(1)

L-Unjoni u l-funzjonament tas-suq intern huma bbażati fuq l-unjoni doganali. Fl-interess kemm tal-operaturi ekonomiċi kif ukoll tal-awtoritajiet doganali fl-Unjoni, ir-Regolament (UE) Nru 952/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3) ġabar f’att uniku, il-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, il-leġiżlazzjoni doganali li qabel kienet tinsab f’diversi atti legali differenti. Dak ir-Regolament fih ir-regoli u l-proċeduri ġenerali biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni tal-miżuri tariffarji u miżuri oħra introdotti fil-livell tal-Unjoni b’rabta mal-kummerċ ta’ merkanzija bejn l-Unjoni u pajjiżi jew territorji barra mit-territorju doganali tal-Unjoni, u d-dispożizzjonijiet relatati mal-ġbir tad-dazji fuq l-importazzjoni. L-awtoritajiet doganali tal-Istati Membri huma responsabbli għall-implimentazzjoni ta’ dawk ir-regoli permezz ta’ kompiti operazzjonali bħall-applikazzjoni ta’ proċeduri doganali, it-twettiq ta’ analiżi tar-riskju u ta’ kontrolli, u l-applikazzjoni ta’ penali fil-każ ta’ ksur tal-leġiżlazzjoni doganali.

(2)

L-implimentazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 952/2013 żvelat dgħufijiet f’diversi oqsma. Dawk id-dgħufijiet jinkludu: azzjoni insuffiċjenti jew ineffettiva fl-iżgurar tal-protezzjoni tal-Unjoni u taċ-ċittadini tagħha kontra riskji mhux finanzjarji applikabbli għall-merkanzija stabbilita mill-politiki tal-Unjoni minbarra l-leġiżlazzjoni doganali; il-kapaċità tal-awtoritajiet doganali li jittrattaw b’mod effettiv il-volum dejjem jikber ta’ merkanzija importata minn pajjiż terz permezz ta’ bejgħ mill-bogħod (tranżazzjonijiet tal-kummerċ elettroniku); il-kapaċità limitata tal-arkitettura tas-sistemi tal-IT maħluqa mir-Regolament (UE) Nru 952/2013 sabiex tiddiġitalizza l-proċessi doganali sabiex ilaħħqu mal-pass tal-progress teknoloġiku, u b’mod partikolari t-teknoloġiji bbażati fuq l-isfruttament tad-data; u n-nuqqas ta’ strutturi effettivi ta’ governanza tal-unjoni doganali, li jirriżulta fi prattiki diverġenti u f’implimentazzjoni mhux uniformi tar-regoli dogali fl-Istati Membri. Dawk id-dgħufijiet iwasslu għall-ħolqien ta’ ostakli għall-funzjonament xieraq tal-unjoni doganali u, għalhekk tas-suq intern, minħabba r-riskji u t-theddid intern u estern.

(3)

Huwa xieraq li l-leġiżlazzjoni doganali tqis l-iżvilupp rapidu tax-xejriet kummerċjali globali, tat-teknoloġija, tal-mudelli tan-negozju u tal-ħtiġijiet tal-partijiet ikkonċernati, inkluż in-negozji, il-konsumaturi u r-residenti. Għaldaqstant, hemm bżonn li jsir għadd kbir ta’ emendi għar-Regolament (UE) Nru 952/2013. Fl-interess taċ-ċarezza, jenħtieġ li dak ir-Regolament jitħassar u jiġi sostitwit.

(4)

Sabiex jiġu previsti mezzi effettivi biex jintlaħqu l-objettivi tal-unjoni doganali, jenħtieġ li għadd ta’ regoli u ta’ proċeduri li jirregolaw kif il-merkanzija tiddaħħal jew tinħareġ ‘il barra mit-territorju doganali tal-Unjoni jiġu riveduti, simplifikati u armonizzati. Jenħtieġ li jiġi previst sett modern u integrat ta’ servizzi elettroniċi interoperabbli għall-ġbir, l-ipproċessar u l-iskambju ta’ informazzjoni rilevanti għall-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni doganali, jiġifieri l-Pjattaform tad-Data Doganali tal-Unjoni Ewropea (il-“Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE”). Jenħtieġ li tiġi stabbilita Awtorità Doganali tal-Unjoni Ewropea (l-“Awtorità Doganali tal-UE”) bħala korp ċentrali u operazzjonali li jipprovdi l-kapaċità għall-governanza koordinata tal-unjoni doganali f’oqsma speċifiċi.

(5)

Mill-adozzjoni tar-Regolament (UE) Nru 952/2013, ir-rwol tal-awtoritajiet doganali evolva sabiex ikopri dejjem aktar l-applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni u dak nazzjonali li jistabbilixxi r-rekwiżiti għall-merkanzija soġġetta għal superviżjoni doganali, b’mod partikolari r-rekwiżiti mhux finanzjarji dwar merkanzija li huma neċessarji sabiex tali merkanzija tidħol u tiċċirkola fis-suq intern. Tali kompiti mhux finanzjarji żdiedu b’mod esponenzjali matul is-snin f’konformità mal-aspettattivi dejjem akbar tan-negozji u tar-residenti tal-Unjoni fir-rigward tas-sikurezza, tas-sigurtà, tal-aċċessibbiltà għall-persuni b’diżabilità, tas-sostenibbiltà, tas-saħħa u tal-ħajja tal-bniedem, tal-annimali u tal-pjanti, tal-ambjent, tal-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem u tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, u tal-valuri tal-Unjoni. Għandhom jiġu introdotti għodod ġodda, bħall-passaport diġitali tal-prodott stabbilit bir-Regolament (UE) 2024/1781 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4), biex jiġi żgurat li leġiżlazzjoni oħra applikata mill-awtoritajiet doganali, kif definit f’dan ir-Regolament, relatata mal-prodotti tkompli tirrispondi għal dawk l-aspettattivi. Għalhekk, jeħtieġ li l-għadd u l-kumplessità dejjem akbar ta’ riskji mhux finanzjarji jiġu riflessi billi fil-missjoni tal-awtoritajiet doganali tiġi inkluża referenza speċifika għall-protezzjoni tal-interessi pubbliċi fi ħdan il-kompetenza tagħhom u, meta jkun il-każ, f’kooperazzjoni mill-qrib ma’ awtoritajiet kompetenti oħrajn.

(6)

Fid-dawl tal-evoluzzjoni tar-rwol tal-awtoritajiet doganali u tal-mudelli tan-negozju li joperaw fihom, u sabiex l-awtoritajiet doganali “jaġixxu bħala wieħed” u biex jikkontribwixxu għall-funzjonament mingħajr xkiel tas-suq intern, jeħtieġ li l-missjoni li l-awtoritajiet doganali jridu jwettqu tiġi deskritta b’mod aktar preċiż billi jiġu indikati b’mod aktar preċiż l-objettivi u l-kompiti tagħhom. Barra minn hekk, l-evoluzzjoni teknoloġika rapida, b’mod partikolari tal-intelliġenza artifiċjali, ser ikollha impatt sinifikanti fuq l-attivitajiet tal-awtoritajiet doganali, inkluż fil-qasam tal-analiżi tar-riskju f’ħin reali.

(7)

Filwaqt li jistinkaw biex iwettqu l-missjoni tagħhom, jenħtieġ li l-awtoritajiet doganali jimmiraw ukoll għall-kosteffiċjenza billi jevitaw id-duplikazzjoni u jippromwovu l-effettività fil-proċessi doganali u użu effiċjenti tar-riżorsi relatati fil-livell tal-Unjoni u dak nazzjonali. Jenħtieġ li jiġbru, janalizzaw u jiskambjaw l-informazzjoni rilevanti biex jappoġġaw teħid ta’ deċiżjonijiet ibbażat fuq l-evidenza. Meta l-modalità ta’ emerġenza tas-suq intern tkun ġiet attivata f’konformità mar-Regolament (UE) 2024/2747 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5), l-awtoritajiet doganali jistgħu jikkontribwixxu għall-fluss ta’ merkanzija rilevanti għal kriżi.

(8)

Jixraq li f’dan ir-Regolament jinżamm qafas legali għall-applikazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet tal-leġiżlazzjoni doganali għall-kummerċ ta’ merkanzija tal-Unjoni bejn partijiet tat-territorju doganali li għalihom tapplika d-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE (6) jew (UE) 2020/262 (7) u partijiet minn dak it-territorju fejn dawk id-Direttivi ma japplikawx, jew għall-kummerċ ta’ merkanzija tal-Unjoni bejn partijiet ta’ dak it-territorju fejn dawk id-Direttivi ma japplikawx. Fid-dawl tal-fatt li l-merkanzija negozjata hija merkanzija tal-Unjoni u b’kunsiderazzjoni għan-natura fiskali tal-miżuri rilevanti għal dak il-kummerċ intra-UE, huwa ġustifikat li jiġu introdotti simplifikazzjonijiet xierqa fil-formalitajiet doganali li għandhom jiġu applikati għal tali merkanzija.

(9)

Jenħtieġ li ċerti definizzjonijiet stipulati fir-Regolament (UE) Nru 952/2013 jiġu adattati sabiex jitqies il-kamp ta’ applikazzjoni usa’ ta’ dan ir-Regolament, sabiex jiġu allinjati ma’ dawk stipulati f’atti legali oħrajn tal-Unjoni, u biex tiġi ċċarata terminoloġija b’tifsira differenti f’setturi differenti. Jenħtieġ li fil-leġiżlazzjoni doganali jiġu inklużi definizzjonijiet ġodda sabiex jiġu ċċarati r-rwoli u r-responsabbiltajiet ta’ ċerti atturi fil-proċessi doganali. Fil-każ tal-importatur u tal-esportatur, jenħtieġ li d-definizzjonijiet il-ġodda jrendu lil dawk il-persuni responsabbli lejn l-awtoritajiet doganali għall-konformità tal-merkanzija li dawk il-persuni jkollhom x’jaqsmu magħha, inkluż għal riskji finanzjarji u mhux finanzjarji, f’konformità mal-leġiżlazzjoni speċifika għall-prodott, biex tissaħħaħ is-superviżjoni doganali. Fir-rigward tal-kunċett il-ġdid ta’ “importatur għall-bejgħ mill-bogħod”, jenħtieġ li definizzjonijiet ġodda jiżguraw li f’xi każijiet, fil-kuntest ta’ bejgħ online minn barra l-Unjoni, operatur ekonomiku, bil-kontra tal-konsumatur, jitqies bħala l-importatur u huwa obbligat li jassumi r-responsabbiltajiet korrispondenti, u jenħtieġ li jiżguraw li l-operatur ekonomiku rilevanti huwa obbligat li jikkonforma mal-leġiżlazzjoni doganali rilevanti u ma’ leġiżlazzjoni oħra applikata mill-awtoritajiet doganali meta l-merkanzija tidħol jew toħroġ mit-territorju doganali tal-Unjoni u jipprovdu jew iqiegħdu għad-dispożizzjoni, u jżommu, rekords xierqa ta’ tali konformità. Jenħtieġ li jiġu introdotti wkoll definizzjonijiet ġodda fir-rigward tal-kamp ta’ applikazzjoni usa’ tad-dispożizzjonijiet tas-superviżjoni doganali, tal-ġestjoni tar-riskju u tal-kontrolli doganali. Jenħtieġ li jiġi ċċarat ukoll li, fejn id-definizzjonijiet li jinsabu fil-leġiżlazzjoni doganali tal-Unjoni jirreferu għal dispożizzjonijiet doganali li jinsabu fi ftehimiet internazzjonali, dik tkun tinkludi l-ftehimiet ambjentali multilaterali rilevanti li għalihom l-Unjoni u l-Istati Membri huma parti, sa fejn dawn il-ftehimiet tal-aħħar jirregolaw il-konformità tal-merkanzija.

(10)

Lil hinn mir-rwol tradizzjonali tagħhom li jiġbru d-dazji doganali, il-VAT u d-dazju tas-sisa u li japplikaw il-leġiżlazzjoni doganali, l-awtoritajiet doganali għandhom ukoll rwol kritiku fl-infurzar ta’ atti legali oħra tal-Unjoni u, meta applikabbli, ta’ leġiżlazzjoni nazzjonali rilevanti oħra. Jenħtieġ li tiġi introdotta definizzjoni ta’ “leġiżlazzjoni oħra applikata mill-awtoritajiet doganali” sabiex jinbena qafas effettiv għar-regolamentazzjoni tal-applikazzjoni u tas-superviżjoni tar-rekwiżiti partikolari dwar il-merkanzija stabbiliti f’dawk l-att legali. Jenħtieġ li l-kunċett ta’ leġiżlazzjoni oħra applikata mill-awtoritajiet doganali jinkludi miżuri ġustifikati fuq il-bażi tal-moralità pubblika, il-politika pubblika jew is-sigurtà pubblika, il-ħarsien tas-saħħa u l-ħajja tal-bniedem, tal-annimali jew tal-pjanti, il-ħarsien tal-ambjent, il-ħarsien ta’wirt nazzjonali b’valur artistiku, storiku jew arkeoloġiku u l-ħarsien ta’ proprjetà industrijali jew kummerċjali u interessi pubbliċi oħra, fosthom kontrolli fuq il-prekursuri tad-drogi, merkanzija li tikser ċertu drittijiet tal-proprjetà intelletwali u flus kontanti, kif ukoll miżuri ta’ politika kummerċjali, miżuri għall-konservazzjoni u l-ġestjoni tas-sajd, u miżuri restrittivi adottati fuq il-bażi tal-Artikolu 215 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE). Diverġenzi fil-listi nazzjonali ta’ projbizzjoni u restrizzjonijiet joħolqu diffikultajiet sinifikanti għall-importazzjonijiet f’diversi Stati Membri. Sabiex jiġi faċilitat il-kummerċ u l-funzjonament tad-dwana, huwa importanti li l-Unjoni taħdem biex gradwalment tarmonizza l-listi nazzjonali ta’ projbizzjonijiet u restrizzjonijiet. Barra minn hekk, huwa importanti li jiġu adottati definizzjonijiet armonizzati tat-termini legali użati fejn huma previsti projbizzjonijiet u restrizzjonijiet sabiex jiġu evitati interpretazzjonijiet diverġenti mill-Istati Membri.

(11)

Sabiex tiżdied iċ-ċarezza legali, jenħtieġ li jiġu emendati ċerti regoli dwar id-deċiżjonijiet doganali. L-ewwel nett, jixraq li jiġi ċċarat li l-awtorità doganali kompetenti għat-teħid ta’ deċiżjoni doganali hija l-awtorità doganali kompetenti għall-post fejn ikun stabbilit l-applikant, għax l-istabbiliment huwa l-prinċipju ewlieni li skontu ċerti operaturi ekonomiċi, f’ċerti kundizzjonijiet u f’perjodu ta’ żmien iddeterminat minn qabel, soġġetti għal rieżami, jistgħu jibbenefikaw mis-simplifikazzjonijiet introdotti minn dan ir-Regolament u jħallsu d-dazji doganali fejn ikunu stabbiliti. It-tieni, għall-fini ta’ kompletezza u ċarezza legali, jenħtieġ li jiġi introdott ukoll il-limitu ta’ żmien ta’ 30 jum sa liema applikant għandu jipprovdi informazzjoni addizzjonali lill-awtoritajiet doganali jekk dawn iqisu li l-applikazzjoni għal deċiżjoni doganali ma jkunx fiha l-informazzjoni kollha meħtieġa.

(12)

Jenħtieġ li l-konsegwenza tan-nuqqas ta’ awtorità doganali li tieħu deċiżjoni dwar applikazzjoni fil-limiti ta’ żmien stabbiliti tiġi ċċarata. Jenħtieġ li jiġi stabbilit ukoll il-prinċipju li, f’każijiet bħal dawn, l-applikazzjoni titqies bħala li hija s-suġġett ta’ deċiżjoni negattiva u li l-applikant jista’ jippreżenta appell, f’konformità mar-regoli ġenerali dwar id-deċiżjonijiet doganali.

