισμός καλύπτονται σε μεγάλο βαθμό από το πεδίο εφαρμογής του επίσημου μητρώου επαγγελματιών του κανονισμού (ΕΕ) 2016/2031.

(41)

Πριν από τη μεταφορά ΔΠΥ, οι επαγγελματίες θα πρέπει να διευκολύνουν την πρόσβαση των δυνητικών χρηστών του ΔΠΥ τους στις υφιστάμενες διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με την καταλληλότητα του ΔΠΥ για συγκεκριμένες κλιματικές και οικολογικές συνθήκες, ώστε να μπορούν οι χρήστες να επιλέγουν το καταλληλότερο ΔΠΥ για την προοριζόμενη χρήση του στην προβλεπόμενη τοποθεσία.

(42)

Στην περίπτωση βασικού υλικού που προορίζεται για την παραγωγή ΔΠΥ των κατηγοριών «γνωστής πηγής» και «επιλεγμένο», τα κράτη μέλη θα πρέπει να οριοθετούν, για τα σχετικά είδη, τις περιφέρειες προέλευσης, προκειμένου να προσδιορίζονται περιοχές ή ομάδες περιοχών με επαρκώς ομοιόμορφες οικολογικές συνθήκες που περιέχουν βασικό υλικό με παρόμοια φαινοτυπικά ή γενετικά χαρακτηριστικά. Αυτό είναι αναγκαίο, διότι το ΔΠΥ που παράγεται από το συγκεκριμένο βασικό υλικό θα διατεθεί για εμπορία με αναφορά στις εν λόγω περιφέρειες προέλευσης.

(43)

Θα πρέπει να θεσπιστούν διατάξεις σχετικά με την εκπόνηση και την επικαιροποίηση σχεδίων έκτακτης ανάγκης για ένα ή περισσότερα είδη δένδρων τα οποία μπορούν να καταρτίσουν τα κράτη μέλη για να διασφαλίσουν ότι είναι προετοιμασμένα και έχουν την ικανότητα να δημιουργήσουν επάρκεια εφοδιασμού με το απαιτούμενο ΔΠΥ για την αναδάσωση περιοχών που πλήττονται από ακραία καιρικά φαινόμενα, δασικές πυρκαγιές, ασθένειες, εξάρσεις επιβλαβών οργανισμών, καταστροφές ή οποιοδήποτε άλλο δυσμενές συμβάν. Θα πρέπει να θεσπιστούν κανόνες σχετικά με το περιεχόμενο των σχεδίων έκτακτης ανάγκης, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ανάληψη προληπτικής και αποτελεσματικής δράσης κατά των κινδύνων αυτών, εάν προκύψουν. Θα πρέπει επίσης να είναι δυνατό να προσαρμόζεται το περιεχόμενο των σχεδίων έκτακτης ανάγκης στις συγκεκριμένες κλιματικές και οικολογικές συνθήκες της επικράτειας των κρατών μελών. Οι δυνατότητες αυτές θα πρέπει επίσης να αντικατοπτρίζουν τις γενικές δράσεις ετοιμότητας που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη σε εθελοντική βάση στο πλαίσιο του μηχανισμού πολιτικής προστασίας της Ένωσης, που θεσπίστηκε με την απόφαση αριθ. 1313/2013/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9).

(44)

Προκειμένου να διασφαλίζεται η ιχνηλασιμότητά του, το ΔΠΥ θα πρέπει, σε όλα τα στάδια παραγωγής και εμπορίας, να διατηρείται σε χωριστές παρτίδες με αναφορά στις επιμέρους μονάδες έγκρισης και στο γενικό πιστοποιητικό, μόλις αυτό εκδοθεί. Για λόγους διαφάνειας και ιχνηλασιμότητας, κάθε παρτίδα ΔΠΥ θα πρέπει να ταυτοποιείται με τον κωδικό παρτίδας και με τον κωδικό γενικού πιστοποιητικού, μόλις αυτό εκδοθεί.

