(1)

De Unie en de werking van de interne markt zijn gegrondvest op de douane-unie. In het belang van de marktdeelnemers en de douaneautoriteiten in de Unie is in Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en van de Raad (3) de douanewetgeving die voorheen over verschillende rechtshandelingen was verspreid, samengebracht in één enkele handeling: het douanewetboek van de Unie. Die verordening bevat de algemene regels en procedures om de uitvoering van de tariefmaatregelen en andere maatregelen te waarborgen die op het niveau van de Unie zijn ingevoerd met betrekking tot het goederenverkeer tussen de Unie en landen of gebieden buiten het douanegebied van de Unie, evenals de bepalingen betreffende de inning van invoerrechten. De douaneautoriteiten van de lidstaten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van die regels door middel van operationele taken, zoals het toepassen van douaneregelingen, het verrichten van risicoanalyses en -controles en het opleggen van sancties in geval van overtredingen van de douanewetgeving.

(2)

Bij de uitvoering van Verordening (EU) nr. 952/2013 zijn op verschillende gebieden tekortkomingen aan het licht gekomen. Die tekortkomingen zijn onder meer: ontoereikende of ondoeltreffende maatregelen om te waarborgen dat de Unie en haar burgers de bescherming tegen niet-financiële risico’s genieten die ten aanzien van goederen in het kader van andere beleidsmaatregelen van de Unie dan de douanewetgeving is vastgesteld; de beperkte capaciteit van de douaneautoriteiten om het steeds grotere aantal afstandsverkopen van uit derde landen ingevoerde goederen (e-commercetransacties) doeltreffend af te wikkelen; de beperkte capaciteit van de bij Verordening (EU) nr. 952/2013 gecreëerde architectuur van IT-systemen om de douaneprocessen te digitaliseren, teneinde gelijke tred te houden met de technologische vooruitgang, en met name met technologieën die gebaseerd zijn op de exploitatie van gegevens, en het gebrek aan doeltreffende governancestructuren van de douane-unie, wat heeft geleid tot uiteenlopende praktijken en een niet-uniforme uitvoering van de douaneregels in de lidstaten. Door die tekortkomingen ontstaan er belemmeringen voor de goede werking van de douane-unie, en dus van de interne markt, als gevolg van de interne en externe risico’s en bedreigingen.

(3)

Het is passend dat de douanewetgeving rekening houdt met de snelle ontwikkeling van mondiale handelspatronen, technologieën, bedrijfsmodellen en de behoeften van belanghebbenden, waaronder bedrijven, consumenten en ingezetenen. Daarom moet Verordening (EU) nr. 952/2013 op een groot aantal punten worden gewijzigd. Ter wille van de duidelijkheid moet tot intrekking en vervanging van die verordening worden overgegaan.

(4)

Om te voorzien in doeltreffende instrumenten ter verwezenlijking van de doelstellingen van de douane-unie, moet een aantal voorschriften en procedures die bepalen hoe goederen het douanegebied van de Unie worden binnengebracht of verlaten, worden herzien, vereenvoudigd en geharmoniseerd. Er moet een moderne, geïntegreerde omgeving van interoperabele elektronische diensten worden gecreëerd voor het verzamelen, verwerken en uitwisselen van informatie die relevant is voor de uitvoering van de douanewetgeving, namelijk de douanedatahub van de Europese Unie (de “EU-douanedatahub”). Er moet een douaneautoriteit van de Europese Unie (de “EU-douaneautoriteit”) worden opgericht als een centraal, operationeel orgaan dat voorziet in de capaciteit voor de gecoördineerde governance van de douane-unie op specifieke gebieden.