(13)

Kif enfasizzat mill-Qorti tal-Awdituri fir-Rapport Speċjali tagħha Nru 4/2021 intitolat “Kontrolli doganali: armonizzazzjoni insuffiċjenti tfixkel l-interessi finanzjarji tal-UE” u fl-evalwazzjoni tal-implimentazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 952/2013, huwa mixtieq ukoll li jiġi indirizzat in-nuqqas ta’ monitoraġġ uniformi tal-issodisfar tal-kriterji u tal-konformità mal-obbligi stipulati f’deċiżjonijiet doganali billi jissaħħu d-dispożizzjonijiet rilevanti. Minn naħa waħda, jenħtieġ li d-detenturi ta’ deċiżjonijiet doganali mhux biss jikkonformaw mal-obbligi stipulati fid-deċiżjoni rilevanti iżda jimmonitorjaw ukoll fuq bażi kontinwa l-konformità tagħhom u jipprevedu organizzazzjoni interna li permezz tagħha tali attivitajiet ta’ awtomonitoraġġ jistgħu jipprevjenu, itaffu jew jirrimedjaw kwalunkwe żball possibbli fil-proċessi doganali tagħhom. Min-naħa l-oħra, jenħtieġ li l-awtoritajiet doganali jimmonitorjaw regolarment l-implimentazzjoni tad-deċiżjonijiet doganali mid-detenturi ta’ tali deċiżjonijiet, b’mod partikolari fejn dawk id-detenturi jkunu stabbiliti fit-territorju doganali tal-Unjoni għal anqas minn tliet snin u għalhekk ikunu potenzjalment aktar suxxettibbli li toħloq riskji, sabiex jiġi żgurat li d-detentur jikkonforma mal-obbligi stabbiliti minn dik id-deċiżjoni. Meta l-awtoritajiet doganali jsiru konxji li detentur ta’ deċiżjoni doganali ma jkunx għadu jissodisfa l-kriterji jew jikkonforma mal-obbligi stipulati f’dik id-deċiżjoni, jenħtieġ li jieħdu azzjonijiet xierqa mingħajr dewmien żejjed, f’konformità mar-regoli applikabbli. Dan huwa partikolarment rilevanti meta dawk il-persuni jibbenefikaw minn status speċifiku, bħal dak ta’ operatur ekonomiku awtorizzat jew ta’ kummerċjant ta’ fiduċja vverifikat (kummerċjant Trust and Check), u għalhekk igawdu minn ċerti faċilitazzjonijiet fi proċessi doganali. Barra minn hekk, sabiex tissaħħaħ il-ġestjoni tar-riskju fil-livell tal-Unjoni, jenħtieġ li l-awtoritajiet doganali jinnotifikaw lill-Awtorità Doganali tal-UE bid-deċiżjonijiet doganali kollha meħudin wara applikazzjoni u jinformawha dwar l-attivitajiet ta’ monitoraġġ, sabiex dik l-informazzjoni tkun tista’ titqies għal finijiet ta’ ġestjoni tar-riskju.

(14)

Minbarra d-deċiżjonijiet relatati ma’ informazzjoni vinkolanti dwar it-tariffi (“deċiżjonijiet BTI”) u deċiżjonijiet relatati ma’ informazzjoni vinkolanti dwar l-oriġini (“deċiżjonijiet BOI”) adottati mill-awtoritajiet doganali mal-applikazzjoni u soġġetti għal ċerti kundizzjonijiet, id-deċiżjonijiet relatati ma’ informazzjoni vinkolanti dwar il-valwazzjoni (“deċiżjonijiet BVI”) ġew introdotti fil-leġiżlazzjoni doganali permezz tar-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2024/1072 (8). Fl-interess tal-utenti tal-leġiżlazzjoni doganali, jixraq li fl-istess att legali jiġu stabbiliti r-regoli dwar dawk it-tliet tipi ta’ deċiżjonijiet relatati ma’ informazzjoni vinkolanti.

(15)

Jenħtieġ li d-drittijiet u l-obbligi tal-persuni responsabbli għall-merkanzija li tidħol fit-territorju doganali tal-Unjoni u toħroġ minnu jiġu definiti b’mod aktar ċar. Jenħtieġ li l-persuni li jkollhom operazzjonijiet doganali regolari jkomplu jiġi reġistrati mal-awtoritajiet doganali responsabbli għall-post fejn ikunu stabbiliti. Jenħtieġ li reġistrazzjoni unika tkun valida għall-unjoni doganali kollha iżda jenħtieġ li tinżamm aġġornata. Għalhekk, jenħtieġ li l-operaturi ekonomiċi jkollhom l-obbligu li jinformaw lill-awtoritajiet doganali dwar kwalunkwe bidla fid-data tar-reġistrazzjoni tagħhom. Jenħtieġ li l-persuni responsabbli għall-merkanzija li tidħol fit-territorju doganali tal-Unjoni u li toħroġ minnu jiżguraw li l-merkanzija tikkonforma mal-liġi applikabbli, inkluż ir-regoli li jipproteġu s-sikurezza u s-sigurtà tar-residenti, kif ukoll leġiżlazzjoni mmirata lejn il-prevenzjoni tar-riskji għas-saħħa u l-ħajja tal-bniedem, tal-annimali jew tal-pjanti, għall-ambjent jew għall-konsumaturi, bħar-Regolament (UE) 2023/988 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (9) dwar is-sikurezza ġenerali tal-prodotti, id-Direttiva (UE) 2024/2853 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (10) dwar ir-responsabbiltà għall-prodotti u r-Regolament (UE) 2019/1020 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (11) dwar is-sorveljanza tas-suq u l-konformità tal-prodotti. Jenħtieġ li l-obbligi tal-importatur jiġu definiti wkoll, b’mod partikolari l-obbligu li jkun stabbilit fit-territorju doganali tal-Unjoni u l-eċċezzjonijiet għal dak l-obbligu. Jenħtieġ li dawk l-obbligi jsegwu r-regoli eżistenti għad-dikjarant li għandu jkun stabbilit fl-Unjoni. B’mod simili, jenħtieġ li jiġu stabbiliti l-obbligi tal-esportatur.

(16)

Meta l-persuna li tforni merkanzija f’bejgħ mill-bogħod jew li tiffaċilita l-bejgħ mill-bogħod ta’ merkanzija tindika li qed taġixxi bħala l-importatur, jenħtieġ li dik il-persuna tiżgura li l-merkanzija tikkonforma mal-leġiżlazzjoni doganali u ma’ leġiżlazzjoni oħra applikata mill-awtoritajiet doganali għat-tqegħid ta’ prodotti fis-suq intern tal-Unjoni.

(17)

L-operaturi ekonomiċi li jissodisfaw ċerti kriterji u kundizzjonijiet biex jitqiesu operaturi tas-suq konformi u affidabbli mill-awtoritajiet doganali jistgħu jingħataw l-istatus ta’ operatur ekonomiku awtorizzat u b’hekk jibbenefikaw minn faċilitazzjonijiet fil-proċessi doganali. Għalkemm tiżgura li l-operaturi tas-suq li jittrattaw mal-biċċa l-kbira tal-kummerċ tal-Unjoni jkunu affidabbli, l-iskema tal-operatur ekonomiku awtorizzat tbati minn ċerti dgħufijiet enfasizzati fl-evalwazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 952/2013 u fis-sejbiet tal-Qorti tal-Awdituri. Sabiex jiġi indirizzat dak it-tħassib, b’mod partikolari dwar prattiki nazzjonali diverġenti u dwar sfidi fir-rigward tal-monitoraġġ tal-konformità tal-operatur ekonomiku awtorizzat, jenħtieġ li r-regoli rilevanti jiġu emendati sabiex jiġi introdott obbligu fuq l-awtoritajiet doganali li jimmonitorjaw dik il-konformità mill-inqas kull tliet snin.

(18)

Il-bidliet fil-proċessi doganali u fil-mod kif joperaw l-awtoritajiet doganali jeħtieġu sħubija ġdida bejn l-awtoritajiet doganali u l-operaturi ekonomiċi, jiġifieri l-iskema tal-kummerċjanti ta’ fiduċja vverifikati (kummerċjanti Trust and Check). Jenħtieġ li l-kriterji u l-kundizzjonijiet biex wieħed isir kummerċjant ta’ fiduċja vverifikat (kummerċjant Trust and Check) jibnu fuq il-kriterji tal-istatus ta’ operatur ekonomiku awtorizzat iżda jenħtieġ li jiżguraw ukoll li l-kummerċjant jitqies trasparenti għall-awtoritajiet doganali. Jixraq, għalhekk, li l-kummerċjanti ta’ fiduċja vverifikati (kummerċjanti Trust and Check) jintalbu jagħtu lill-awtoritajiet doganali aċċess għas-sistemi elettroniċi tagħhom filwaqt li jżommu rekord tal-konformità tagħhom u tal-moviment tal-merkanzija tagħhom, dment li tali aċċess ikun proporzjonat u strettament neċessarju. Jenħtieġ li tali trasparenza tkun akkumpanjata minn ċerti benefiċċji, li jistgħu jinkludu l-possibbiltà li l-merkanzija tiġi rrilaxxata għan-nom tal-awtoritajiet doganali mingħajr in-neċessità tal-intervent attiv tagħhom, ħlief meta tkun meħtieġa approvazzjoni ta’ qabel ir-rilaxx minn leġiżlazzjoni oħra applikata mill-awtoritajiet doganali, u li jiġi differit il-ħlas tad-dejn doganali. Jenħtieġ li l-istatus ta’ kummerċjant ta’ fiduċja vverifikat (kummerċjant Trust and Check) ma jingħatax lil persuni li jkunu wettqu ksur ripetut jew serju ta’ leġiżlazzjoni oħra applikata mill-awtoritajiet doganali.

(19)

Sabiex jiġu żgurati l-integrità tal-unjoni doganali u l-applikazzjoni konsistenti tal-istatus ta’ kummerċjant ta’ fiduċja vverifikat (kummerċjant Trust and Check) mill-awtoritajiet doganali tal-Istati Membri, jeħtieġ li jiġi stabbilit mekkaniżmu li jippermetti lill-Awtorità Doganali tal-UE u lill-Kummissjoni jintervjenu f’każijiet li fihom ikun hemm indikazzjonijiet ta’ nuqqas ta’ konformità minn kummerċjant li jkollu status ta’ kummerċjant ta’ fiduċja vverifikat (kummerċjant Trust and Check). Jenħtieġ li tali mekkaniżmu jippermetti lill-Awtorità Doganali tal-UE, f’kooperazzjoni mal-awtoritajiet doganali kompetenti, tivverifika l-konformità mar-rekwiżiti tal-istatus ta’ kummerċjant ta’ fiduċja vverifikat (kummerċjant Trust and Check), b’mod partikolari meta Stat Membru għajr dak fejn ikun stabbilit il-kummerċjant ikollu dubji raġonevoli dwar il-konformità tal-kummerċjant. Dak il-mekkaniżmu huwa essenzjali għall-prevenzjoni tal-applikazzjoni illegali tal-istatus ta’ kummerċjant ta’ fiduċja vverifikat (kummerċjant Trust and Check) u jiġi prevenut id-dħul mhux leġittimu fit-territorju doganali tal-Unjoni. Sabiex jiġu evitati disparitajiet fl-infurzar, meta l-Istat Membru ta’ stabbiliment jonqos milli jaġixxi fil-ħin jew b’mod xieraq, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata s-setgħa li tintervjeni permezz ta’ att ta’ implimentazzjoni li jirrikjedi lil dak l-Istat Membru jissospendi jew jirrevoka l-istatus ta’ kummerċjant ta’ fiduċja vverifikat (kummerċjant Trust and Check).

(20)

Jenħtieġ li l-possibbiltà li jiġi operat maħżen doganali għall-bejgħ mill-bogħod, flimkien ma’ dispożizzjonijiet oħra dwar il-bejgħ mill-bogħod u s-simplifikazzjonijiet, tinċentiva l-użu ta’ kwantitajiet bl-ingrossa aktar milli pakketti, u hekk isir aktar faċli biex l-awtoritajiet doganali jiġġestixxu l-fluss tal-pakketti individwali. Jenħtieġ li maħżen doganali għall-bejgħ mill-bogħod jipprevedi r-rilaxx tal-merkanzija għal ċirkolazzjoni libera fil-mument tal-bejgħ u’l barra mill-maħżen, li jfisser li fil-mument tat-tqegħid tal-merkanzija fil-maħżen, il-merkanzija jeħtieġ li tissodisfa l-kundizzjonijiet li jkunu applikabbli għaliha jekk titqiegħed fis-suq tal-Unjoni f’dak il-mument. Jenħtieġ li l-awtoritajiet doganali jkunu jistgħu jivverifikaw jekk il-merkanzija miġjuba fi kwantitajiet bl-ingrossa tikkonformax mar-regoli tas-suq tal-Unjoni jew le fil-mument tad-dħul fil-maħżen doganali. Jenħtieġ li tali maħżen doganali għall-bejgħ mill-bogħod ikun disponibbli biss għall-operaturi ekonomiċi li jissodisfaw il-kriterji tal-affidabbiltà tal-istatus ta’ kummerċjant ta’ fiduċja vverifikat (kummerċjant Trust and Check), sabiex jiġi evitat l-użu ħażin minn operaturi ekonomiċi mhux affidabbli.

(21)

Il-bidliet fil-proċessi doganali jeħtieġu wkoll kjarifika tar-rwol tar-rappreżentanti doganali. Jenħtieġ li kemm ir-rappreżentanza diretta kif ukoll dik indiretta jibqgħu possibbli, iżda jenħtieġ li jiġi ċċarat li r-rappreżentant indirett ta’ importatur jew ta’ esportatur jassumi l-obbligi kollha ta’ dak l-importatur jew l-esportatur, jiġifieri mhux biss l-obbligu li jitħallas jew jiġi ggarantit id-dejn doganali iżda wkoll il-konformità ma’ leġiżlazzjoni oħra applikata mill-awtoritajiet doganali. Għal dik ir-raġuni, jeħtieġ li r-rappreżentanti doganali jkunu residenti fit-territorju doganali tal-Unjoni, fejn jirrappreżentaw importaturi jew esportaturi, sabiex tiġi żgurata responsabbiltà xierqa għall-aspetti finanzjarji u mhux finanzjarji tal-obbligi tal-importaturi u tal-esportaturi. L-użu ta’ rappreżentant doganali indirett stabbilit fl-Unjoni huwa għalhekk alternattiva disponibbli u proporzjonata għall-importaturi u l-esportaturi li ma għandhomx preżenza kummerċjali fl-Unjoni. Barra minn hekk, jenħtieġ li r-rappreżentanti doganali stabbiliti f’pajjiżi terzi jkunu jistgħu jkomplu jipprovdu s-servizzi tagħhom fl-Unjoni fejn jirrappreżentaw persuni li ma humiex meħtieġa li jkunu stabbiliti fit-territorju doganali tal-Unjoni.

(22)

L-intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju, kif definiti fir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE (12), għandhom rwol vitali fil-kummerċ estern tal-Unjoni iżda spiss iħabbtu wiċċhom ma’ piżijiet amministrattivi u ta’ konformità proporzjonalment ogħla biex jissodisfaw ir-rekwiżiti doganali. Huwa għalhekk importanti li titqies is-sitwazzjoni speċifika tagħhom u miżuri ta’ appoġġ li jiffaċilitaw il-konformità tagħhom, fosthom permezz ta’ proċeduri simplifikati, gwida ċara u rappreżentanza doganali aċċessibbli. Jenħtieġ li jiġu adottati linji gwida bil-ħsieb li jiġu appoġġati l-intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju, fejn jiġu rikonoxxuti l-isfidi uniċi li jiffaċċjaw tali intrapriżi, filwaqt li jinżammu l-integrità u s-sigurtà tal-proċessi tal-kummerċ estern meta jiġi applikat l-istatus ta’ operatur ekonomiku awtorizzat u kummerċjant ta’ fiduċja vverifikat (kummerċjant Trust and Check). Jenħtieġ li jsiru sforzi kontinwi biex il-proċeduri għall-intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju jiġu simplifikati u jsiru aktar aċċessibbli, filwaqt li jiġi żgurat li r-rwol vitali tagħhom fil-kummerċ estern tal-Unjoni jiġi ffaċilitat u promoss.