(45)

Μόνο οι σπόροι που πληρούν ορισμένα πρότυπα ποιότητας θα πρέπει να διατίθενται για εμπορία. Θα πρέπει να επισημαίνονται και να διατίθενται για εμπορία μόνο σε κλειστές συσκευασίες που είναι σφραγισμένες, ώστε να είναι δυνατή η ορθή ταυτοποίησή τους, να διασφαλίζεται η ποιότητα και η ιχνηλασιμότητά τους και να αποφεύγεται η απάτη.

(46)

Κατά τη διάρκεια περιόδων όπου παρουσιάζονται προσωρινές δυσκολίες όσον αφορά την εξασφάλιση επαρκούς συγκομιδής ΔΠΥ από ορισμένα είδη, θα πρέπει να είναι δυνατή η προσωρινή έγκριση βασικού υλικού ή ΔΠΥ που πληροί λιγότερο αυστηρές απαιτήσεις ποιότητας, υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Οι εν λόγω λιγότερο αυστηρές απαιτήσεις θα πρέπει να αφορούν την έγκριση βασικού υλικού που προορίζεται για την παραγωγή ΔΠΥ διάφορων κατηγοριών ή την εμπορία ΔΠΥ που πληροί λιγότερο αυστηρές απαιτήσεις ποιότητας. Αυτό είναι αναγκαίο για να εξασφαλιστεί η εφαρμογή μιας ευέλικτης προσέγγισης στις περιοχές που πλήττονται από αντίξοες συνθήκες και για να αποφευχθεί η πρόκληση διαταραχών στην εσωτερική αγορά ΔΠΥ.

(47)

Προκειμένου να εναρμονιστεί η διενέργεια επίσημων ελέγχων και άλλων επίσημων δραστηριοτήτων σε σχέση με το ΔΠΥ σε ολόκληρη την Ένωση, θα πρέπει να θεσπιστούν κανόνες σχετικά με τον ορισμό των αρμόδιων αρχών που είναι υπεύθυνες για τα εν λόγω καθήκοντα και τις σχετικές απαιτήσεις, καθώς και σχετικά με την εκτέλεση και την πιθανή ανάθεση των εν λόγω καθηκόντων.

(48)

Οι εμπειρογνώμονες της Επιτροπής θα πρέπει να είναι σε θέση να διενεργούν ελέγχους, συμπεριλαμβανομένων των διακριβώσεων, στα κράτη μέλη για να εξακριβώνουν την εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας της Ένωσης, καθώς και τη λειτουργία των εθνικών συστημάτων ελέγχων και των αρμόδιων αρχών.

(49)

Προκειμένου να διασφαλιστούν οι αρχές της χρηστής διοίκησης και η εμπιστοσύνη του κοινού, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να διενεργούν επίσημους ελέγχους με υψηλό επίπεδο διαφάνειας. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να θέτουν στη διάθεση του κοινού, μεταξύ άλλων μέσω δημοσίευσης στο διαδίκτυο, σχετικές πληροφορίες που αφορούν την οργάνωση και τη διενέργεια των επίσημων ελέγχων, συμπεριλαμβανομένων, όπου αρμόζει, του είδους και του αριθμού των επίσημων ελέγχων, των περιπτώσεων μη συμμόρφωσης, των μέτρων που λαμβάνονται και των κυρώσεων που επιβάλλονται.

(50)

ΔΠΥ από τρίτες χώρες θα πρέπει να εισάγεται μόνο εάν διαπιστωθεί ότι πληροί απαιτήσεις ισοδύναμες με αυτές που εφαρμόζονται σε ΔΠΥ που παράγεται και διατίθεται για εμπορία στην Ένωση. Αυτό είναι αναγκαίο για να διασφαλίζεται ότι το εισαγόμενο ΔΠΥ προσφέρει το ίδιο επίπεδο ποιότητας με το ΔΠΥ που παράγεται στην Ένωση. Η προσέγγιση αυτή θα διασφαλίσει ότι το εισαγόμενο ΔΠΥ όχι μόνο πληροί τα πρότυπα της Ένωσης, αλλά ότι συμβάλλει επίσης στη γενετική ποικιλότητα και τη βιωσιμότητα.