(5)

Sinds de vaststelling van Verordening (EU) nr. 952/2013 heeft de rol van de douaneautoriteiten zich ontwikkeld in die zin dat zij steeds vaker het Unierecht en het nationale recht zijn gaan toepassen waarin vereisten zijn vastgelegd voor goederen die aan douanetoezicht zijn onderworpen, met name niet-financiële vereisten waaraan goederen moeten voldoen om de interne markt te mogen binnenkomen en er te circuleren. Deze niet-financiële vereisten zijn in de loop der jaren exponentieel toegenomen in overeenstemming met de toenemende verwachtingen van bedrijven en ingezetenen van de Unie op het gebied van veiligheid, beveiliging, toegankelijkheid voor personen met een handicap, duurzaamheid, de gezondheid en het leven van mens, dier en plant, het milieu, de bescherming van mensenrechten en intellectuele-eigendomsrechten, en de waarden van de Unie. Er moeten nieuwe instrumenten, zoals het bij Verordening (EU) 2024/1781 van het Europees Parlement en de Raad (4) ingestelde digitale productpaspoort, worden ingevoerd om te waarborgen dat andere door de douaneautoriteiten toegepaste wetgeving zoals gedefinieerd in deze verordening, met betrekking tot producten aan die verwachtingen blijft voldoen. Daarom moet er rekening worden gehouden met de toename van de niet-financiële risico’s, zowel in aantal als in complexiteit, door in de missie van de douaneautoriteiten een specifieke verwijzing op te nemen naar de bescherming van de openbare belangen binnen hun bevoegdheid en, in voorkomend geval, in nauwe samenwerking met andere bevoegde autoriteiten.

(6)

In het licht van de ontwikkeling van de rol van de douaneautoriteiten en van de bedrijfsmodellen waarmee zij te maken krijgen, en om deze autoriteiten in staat te stellen “als één geheel” op te treden en aan de goede werking van de interne markt bij te dragen, moet de missie die douaneautoriteiten moeten volbrengen, middels een nauwkeurigere omschrijving van hun doelstellingen en taken worden gepreciseerd. Voorts zal de snelle technologische ontwikkeling, met name van artificiële intelligentie, aanzienlijke gevolgen hebben voor de activiteiten van de douaneautoriteiten, onder meer op het gebied van realtime risicoanalyse.

(7)

Bij het volbrengen van hun missie moeten de douaneautoriteiten ook streven naar kostenefficiëntie door dubbel werk te voorkomen en door de doeltreffendheid van douaneprocessen en een efficiënt gebruik van de bijbehorende middelen op Unie- en nationaal niveau te bevorderen. Ze moeten relevante informatie verzamelen, analyseren en uitwisselen ter ondersteuning van empirisch onderbouwde besluitvorming. Wanneer de noodfase voor de interne markt is geactiveerd overeenkomstig Verordening (EU) 2024/2747 van het Europees Parlement en de Raad (5), kunnen de douaneautoriteiten bijdragen aan de stroom van crisisrelevante goederen.

(8)

Het is passend om in deze verordening een rechtskader te handhaven voor de toepassing van sommige bepalingen van de douanewetgeving op de handel in Uniegoederen tussen delen van het douanegebied waar Richtlijn 2006/112/EG van de Raad (6) of Richtlijn (EU) 2020/262 van de Raad (7) geldt en delen van dat gebied waar die richtlijnen niet gelden, alsook op de handel in Uniegoederen tussen delen van dat gebied waar die richtlijnen niet gelden. Gezien het feit dat de betrokken verhandelde goederen Uniegoederen zijn en gezien het fiscale karakter van de maatregelen die relevant zijn voor dat verkeer binnen de Unie, is het gerechtvaardigd passende vereenvoudigingen in de op die goederen toepasselijke douaneformaliteiten door te voeren.

(9)