(23)

Sabiex jiġi żgurat livell uniformi ta’ diġitalizzazzjoni u jinħolqu kundizzjonijiet ekwi għall-operaturi ekonomiċi fl-Istati Membri kollha u jingħata wkoll kontribut għall-funzjonament bla xkiel tas-suq intern, jenħtieġ li tiġi stabbilita Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE bħala sett ta’ servizzi u sistemi elettroniċi ċentralizzati, siguri u reżiljenti għaċ-ċibersigurtà għal finijiet doganali. Jenħtieġ li l-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE tagħti lok għall-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni doganali, bħal: formalitajiet doganali; il-kontrolli doganali; il-kalkolu u n-notifika tad-dejn doganali, it-tariffa ta’ trattament tal-Unjoni, id-dazju tas-sisa u l-VAT; il-ġestjoni tal-garanzija; u s-sorveljanza doganali tal-merkanzija. Jenħtieġ li l-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE tikkontribwixxi wkoll għall-implimentazzjoni ta’ leġiżlazzjoni oħra applikata mill-awtoritajiet doganali. Jenħtieġ li tiżgura l-kwalità, l-integrità, it-traċċabbiltà u n-nonrifjut tad-data pproċessata fiha, sabiex la l-mittent u lanqas ir-riċevitur ma jkunu jistgħu aktar tard jikkontestaw l-eżistenza tal-iskambju tad-data. Jenħtieġ li l-ipproċessar tad-data fil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE jikkonforma mar-regoli rilevanti għaċ-ċibersigurtà u l-ipproċessar tad-data personali. Jenħtieġ li l-Kummissjoni u l-Awtorità Doganali tal-UE, f’kooperazzjoni mal-Istati Membri, ifasslu b’mod konġunt il-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata wkoll il-kompitu li tiżviluppa, topera u żżomm il-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE u jenħtieġ li tkun tista’ tafda dak il-kompitu lill-Awtorità Doganali tal-UE.

(24)

B’kunsiderazzjoni tar-rwol tal-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE fl-iżgurar tal-integrità u tas-sigurtà tad-data ttrattata fl-Unjoni għal finijiet doganali, li tikkostitwixxi interess pubbliku u li tista’ titqies bħala interess fundamentali tas-soċjetà, jeħtieġ li d-data ġestita fil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE, inkluż data personali u data sensittiva oħra relatata mal-fluss tal-merkanzija u mal-implimentazzjoni tad-dritt tal-Unjoni u dak nazzjonali, tiġi protetta minn aċċess mhux awtorizzat u minn kwalunkwe theddida oħra għall-integrità u għas-sigurtà ta’ tali data. Jeħtieġ, għalhekk, li l-infrastruttura u s-servizzi li permezz tagħhom topera l-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE jkunu soġġetti għal ċerti kundizzjonijiet sabiex tiġi żgurata s-sovranità tal-Unjoni f’dak ir-rigward. Jenħtieġ li r-rispett ta’ dawk il-kundizzjonijiet jintwera permezz ta’ evidenza u, fil-każ ta’ servizzi kritiċi, huwa importanti li dik l-evidenza tiġi kkomplementata minn skrinjar tas-sigurtà ta’ persuni fiżiċi u ġuridiċi, kif previst skont id-dritt tal-Unjoni jew dak nazzjonali. Barra minn hekk, jenħteġ li l-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE kemm jista’ jkun titfassal biex jiġu evitati sitwazzjonijiet ta’ intrappolament tal-klijentela.

(25)

Sabiex jiġu żgurati l-affidabbiltà, l-interoperabbiltà u s-sostenibbiltà fit-tul tal-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE, huwa importanti li l-iżvilupp u l-manutenzjoni tagħha jaderixxu ma’ standards rikonoxxuti internazzjonalment u mal-aħjar prattiki fl-inġinerija tas-software, fl-ittestjar tas-sistemi, fil-proċeduri ta’ pilotaġġ u ta’ aċċettazzjoni. Dak jinkludi ttestjar funzjonali u mhux funzjonali komprensiv, fażijiet pilota strutturati li jinvolvu lill-partijiet ikkonċernati rappreżentattivi, u kriterji ta’ aċċettazzjoni definiti b’mod ċar għall-validazzjoni tal-prestazzjoni, il-konformità u s-sigurtà. Dawk il-miżuri huma maħsuba biex jiżguraw li s-sistema tista’ tappoġġa formalitajiet doganali armonizzati madwar l-Unjoni u tissodisfa r-rekwiżiti operazzjonali tal-Istati Membri u tal-operaturi ekonomiċi bl-istess mod.

(26)

Jenħtieġ li l-attivitajiet li jimplimentaw il-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE jinkludu miżuri biex jiġu żgurati d-disponibbiltà u l-operat mingħajr interruzzjoni tagħha, anki fil-każ ta’ kriżi serja. Jenħtieġ li l-miżuri ta’ kontinwità tal-operat jinkludu, b’mod partikolari, mekkaniżmi ta’ ridondanza u ta’ sostituzzjoni u protokolli għall-irkupru tad-data, kif ukoll proċeduri li għandhom jiġu segwiti fil-każ ta’ nuqqas ta’ disponibbiltà jew ta’ falliment tal-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE. Meta l-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE sserraħ fuq infrastruttura fiżika, jenħtieġ li jiġu kkunsidrati soluzzjonijiet ridondanti f’siti ġeografikament mifruxa sabiex tiġi żgurata l-kontinwità tal-operat f’każ ta’ falliment ta’ sit wieħed.

(27)

Il-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE għandha l-għan li tissostitwixxi s-sistemi elettroniċi eżistenti żviluppati mill-Istati Membri u mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 16(1) tar-Regolament (UE) Nru 952/2013, li wħud minnhom qed jitneħħew gradwalment matul it-tranżizzjoni. Dawk is-sistemi elettroniċi nazzjonali eżistenti mhux ser jerġgħu jingħataw il-ħajja f’każ li l-funzjonalitajiet tal-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE ma jkunux disponibbli sal-iskadenzi stabbiliti. Għalhekk, jenħtieġ li tiġi pprovduta soluzzjoni temporanja f’każ li jiġri dan. F’konformità mal-ġuriżprudenza reċenti tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (13), jixraq li jiġi ċċarat li l-iskambju awtomatizzat ta’ informazzjoni bejn l-operaturi ekonomiċi, l-awtoritajiet doganali u partijiet ikkonċernati oħra permezz tal-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE, u minnha, ma jeskludix ir-responsabbiltà ta’ dawk l-awtoritajiet jew ta’ dawk l-operaturi ekonomiċi fir-rigward tal-proċessi doganali kkonċernati. Anke meta l-involviment ta’ awtorità doganali fl-adozzjoni ta’ miżura jkun limitat għal komunikazzjoni elettronika permezz tal-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE, jenħtieġ li jitqies li l-miżura inkwistjoni tiġi adottata minn dik l-awtorità, daqslikieku l-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE aġixxiet f’isimha.

(28)

Jenħtieġ li l-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE tiffaċilita l-iskambju tad-data ma’ sistemi, pjattaformi jew ambjenti oħra bl-għan li tiżdied il-kwalità tad-data użata mid-dwana fit-twettiq tal-kompiti tagħha, kif ukoll għall-kondiviżjoni tad-data doganali rilevanti ma’ awtoritajiet oħrajn, bl-għan li tiżdied l-effettività tal-kontrolli fis-suq intern. F’konformità mal-approċċ stipulat fir-Regolament (UE) 2024/903 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (14) u l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-23 ta’ Marzu 2017 bit-titlu “Il-Qafas Ewropew għall-Interoperabbiltà – l-Istrateġija ta’ Implimentazzjoni”, jenħtieġ li l-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE trawwem l-interoperabbiltà transfruntiera u transsettorjali fl-Ewropa. Jenħtieġ li tisfrutta l-potenzjal tas-sorsi eżistenti ta’ informazzjoni dwar ir-riskju disponibbli fil-livell tal-Unjoni, bħas-sistemi ta’ twissija rapida għall-ikel u l-għalf (RASFF) u għall-prodotti mhux tal-ikel (Safety Gate), is-Sistema ta’ Informazzjoni u Komunikazzjoni għas-Sorveljanza tas-Suq (ICSMS), u l-Portal tal-Infurzar tal-PI. Jenħtieġ li ssostni l-iżvilupp ta’ kooperazzjoni strateġika u operazzjonali, inkluż l-iskambju ta’ informazzjoni u l-interoperabbiltà, bejn id-dwana u awtoritajiet, korpi u servizzi oħrajn, fil-kompetenzi rispettivi tagħhom. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE tipprovdi firxa wiesgħa ta’ analitika avvanzata tad-data, inkluż ukoll permezz tal-użu tal-intelliġenza artifiċjali. Jenħtieġ li dik l-analiżi tad-data tiffaċilita l-analiżi tar-riskju, l-analiżi ekonomika u l-analiżi predittiva sabiex jiġu antiċipati r-riskji possibbli relatati mal-kunsinni li jidħlu fl-Unjoni jew li jiċċaqilqu minnha.

(29)

Sabiex tiġi żgurata superviżjoni aħjar tal-flussi tal-kummerċ u metodu simplifikat ta’ kollaborazzjoni ml-awtoritajiet kompetenti minbarra l-awtoritajiet doganali, jenħtieġ li l-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE tkun kapaċi tagħmel użu mill-qafas ta’ kollaborazzjoni skont l-Ambjent ta’ Tieqa Unika tal-UE għad-Dwana u, meta dak il-qafas ma jkunx jista’ jintuża, toffri lil dawk l-awtoritajiet kompetenti l-oħra servizz speċifiku li permezz tiegħu jistgħu jiksbu d-data rilevanti, jipprovdu u jikkondividu l-informazzjoni mal-awtoritajiet doganali, u jiżguraw li jkun hemm konformità mar-rekwiżiti settorjali. Dak is-servizz speċifiku jkun neċessarju f’każ li l-awtoritajiet kompetenti l-oħra ma jkollhomx sistema elettronika li tista’ tiġi federata mal-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE.

(30)

Sabiex jiġu ttestjati l-funzjonalitajiet tal-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE qabel id-dħul fis-seħħ tagħha għall-operaturi ekonomiċi kollha irrispettivament mill-istatus tagħhom jew mill-proċess doganali kkonċernat, jixraq li l-Kummissjoni titħalla tiddeċiedi li tistabbilixxi fażi pilota, fuq bażi volontarja. Tali eżerċizzju pilota jittestja l-implimentazzjoni ta’ ċerti proċessi u funzjonijiet fuq bażi volontarja mingħajr obbligu legali. Għall-fini ta’ trasparenza u l-għoti ta’ informazzjoni lill-partijiet ikkonċernati interessati, huwa importanti li l-Kummissjoni tippubblika l-ippjanar, l-organizzazzjoni u t-tul ta’ żmien ta’ dik il-fażi pilota u l-funzjonalitajiet li għandhom jiġu applikati u ttestjati.

(31)

Jenħtieġ li l-awtoritajiet, in-negozji, il-konsumaturi u r-residenti jkunu jistgħu jirrapportaw merkanzija li tkun ser tiġi importata fl-Unjoni jew esportata minnha li ma tkunx konformi mal-leġiżlazzjoni rilevanti tal-Unjoni applikata mill-awtoritajiet doganali. Jenħtieġ li l-informazzjoni rapportata dwar dik il-merkanzija tkun disponibbli fil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE u jenħtieġ li jkun possibbli li tintuża għal skopijiet ta’ ġestjoni tar-riskju.

(32)

Flimkien mal-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jkomplu jiżviluppaw l-applikazzjonijiet tagħhom stess sabiex jużaw id-data mill-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-applikazzjonijiet tagħhom jikkonformaw mad-Direttiva (UE) 2022/2555 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (15), b’mod partikolari fir-rigward tal-miżuri ta’ ġestjoni tar-riskji taċ-ċibersigurtà. Sabiex jitnaqqas iż-żmien għall-kummerċjalizzazzjoni, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jafdaw lill-Awtorità Doganali tal-UE bil-finanzi u l-mandat biex tiżviluppa tali applikazzjonijiet. F’dak il-każ, jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE tiżviluppa l-applikazzjonijiet għall-benefiċċju tal-Istati Membri kollha. Dan jista’ jsir billi jinħolqu applikazzjonijiet ta’ kodiċi b’sors miftuħ mingħajr intrappolament tal-klijentela skont il-Qafas għall-Kondiviżjoni u l-Użu mill-Ġdid għas-Soluzzjonijiet tal-IT.

(33)

Jenħtieġ li l-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE tippermetti l-fluss tad-data. Jenħtieġ li l-utenti jkunu jistgħu jittrażmettu u jipproċessaw fil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE d-data rilevanti kollha meħtieġa sabiex jiġu sodisfatti l-obbligi tagħhom skont il-leġiżlazzjoni doganali. Jenħtieġ li dik id-data tiġi pproċessata fil-livell tal-Unjoni u tiġi arrikkita b’analiżi tar-riskju għall-Unjoni kollha. Jenħtieġ li d-data li tirriżulta tkun disponibbli għall-awtoritajiet doganali tal-Istati Membri, li mbagħad jipproċessaw id-data sabiex jissodisfaw l-obbligi tagħhom. Finalment, jenħtieġ li l-eżitu tal-kontrolli mwettqa wara l-ipproċessar tad-data mil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE jiġi rrapportat lil dik il-Pjattaforma tad-Data. Huwa importanti li l-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE tiffaċilita l-ipproċessar tad-data disponibbli fiha b’dewmien minimu.

(34)

Id-data mibgħuta lill-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE hija fil-biċċa l-kbira data mhux personali ppreżentata mill-operaturi ekonomiċi dwar il-merkanzija li jkunu qegħdin jinnegozjaw. Madankollu, dik id-data tista’ tinkludi wkoll data personali, b’mod partikolari l-ismijiet ta’ individwi li jaġixxu għal operatur ekonomiku jew awtorità. Sabiex jiġi żgurat li d-data personali u l-informazzjoni kummerċjali jkunu protetti bl-istess mod, jenħtieġ li jiġu stabbiliti regol għall-kunfidenzjalità u kundizzjonijiet għall-użu tal-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE. B’mod partikolari, jenħtieġ li jiġi stabbilit liema entitajiet jistgħu jaċċessaw jew jipproċessaw id-data disponibbli fil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE, minbarra l-persuni kkonċernati, il-Kummissjoni, l-awtoritajiet doganali u l-Awtorità Doganali tal-UE, fejn il-ħtiġijiet ta’ dawk l-entitajiet jiġu bbilanċjati mal-ħtieġa li jiġi żgurat li d-data personali u kunfidenzjali miġbura għal finijiet doganali tintuża għal skopijiet addizzjonali biss sal-minimu neċessarju.

(35)

Jenħtieġ li l-Istati Membri jkollhom il-possibbiltà li jiddeżinjaw, f’konsultazzjoni mal-Kummissjoni, data speċifika li l-iżvelar tagħha tkun ta’ ħsara għall-interessi essenzjali tas-sigurtà tagħhom, li għandha tiġi tteggjata teknikament fil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE b’tali mod li kwalunkwe pproċessar ulterjuri ta’ tali data jkun limitat għall-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru kkonċernat, sakemm dawk l-awtoritajiet ma jawtorizzawx b’mod espress l-ipproċessar ulterjuri. Jenħtieġ li l-persuna li tittrażmetti d-data lill-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE tistabbilixxi b’mod ċar il-limitazzjonijiet tal-ipproċessar ta’ tali data li jistgħu jkunu marbuta mal-ktajjen tal-provvista speċifiċi jew mal-kategoriji tad-data. Sabiex jużaw dik il-possibbiltà, jenħtieġ li l-Istat Membru kkonċernat jinforma lill-Kummissjoni dwar l-interessi ta’ sigurtà essenzjali speċifiċi involuti u jispjega għaliex iqis li dawk l-interessi ma setgħux jiġu protetti biżżejjed skont il-qafas ġenerali tad-dispożizzjonijiet rigward l-ipproċessar tad-data fi ħdan il-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE.

(36)

Soġġett għall-konformità mar-regoli dwar il-protezzjoni tad-data, speċjalment ir-regoli dwar data doganali sensittiva u data kummerċjalment sensittiva, data doganali aggregata mhux kunfidenzjali, mhux personali u mhux kummerċjalment sensittiva tista’ ssir disponibbli għal partijiet terzi għal finijiet speċifiċi fuq talba debitament ġustifikata.

(37)

Biex jiġi żgurat li l-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) ikun jista’ jeżerċita s-setgħat ta’ investigazzjoni tiegħu fir-rigward ta’ attivitajiet frawdolenti li jkunu qed jaffettwaw l-interessi tal-Unjoni, jixraq li jkollu aċċess għad-data mill-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE li jkun simili ħafna għall-aċċess mill-Kummissjoni. Għalhekk, jenħtieġ li l-OLAF ikun intitolat jipproċessa dik id-data f’konformità mal-kundizzjonijiet relatati mal-protezzjoni tad-data stipulati fil-leġiżlazzjoni rilevanti tal-Unjoni, fosthom ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (16) u r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 515/97 (17).

(38)

Bl-istess mod, jenħtieġ li l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (UPPE) ikun jista’, fuq talba, jikseb data li tkun disponibbli fil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE sabiex jiżgura li jkun jista’ jwettaq l-investigazzjonijiet tiegħu dwar kwistjonijiet relatati mad-dwana.