(51)

Οι ακραίες καιρικές και κλιματικές συνθήκες μπορεί να προκαλέσουν ελλείψεις ΔΠΥ σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη οι οποίες δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν από τα άλλα κράτη μέλη ή από τρίτες χώρες για τις οποίες έχει χορηγηθεί ισοδυναμία. Ως εκ τούτου, σε αυτές τις εξαιρετικές περιπτώσεις, θα πρέπει να επιτρέπεται στα εν λόγω κράτη μέλη, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να εισάγουν προσωρινά ΔΠΥ από τρίτες χώρες άλλες από εκείνες για τις οποίες έχει χορηγηθεί ισοδυναμία. Κατά την αξιολόγηση των εν λόγω προϋποθέσεων, η Επιτροπή θα πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη τις ειδικές ανάγκες των οικείων κρατών μελών, όπως η καταγωγή και τα γενετικά χαρακτηριστικά του σχετικού ΔΠΥ.

(52)

Όταν εισάγεται ΔΠΥ στην Ένωση από τρίτη χώρα, ο ενδιαφερόμενος επαγγελματίας θα πρέπει να ενημερώνει εκ των προτέρων την αντίστοιχη αρμόδια αρχή για την εν λόγω εισαγωγή μέσω του συστήματος διαχείρισης πληροφοριών για τους επίσημους ελέγχους (IMSOC) που έχει θεσπιστεί δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) 2017/625 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10). Επιπλέον, το εισαγόμενο ΔΠΥ θα πρέπει να συνοδεύεται από πιστοποιητικό ΟΟΣΑ ή από ισοδύναμο επίσημο πιστοποιητικό που έχει εκδώσει η τρίτη χώρα καταγωγής και από αρχεία που περιέχουν λεπτομέρειες σχετικά με το συγκεκριμένο ΔΠΥ τις οποίες παρέχει ο επαγγελματίας στην εν λόγω τρίτη χώρα. Στο εν λόγω ΔΠΥ θα πρέπει να επικολλάται επίσημη ετικέτα ΟΟΣΑ ή ισοδύναμη επίσημη ετικέτα, καθώς αυτό είναι αναγκαίο ώστε οι χρήστες του εν λόγω ΔΠΥ να έχουν τη δυνατότητα να προβαίνουν σε τεκμηριωμένες επιλογές, καθώς και για να διευκολύνεται η διενέργεια των αντίστοιχων επίσημων ελέγχων από τις αρμόδιες αρχές.

(53)

Προκειμένου να παρακολουθείται ο αντίκτυπος του παρόντος κανονισμού και να μπορεί η Επιτροπή να αξιολογεί τα μέτρα που θεσπίζονται, τα κράτη μέλη θα πρέπει να υποβάλλουν ανά πενταετία έκθεση σχετικά με τις ποσότητες πιστοποιημένου ΔΠΥ ανά κατηγορία ετησίως, τον αριθμό των εγκεκριμένων σχεδίων έκτακτης ανάγκης, τους διαθέσιμους και σχετικούς διαδικτυακούς τόπους και τους οδηγούς φύτευσης, καθώς και τις ποσότητες ΔΠΥ ανά γένη και είδη που εισάγονται από τρίτες χώρες, τις κυρώσεις που επιβάλλονται και τον αριθμό των εγγεγραμμένων επαγγελματιών.