Sommige definities in Verordening (EU) nr. 952/2013 moeten worden aangepast om rekening te houden met het bredere toepassingsgebied van deze verordening, om ze in overeenstemming te brengen met de definities in andere rechtshandelingen van de Unie, en om terminologie die in verschillende sectoren uiteenlopende betekenissen heeft, te verduidelijken. In de douanewetgeving moeten nieuwe definities worden opgenomen om de rollen en verantwoordelijkheden van bepaalde actoren in de douaneprocessen te verduidelijken. In het geval van de importeur en de exporteur moeten nieuwe definities die personen verantwoordelijk maken jegens de douaneautoriteiten voor de conformiteit van de goederen waarmee die personen handelen, ook voor financiële en niet-financiële risico’s, overeenkomstig de productspecifieke wetgeving, teneinde het douanetoezicht te versterken. Wat betreft het nieuwe concept “importeur voor afstandsverkopen” moeten nieuwe definities ervoor zorgen dat in sommige gevallen, in het kader van een onlineverkoop van buiten de Unie, een marktdeelnemer, en niet de consument, wordt aangemerkt als importeur en wordt verplicht de overeenkomstige verantwoordelijkheden op zich te nemen, waarbij ervoor wordt gezorgd dat de relevante marktdeelnemer wordt verplicht de relevante douanewetgeving en andere door de douaneautoriteiten toegepaste wetgeving na te leven wanneer de goederen het douanegebied van de Unie binnenkomen of verlaten, en een passende registratie van die naleving verstrekt of beschikbaar stelt en bijhoudt. Er moeten ook nieuwe definities worden ingevoerd met betrekking tot het bredere toepassingsgebied van de bepalingen inzake douanetoezicht, risicobeheer en douanecontroles. Daarnaast moet worden verduidelijkt dat wanneer de definities in de douanewetgeving van de Unie verwijzen naar douanebepalingen in internationale overeenkomsten, dit ook de relevante multilaterale milieuovereenkomsten omvat waarbij de Unie en de lidstaten partij zijn, voor zover bij die laatstgenoemde overeenkomsten de conformiteit van goederen wordt geregeld.

(10)

Naast hun traditionele rol om douanerechten, btw en accijnzen te innen en de douanewetgeving toe te passen, spelen de douaneautoriteiten ook een cruciale rol bij de handhaving van andere rechtshandelingen van de Unie en, in voorkomend geval, andere relevante nationale wetgeving. Er moet een definitie van “andere door de douaneautoriteiten toegepaste wetgeving” worden ingevoerd om een doeltreffend kader op te zetten dat de toepassing van en het toezicht op de in die rechtshandelingen vastgelegde specifieke vereisten voor goederen regelt. Het concept “andere door de douaneautoriteiten toegepaste wetgeving” moet maatregelen omvatten die gerechtvaardigd zijn op basis van de openbare zedelijkheid, de openbare orde of de openbare veiligheid, de bescherming van de gezondheid en het leven van mens, dier of plant, de bescherming van het milieu, de bescherming van het nationaal artistiek, historisch en archeologisch bezit en de bescherming van industriële en commerciële eigendom en andere openbare belangen, inclusief controles op drugsprecursoren, goederen die inbreuk maken op bepaalde intellectuele-eigendomsrechten en liquide middelen, alsook handelspolitieke maatregelen, maatregelen voor de instandhouding en het beheer van de visbestanden en op grond van artikel 215 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) vastgestelde beperkende maatregelen. Verschillen tussen nationale lijsten met verboden en beperkingen leiden tot aanzienlijke moeilijkheden voor de invoer in diverse lidstaten. Om de handel en de werking van de douane te bevorderen, is het belangrijk dat de Unie zich inzet om de nationale lijsten met verboden en beperkingen geleidelijk te harmoniseren. Voorts is het belangrijk om geharmoniseerde definities vast te stellen van de juridische termen die worden gebruikt wanneer verboden en beperkingen worden opgelegd, teneinde uiteenlopende interpretaties door de lidstaten te voorkomen.

(11)

Om de rechtsduidelijkheid te vergroten, moeten bepaalde regels met betrekking tot douanebeschikkingen worden gewijzigd. Ten eerste moet worden verduidelijkt dat de beschikkingsbevoegde douaneautoriteit de bevoegde douaneautoriteit van de plaats van vestiging van de aanvrager is, omdat de plaats van vestiging het belangrijkste beginsel is volgens hetwelk bepaalde marktdeelnemers, onder bepaalde voorwaarden en gedurende een vooraf bepaalde periode, onder voorbehoud van herziening, in aanmerking kunnen komen voor de bij deze verordening ingevoerde vereenvoudigingen en de douanerechten kunnen betalen waar zij gevestigd zijn. Ten tweede moet de termijn van 30 dagen waarbinnen een aanvrager aanvullende inlichtingen aan de douaneautoriteiten moet verstrekken indien deze van mening zijn dat de aanvraag voor een douanebeschikking niet alle vereiste inlichtingen bevat, ten behoeve van de volledigheid en de rechtsduidelijkheid ook worden ingevoerd.