(39)

Jenħtieġ li l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għall-Kooperazzjoni fl-Infurzar tal-Liġi (Europol) tkun tista’, fuq talba, tikseb data li tkun disponibbli fil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE biex twettaq il-kompiti tagħha kif speċifikati fir-Regolament (UE) 2016/794 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (18). Jenħtieġ li l-Aġenzija Ewropea għall-Gwardja tal-Fruntiera u tal-Kosta (Frontex) tkun tista’, fuq talba, tikseb data mhux personali li tkun disponibbli fil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE.

(40)

Sabiex jiġu ppreżervati l-funzjonijiet li jitwettqu fis-sistemi tal-IT nazzjonali tal-Istati Membri, jenħtieġ li l-awtoritajiet tat-taxxa tal-Istati Membri jkollhom il-possibbiltà li jipproċessaw id-data direttament fil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE. Bħala tali, jenħtieġ li l-awtoritajiet responsabbli għas-sikurezza alimentari f’konformità mar-Regolament (UE) 2017/625 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (19) u l-awtoritajiet responsabbli għas-sorveljanza tas-suq f’konformità mar-Regolament (UE) 2019/1020 jiġu pprovduti bis-servizzi u bl-għodod it-tajba fil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE biex ikunu jistgħu jużaw id-data doganali rilevanti sabiex jikkontribwixxu għall-infurzar tal-leġiżlazzjoni rilevanti tal-Unjoni u biex jikkooperaw mal-awtoritajiet doganali biex jimminimizzaw ir-riskju li prodotti mhux konformi jidħlu fl-Unjoni.

(41)

Skont l-Artikolu 24 tar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2017/1939 (20), l-Awtorità Doganali tal-UE u l-awtoritajiet doganali kompetenti għandhom jirrapportaw mingħajr dewmien żejjed lill-UPPE kwalunkwe mġiba kriminali li fir-rigward tagħha l-UPPE jista’ jeżerċita l-kompetenza tiegħu f’konformità mal-Artikolu 22 u l-Artikolu 25(2) u (3) ta’ dak ir-Regolament. Jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE u l-awtoritajiet doganali kompetenti joqogħdu lura milli jieħdu miżuri li jistgħu jipperikolaw il-kunfidenzjalità ta’ kwalunkwe investigazzjoni kriminali dwar l-istess fatti mwettqa mill-awtorità ġudizzjarja jew tal-infurzar tal-liġi nazzjonali kompetenti jew mill-UPPE.

(42)

Jenħtieġ li r-regoli u d-dispożizzjonijiet dwar l-aċċess għall-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE u l-iskambju ta’ informazzjoni ma jaffettwawx is-Sistema ta’ Informazzjoni Doganali (CIS) stabbilita bir-Regolament (KE) Nru 515/97 u l-obbligi ta’ rapportar fil-kuntest tal-għarfien tas-sitwazzjoni skont ir-Regolament (UE) 2019/1896 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (21).

(43)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tistabbilixxi regoli ta’ implimentazzjoni li jistabbilixxu modalitajiet għall-aċċess tal-awtoritajiet ikkonċernati għall-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE, wara li tivvaluta s-salvagwardji eżistenti li kull awtorità jew kategorija ta’ awtoritajiet ikollha fis-seħħ sabiex jiġi żgurat it-trattament korrett ta’ data personali u kummerċjalment sensittiva.

(44)

Jixraq li l-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE taħżen data personali għal perjodu massimu ta’ 10 snin. Dan il-perjodu huwa ġġustifikat fid-dawl tal-possibbiltà li l-awtoritajiet doganali jinnotifikaw id-dejn doganali sa 1 snin wara li jkunu rċevew l-informazzjoni neċessarja dwar kunsinna, kif ukoll sabiex jiżguraw li l-Kummissjoni, l-Awtorità Doganali tal-UE, l-OLAF, l-UPPE, l-awtoritajiet doganali u awtoritajiet kompetenti oħra jkunu jistgħu jivverifikaw l-informazzjoni fil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE mal-informazzjoni maħżuna f’sistemi oħrajn u skambjata magħhom. Barra minn hekk, jenħtieġ li dak il-perjodu jiġi allinjat mal-perjodu ta’ ħżin meħtieġ minn leġiżlazzjoni oħra applikata mill-awtoritajiet doganali, meta tali leġiżlazzjoni tkun rilevanti għall-kontrolli doganali. Xieraq ukoll li kull meta tkun meħtieġa data personali għall-finijiet ta’ proċedimenti ġudizzjarji u amministrattivi, ta’ investigazzjonijiet u matul il-kontrolli ta’ wara l-awtorizzazzjoni, il-perjodu taż-żamma jiġi sospiż sabiex jiġi evitat li d-data personali titħassar u għalhekk ma tkunx tista’ tintuża għal dawk il-finijiet.

(45)

Jenħtieġ li l-protezzjoni ta’ data personali u ta’ data oħra fil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE tinkludi wkoll regoli dwar ir-restrizzjoni tad-drittijiet tas-suġġetti tad-data. Xieraq, għalhekk, li l-awtoritajiet doganali, il-Kummissjoni jew l-Awtorità Doganali tal-UE jkunu jistgħu jirrestrinġu d-dritt tas-suġġetti tad-data meta dan ikun neċessarju sabiex jiżguraw li ma jiġux ipperikolati l-attivitajiet ta’ infurzar, l-analiżi tar-riskju u l-kontrolli doganali. Barra minn hekk, tali restrizzjonijiet jistgħu jiġu applikati wkoll meta jkunu neċessarji għall-fini tal-protezzjoni ta’ proċedimenti ġudizzjarji jew amministrattivi wara attivitajiet ta’ infurzar. Jenħtieġ li tali restrizzjonijiet ikunu debitament ġustifikati kontra l-attivitajiet u l-prerogattivi tal-awtoritajiet doganali, il-Kummissjoni jew l-Awtorità Doganali tal-UE u limitati għaż-żmien neċessarju sabiex jiġu ppreżervati dawk il-prerogattivi.

(46)

Jenħtieġ li kwalunkwe proċessar ta’ data personali skont dan ir-Regolament isir f’konformità mar-Regolament (UE) 2016/679 (22) jew (UE) 2018/1725 (23) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, jew id-Direttiva (UE) 2016/680 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (24), fi ħdan il-kamp ta’ applikazzjoni rispettiv tagħhom. Kwalunkwe awtorità jew korp minbarra l-awtoritajiet doganali, il-Kummissjoni u l-Awtorità Doganali tal-UE li jipproċessa data personali fil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE għandu jitqies bħala kontrollur f’konformità mar-regoli applikabbli.

(47)

Sabiex jiġu żgurati l-interoperabbiltà u l-iskambju tad-data ma’ ċerti sistemi mhux doganali oħra tal-Unjoni u fir-rigward tal-formalitajiet doganali msemmija fir-Regolament (UE) 2022/2399 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (25), jenħtieġ li l-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE tintegra s-Sistema ta’ Skambju ta’ Ċertifikati tat-Tieqa Unika tal-Unjoni Ewropea għad-Dwana (EU CWS-CERTEX) stabbilita b’dak ir-Regolament. Sakemm il-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE tintegra bis-sħiħ l-EU CWS-CERTEX, jenħtieġ li l-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE twettaq it-trasformazzjoni kummerċjali u teknika tad-data biex tiffaċilita l-iskambju tad-data permezz tal-EU CWS-CERTEX.

(48)

Jenħtieġ li r-rekwiżiti tad-data jiġu definiti sabiex jipprovdu gwida komuni lill-operaturi ekonomiċi rigward id-data li għandhom bżonn biex jissodisfaw l-għanijiet tagħhom, relatati b’mod partikolari mal-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni doganali. Il-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE ser tkun punt uniku ta’ dħul għal tali data, u għalhekk jenħtieġ li r-regoli għall-ifformattjar u għall-kodifikazzjoni ta’ tali data jiġu stabbiliti fl-ispeċifikazzjonijiet tekniċi għall-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE, li huma strument aktar flessibbli minn regoli legali. Madankollu, huwa meħtieġ mudell armonizzat tad-data doganali b’rekwiżiti tad-data semantiċi.

(49)

Livell ta’ ġestjoni tar-riskju doganali fil-livell tal-Unjoni huwa fundamentali sabiex tiġi żgurata applikazzjoni armonizzata tal-kontrolli doganali fl-Istati Membri. Bħalissa hemm qafas komuni ta’ ġestjoni tar-riskju li jinkludi l-possibbiltà li jiġu identifikati oqsma ta’ kontroll prijoritarji komuni u kriterji u standards tar-riskju komuni fil-qasam tar-riskju finanzjarju għat-twettiq tal-kontrolli doganali, iżda dan għandu nuqqasijiet sinifikanti. Sabiex jiġi indirizzat in-nuqqas ta’ applikazzjoni armonizzata tal-kontrolli doganali u ta’ ġestjoni armonizzata tar-riskju, li jagħmel ħsara lill-interessi finanzjarji u mhux finanzjarji tal-Unjoni u tal-Istati Membri, xieraq li jiġu rriveduti r-regoli dwar il-ġestjoni tar-riskju sabiex jiġi stabbilit approċċ ta’ ġestjoni tar-riskju aktar solidu li jindirizza kemm ir-riskji finanzjarji kif ukoll dawk mhux finanzjarji. Dak jinkludi l-indirizzar tal-isfidi strutturali fuq il-ġestjoni tar-riskju tar-riskji finanzjarji identifikati mill-Qorti tal-Awdituri. B’mod partikolari, xieraq li jiġi deskritt liema attivitajiet huma inklużi fil-ġestjoni tar-riskju doganali, f’approċċ ċikliku. Huwa importanti wkoll li jiġu identifikati r-rwoli u r-responsabbiltajiet tal-Kummissjoni, tal-Awtorità Doganali tal-UE u tal-awtoritajiet doganali tal-Istati Membri. Huwa essenzjali wkoll li l-Kummissjoni tingħata s-setgħa tistabbilixxi oqsma ta’ kontroll prijoritarji komuni u kriterji u standards komuni tar-riskju, u biex tidentifika oqsma speċifiċi fil-qasam ta’ leġiżlazzjoni oħra applikata mill-awtoritajiet doganali li jistħoqqilhom prijorità għall-ġestjoni tar-riskji u l-kontrolli komuni, mingħajr ma tiġi kompromessa s-sigurtà.

(50)

Jixraq, għalhekk, li jiġu introdotti attivitajiet u dispożizzjonijiet tal-ġestjoni tar-riskju fil-livell tal-Unjoni biex jiġi żgurat il-ġbir fil-livell tal-Unjoni ta’ data komprensiva rilevanti għall-ġestjoni tar-riskju, fosthom riżultati u evalwazzjoni tal-kontrolli kollha. Jenħtieġ li jiġu previsti analiżi tar-riskju komuni u l-kwistjoni ta’ rakkomandazzjonijiet ta’ kontroll korrispondenti tal-Unjoni għall-awtoritajiet doganali. F’konformità mal-prinċipju “konformità jew spjegazzjoni”, jenħtieġ li dawk ir-rakkomandazzjonijiet ta’ kontroll jiġu segwiti, jew jingħataw raġunijiet konvinċenti għaliex ma ġewx segwiti. Jenħtieġ li tiġi prevista wkoll il-possibbiltà li tinħareġ struzzjoni li l-merkanzija destinata għall-Unjoni ma għandhiex titgħabba jew tiġi trasportata. Jenħtieġ li l-analiżi tar-riskji u tat-theddid fil-livell tal-Unjoni tkun ibbażata fuq data aġġornata b’mod kostanti fil-livell tal-Unjoni u jenħtieġ li din tidentifika l-miżuri u l-kontrolli li għandhom jitwettqu fil-punti ta’ qsim tal-fruntiera tad-dħul u tal-ħruġ tat-territorju tal-Unjoni.

(51)

Fil-kuntest tal-kooperazzjoni mal-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u tas-sigurtà b’mod partikolari, jenħtieġ li l-ġestjoni tar-riskju fil-livell tal-Unjoni, fejn possibbli, tikkontribwixxi għal analiżijiet strateġiċi u valutazzjonijiet tat-theddid imwettqa fil-livell tal-Unjoni u tibbenefika minnhom, fosthom dawk imwettqa mill-Europol u mill-Frontex biex tikkontribwixxi għall-prevenzjoni effiċjenti u effettiva tal-kriminalità, u l-ġlieda kontriha. Jenħtieġ li l-ksur tal-leġiżlazzjoni doganali u ta’ leġiżlazzjoni oħra applikata mill-awtoritajiet doganali jkollu impatt fuq il-profil tar-riskju tal-importaturi, inkluż l-importaturi għall-bejgħ mill-bogħod, jew l-esportaturi.

(52)

Jenħtieġ li l-proċess tat-tqegħid tal-merkanzija fi proċedura doganali jiġi analizzat mill-ġdid sabiex jirrifletti r-rwoli u r-responsabbiltajiet il-ġodda tal-persuni involuti f’dik il-proċedura. Għalhekk, ir-responsabbiltà għall-għoti tal-informazzjoni lill-awtoritajiet doganali għandha tittieħed mill-persuna responsabbli għall-merkanzija, jiġifieri l-importatur, l-esportatur jew id-detentur tal-proċedura ta’ tranżitu, aktar milli mid-dikjarant. Jenħtieġ li l-persuna responsabbli tipprovdi d-data lid-dwana jew tqiegħda għad-dispożizzjoni tagħhom hekk kif issir disponibbli u fi kwalunkwe każ qabel ir-rilaxx ta’ merkanzija għal proċedura doganali, sabiex l-awtoritajiet doganali jkunu jistgħu jwettqu analiżi tar-riskju u jieħdu l-miżuri xierqa.

(53)

Madankollu, fil-każ tal-kummerċ elettroniku, u filwaqt li jitqies il-volum ogħla ta’ tranżazzjonijiet b’kummerċ elettroniku, jixraq li l-persuni li jagħmlu użu mill-iskema speċjali stabbilita fit-Titolu XII, il-Kapitolu 6, it-Taqsima 4, tad-Direttiva 2006/112/KE (“skema tal-Punt Uniku ta’ Servizz għall-Importazzjonijiet” jew “skema IOSS”) jenħtieġ jipprovdu data dwar il-bejgħ tagħhom ta’ merkanzija li għandha tiġi importata sa mhux aktar tard mill-jum wara l-aċċettazzjoni tal-ħlas.

(54)

F’ċirkostanzi debitament ġustifikati, jenħtieġ li l-awtoritajiet doganali jkunu jistgħu jawtorizzaw lill-kummerċjanti ta’ fiduċja vverifikati (kummerċjanti Trust and Check) jimlew id-data dwar il-merkanzija rilaxxata tagħhom fi stadju aktar tard, peress li dawk l-operaturi tas-suq jikkondividu kontinwament data dwar it-tranżazzjonijiet tagħhom mad-dwana u jistgħu jitqiesu affidabbli. Tali ċirkostanzi jistgħu jkunu marbuta mad-dokumenti ta’ sostenn jew mal-impossibbiltà li jiġi ddeterminat il-valur doganali finali tal-merkanzija fil-mument tar-rilaxx.

(55)

Sabiex jiġi simplifikat il-proċess doganali għad-dħul ta’ merkanzija fit-territorju doganali tal-Unjoni, filwaqt li jiġi żgurat li jkun hemm persuna unika responsabbli għal dik il-merkanzija, jenħtieġ li atturi differenti fil-katina tal-provvista jipprovdu l-parti tagħhom mill-informazzjoni rilevanti dwar il-merkanzija kkonċernata u jassoċjawha ma’ kunsinna speċifika. Jenħtieġ li l-merkanzija tidħol fit-territorju doganali tal-Unjoni biss jekk ikun hemm importatur jew rappreżentant indirett li jaġixxi għan-nom tal-importatur stabbilit fl-Unjoni li jieħu r-responsabbiltà għal dik il-merkanzija. Jenħtieġ li l-importatur jew ir-rappreżentant indirett li jaġixxi għan-nom tal-importatur jipprovdi informazzjoni dwar il-merkanzija lid-dwana u l-proċedura doganali li għandha tgħaddi minnha, u għandu jagħmel dan fl-aktar stadju bikri possibbli, jekk possibbli qabel ma tasal fiżikament il-merkanzija. Jenħtieġ li fornitur ta’ servizzi jew aġent doganali jkun jista’ jipprovdi l-informazzjoni flisem tal-importatur u f’ismu, iżda jenħtieġ li l-importatur jibqa’ responsabbli sabiex jiżgura l-konformità tal-merkanzija mar-riskji finanzjarji u mhux finanzjarji. Jenħtieġ li t-trasportaturi li effettivament iġibu l-merkanzija jipprovdu wkoll xi informazzjoni dwar il-merkanzija qabel it-tagħbija jew il-wasla (“informazzjoni antiċipata dwar il-merkanzija”) u jenħtieġ li jassoċjaw l-informazzjoni tagħhom mal-informazzjoni tal-importatur meta din tkun ġiet sottomessa qabel, mingħajr ma neċessarjament ikollhom aċċess għad-data kollha li l-importatur ikun ipprovda. Barra minn hekk, bil-ħsieb ta’ ktajjen tal-provvista u networks tat-trasport aktar kumplessi, jenħtieġ li jkun possibbli li ċerti persuni oħra jintalbu jimlew l-informazzjoni dwar il-merkanzija li tkun ser tiddaħħal fit-territorju doganali tal-Unjoni. Jenħtieġ li l-importatur, it-trasportatur jew kwalunkwe persuna oħra li tissottometti informazzjoni lid-dwana tkun obbligata temendaha meta tkun taf li l-informazzjoni ma għadhiex korretta iżda qabel ma l-awtoritajiet doganali jkunu kixfu irregolaritajiet li beħsiebhom jikkontrollaw.