(54)

Προκειμένου να προσαρμόζεται ο παρών κανονισμός στις οικολογικές μεταβολές, και ιδίως στη μετατόπιση των ειδών δένδρων και των γεωγραφικών κατανομών τους ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής, καθώς και για να αντικατοπτρίζονται οι εξελίξεις όσον αφορά τις επιστημονικές ή τεχνικές γνώσεις, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) όσον αφορά την τροποποίηση του παρόντος κανονισμού με την προσθήκη ή τη διαγραφή ειδών δένδρων από τον κατάλογο των ειδών που υπόκεινται στον παρόντα κανονισμό, ανάλογα με το αν πληρούν ή παύουν να πληρούν ορισμένα κριτήρια.

(55)

Προκειμένου να αντικατοπτρίζονται οι εξελίξεις όσον αφορά τις επιστημονικές ή τεχνικές γνώσεις και το πρόγραμμα του ΟΟΣΑ για τους δασικούς σπόρους και τα φυτά και άλλα εφαρμοστέα διεθνή πρότυπα, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ για την τροποποίηση των απαιτήσεων έγκρισης βασικού υλικού που προορίζεται για την παραγωγή ΔΠΥ των κατηγοριών «γνωστής πηγής», «επιλεγμένο», «χαρακτηρισμένο» και «δοκιμασμένο», καθώς και των κατηγοριών στις οποίες μπορεί να υπάγεται το ΔΠΥ των διάφορων τύπων βασικού υλικού προκειμένου να διατεθεί για εμπορία.

(56)

Προκειμένου να αντικατοπτρίζονται οι εξελίξεις όσον αφορά τις επιστημονικές ή τεχνικές γνώσεις, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ όσον αφορά τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού με τον καθορισμό ορισμένων απαιτήσεων σχετικά με τις παρτίδες μονάδων σπόρου των ειδών δένδρων που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό εκτός των υβριδίων τους, σχετικά με μέρη φυτών των εν λόγω ειδών και των υβριδίων τους, σχετικά με τα εξωτερικά πρότυπα ποιότητας για τα Populus spp. που πολλαπλασιάζονται με μοσχεύματα βλαστού, με ή χωρίς ρίζες, σχετικά με το μητρικό υλικό των ειδών δένδρων και των υβριδίων τους που καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό και σχετικά με το μητρικό υλικό που προορίζεται να διατεθεί για εμπορία σε τελικούς χρήστες σε περιοχές με ιδιαίτερες οικοκλιματικές συνθήκες.

(57)

Προκειμένου να διασφαλιστούν η σαφήνεια και η εναρμονισμένη προσέγγιση όσον αφορά την εκπόνηση και την εφαρμογή των σχεδίων έκτακτης ανάγκης, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ όσον αφορά τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού με τον προσδιορισμό των στοιχείων που μπορούν να περιλαμβάνονται σε σχέδιο έκτακτης ανάγκης δυνάμει του παρόντος κανονισμού.

(58)

Προκειμένου να αυξηθεί η αξιοπιστία του συστήματος εξουσιοδότησης των επαγγελματιών και της επίσημης εποπτείας από τις αρμόδιες αρχές, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία έκδοσης πράξεων σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ όσον αφορά τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού με τον καθορισμό της διαδικασίας για την αίτηση εξουσιοδότησης που πρέπει να υποβάλει ο επαγγελματίας και για την επιβεβαίωση της συμμόρφωσης με τις εφαρμοστέες απαιτήσεις.

(59)

Προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της ανακοίνωσης της Επιτροπής της 9ης Μαρτίου 2021 με τίτλο «Ψηφιακή Πυξίδα 2030: η ευρωπαϊκή οδός για την ψηφιακή δεκαετία», ο οποίος είναι να καταστεί δυνατός ο μετασχηματισμός των ψηφιακών τεχνολογιών κατά τρόπο επωφελή για τους ανθρώπους και τις επιχειρήσεις, και να ληφθούν υπόψη οι τεχνικές εξελίξεις στην ψηφιοποίηση των υπηρεσιών, θα πρέπει να ανατεθεί στην Επιτροπή η εξουσία να εκδίδει πράξεις σύμφωνα με το άρθρο 290 ΣΛΕΕ όσον αφορά τη συμπλήρωση του παρόντος κανονισμού με τη θέσπιση κανόνων σχετικών με την ψηφιακή καταγραφή των βασικών ενεργειών που αφορούν την επαλήθευση των απαιτήσεων για την έγκριση του βασικού υλικού και την παραγωγή ΔΠΥ οι οποίες οδηγούν στην έκδοση γενικών πιστοποιητικών, επίσημων ετικετών και εγγράφων επαγγελματία και σχετικών με τη δημιουργία κεντρικής πλατφόρμας που συνδέει όλα τα κράτη μέλη και την Επιτροπή.