(12)

Er moet worden verduidelijkt wat het gevolg is wanneer een douaneautoriteit niet binnen de vastgestelde termijnen een beschikking over een aanvraag afgeeft. Tevens moet het beginsel worden vastgelegd dat de aanvraag in dergelijke gevallen wordt geacht te zijn afgewezen en dat de aanvrager daartegen beroep kan aantekenen overeenkomstig de algemene regels inzake douanebeschikkingen.

(13)

Zoals door de Rekenkamer in haar Speciaal verslag nr. 4/2021, getiteld “Douanecontroles: onvoldoende harmonisatie schaadt de financiële belangen van de EU”, en in de evaluatie van de uitvoering van Verordening (EU) nr. 952/2013 werd benadrukt, is het ook wenselijk om het gebrek aan uniform toezicht op het voldoen aan de criteria en de verplichtingen die zijn vastgelegd in de douanebeschikkingen, aan te pakken door de desbetreffende bepalingen aan te scherpen. Enerzijds moeten de houders van douanebeschikkingen niet alleen voldoen aan de verplichtingen die in de desbetreffende beschikking zijn vastgelegd, maar moeten zij er ook voortdurend op toezien dat zij deze verplichtingen naleven, en zichzelf zo organiseren dat dit eigen toezicht eventuele fouten in hun douaneprocessen kan voorkomen, beperken of verhelpen. Anderzijds moeten de douaneautoriteiten regelmatig toezicht houden op de uitvoering van douanebeschikkingen door de houders van dergelijke beschikkingen, met name wanneer die houders voor minder dan drie jaar in het douanegebied van de Unie zijn gevestigd en er daardoor een grotere kans is dat deze risico’s met zich meebrengt, om ervoor te zorgen dat de houder de in die beschikking vastgelegde verplichtingen naleeft. Indien douaneautoriteiten vaststellen dat een houder van een douanebeschikking niet langer aan de criteria of verplichtingen van die beschikking voldoet, moeten zij zonder onnodige vertraging passende maatregelen nemen, overeenkomstig de toepasselijke regels. Dit is met name van belang wanneer die personen een specifieke status hebben, zoals die van geautoriseerde marktdeelnemer of vertrouwde en gecontroleerde handelaar (Trust and Check trader), en daarom bepaalde faciliteiten bij de douaneprocessen genieten. Om het risicobeheer op het niveau van de Unie te versterken, moeten de douaneautoriteiten de EU-douaneautoriteit ook in kennis stellen van alle naar aanleiding van een aanvraag afgegeven douanebeschikkingen en van het toezicht dat erop wordt uitgeoefend, zodat hiermee rekening kan worden gehouden bij risicobeheerdoeleinden.

(14)

Naast beschikkingen betreffende bindende tariefinlichtingen (“BTI-beschikkingen”) en beschikkingen betreffende een bindende oorsprongsinlichting (“BOI-beschikkingen”), die de douaneautoriteiten op aanvraag en onder bepaalde voorwaarden vaststellen, zijn bij Gedelegeerde Verordening (EU) 2024/1072 van de Commissie (8) beschikkingen betreffende bindende waarde-inlichtingen (“BWI-beschikkingen”) in de douanewetgeving opgenomen. In het belang van de gebruikers van de douanewetgeving moeten de regels voor die drie soorten beschikkingen betreffende bindende inlichtingen in dezelfde rechtshandeling worden vastgelegd.