(56)

Jenħtieġ li l-merkanzija mhux tal-Unjoni li tiddaħħal fit-territorju doganali tal-Unjoni titqies li tkun f’ħażna temporanja mill-mument li t-trasportatur jinnotifika l-wasla tagħha sat-tqegħid tagħha taħt proċedura doganali, sakemm ma tkunx diġà tqiegħdet fi tranżitu. Sabiex tkun żgurata superviżjoni doganali xierqa, jenħtieġ li dik is-sitwazzjoni tkun limitata fiż-żmien u ma ddumx aktar minn 90 jum, ħlief f’każijiet eċċezzjonali.

(57)

Huwa neċessarju li jinżammu r-regoli li jiddeterminaw jekk il-merkanzija tkunx merkanzija tal-Unjoni jew mhux tal-Unjoni u jekk l-istatus tal-merkanzija tal-Unjoni jistax jiġi preżunt jew jeħtieġx jiġi muri, b’mod partikolari meta l-merkanzija tħalli temporanjament it-territorju doganali tal-Unjoni.

(58)

Ladarba l-awtoritajiet doganali jkollhom l-informazzjoni neċessarja għall-proċedura rilevanti, fuq il-bażi tal-analiżi tar-riskju, jenħtieġ li jiddeċiedu jekk għandhomx jitwettqu aktar kontrolli fuq il-merkanzija, jirrilaxxawhiex, jirrifjutawx jew jissospendux ir-rilaxx tagħha jew iħallux iż-żmien jgħaddi bir-riżultat li l-merkanzija titqies rilaxxata. Jenħtieġ li l-awtoritajiet doganali jieħdu tali deċiżjoni f’kooperazzjoni ma’ awtoritajiet oħrajn, meta jkun neċessarju. Għaldaqstant, jenħtieġ li l-awtoritajiet doganali jirrifjutaw ir-rilaxx ta’ merkanzija meta jkollhom evidenza li l-merkanzija ma tikkonformax mar-rekwiżiti legali applikabbli. Jenħtieġ li d-determinazzjoni ta’ ksur sistematiku ripetut fir-rigward tal-bejgħ mill-bogħod minn operatur ekonomiku tikkostitwixxi tali evidenza għal perjodu ta’ mill-inqas sitt xhur għall-merkanzija kollha nnotifikata għall-wasla għar-rilaxx għaċ-ċirkolazzjoni libera minn dak l-operatur ekonomiku. Meta l-awtoritajiet doganali jkollhom bżonn jikkonsultaw awtoritajiet kompetenti oħrajn sabiex jiddeterminaw jekk il-merkanzija tikkonformax jew le mar-rekwiżiti legali applikabbli, jenħtieġ li jissospendu r-rilaxx ta’ dik il-merkanzija tal-anqas sakemm issir dik il-konsultazzjoni. F’tali każijiet, jenħtieġ li d-deċiżjoni sussegwenti tal-awtoritajiet doganali dwar il-merkanzija tiddependi fuq it-tweġiba tal-awtoritajiet kompetenti l-oħrajn. Sabiex jiġi evitat l-imblukkar kemm tal-operaturi tas-suq kif ukoll tal-awtoritajiet f’każijiet fejn il-konklużjoni dwar il-konformità tirrikjedi ż-żmien, jenħtieġ li l-awtoritajiet doganali jkollhom il-possibbiltà li jirrilaxxaw il-merkanzija bil-kundizzjoni li l-kummerċjant ikompli jinformahom dwar il-post tal-merkanzija.

(59)

Sabiex tiġi provduta ċertezza legali lill-operaturi tas-suq li jkunu provdew l-informazzjoni fil-ħin mingħajr ma jobbligaw lill-awtoritajiet doganali jirreaġixxu għal kull kunsinna, jenħtieġ li l-merkanzija li ma tkunx intgħażlet għal kontroll wara perjodu raġonevoli titqies rilaxxata. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun intitolata tiddefinixxi dak il-perjodu f’atti delegati, filwaqt li tadattah, meta jkun hemm bżonn, għat-tip ta’ traffiku jew għat-tip ta’ punti ta’ qsim tal-fruntiera inkwistjoni.

(60)

Peress li l-kummerċjanti ta’ fiduċja vverifikati (kummerċjanti Trust and Check) jitqiesu affidabbli u jipprovdu lid-dwana f’ħin kemm teknikament possibbli reali b’data dwar il-moviment tal-merkanzija u dwar il-konformità u b’aċċess sħiħ għas-sistemi, għar-rekords u għall-operazzjonijiet tagħhom, jenħtieġ li tali operaturi tas-suq jkunu jistgħu jirrilaxxaw il-merkanzija tagħhom taħt is-superviżjoni tal-awtoritajiet doganali mingħajr ma jistennew l-intervent tagħhom. Għaldaqstant, jenħtieġ li l-kummerċjanti ta’ fiduċja vverifikati (kummerċjanti Trust and Check) ikunu jistgħu jirrilaxxaw il-merkanzija f’isem l-awtoritajiet doganali malli jirċievu dik il-merkanzija fil-post tan-negozju tal-importatur, tas-sid jew tal-konsenjatarju jew malli tintbagħat mill-post tan-negozju tal-esportatur, tas-sid jew tal-ispeditur. Peress li l-kummerċjanti ta’ fiduċja vverifikati (kummerċjanti Trust and Check) suppost joperaw b’mod trasparenti, jenħtieġ li kull wasla u konsenja ta’ merkanzija tiġi reġistrati sew fil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE. Jenħtieġ li l-kummerċjanti ta’ fiduċja vverifikati (kummerċjanti Trust and Check) ikunu obbligati jinformaw lill-awtoritajiet doganali meta tinqala’ problema sabiex dawk l-awtoritajiet ikunu jistgħu jieħdu deċiżjoni finali dwar ir-rilaxx tal-merkanzija. Meta s-sistemi ta’ kontroll interni tal-kummerċjanti ta’ fiduċja vverifikati (kummerċjanti Trust and Check) ikunu robusti biżżejjed, jenħtieġ li l-awtoritajiet doganali jkunu jistgħu, f’kooperazzjoni ma’ awtoritajiet kompetenti oħrajn, jawtorizzaw lil dawk l-operaturi tas-suq iwettqu ċerti kontrolli waħedhom. Madankollu, jenħtieġ li l-awtoritajiet doganali jżommu l-possibbiltà li jikkontrollaw il-merkanzija fi kwalunkwe ħin.

(61)

Xieraq li jiġu provduti miżuri sabiex tiġi rregolata t-tranżizzjoni minn sistema bbażata fuq id-dikjarazzjonijiet doganali għal sistema bbażata fuq l-forniment u it-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-informazzjoni lill-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE. Jenħtieġ li l-operaturi ekonomiċi jkollhom il-possibbiltà li jippreżentaw dikjarazzjonijiet doganali sabiex jiddikjaraw l-intenzjoni tagħhom li jqiegħdu merkanzija taħt proċedura doganali matul il-perjodu ta’ tranżizzjoni. Madankollu, malli l-kapaċitajiet tal-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE jkunu disponibbli, jenħtieġ li l-operaturi ekonomiċi jingħataw ukoll il-possibbiltà li jipprovdu l-informazzjoni, jew jagħmluha disponibbli, lill-awtoritajiet doganali permezz tal-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE, u jenħtieġ li l-awtoritajiet doganali ma jibqgħu jawtorizzaw lill-ebda operatur ekonomiku japplika għal simplifikazzjonijiet fir-rigward tad-dikjarazzjoni doganali. Fi tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni, jenħtieġ li l-awtorizzazzjonijiet kollha ma jibqgħux validi, peress li d-dikjarazzjonijiet doganali mhux ser jibqgħu jeżistu. Fir-rigward tal-bejgħ mill-bogħod ta’ merkanzija, jenħtieġ li l-perjodu ta’ tranżizzjoni għall-preżentazzjoni tad-dikjarazzjonijiet doganali jkun limitat sakemm il-kapaċitajiet tal-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE li tipproċessa d-data rilevanti għall-bejgħ mill-bogħod ikunu disponibbli.

(62)

L-identifikazzjoni preċiża tal-persuna li taġixxi bħala “importatur” tiddependi mill-istadju u n-natura tal-proċess doganali inkwistjoni. Jenħtieġ li fi kwalunkwe ħin ikun hemm importatur wieħed biss.

(63)

Fil-każ tal-bejgħ mill-bogħod, jitqies li l-persuna li tforni l-merkanzija f’bejgħ mill-bogħod jew li tiffaċilita l-bejgħ mill-bogħod tal-merkanzija hija l-persuna li tiddetermina li l-merkanzija minn pajjiż terz għandha tiddaħħal fit-territorju doganali tal-Unjoni minħabba li tiddetermina l-katina tal-provvista u hija responsabbli għar-riskju ta’ telf, ħsara jew dewmien sal-konsenja tal-merkanzija lill-konsumatur. Għalhekk, għall-bejgħ mill-bogħod, sabiex il-merkanzija tiġi rilaxxata għaċ-ċirkolazzjoni libera, l-importatur ikun jew il-persuna li tforni l-merkanzija f’bejgħ mill-bogħod jew il-persuna li tiffaċilita l-bejgħ mill-bogħod tal-merkanzija, skont l-arranġamenti magħmula, u jenħtieġ li l-importatur iddeterminat b’dak il-mod jiġi indikat bħala tali.

(64)

Jenħtieġ li l-persuna li tforni l-merkanzija f’bejgħ mill-bogħod jew tiffaċilita l-bejgħ mill-bogħod ta’ merkanzija li għandha tiġi importata minn pajjiżi terzi fit-territorju doganali tal-Unjoni li hija l-importatur tkun responsabbli biex tipprovdi l-informazzjoni meħtieġa dwar il-bejgħ mill-bogħod lill-awtoritajiet doganali qabel ir-rilaxx tal-merkanzija. Jenħtieġ li l-persuna hekk identifikata tissodisfa l-obbligi ta’ importatur.

(65)

Meta persuna li tforni l-merkanzija f’bejgħ mill-bogħod jew tiffaċilita l-bejgħ mill-bogħod ta’ merkanzija li għandha tiġi importata minn pajjiżi terzi fit-territorju doganali tal-Unjoni ma tkunx stabbilita fit-territorju doganali tal-Unjoni, jenħtieġ li jkun possibbli li l-merkanzija titqiegħed taħt proċedura doganali meta rappreżentant indirett li jkollu l-istatus ta’ operatur ekonomiku awtorizzat iqiegħed il-merkanzija f’ismu stess u għan-nom tal-importatur għall-bejgħ mill-bogħod u jassumi l-obbligi tal-importatur għall-bejgħ mill-bogħod f’dak ir-rigward.

(66)

Id-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament, fosthom dawk relatati mal-importatur għall-bejgħ mill-bogħod, ma jammontawx, la de jure u lanqas de facto, għal obbligu ġenerali ta’ monitoraġġ għall-fornituri ta’ servizzi intermedjarji.

(67)

L-Artikolu 29 TFUE jirrikjedi li l-prodotti ġejjin minn pajjiżi terzi għandhom jitqiesu f’ċirkolazzjoni libera jekk il-formalitajiet tal-importazzjoni jkunu ġew irrispettati u d-dazji doganali jew l-imposti b’effett ekwivalenti jkunu ġew imposti. Madankollu, jenħtieġ li r-rilaxx għaċ-ċirkolazzjoni libera ma jinftiehemx bħala prova ta’ konformità mal-leġiżlazzjoni doganali u ma’ leġiżlazzjoni oħra applikata mill-awtoritajiet doganali.

(68)

Jenħtieġ li l-proċess tat-teħid ta’ merkanzija barra mit-territorju doganali tal-Unjoni jiġi ssimplifikat, f’konformità mal-proċess tad-dħul. Għalhekk, xieraq li jkun meħtieġ li jkun hemm persuna stabbilita fl-Unjoni li tkun responsabbli għall-merkanzija, jiġifieri l-esportatur. Jenħtieġ li l-esportatur jipprovdi jew jagħmel disponibbli għad-dwana l-informazzjoni rilevanti qabel ma joħroġ il-merkanzija mill-Unjoni, filwaqt li jindika jekk din tkunx merkanzija tal-Unjoni jew mhux tal-Unjoni li ser tiġi esportata, u jadatta l-informazzjoni kif meħtieġ.

(69)

Sabiex jiġi żgurat li jkun hemm ġestjoni tar-riskju xierqa tal-merkanzija maħruġa barra mit-territorju doganali tal-Unjoni, jenħtieġ li l-awtorità doganali responsabbli mill-esportazzjoni tkun meħtieġa twettaq analiżi tar-riskju tal-informazzjoni dwar il-merkanzija u tieħu jew titlob il-miżuri xierqa qabel ma l-merkanzija toħroġ mit-territorju tal-Unjoni. Jenħtieġ li dawk il-miżuri jinkludu t-talba li jsiru kontrolli mill-awtorità doganali responsabbli għall-post tad-dispaċċ tal-merkanzija u għall-post tal-ħruġ u, jekk ikun meħtieġ, minn awtoritajiet kompetenti oħrajn, flimkien mal-miżuri previsti għat-tqegħid tal-merkanzija taħt proċedura doganali li jkunu applikabbli wkoll meta l-merkanzija tkun ser tiġi esportata.

(70)

Sabiex jiġi żgurat li l-proċeduri ta’ sospensjoni tad-dazju jkunu trasparenti wkoll, xieraq li jiġu ssimplifikati d-dispożizzjonijiet tar-rekwiżiti għall-awtorizzazzjonijiet għal proċeduri speċjali. B’mod partikolari, għall-fini ta’ ċarezza u ċertezza legali, il-kundizzjonijiet sabiex jiġi ddeterminat jekk opinjoni fil-livell tal-Unjoni tkunx neċessarja sabiex jiġi vvalutat jekk l-għoti ta’ awtorizzazzjoni jistax jaffettwa b’mod negattiv l-interessi tal-produtturi tal-Unjoni, jenħtieġ li l-hekk imsejjaħ “eżami tal-kundizzjonijiet ekonomiċi”, jiġu kkodifikati u rregolati f’atti delegati. Barra minn hekk, billi l-effett fuq l-interessi tal-produtturi tal-Unjoni jista’ jkun jiddependi fuq il-kwantità tal-merkanzija li tkun qed titqiegħed taħt il-proċedura speċjali, jenħtieġ li jiġi stabbilit limitu li taħtu jkun stmat li ma hemm l-ebda effett negattiv fuq it-tali interessi.

(71)

L-Artikolu 9 tal-Konvenzjoni Riveduta għan-Navigazzjoni fuq ir-Renu jirreferi għal Anness (il-“Manifest tar-Renu”) li ffaċilita l-moviment ta’ merkanzija fuq ix-xmara Renu u fuq it-tributarji assoċjati tagħha billi qieshom bħala proċedura ta’ tranżitu doganali bejn il-fruntieri nazzjonali ta’ erba’ Stati Membri, jiġifieri l-Belġju, il-Ġermanja, Franza u n-Netherlands, kif ukoll l-Iżvizzera. Skont l-informazzjoni mill-amministrazzjonijiet doganali, fil-prattika l-Manifest tar-Renu ma għadux jintuża bħala proċedura ta’ tranżitu doganali fl-Istati Membri li jmissu mar-Renu. Minflok, il-merkanzija fuq ir-Renu u fuq it-tributarji tagħha issa tiġi ttrasportata bl-użu tal-proċedura ta’ tranżitu tal-Unjoni stabbilita bir-Regolament (UE) Nru 952/2013, permezz tas-Sistema Ġdida ta’ Tranżitu Kompjuterizzata. Għalhekk, xieraq li titneħħa r-referenza għall-Manifest tar-Renu mill-każijiet li fihom moviment ta’ merkanzija jitqies bħala tranżitu estern jew intern.