(60)

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Επιτροπή να διεξάγει, κατά τις προπαρασκευαστικές της εργασίες για τις κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις, τις κατάλληλες διαβουλεύσεις, μεταξύ άλλων σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων, οι οποίες να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις αρχές που ορίζονται στη διοργανική συμφωνία της 13ης Απριλίου 2016 για τη βελτίωση του νομοθετικού έργου (11). Πιο συγκεκριμένα, προκειμένου να εξασφαλίζεται η ίση συμμετοχή στην προετοιμασία των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο λαμβάνουν όλα τα έγγραφα κατά τον ίδιο χρόνο με τους εμπειρογνώμονες των κρατών μελών, και οι εμπειρογνώμονές τους έχουν συστηματικά πρόσβαση στις συνεδριάσεις των ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής που ασχολούνται με την προετοιμασία κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων.

(61)

Προκειμένου να διασφαλιστεί αναλογική προσέγγιση, δεν θα πρέπει να είναι αναγκαίο να πληρούνται ορισμένες απαιτήσεις κατά την εμπορία μικρών ποσοτήτων σπόρων. Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες για τον καθορισμό του τι συνιστά μικρή ποσότητα που δίνει το δικαίωμα σε μεμονωμένα είδη να εξαιρούνται από ορισμένες απαιτήσεις εμπορίας.

(62)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και ότι οι εξουσιοδοτημένοι επαγγελματίες διενεργούν ορθά και με συνεκτικό τρόπο την έγκριση βασικού υλικού που προορίζεται για την παραγωγή ΔΠΥ με σκοπό τη διατήρηση των δασικών γενετικών πόρων, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή όσον αφορά τους ειδικούς όρους για την αξιολόγηση της επιλεξιμότητας των επαγγελματιών που θα εξουσιοδοτηθούν να εγκρίνουν βασικό υλικό και τους όρους για την κοινοποίηση των στοιχείων της μονάδας έγκρισης στην αρμόδια αρχή.

(63)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και να αντιμετωπιστούν προσωρινές δυσκολίες στον γενικό εφοδιασμό με ΔΠΥ, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά την εξουσιοδότηση ενός ή περισσότερων κρατών μελών να επιτρέπουν προσωρινά την εμπορία ΔΠΥ που πληροί, ή προέρχεται από βασικό υλικό που πληροί, λιγότερο αυστηρές απαιτήσεις από εκείνες που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό.

(64)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και να διευκολυνθούν η αναγνωρισιμότητα και η χρήση των γενικών πιστοποιητικών, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά την έγκριση του περιεχομένου και του υποδείγματος του γενικού πιστοποιητικού, καθώς και τη θέσπιση κανόνων σχετικά με τους μηχανισμούς και τις τεχνικές ρυθμίσεις για τη διασφάλιση της έκδοσης ακριβών και αξιόπιστων γενικών πιστοποιητικών και την πρόληψη του κινδύνου απάτης, τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται σε περίπτωση ανάκλησης γενικών πιστοποιητικών και για την έκδοση πιστοποιητικών αντικατάστασης, τους κανόνες για την παραγωγή επικυρωμένων αντιγράφων γενικών πιστοποιητικών και τους κανόνες για την έκδοση ηλεκτρονικών πιστοποιητικών και τη χρήση ηλεκτρονικών υπογραφών.