(15)

De rechten en verplichtingen van de personen die verantwoordelijk zijn voor goederen die het douanegebied van de Unie binnenkomen en verlaten, moeten duidelijker worden omschreven. Personen die regelmatig douaneoperaties verrichten, moeten net als voorheen geregistreerd zijn bij de douaneautoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de plaats waar ze gevestigd zijn. Eén registratie moet voor de hele douane-unie geldig zijn en moet actueel worden gehouden. Marktdeelnemers moeten daarom verplicht zijn de douaneautoriteiten elke wijziging in hun registratiegegevens mee te delen. De personen die verantwoordelijk zijn voor goederen die het douanegebied van de Unie binnenkomen en verlaten, moeten ervoor zorgen dat de goederen voldoen aan het toepasselijke recht, met inbegrip van de regels ter bescherming van de veiligheid en beveiliging van ingezetenen, alsook aan de wetgeving ter voorkoming van risico’s voor de gezondheid en het leven van mens, dier of plant, het milieu of de consument, zoals Verordening (EU) 2023/988 van het Europees Parlement en de Raad (9) inzake algemene productveiligheid, Richtlijn (EU) 2024/2853 van het Europees Parlement en de Raad (10) betreffende productaansprakelijkheid en Verordening (EU) 2019/1020 van het Europees Parlement en de Raad (11) betreffende markttoezicht en conformiteit van producten. Ook de verplichtingen van de importeur moeten worden vastgelegd, met name de verplichting om in het douanegebied van de Unie te zijn gevestigd, en de uitzonderingen op die verplichting. Die verplichtingen moeten aanknopen bij de bestaande regels voor de aangever die in de Unie moet zijn gevestigd. Evenzo moeten de verplichtingen van de exporteur worden vastgesteld.

(16)

Wanneer de persoon die goederen bij afstandsverkopen levert of afstandsverkopen van goederen faciliteert, aangeeft dat hij of zij als importeur optreedt, moet die persoon ervoor zorgen dat de goederen voldoen aan de douanewetgeving en andere door de douaneautoriteiten toegepaste wetgeving voor het op de interne markt van de Unie brengen van producten.

(17)

Marktdeelnemers die aan bepaalde criteria en voorwaarden voldoen om door de douaneautoriteiten als conforme en betrouwbare handelaren te worden aangemerkt, kunnen de status van geautoriseerde marktdeelnemer krijgen en daardoor profiteren van faciliteiten in douaneprocessen. Hoewel de regeling geautoriseerde marktdeelnemer garandeert dat de handelaren die het merendeel van de handel in de Unie voor hun rekening nemen, betrouwbaar zijn, vertoont deze regeling ook een aantal zwakke punten die in de evaluatie van Verordening (EU) nr. 952/2013 en in de bevindingen van de Rekenkamer voor het voetlicht zijn gebracht. Om die punten van zorg, met name over uiteenlopende nationale praktijken en over uitdagingen met betrekking tot het toezicht op de naleving van de regeling door geautoriseerde marktdeelnemers, weg te nemen, moeten de relevante regels worden gewijzigd om de douaneautoriteiten ertoe te verplichten ten minste om de drie jaar toezicht te houden op die naleving.

(18)

Wijzigingen in de douaneprocessen en in de werkwijze van de douaneautoriteiten vereisen een nieuw partnerschap tussen douaneautoriteiten en marktdeelnemers, namelijk de regeling vertrouwde en gecontroleerde handelaren. De criteria en voorwaarden om een vertrouwde en gecontroleerde handelaar te worden, moeten voortbouwen op de criteria voor de status van geautoriseerde marktdeelnemer, maar ook garanderen dat de handelaar als transparant wordt beschouwd voor de douaneautoriteiten. Daarom moet van vertrouwde en gecontroleerde handelaren worden verlangd dat zij de douaneautoriteiten toegang verlenen tot hun elektronische systemen, waarin de naleving van hun verplichtingen en de bewegingen van hun goederen worden geregistreerd, mits deze toegang evenredig en strikt noodzakelijk is. Die transparantie moet gepaard gaan met bepaalde voordelen, zoals de mogelijkheid om goederen vrij te geven namens de douaneautoriteiten zonder dat deze actief hoeven op te treden, tenzij goedkeuring vóór vrijgave vereist is op grond van andere door de douaneautoriteiten toegepaste wetgeving, en om de betaling van de douaneschuld uit te stellen. De status van vertrouwde en gecontroleerde handelaar mag niet worden toegekend aan personen die herhaalde of ernstige overtredingen van andere door de douaneautoriteiten toegepaste wetgeving hebben begaan.