(72)

Sabiex tiżdied it-trasparenza dwar il-persuna responsabbli għall-konformità mal-obbligi tal-proċedura ta’ tranżitu tal-Unjoni u mal-kontenut u r-riskji relatati mal-kunsinna, jixraq li d-detentur tal-proċedura ta’ tranżitu jkun mitlub jiżvela minn tal-inqas l-informazzjoni dwar l-importatur jew l-esportatur li jibda l-moviment tal-merkanzija, il-mezz tat-trasport u l-identifikazzjoni tal-merkanzija mqiegħda taħt dik il-proċedura. Informazzjoni tali tkun tippermetti lill-awtoritajiet doganali jissorveljaw b’mod aktar effettiv il-proċedura ta’ tranżitu tal-Unjoni kkonċernata u jwettqu analiżi tar-riskju. Jenħtieġ li l-proċedura ta’ tranżitu tal-Unjoni tkun obbligatorja ħlief jekk il-merkanzija titqiegħed taħt reġim doganali ieħor minnufih mad-dħul fit-territorju doganali tal-Unjoni jew mal-ħruġ minnu. Fil-każ li l-importatur jew l-esportatur ikun għadu mhux magħruf, jenħtieġ li d-detentur tal-merkanzija jitqies bħala l-importatur jew l-esportatur tal-merkanzija u jenħtieġ li jkun responsabbli għall-ħlas tad-dazji doganali u ta’ taxxi u imposti oħrajn. Jenħtieġ li l-proċedura ta’ tranżitu tal-Unjoni tiġi ssostitwita b’superviżjoni doganali jekk il-merkanzija tiġi importata jew esportata minn kummerċjant ta’ fiduċja vverifikat (kummerċjant Trust and Check).

(73)

Emenda għall-Anness 6 tal-Konvenzjoni Doganali dwar it-Trasport Internazzjonali ta’ Oġġetti koperti b’Carnets tat-TIR (il-Konvenzjoni TIR) (26) li daħlet fis-seħħ fl-1 ta’ Ġunju 2021 immodifikat in-Nota ta’ Spjegazzjoni 0.49 sabiex tagħti lill-operaturi ekonomiċi li jissodisfaw ċerti rekwiżiti l-possibbiltà li jsiru “speditur awtorizzat”, li tirrifletti l-faċilitazzjonijiet eżistenti mogħtija lill-operaturi ekonomiċi rikonoxxuti bħala “konsenjatarju awtorizzat”. Huwa jeħtieġ li dik il-possibbiltà l-ġdida tiġi inkluża f’dan ir-Regolament sabiex il-leġiżlazzjoni doganali tal-Unjoni tiġi allinjata ma’ dak il-ftehim internazzjonali.

(74)

L-eliminazzjoni tal-ħelsien mid-dazju fuq l-importazzjoni ta’ merkanzija b’valur li ma jaqbiżx il-EUR 150 tinvolvi l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet li jikkonċernaw id-determinazzjoni tal-valur doganali biex jiġu imposti dazji doganali ad valorem fir-rigward ta’ merkanzija importata mixtrija fi tranżazzjonijiet ta’ kummerċ elettroniku bejn negozju u klijent, kif definit fid-Direttiva 2006/112/KE. Jenħtieġ li tali bejgħ mill-bogħod jikkostitwixxi l-bażi għad-dikjarazzjoni tal-valur doganali skont il-metodu tal-valur tat-tranżazzjoni. Dak il-prinċipju japplika wkoll f’sitwazzjonijiet li fihom il-merkanzija tinxtara f’bejgħ mill-bogħod mhux qabel tiddaħħal fit-territorju doganali tal-Unjoni iżda waqt li titqiegħed taħt il-proċedura ta’ ħżin doganali.

(75)

It-tranżazzjonijiet f’bejgħ mill-bogħod ivarjaw b’mod sinifikanti minn tranżazzjonijiet tradizzjonali bejn negozju u ieħor, u dan jirriżulta f’kumplessità akbar. Dawk id-differenzi jħallu impatt fuq kif l-awtoritajiet doganali japplikaw b’mod effettiv ir-regoli dwar il-valwazzjoni fil-prattika. Sfidi partikolari jinvolvu l-iskala enormi u l-ħeffa li bihom jiġu konklużi t-tranżazzjonijiet tal-kummerċ elettroniku, l-għadd kbir ta’ bejjiegħa u xerrejja involuti, u d-dispersjoni tal-bejgħ. Filwaqt li titqies l-ispeċifiċità tal-kummerċ elettroniku, kif ukoll ir-rwol tal-awtoritajiet doganali fil-kontribut għall-funzjonament bla xkiel tas-suq intern, jekk, fi proċedimenti doganali mmirati lejn il-verifika tal-korrettezza tal-valur iddikjarat tat-tranżazzjoni tal-merkanzija mixtrija f’bejgħ mill-bogħod, importatur ma jneħħix dubji raġonevoli li l-valur iddikjarat tat-tranżazzjoni jirrifletti l-prezz effettivament imħallas jew li għandu jitħallas għal dik il-merkanzija u, konsegwentement, il-valur tat-tranżazzjoni ddikjarat inizjalment jiġi miċħud, jenħtieġ li l-awtoritajiet doganali jkunu jistgħu jeżerċitaw flessibbiltà fid-determinazzjoni tal-metodu sekondarju ta’ valwazzjoni xieraq biex jiddeterminaw mill-ġdid il-valur doganali ta’ dik il-merkanzija.

(76)

Bħalissa, id-djun doganali jinġabru mill-Istat Membru fejn tiġi ppreżentata id-dikjarazzjoni doganali. Hija l-għażla tal-kummerċjant jekk jagħmilx dan fil-pajjiż tal-ewwel dħul, jew jekk jużax proċedura doganali u jħallas id-dazji fi Stat Membru ieħor. Għall-kummerċjanti ta’ fiduċja vverifikati (kummerċjanti Trust and Check), jixraq li jintużaw regoli differenti biex jiġi ddefinit il-post fejn iseħħ id-dejn doganali sabiex id-dazji fuq l-importazzjoni jitħallsu lill-Istat Membru fejn ikun stabbilit dak il-kummerċjant. Huwa xieraq minħabba li dak huwa l-post fejn l-awtorità doganali jkolla l-aktar għarfien komplet tar-rekords, l-operazzjonijiet u l-imġiba kummerċjali tal-operaturi ekonomiċi rilevanti. Madankollu, jenħtieġ li d-dejn doganali tal-operaturi ekonomiċi minbarra l-kummerċjanti ta’ fiduċja vverifikati (kummerċjanti Trust and Check) jiġġarrab fil-post fejn tkun tinsab fiżikament il-merkanzija, tal-anqas sakemm jiġi evalwat il-mudell ta’ superviżjoni.

(77)

Fil-każ ta’ tranżazzjonijiet ta’ kummerċ elettroniku, l-importatur għall-bejgħ mill-bogħod huwa l-persuna responsabbli għad-dejn doganali. Meta jsir użu mill-iskema IOSS, jenħtieġ li d-dejn doganali jiġġarrab fil-mument tal-aċċettazzjoni tal-ħlas tal-bejgħ online. Meta ma jsirx użu minn dik l-iskema, jenħtieġ li d-dejn doganali jirriżulta meta d-disponibbiltà tal-merkanzija tiġi nnotifikata fl-Istati Membri fejn il-merkanzija tkun ser tiġi kkonsenjata.

(78)

Sabiex jiġu koperti l-kostijiet dejjem akbar tat-trattament ta’ għadd enormi ta’ talbiet għat-tqegħid ta’ merkanzija mibjugħa f’bejgħ mill-bogħod taħt il-proċedura ta’ rilaxx għaċ-ċirkolazzjoni libera, jenħtieġ li tiġi stabbilita tariffa ta’ trattament tal-Unjoni, proporzjonata għall-kost approssimattiv tas-servizzi marbuta mill-qrib mas-superviżjoni doganali ta’ tali merkanzija, peress li dik il-merkanzija tintbagħat direttament lill-konsumatur, u b’hekk ikun impossibbli għal awtoritajiet oħra li jivverifikawha wara l-iżdoganar doganali. Filwaqt li ser ikun f’idejn l-Istati Membri li jiddeċiedu jekk jirkuprawx mingħand l-operaturi ekonomiċi l-kostijiet ta’ miżuri ta’ kontroll eċċezzjonali jew il-kostijiet imġarrba mill-awtoritajiet għajr l-awtoritajiet doganali b’rabta mal-verifika jew mal-qerda tal-merkanzija, jenħtieġ li t-tariffa ta’ trattament tal-Unjoni tkopri, b’mod partikolari, il-kost tal-kontroll tad-data u tat-twettiq ta’ analiżi tar-riskju, u tal-infrastruttura u tal-kontrolli rilevanti, fosthom is-servizzi rilevanti mogħtija mill-Awtorità Doganali tal-UE.

(79)

Jenħtieġ li tiġi prevista tariffa ta’ trattament tal-Unjoni aktar baxxa għal meta l-merkanzija tinbiegħ f’bejgħ mill-bogħod minn maħżen doganali għall-bejgħ mill-bogħod, peress li huwa aktar faċli u aktar effettiv li l-awtoritajiet doganali jissorveljaw il-kwantitajiet bl-ingrossa ta’ merkanzija maħżuna f’maħżen milli merkanzija ppakkjata f’pakketti individwali u mibgħuta direttament lill-konsumatur.

(80)

Jenħtieġ li d-debitur tat-tariffa ta’ trattament tal-Unjoni jkun l-istess persuna bħad-debitur tad-dejn doganali, li jenħtieġ li jkun l-importatur għall-bejgħ mill-bogħod. Meta d-dispożizzjonijiet dwar l-importaturi għall-bejgħ mill-bogħod ikunu għadhom ma japplikawx, jenħtieġ li d-debitur ikun id-dikjarant. Fil-każ ta’ bejgħ mill-bogħod, id-dikjarant tipikament ikun il-persuna intitolata li tuża l-iskema IOSS, jew rappreżentant doganali indirett. Konsegwentement, jenħtieġ li l-konsumatur ma jkunx debitur tat-tariffa ta’ trattament tal-Unjoni.

(81)

Huwa xieraq li jiġi previst li l-ewwel att delegat li jistabbilixxi l-ammont tat-tariffa ta’ trattament jidħol fis-seħħ malajr sabiex jippermetti l-applikazzjoni prattika tat-tariffa ta’ trattament tal-Unjoni introdotta minn dan ir-Regolament bi tweġiba għall-pressjoni dejjem akbar fuq l-awtoritajiet doganali minħabba l-volum sinifikanti ta’ pakketti li qed jidħlu fit-territorju doganali tal-Unjoni.

(82)

Peress li għal kull oġġetti japplikaw diversi miżuri bħal dazji u tariffi, jixraq li tiġi introdotta definizzjoni tagħhom. Jenħtieġ li oġġett jiġi definit bħala merkanzija waħda jew aktar f’kunsinna, li tikkondividi ċerti elementi tad-data, fosthom il-klassifikazzjoni tariffarja u l-oriġini, f’konformità mar-rekwiżiti tad-data applikabbli. Jenħtieġ li dik id-definizzjoni tkun applikabbli kemm fir-rigward tad-dikjarazzjonijiet doganali fl-għodod diġitali nazzjonali u tal-Unjoni eżistenti, fosthom meta l-klassifikazzjoni tariffarja għall-merkanzija kkonċernata fid-dikjarazzjoni doganali tkun biss fil-livell tas-subintestaturi tas-Sistema Armonizzata, u fir-rigward tar-rekwiżiti xierqa tad-data determinati għal dak l-għan ladarba l-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE ssir disponibbli.

(83)

Huwa xieraq li jittejjeb il-mekkaniżmu mmirat lejn is-superviżjoni konsistenti u effiċjenti tal-implimentazzjoni tal-miżuri restrittivi fuq il-fluss ta’ merkanzija adottati mill-Kunsill f’konformità mal-Artikolu 215 TFUE. Meta jiġu adottati tali miżuri, jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE tipprovdi appoġġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri sabiex tiżgura li dawk il-miżuri ma jiġux evitati. Jenħtieġ li tipprovdi gwida għall-awtoritajiet doganali fil-forma ta’ rakkomandazzjonijiet mhux vinkolanti, pereżempju billi tippromwovi prattiki doganali konsistenti, fi ħdan ir-responsabbiltajiet tal-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta’ tali miżuri. Jenħtieġ li l-awtoritajiet doganali jiżguraw li jieħdu l-passi meħtieġa kollha fi ħdan il-kompetenzi tagħhom biex jikkonformaw ma’ dawk il-miżuri u jenħtieġ li jinformaw lill-Kummissjoni u lill-Awtorità Doganali tal-UE skont dan. Jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE tidentifika diskrepanzi potenzjali fl-applikazzjoni ta’ dawk il-miżuri u timmonitorja l-implimentazzjoni tagħhom, u tirrapporta skont dan lill-Kummissjoni.

(84)

Jenħtieġ li jiġi stabbilit mekkaniżmu għall-maniġġar ta’ kriżijiet sabiex jiġu indirizzati kriżijiet potenzjali fl-unjoni doganali. In-nuqqas ta’ tali mekkaniżmu fil-livell tal-Unjoni kien enfasizzat fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-28 ta’ Settembru 2020 bit-titlu “L-Unjoni Doganali tittieħed għall-Livell li Jmiss: Pjan ta’ Azzjoni”. Għalhekk, jenħtieġ li jiġi stabbilit mekkaniżmu li jinvolvi lill-Awtorità Doganali tal-UE bħala attur ċentrali fit-tħejjija, il-koordinazzjoni u il-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-miżuri u l-arranġamenti prattiċi li l-Kummissjoni tiddeċiedi li tistabbilixxi meta sseħħ kriżi. Jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE żżomm il-prontezza ta’ rispons għall-kriżijiet matul id-durata kollha tal-kriżi.

(85)

Il-qafas ta’ governanza eżistenti tal-unjoni doganali ma għandux struttura ta’ ġestjoni operazzjonali ċara u ma jirriflettix l-evoluzzjoni tad-dwana sa mill-ħolqien tagħha fl-1968. Skont ir-Regolament (UE) Nru 952/2013, l-attivitajiet relatati mal-ġestjoni tar-riskji fil-flussi tal-kummerċ, bħall-implimentazzjoni ta’ kontrolli fuq il-post u d-deċiżjonijiet dwarhom, huma r-responsabbiltà tal-awtoritajiet doganali nazzjonali. L-intensità tat-traffiku tal-merkanzija fil-fruntieri esterni ma hijiex ugwali madwar l-Unjoni. Minkejja l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet doganali nazzjonali li ilha teżisti mill-ħolqien tal-unjoni doganali u li wasslet għall-iskambju tal-aħjar prattiki u għarfien espert u għall-iżvilupp ta’ linji gwida komuni, din ma rriżultatx fl-iżvilupp ta’ approċċ armonizzat u ta’ qafas operazzjonali. Ma hemm l-ebda kapaċità ċentrali għall-analiżi tar-riskju, l-ebda fehma komuni dwar il-prijoritizzazzjoni tar-riskju tal-Unjoni, l-azzjoni u l-kontrolli doganali kkoordinati huma limitati, u ma hemm l-ebda oqfsa ta’ kooperazzjoni bejn awtoritajiet differenti li jaqdu s-suq uniku.