(65)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και ένα εναρμονισμένο πλαίσιο για την επισήμανση και την παροχή πληροφοριών σχετικά με το ΔΠΥ, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά τον καθορισμό της μορφής, του μεγέθους, του σχήματος και του χρώματος της επίσημης ετικέτας και του εγγράφου επαγγελματία για όλες ή για συγκεκριμένες κατηγορίες ΔΠΥ. Κατά τον καθορισμό του χρώματος, η Επιτροπή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τους κανόνες και τους κανονισμούς του προγράμματος του ΟΟΣΑ για τους δασικούς σπόρους και τα φυτά. Θα πρέπει να επιτρέπεται στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν τους κανόνες σχετικά με το χρώμα, ανάλογα με την περίπτωση.

(66)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και να αντικατοπτρίζονται οι εξελίξεις όσον αφορά την ψηφιοποίηση του τομέα ΔΠΥ, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά τον καθορισμό των τεχνικών ρυθμίσεων για την έκδοση ηλεκτρονικών γενικών πιστοποιητικών, ηλεκτρονικών επίσημων ετικετών και ηλεκτρονικών εγγράφων επαγγελματία.

(67)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και να εξασφαλιστεί η έγκριση του βασικού υλικού της κατηγορίας «γνωστής πηγής» από τους επαγγελματίες, θα πρέπει να ανατεθούν εκτελεστικές αρμοδιότητες στην Επιτροπή όσον αφορά τη χορήγηση της εν λόγω έγκρισης, υπό ορισμένες προϋποθέσεις.

(68)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και να διασφαλιστεί η ορθή χρήση της παρέκκλισης σχετικά με την προσωρινή έγκριση βασικού υλικού που προορίζεται για την παραγωγή ΔΠΥ της κατηγορίας «δοκιμασμένο», θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά τον καθορισμό του μέγιστου αριθμού μονάδων ΔΠΥ και του μέγιστου μεγέθους έκτασης που μπορεί να υπόκειται στην εν λόγω έγκριση.

(69)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τη διοργάνωση προσωρινών πειραμάτων για την αναζήτηση βελτιωμένων εναλλακτικών έναντι των απαιτήσεων του παρόντος κανονισμού όσον αφορά την αξιολόγηση και την έγκριση βασικού υλικού και την παραγωγή και την εμπορία ΔΠΥ.

(70)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, και παράλληλα να καταστεί δυνατή η εφαρμογή εθνικών ή περιφερειακών προσεγγίσεων όσον αφορά την παραγωγή και την εμπορία ΔΠΥ και με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας του σχετικού ΔΠΥ, την προστασία του περιβάλλοντος ή τη συμβολή στην προστασία της βιοποικιλότητας και την αποκατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά την εξουσιοδότηση των κρατών μελών, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να θεσπίζουν αυστηρότερες ή πρόσθετες απαιτήσεις για την έγκριση βασικού υλικού και την παραγωγή ΔΠΥ, να περιορίζουν την έγκριση βασικού υλικού που προορίζεται για την παραγωγή ΔΠΥ της κατηγορίας «γνωστής πηγής» ή να απαγορεύουν την εμπορία στον τελικό χρήστη με σκοπό τη σπορά ή τη φύτευση συγκεκριμένου ΔΠΥ στο σύνολο ή σε μέρος της επικράτειάς τους, όταν το εν λόγω ΔΠΥ δεν είναι κατάλληλο για τις δασοκομικές οικολογικές συνθήκες του οικείου κράτους μέλους και τους σχετικούς σκοπούς.

(71)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες ως προς τη λήψη αποφάσεων σχετικά με το αν ΔΠΥ συγκεκριμένων γενών, ειδών ή κατηγοριών και, κατά περίπτωση, προερχόμενο από συγκεκριμένους τύπους βασικού υλικού ή συγκεκριμένη περιφέρεια προέλευσης, το οποίο έχει παραχθεί σε τρίτη χώρα, πληροί απαιτήσεις ισοδύναμες με αυτές που εφαρμόζονται σε ΔΠΥ που παράγεται και διατίθεται για εμπορία στην Ένωση.

(72)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εκτέλεση του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά τον καθορισμό ορισμένων κανόνων σχετικά με ενιαίες πρακτικές ρυθμίσεις για τη διεξαγωγή των επίσημων ελέγχων προς επαλήθευση της συμμόρφωσης με τους κανόνες για το ΔΠΥ.

(73)

Προκειμένου να διασφαλιστούν ενιαίοι όροι για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού, θα πρέπει να ανατεθούν στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες όσον αφορά τον καθορισμό του τεχνικού μορφότυπου, μεταξύ άλλων όσον αφορά την ψηφιακή υποβολή και επεξεργασία, που πρέπει να χρησιμοποιείται για τις εκθέσεις που υποχρεούνται να υποβάλλουν τα κράτη μέλη στην Επιτροπή σχετικά με τις ποσότητες πιστοποιημένου ΔΠΥ ανά κατηγορία ετησίως, τον αριθμό των εγκεκριμένων σχεδίων έκτακτης ανάγκης, τους διαθέσιμους και σχετικούς δικτυακούς τόπους και τους οδηγούς φύτευσης, τις ποσότητες ΔΠΥ ανά γένη και είδη που εισάγονται από τρίτες χώρες, τις κυρώσεις και τον αριθμό των εγγεγραμμένων επαγγελματιών.

(74)

Οι εκτελεστικές αρμοδιότητες που ανατίθενται στην Επιτροπή με τον παρόντα κανονισμό θα πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12).

(75)

Μόνο υγιές ΔΠΥ θα πρέπει να επιτρέπεται να διατίθεται για εμπορία σε ολόκληρη την Ένωση. Το ΔΠΥ που διατίθεται για εμπορία σύμφωνα με τον παρόντα κανονισμό θα πρέπει επίσης να συμμορφώνεται με τους κανόνες που ορίζονται ή προβλέπονται στις σχετικές διατάξεις του κανονισμού (ΕΕ) 2016/2031 όσον αφορά τους ενωσιακούς επιβλαβείς οργανισμούς καραντίνας, τους επιβλαβείς οργανισμούς καραντίνας στις προστατευόμενες ζώνες και τους ενωσιακούς ρυθμιζόμενους επιβλαβείς οργανισμούς μη καραντίνας, καθώς και με τα μέτρα που θεσπίζονται δυνάμει του άρθρου 30 παράγραφος 1 του εν λόγω κανονισμού.

(76)

Οι επιβλαβείς για την ποιότητα οργανισμοί είναι επιβλαβείς οργανισμοί που δεν υπόκεινται στον κανονισμό (ΕΕ) 2016/2031. Μπορούν να εμφανιστούν κατά την παραγωγή ΔΠΥ και όταν το ΔΠΥ αποθηκεύεται για μεγάλο χρονικό διάστημα υπό συνθήκες υπερβολικής υγρασίας στο υλικό ή στην ατμόσφαιρα. Ως εκ τούτου, η παρουσία τους σε ΔΠΥ που διατίθεται για εμπορία θα πρέπει να είναι τόσο χαμηλή, ώστε να μην υπάρχει δυσμενής επίδραση στην ποιότητά του.

(77)

Προκειμένου να βελτιωθεί η συνοχή των κανόνων σχετικά με το ΔΠΥ με τους κανόνες του κανονισμού (ΕΕ) 2016/2031 για τα φυτοϋγειονομικά διαβατήρια, θα πρέπει να επιτρέπεται ο συνδυασμός της επίσημης ετικέτας για το ΔΠΥ με το φυτοϋγειονομικό διαβατήριο.