(86)

Jenħtieġ li tali dgħufijiet jiġu indirizzati minn struttura ċentrali u operazzjonali tal-Unjoni biex jiġbor flimkien l-għarfien espert u r-riżorsi u jassisti lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni fit-teħid flimkien tad-deċiżjonijiet. Jenħtieġ li jiffoka b’mod partikolari fuq oqsma bħall-ġestjoni tad-data u l-ġestjoni tar-riskju, u jenħtieġ li jħejji l-kontenut tat-taħriġ għall-uffiċjali doganali u għall-professjonisti doganali fl-Unjoni biex jikkomplementa u jappoġġa t-taħriġ ipprovdut mill-Istati Membri. Jenħtieġ li jikkontribwixxi wkoll għall-ħolqien ta’ sistema tal-Unjoni għar-rikonoxximent tal-eċċellenza tal-istituzzjonijiet edukattivi li joffru taħriġ u edukazzjoni fil-qasam doganali, filwaqt li jibni fuq l-inizjattiva tal-Kummissjoni intitolata “Ċertifikat Doganali ta’ Rikonoxximent tal-UE”, u jikkoordina u jappoġġa l-ħolqien volontarju ta’ ċentri ta’ eċċellenza speċjalizzati mill-Istati Membri. Dan għandu l-għan li jġiegħel lill-unjoni doganali “taġixxi bħala ħaġa waħda”, filwaqt li jirrikonoxxi li prattiki diverġenti fl-Istati Membri jistgħu jirriżultaw minn speċifiċitajiet oġġettivi, pereżempju differenzi ġeografiċi, il-mod tat-trasport użat, it-tip ta’ merkanzija jew it-tip ta’ fruntiera. Il-ħolqien ta’ awtorità ġdida, l-Awtorità Doganali tal-UE, huwa kruċjali sabiex jiġi żgurat il-funzjonament effiċjenti u adegwat tal-unjoni doganali, tiġi kkoordinata b’mod ċentrali l-azzjoni doganali u jiġu appoġġati l-attivitajiet tal-awtoritajiet doganali.

(87)

Jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE tiġi regolata u operata b’kunsiderazzjoni tal-prinċipji tad-Dikjarazzjoni Konġunta u tal-approċċ komuni tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni dwar l-aġenziji deċentralizzati tad-19 ta’ Lulju 2012.

(88)

Meta jkunu qed jagħżlu s-sede tal-Awtorità Doganali tal-UE, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill għandhom jiżguraw li, minħabba n-natura ta’ dik l-awtorità, il-post fejn tinsab jippermettilha twettaq bis-sħiħ il-kompiti u s-setgħat tagħha, tirrekluta persunal bi kwalifiki għoljin u speċjalizzat u toffri opportunitajiet ta’ taħriġ adegwati. Barra minn hekk, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill għandhom iqisu l-kriterji li ġejjin għall-għażla tas-sede tal-Awtorità Doganali tal-UE: id-disponibbiltà ta’ bini tal-uffiċċju xieraq u l-kapaċità li jiġi akkomodat il-persunal rilevanti qabel ma l-Awtorità Doganali tal-UE ssir operazzjonali; l-aċċessibbiltà tal-post u l-eżistenza ta’ faċilitajiet adegwati għall-edukazzjoni għat-tfal tal-membri tal-persunal; aċċess adatt għas-suq tax-xogħol, is-sigurtà soċjali u l-kura medika kemm għat-tfal kif ukoll għall-konjuġi tal-membri tal-persunal; u l-bilanċ ġeografiku. Meta jitqiesu dawk il-kriterji, jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE tkun tinsab f’Lille, Franza.

(89)

Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-awtoritajiet doganali jkollhom ir-riżorsi, it-taħriġ u t-tagħmir xierqa biex ikollhom il-kapaċità li jwettqu l-missjoni tagħhom.

(90)

Huwa importanti li d-dwana tinvesti f’għadd suffiċjenti ta’ persunal imħarreġ tajjeb biex tiggarantixxi l-funzjonament tas-sistemi doganali tal-Unjoni, li qed jiffaċċjaw żieda esponenzjali fid-domanda. Mingħajr l-investimenti meħtieġa fil-persunal, is-soluzzjonijiet diġitali ma jistgħux jilħqu l-potenzjal sħiħ tagħhom. Għaldaqstant, jenħtieġ li l-investimenti fis-sistemi diġitali jiggarantixxu finanzjament suffiċjenti għall-persunal u għat-taħriġ tiegħu, sabiex jiġu żgurati l-ħiliet meħtieġa biex juża tagħmir tal-ogħla livell ta’ żvilupp tekniku u teknoloġija għall-analitika tal-big data, għall-kxif u għall-kontrolli, u b’hekk ikun garantit li l-kontrolli doganali jitwettqu b’mod uniformi fl-Unjoni kollha.

(91)

Jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Kummissjoni jkunu rappreżentati f’Bord tat-Tmexxija, sabiex ikun żgurat il-funzjonament effettiv tal-Awtorità Doganali tal-UE. Jenħtieġ li l-kompożizzjoni tal-Bord tat-Tmexxija, inkluż l-għażla tal-President u tal-Viċi President tiegħu, tirrispetta l-prinċipji tal-bilanċ bejn il-ġeneri u tqis l-esperjenza u l-kwalifiki rilevanti. Minħabba l-kompetenza esklużiva tal-Unjoni fir-rigward tal-unjoni doganali, u r-rabta mill-qrib bejn id-dwana u oqsma oħra ta’ politika, jenħtieġ li jew il-President jew il-Viċi President jiġi elett mill-membri tal-Bord tat-Tmexxija deżinjat mill-Kummissjoni. Fid-dawl tal-funzjonament effettiv u effiċjenti tal-Awtorità Doganali tal-UE, jenħtieġ li l-Bord tat-Tmexxija, b’mod partikolari, jadotta dokument uniku ta’ programmazzjoni li jinkludi programmazzjoni annwali u pluriennali, iwettaq il-funzjonijiet tiegħu relatati mal-baġit tal-Awtorità Doganali tal-UE, jadotta u jippubblika rapport annwali konsolidat tal-attività dwar l-attivitajiet tal-Awtorità Doganali tal-UE filwaqt li jiżgura li ma tiġi żvelata l-ebda informazzjoni sensittiva, jadotta r-regoli finanzjarji applikabbli għall-Awtorità Doganali tal-UE, jaħtar Direttur Eżekuttiv, u jistabbilixxi proċeduri għat-teħid ta’ deċiżjonijiet mid-Direttur Eżekuttiv relatati mal-kompiti operazzjonali tal-Awtorità Doganali tal-UE. Jenħtieġ li l-Bord tat-Tmexxija jkun assistit minn Bord Eżekuttiv.

(92)

Jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE tistabbilixxi l-Bord Konsultattiv Doganali, li l-kompitu tiegħu jkun li jipprovdi lill-Awtorità Doganali tal-UE b’pariri dwar l-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet u deċiżjonijiet tekniċi, dwar kwistjonijiet ta’ implimentazzjoni u ta’ standardizzazzjoni, fosthom attivitajiet ta’ armonizzazzjoni, dwar l-aspetti operazzjonali ta’ leġiżlazzjoni oħra applikata mill-awtoritajiet doganali, u dwar kwalunkwe attività oħra tal-Awtorità Doganali tal-UE. Jenħtieġ li l-Bord Konsultattiv Doganali jagħmel ħiltu biex jiżgura rappreżentanza bilanċjata tal-partijiet ikkonċernati bejn l-interessi kummerċjali u mhux kummerċjali u, fil-kategorija tal-interessi kummerċjali, fir-rigward tal-intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju u impriżi oħra. Jenħtieġ li l-Bord Konsultattiv Doganali jiġi kkonsultat regolarment u jenħtieġ li jkun jista’ jagħti pariri lill-Awtorità Doganali tal-UE fuq inizjattiva tiegħu stess.

(93)

Sabiex tiggarantixxi l-funzjonament effettiv tagħha, jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE tingħata baġit awtonomu, bi dħul li jiġi mill-baġit ġenerali tal-Unjoni u minn kwalunkwe kontribuzzjoni finanzjarja volontarja mill-Istati Membri. F’ċirkostanzi eċċezzjonali u debitament ġustifikati, jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE tkun fil-pożizzjoni li tirċievi dħul addizzjonali permezz ta’ ftehimiet ta’ kontribuzzjoni jew għotja u permezz ta’ imposti għal pubblikazzjonijiet u għal servizzi oħra li tipprovdi.

(94)

Jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE tagħmel użu mill-informazzjoni għad-dispożizzjoni tagħha dwar l-isfidi fuq il-leġiżlazzjoni doganali u leġiżlazzjoni oħra applikata mill-awtoritajiet doganali sabiex perjodikament twettaq valutazzjoni tat-theddid. Fuq il-bażi ta’ tali valutazzjoni tat-theddid, jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE tħejji rakkomandazzjonijiet u tibgħathom lill-Kummissjoni. Abbażi ta’ dawk ir-rakkomandazzjonijiet, jenħtieġ li l-Kummissjoni tidentifika oqsma li jeħtieġu trattament prijoritarju. Huwa importanti li l-Kunsill ikollu diskussjoni politika u strateġika dwar dawk l-oqsma li jeħtieġu trattament prijoritarju u li l-Awtorità Doganali tal-UE tipprovdi segwitu xieraq, fosthom meta tħejji l-programm ta’ ħidma annwali u pluriennali tagħha u meta tħejji r-rapport annwali tal-attivitajiet tagħha.

(95)

Sabiex iwettqu l-missjoni tagħhom, jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE u l-awtoritajiet doganali jikkooperaw mill-qrib u b’mod regolari mal-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq, mal-awtoritajiet tal-kontroll sanitarji u fitosanitarji, mal-korpi l-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi, mal-awtoritajiet tal-ġestjoni tal-fruntieri, mal-korpi tal-protezzjoni ambjentali, mal-awtoritajiet tal-istatistika u mal-awtoritajiet tat-taxxa, ma’ esperti dwar il-proprjetà kulturali, u ma’ bosta awtoritajiet oħra inkarigati minn politiki settorjali. Meta jitqiesu l-evoluzzjoni tas-suq uniku u r-rwol li qiegħed jevolvi tad-dwana, iż-żieda fil-projbizzjonijiet u fir-restrizzjonijiet u ż-żieda fil-kummerċ elettroniku, jeħtieġ li dik il-kooperazzjoni tiġi strutturata u msaħħa fil-livell tal-Unjoni, internazzjonali u nazzjonali. Minflok kooperazzjoni ffokata fuq kunsinni individwali jew avvenimenti speċifiċi tul il-katina tal-provvista, jenħtieġ li jiġi żviluppat qafas biex jappoġġa l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet doganali u awtoritajiet oħrajn responsabbli għal oqsma ta’ politika rilevanti u li dan jiġi aġġornat regolarment mill-Awtorità Doganali tal-UE. Jenħtieġ li tali kooperazzjoni tinkludi: l-iżvilupp ta’ leġiżlazzjoni u ta’ ħtiġijiet ta’ politika f’oqsma speċifiċi; l-iskambju u l-analiżi tal-informazzjoni; il-bini ta’ strateġija ta’ kooperazzjoni globali fil-forma ta’ strateġiji ta’ superviżjoni konġunta; kooperazzjoni dwar l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u l-kontrolli operazzjonali; l-iskambju ta’ ħiliet rilevanti u tal-aħjar prattiki; u attivitajiet ta’ innovazzjoni u riċerka f’oqsma rilevanti għad-dwana.

(96)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tiffaċilita wkoll l-applikazzjoni ta’ parti mil-leġiżlazzjoni l-oħra applikata mill-awtoritajiet doganali billi tfassal, u taġġorna regolarment, lista ta’ leġiżlazzjoni tal-Unjoni li timponi rekwiżiti fuq merkanzija soġġetta għal kontrolli doganali mmirati lejn il-protezzjoni tal-interessi pubbliċi bħas-saħħa u l-ħajja tal-bniedem, tal-annimali jew tal-pjanti, il-konsumaturi u l-ambjent.

(97)

Sabiex tissaħħaħ il-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet doganali, jenħtieġ li jissaħħu l-isforzi operazzjonali konġunti biex jiġu appoġġati kontrolli doganali effettivi fil-fruntieri tal-Unjoni. Jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE tikkoordina u tappoġġa l-koordinazzjoni operazzjonali fil-kooperazzjoni doganali, inkluż fil-qasam tal-ġestjoni tar-riskju. Jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE, f’kooperazzjoni mal-Istati Membri, tippjana, torganizza u tikkoordina kontrolli konġunti mwettqa mill-awtoritajiet doganali fl-Unjoni u ma’ pajjiżi terzi. Fil-kuntest tal-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet doganali fl-Unjoni, dan ir-Regolament huwa mingħajr preġudizzju għall-Konvenzjoni mfassla abbażi tal-Artikolu K.3 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, dwar l-assistenza reċiproka u l-kooperazzjoni bejn l-amministrazzjonijiet doganali (27) (Napli II). Jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE żżomm il-kollaborazzjoni meħtieġa mal-awtoritajiet rilevanti tal-Unjoni u nazzjonali li jwettqu investigazzjonijiet rilevanti u attivitajiet kontra l-frodi, fosthom l-OLAF u l-UPPE. Huwa importanti li l-Awtorità Doganali tal-UE tikkoopera wkoll maċ-ċentru Ewropew tal-innovazzjoni għas-sigurtà interna fejn rilevanti għall-attivitajiet tal-Awtorità Doganali tal-UE.

(98)

Barra minn hekk, sabiex jiġu skambjati l-aħjar prattiki u tissaħħaħ l-effettività operazzjonali, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu, fuq talba, jagħmlu uffiċjali doganali temporanjament disponibbli biex jaħdmu fl-awtoritajiet doganali ta’ Stat Membru ieħor. Jenħtieġ li t-termini u l-kundizzjonijiet ta’ tali stazzjonar temporanju jiġu determinati mill-Istati Membri kkonċernati. Jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE, fuq talba, tipprovdi appoġġ jew koordinazzjoni. Fejn xieraq, tista’ tiżviluppa gwida jew mudelli ta’ arranġamenti biex tiffaċilita din il-forma ta’ kooperazzjoni.

(99)

Jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE u l-Europol jkunu jistgħu jiskambjaw informazzjoni strateġika u informazzjoni mhux operazzjonali oħra bħal indikaturi tar-riskju fejn meħtieġ għall-prevenzjoni u għall-ġlieda kontra l-kriminalità serja li taffettwa żewġ Stati Membri jew aktar, it-terroriżmu u forom ta’ kriminalità li jaffettwaw interess komuni kopert minn politika tal-Unjoni. Tali informazzjoni tista’ tintuża mill-Awtorità Doganali tal-UE għal finijiet ta’ analiżi tar-riskju.

(100)

Sabiex tiżdied iċ-ċarezza u sabiex il-qafas ta’ kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet doganali u awtoritajiet sħab oħrajn isir aktar effiċjenti, jenħtieġ li lista ta’ servizzi offruti mill-awtoritajiet doganali tiddefinixxi b’mod ċar ir-rwol possibbli tal-awtoritajiet doganali fl-applikazzjoni ta’ politiki rilevanti oħrajn fil-fruntieri tal-Unjoni. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-applikazzjoni ta’ dak il-qafas ta’ kooperazzjoni tiġi monitorjata mill-Awtorità Doganali tal-UE. Jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE taħdem mill-qrib u tikkoopera mal-Kummissjoni, mal-OLAF, ma’ korpi, uffiċċji u aġenziji rilevanti oħra tal-Unjoni, bħall-Europol, l-UPPE u l-Frontex, kif ukoll ma’ aġenziji u ma’ networks speċjalizzati fl-oqsma ta’ politika rilevanti għall-attivitajiet tal-Awtorità Doganali tal-UE, bħan-Network tal-UE għall-Konformità tal-Prodotti.

(101)

F’dinja dejjem aktar konnessa, id-diplomazija doganali u l-kooperazzjoni internazzjonali huma aspetti importanti fil-ħidma tal-awtoritajiet doganali madwar id-dinja. Jenħtieġ li jkun possibbli li l-kooperazzjoni internazzjonali tinkludi l-possibbiltà ta’ skambju ta’ data doganali fuq il-bażi ta’ ftehimiet internazzjonali jew ta’ leġiżlazzjoni awtonoma tal-Unjoni u permezz ta’ mezzi ta’ komunikazzjoni xierqa, siguri u sorveljati b’mod strett, bħall-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE, soġġett għar-rispett tal-informazzjoni kunfidenzjali u għall-protezzjoni tad-data personali.