(78)

Λόγω των ιδιαιτεροτήτων του τομέα του ΔΠΥ, είναι σκόπιμο ο παρών κανονισμός να θεσπίσει τις δικές του διατάξεις σχετικά με τους επίσημους ελέγχους του ΔΠΥ. Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι επίσημοι έλεγχοι σχετικά με το ΔΠΥ εφαρμόζονται με συνέπεια σε όλα τα κράτη μέλη, να δημιουργηθούν συνέργειες με το σύστημα επίσημων ελέγχων σε παρόμοιους τομείς, ιδίως στον τομέα της υγείας των φυτών, και να δοθεί η δυνατότητα στα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν υφιστάμενα μέσα και εργαλεία, όπως το IMSOC, για την επαλήθευση της συμμόρφωσης με τους κανόνες για το ΔΠΥ, οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού σχετικά με τους επίσημους ελέγχους θα πρέπει να εφαρμόζονται επιπλέον των σχετικών διατάξεων του κανονισμού (ΕΕ) 2017/625, όπου απαιτείται.

(79)

Γίνεται δεκτό ότι οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών που είναι επιφορτισμένες με την εκτέλεση καθηκόντων δυνάμει του παρόντος κανονισμού μπορούν επίσης να είναι αρμόδιες αρχές που ορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/625 και, ως εκ τούτου, υπεύθυνες για την οργάνωση των επίσημων ελέγχων και άλλων επίσημων δραστηριοτήτων σε άλλους τομείς.

(80)

Συνεπώς, οι κανονισμοί (ΕΕ) 2016/2031 και (ΕΕ) 2017/625 θα πρέπει να τροποποιηθούν αναλόγως.

(81)

Για λόγους νομικής σαφήνειας και διαφάνειας, η οδηγία 1999/105/ΕΚ θα πρέπει να καταργηθεί.

(82)

Δεδομένου ότι ο στόχος του παρόντος κανονισμού, ήτοι να εξασφαλιστεί μια εναρμονισμένη προσέγγιση όσον αφορά την παραγωγή και την εμπορία ΔΠΥ, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη, ωστόσο μπορεί, λόγω των συνεπειών του, της περιπλοκότητάς του και του διεθνούς αντικτύπου του, να επιτευχθεί καλύτερα στο επίπεδο της Ένωσης, η Ένωση μπορεί να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας όπως ορίζεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, που διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, ο παρών κανονισμός δεν υπερβαίνει τα αναγκαία για την επίτευξη αυτού του στόχου. Στο πλαίσιο αυτό, και εφόσον είναι αναγκαίο, ο παρών κανονισμός εισάγει παρεκκλίσεις ή ειδικές απαιτήσεις για ορισμένα είδη ΔΠΥ και ορισμένους επαγγελματίες.

(83)

Λαμβανομένου υπόψη του χρόνου και των πόρων που χρειάζονται οι αρμόδιες αρχές και οι ενδιαφερόμενοι επαγγελματίες για να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις που ορίζονται στον παρόντα κανονισμό, ο παρών κανονισμός θα πρέπει να αρχίσει να εφαρμόζεται από τις 17 Ιουλίου 2031.

(84)

Προκειμένου να αποφευχθεί οποιαδήποτε διαταραχή της παραγωγής και της εμπορίας ΔΠΥ στην Ένωση, το ΔΠΥ που έχει παραχθεί πριν από τις 17 Ιουλίου 2031 σύμφωνα με την οδηγία 1999/105/ΕΚ ή τους εθνικούς κανόνες θα πρέπει να επιτρέπεται να συνεχίσει να διατίθεται για εμπορία έως ότου εξαντληθούν τα αντίστοιχα αποθέματα. Για τον ίδιο λόγο, το ΔΠΥ που παράγεται σύμφωνα με την οδηγία 1999/105/ΕΚ θα πρέπει να επιτρέπεται να συνεχίσει να διατίθεται για εμπορία με γενικό πιστοποιητικό που έχει εκδοθεί δυνάμει της εν λόγω οδηγίας,