(102)

Il-kooperazzjoni effettiva bejn il-pajjiżi ġirien hija essenzjali biex jiġi żgurat il-funzjonament bla xkiel tal-operazzjonijiet doganali, il-faċilitazzjoni tal-kummerċ leġittimu, u l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji u l-politiki tal-Unjoni. Tali kooperazzjoni hija ta’ importanza partikolari f’punti doganali kondiviżi tal-qsim tal-fruntiera, fejn il-kontrolli doganali kkoordinati jtejbu l-effiċjenza u ċ-ċertezza legali. Għalhekk, jenħtieġ li l-Istati Membri jżommu l-kapaċità li jikkonkludu jew iżommu ftehimiet bilaterali ma’ pajjiżi terzi ġirien dwar il-kooperazzjoni doganali f’punti kondiviżi tal-qsim tal-fruntiera, jekk tali ftehimiet ikunu kompatibbli mad-dritt tal-Unjoni. Dik il-kapaċità tinkludi ftehimiet relatati ma’ puntital-qsim tal-fruntieri kondiviżi, li jinsabu jew fit-territorju ta’ Stat Membru jew fit-territorju ta’ pajjiż terz ġar, li fihom l-awtoritajiet doganali ta’ dak l-Istat Membru u ta’ dak il-pajjiż terz ġar japplikaw il-leġiżlazzjoni doganali rispettiva tagħhom skont ftehim bilaterali.

(103)

F’dan ir-Regolament jenħtieġ li jiġi stabbiliti qafas komuni li jistabbilixxi lista minima ta’ ksur tal-leġiżlazzjoni doganali soġġett għal penali u ċerti regoli għal penali mhux kriminali, li għandu jiġi implimentat mill-Istati Membri. Huwa f’idejn l-Istati Membri li jagħżlu t-tip xieraq ta’ miżura biex jindirizzaw dak il-ksur. Jixraq ukoll li tiġi stabbilita lista minima ta’ ċirkostanzi li l-Istati Membri jenħtieġ li jqisu sew, f’konformità mad-dritt nazzjonali, meta jkunu qed jiddeċiedu jekk jimponux penali u meta jkunu qed jiddeċiedu dwar it-tip jew is-severità tagħha. Jenħtieġ li l-Kummissjoni timmonitorja l-implimentazzjoni korretta ta’ dawk id-dispożizzjonijiet, kif xieraq. Jenħtieġ li l-penali għall-ksur tal-leġiżlazzjoni doganali jkunu effettivi, proporzjonati u dissważivi.

(104)

Dan ir-Regolament ma jarmonizzax ir-regoli proċedurali nazzjonali dwar il-penali amministrattivi, u lanqas ma jirregola liema awtoritajiet jimponu penali, dment li jinżamm il-prinċipju li l-penali jkunu effettivi, proporzjonati u dissważivi. Pereżempju, ir-regoli dwar il-penali jistgħu jiġu applikati b’tali mod li l-penali tiġi imposta direttament mill-awtoritajiet kompetenti, jew minn qorti nazzjonali kompetenti fuq applikazzjoni mressqa minn awtorità amministrattiva kompetenti, jew mill-awtoritajiet doganali kompetenti permezz ta’ proċedura tas-saldu, b’effett ekwivalenti.

(105)

Minħabba r-rwol ċentrali tal-importaturi għall-bejgħ mill-bogħod fl-organizzazzjoni ta’ volumi kbar ta’ importazzjonijiet ta’ valur baxx, fosthom permezz ta’ pjattaformi online u siti web, hemm bżonn li jiġi stabbilit qafas koerenti, proporzjonat u dissważiv ta’ penali li għandhom japplikaw meta l-importaturi għall-bejgħ mill-bogħod jonqsu milli jikkonformaw mal-obbligi tagħhom. B’mod partikolari għal nuqqas ta’ konformità kontinwu u sistematiku mal-leġiżlazzjoni doganali fil-każ ta’ bejgħ mill-bogħod, jenħtieġ li l-penali jkunu dissważivi u effettivi. L-iskala, il-firxa transfruntiera u l-impatt mifrux tan-nuqqas ta’ konformità sistematiku jiġġustifikaw li f’dan ir-Regolament jiġu stabbiliti livelli minimi u massimi severi ta’ penali pekunarji, ibbażati fuq il-valur totali tal-merkanzija importata fl-Unjoni mill-operatur ekonomiku mhux konformi, filwaqt li tiġi ppreżervata l-possibbiltà li l-Istati Membri jipprevedu penali addizzjonali fil-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom. L-armonizzazzjoni tal-penali għal nuqqas ta’ konformità sistematiku fl-Unjoni kollha għandha l-għan li tipprevjeni l-“border-shopping” mill-operaturi ekonomiċi involuti f’bejgħ mill-bogħod. Jenħtieġ li l-operaturi ekonomiċi li jinvolvu ruħhom f’nuqqas ta’ konformità sistematiku jiġu klassifikati bħala operaturi ekonomiċi b’riskju għoli u jenħtieġ li jitilfu kwalunkwe status kummerċjali fdat u miżuri ta’ faċilitazzjoni.

(106)

Fejn in-nuqqas ta’ konformità sistematiki jippersisti minkejja l-impożizzjoni ta’ imposti pekunarji progressivament severi, jenħtieġ li jiġu imposti aktar penali. Dan huwa neċessarju minħabba li jkun kompla n-nuqqas tar-rispett għall-obbligi skont dan ir-Regolament, li jimmina l-integrità tal-unjoni doganali u tas-suq intern, joħloq vantaġġi kompetittivi inġusti għall-operaturi ekonomiċi mhux konformi, u possibbilment jagħmel ħsara lill-konsumaturi. Għaldaqstant, u fid-dawl tat-twettiq tal-missjoni tal-awtoritajiet doganali, għandu jiġi stabbilit livell ieħor ta’ penali stretti biex jiskoraġġixxi kwalunkwe okkorrenza ta’ tali nuqqas ta’ konformità multisistematiku. B’reazzjoni għal tali mġiba, jenħtieġ li l-awtoritajiet doganali jkunu jistgħu jissospendu r-rilaxx għaċ-ċirkolazzjoni libera tal-merkanzija kollha importata minn operatur ekonomiku f’bejgħ mill-bogħod. Barra minn hekk, fejn ikun rilevanti u fejn ġustifikat min-natura ta’ tali ksur sistematiku ulterjuri, jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti rilevanti jkunu jistgħu jissospendu temporanjament l-aċċess għall-interfaċċa online tal-operatur ekonomiku li jwettaq il-ksur. Għal dak l-għan, jenħtieġ li t-trażmissjoni f’waqtha ta’ informazzjoni dwar il-ksur lill-awtoritajiet rilevanti tippermettilhom jiksbu l-istampa sħiħa dwar is-sitwazzjoni u li jiżguraw rispons koordinat.

(107)

Sabiex jiġi ffaċilitat monitoraġġ effettiv u grad xieraq ta’ trasparenza, jenħtieġ li r-rekords tal-penali mhux kriminali kollha imposti mill-awtoritajiet doganali tal-Istati Membri jkunu disponibbli fil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE. Dawk ir-rekords jenħtieġ li jindikaw in-natura tal-ksur u l-ammont tal-imposta pekunarja imposta jew l-identifikazzjoni ta’ kwalunkwe penali mhux kriminali oħra applikata. Jenħtieġ li tali sistema ċentralizzata tipprovdi d-data neċessarja għall-valutazzjoni tal-prattiki tal-infurzar u għall-identifikazzjoni ta’ distorsjonijiet potenzjali tas-suq jew prattiki ta’ “border-shopping” mill-operaturi ekonomiċi.

(108)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tirrieżamina d-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament dwar il-ksur u l-penali sabiex tiżgura l-funzjonament u l-applikazzjoni xierqa tagħhom u biex tipprevjeni l-possibbiltà ta’ frammentazzjoni tas-suq intern jew l-evitar ġuriżdizzjonali mill-operaturi ekonomiċi. Jenħtieġ li tali rieżami jsir wara valutazzjoni tad-data dwar il-penali rreġistrati fil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE, b’mod partikolari fejn jiġu identifikati riskji ta’ disparitajiet jew distorsjonijiet fis-suq intern. Huwa importanti li jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi u li tiġi indirizzata kwalunkwe lakuna regolatorja jew inkonsistenza fl-applikazzjoni tal-penali.

(109)

Meta jitwettaq ksur tal-leġiżlazzjoni doganali li jaqa’ taħt il-ġuriżdizzjoni ta’ aktar minn Stat Membru wieħed, jeħtieġ li dawk l-Istati Membri jikkooperaw. F’każijiet tali, jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri kkonċernati mill-istess ksur tal-leġiżlazzjoni doganali jikkooperaw f’konformità mal-liġi applikabbli. Jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE jkollha l-possibbiltà li tappoġġa u tiffaċilita dik il-kooperazzjoni.

(110)

Jenħtieġ li l-prestazzjoni tal-unjoni doganali tiġi evalwata tal-anqas fuq bażi annwali sabiex il-Kummissjoni, bl-għajnuna tal-Istati Membri, tkun tista’ tieħu l-orjentazzjonijiet ta’ politika xierqa. Il-Kummissjoni tista’ tippubblika verżjoni mhux kunfidenzjali tar-rapport ta’ evalwazzjoni. Jenħtieġ li l-ġbir ta’ informazzjoni mill-awtoritajiet doganali jiġi formalizzat u approfondit, peress li rapportar aktar komprensiv itejjeb il-valutazzjoni komparattiva u jista’ jgħin sabiex jiġu omoġenizzati l-prattiki u sabiex jiġi vvalutat l-impatt tad-deċiżjonijiet dwar il-politika doganali. Għalhekk, huwa xieraq li jiġi introdott qafas legali għall-evalwazzjoni tal-prestazzjoni tal-unjoni doganali. Sabiex jingħata lok għal granularità suffiċjenti tal-analiżi, jenħtieġ li l-kejl tal-prestazzjoni tal-attivitajiet doganali jsir mhux biss fil-livell nazzjonali iżda fil-livell lokali wkoll.

(111)

Jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE tappoġġa lill-Kummissjoni fil-proċess ta’ evalwazzjoni billi tiġbor u tanalizza d-data fil-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE u tidentifika kif l-attivitajiet u l-operazzjonijiet doganali jappoġġaw l-ilħuq tal-objettivi strateġiċi u l-prijoritajiet tal-unjoni doganali u jikkontribwixxu għall-missjoni tal-awtoritajiet doganali. B’mod partikolari, jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE tidentifika x-xejriet, l-aspetti b’saħħithom, id-dgħufijiet, il-lakuni u r-riskji potenzjali, u tipprovdi lill-Kummissjoni b’rakkomandazzjonijiet għal titjib. Fil-kuntest tal-kooperazzjoni mal-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi b’mod partikolari, jenħtieġ li l-Awtorità Doganali tal-UE tipparteċipa wkoll, minn perspettiva operazzjonali, f’analiżijiet strateġiċi u f’valutazzjonijiet tat-theddid imwettqa fil-livell tal-Unjoni, fosthom dawk imwettqa mill-Europol u mill-Frontex.

(112)

Jenħtieġ li l-kummerċjanti ta’ fiduċja vverifikati (kummerċjanti Trust and Check) jiġu ssorveljati mill-Istat Membru ta’ stabbiliment tagħhom. B’deroga u soġġetti għal rieżami, jenħtieġ li l-operaturi ekonomiċi li ma jkunux kummerċjanti ta’ fiduċja vverifikati (kummerċjanti Trust and Check) jibqgħu taħt is-superviżjoni tal-awtorità doganali tal-Istat Membru fejn tkun tinsab fiżikament il-merkanzija. Sal-31 ta’ Diċembru 2031, jenħtieġ li l-Kummissjoni tevalwa ż-żewġ mudelli ta’ superviżjoni, inkluż fir-rigward tal-effettività tagħhom biex jikxfu l-frodi u jipprevenuha. Jenħtieġ li dik l-evalwazzjoni tqis ukoll aspetti ta’ tassazzjoni indiretta. Fuq il-bażi ta’ dik l-evalwazzjoni, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun intitolata tiddeċiedi permezz ta’ att delegat jekk iż-żewġ mudelli ta’ superviżjoni għandhomx ikomplu jew jekk, f’kull każ, l-awtorità doganali responsabbli għall-post tal-istabbiliment tal-kummerċjant ta’ fiduċja vverifikat (kummerċjant Trust and Check) għandhiex tirrilaxxa l-merkanzija. Jenħtieġ li l-post tat-tiġrib ta’ dejn doganali jiġi rregolat ukoll f’konformità mad-determinazzjoni tal-awtorità doganali responsabbli.

(113)

Sabiex jiġi żgurat li r-regoli doganali tal-Unjoni jibqgħu adattati għall-iżviluppi ekonomiċi, soċjali, politiċi u teknoloġiċi u għall-ħtiġijiet tal-operaturi ekonomiċi u tal-amministrazzjoni doganali, jenħtieġ li l-Kummissjoni tiġi delegata s-setgħa li tadotta atti f’konformità mal-Artikolu 290 TFUE fir-rigward ta’ dan li ġej:

(114)

Huwa partikolarment importanti li l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa matul il-ħidma preparatorja għall-adozzjoni ta’ atti delegati, inkluż fil-livell tal-esperti, fosthom il-Grupp ta’ Kuntatt dwar il-Kummerċ, u li dawk il-konsultazzjonijiet jitwettqu f’konformità mal-prinċipji stabbiliti fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet (28).

(115)

Sabiex ikunu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li jingħataw setgħat ta’ implimentazzjoni lill-Kummissjoni sabiex:

Jenħtieġ li dawk is-setgħat ikunu eżerċitati f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (29).

(116)

Jenħtieġ li tintuża l-proċedura ta’ konsulenza għall-adozzjoni ta’:

(117)

F’każijiet debitament ġustifikati, fejn raġunijiet imperattivi ta’ urġenza jirrikjedu dan, jenħtieġ li l-Kummissjoni tadotta minnufih atti ta’ implimentazzjoni applikabbli relatati ma’:

(118)

F’konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità, jeħtieġ u huwa xieraq, sabiex jintlaħqu l-objettivi bażiċi li l-unjoni doganali tkun iffaċiliata tiffunzjona b’mod effettiv u li tiġi implimentata l-politika kummerċjali komuni, li jiġu stabbiliti r-regoli u l-proċeduri applikabbli għall-merkanzija li tiddaħħal fit-territorju doganali tal-Unjoni jew li tinħareġ minnu. Dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li huwa neċessarju sabiex jintlaħqu l-objettivi maħsuba, f’konformità mal-Artikolu 5(4) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea.

(119)

Mill-1 ta’ Marzu 2031, jenħtieġ li l-operaturi ekonomiċi jkunu jistgħu jibdew jużaw, fuq bażi volontarja, il-kapaċitajiet tal-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE. Sal-1 ta’ Marzu 2034, jenħtieġ li l-Pjattaforma tad-Data Doganali tal-UE tkun kompletament żviluppata, u l-operaturi ekonomiċi kollha għandhom jużawha.

(120)

Jenħtieġ li dan ir-Regolament jiġi applikat fi skeda ta’ żmien ambizzjuża, iżda applikat gradwalment. Għaldaqstant, jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament li jagħtu setgħat ta’ implimentazzjoni u delegati lill-Kummissjoni japplikaw hekk kif dan ir-Regolament jidħol fis-seħħ, biex il-Kummissjoni jkollha l-possibbiltà li tirrevedi l-atti delegati u ta’ implimentazzjoni eżistenti u, fejn xieraq, tadotta atti delegati u ta’ implimentazzjoni ġodda bbażati fuq id-delegi ta’ setgħat u l-awtonomizzazzjonijiet il-ġodda hekk kif dan ir-Regolament jidħol fis-seħħ. Bil-kontra ta’ dan, sabiex l-Istati Membri u l-operaturi ekonomiċi jkunu jistgħu jadattaw għar-regoli l-ġodda, jenħtieġ li l-maġġoranza l-kbira tad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament japplikaw minn 12-il xahar wara d-dħul fis-seħħ tiegħu. Dak jinkludi t-tħassir tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni attwali, li jenħtieġ li jkun effettiv biss wara dak il-perjodu ta’ adattament ta’ 12-il xahar. Fl-aħħar nett, jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet li jirreferu għall-bejgħ mill-bogħod u l-Awtorità Doganali tal-UE, ħlief dawk li jirregolaw l-istatus legali tal-Awtorità Doganali tal-UE u l-bidu tal-attivitajiet tagħha, japplikaw mill-1 ta’ Lulju 2028.

(121)

Jenħtieġ li l-Kummissjoni tagħmel kull sforz biex tiżgura li l-atti delegati u ta’ implimentazzjoni previsti f’dan ir-Regolament jidħlu fis-seħħ biżżejjed qabel id-data ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet rilevanti ta’ dan ir-Regolament sabiex tkun tista’ ssir l-implimentazzjoni f’waqtha tagħhom mill-Istati Membri.

(122)

Il-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data ġie kkonsultat f’konformità mal-Artikolu 42(1) tar-Regolament (UE) 2018/1725 u ta opinjoni fil-11 ta’ Lulju 2023.