(19)

Om de integriteit van de douane-unie en de consequente toepassing van de status van vertrouwde en gecontroleerde handelaar door de douaneautoriteiten van de lidstaten te waarborgen, moet er een mechanisme worden ingesteld met behulp waarvan de EU-douaneautoriteit en de Commissie kunnen optreden in gevallen waarin er aanwijzingen zijn voor niet-naleving door een handelaar met de status van vertrouwde en gecontroleerde handelaar. Een dergelijk mechanisme moet de EU-douaneautoriteit in staat stellen om, in samenwerking met de bevoegde douaneautoriteiten, de naleving van de vereisten voor de status van vertrouwde en gecontroleerde handelaar te controleren, met name wanneer een andere lidstaat dan die waar de handelaar is gevestigd, gegronde twijfels heeft over de naleving door de handelaar. Dat mechanisme is van essentieel belang om te voorkomen dat de status van vertrouwde en gecontroleerde handelaar onrechtmatig wordt toegepast en om achterdeurtjes om het douanegebied van de Unie binnen te komen, te vermijden. Om verschillen in handhaving te voorkomen, moet de Commissie, indien de lidstaat van vestiging niet tijdig of op passende wijze optreedt, de bevoegdheid krijgen om door middel van een uitvoeringshandeling die lidstaat te verplichten de status van vertrouwde en gecontroleerde handelaar op te schorten of in te trekken.

(20)

De optie om een douane-entrepot voor afstandsverkopen te beheren moet, in combinatie met andere bepalingen inzake afstandsverkopen en vereenvoudigingen, het gebruik van bulkhoeveelheden in plaats van pakketten stimuleren, waardoor de stroom van individuele pakketten beter beheersbaar wordt voor de douaneautoriteiten. Een douane-entrepot voor afstandsverkopen moet het mogelijk maken om goederen in het vrije verkeer te brengen op het moment van de verkoop en bij het vertrek uit het entrepot, wat betekent dat de goederen op het moment dat zij in het entrepot worden geplaatst, moeten voldoen aan de voorwaarden die erop van toepassing zouden zijn indien zij op dat moment in de Unie in de handel zouden worden gebracht. De douaneautoriteiten moeten op het moment van binnenkomst in het douane-entrepot kunnen controleren of de goederen die in bulkhoeveelheden worden binnengebracht, voldoen aan de marktregels van de Unie. Een dergelijk douane-entrepot voor afstandsverkopen mag alleen beschikbaar zijn voor marktdeelnemers die voldoen aan de betrouwbaarheidscriteria van de status van vertrouwde en gecontroleerde handelaar, om misbruik door onbetrouwbare marktdeelnemers te voorkomen.

(21)

Wijzigingen in de douaneprocessen vereisen ook dat de rol van douanevertegenwoordigers wordt verduidelijkt. Zowel directe als indirecte vertegenwoordiging moet mogelijk blijven, maar er moet worden verduidelijkt dat de indirecte vertegenwoordiger van een importeur of exporteur alle verplichtingen van die importeur of exporteur op zich neemt, dat wil zeggen niet alleen de verplichting om de douaneschuld te betalen of zekerheid te stellen, maar ook de naleving van andere door de douaneautoriteiten toegepaste wetgeving. Om die reden moeten douanevertegenwoordigers woonachtig zijn in het douanegebied van de Unie waar zij een importeur of exporteur vertegenwoordigen, om te garanderen dat naar behoren rekenschap wordt afgelegd voor financiële en niet-financiële aspecten van de verplichtingen van de importeur of exporteur. Het gebruik van een in de Unie gevestigde indirecte douanevertegenwoordiger biedt importeurs en exporteurs die geen commerciële aanwezigheid in de Unie hebben, daarom een beschikbaar en evenredig alternatief. Daarnaast moeten in derde landen gevestigde douanevertegenwoordigers hun diensten in de Unie kunnen blijven verlenen wanneer zij personen vertegenwoordigen die niet in het douanegebied van de Unie gevestigd hoeven te zijn.

(22)

Kleine, middelgrote en micro-ondernemingen, zoals gedefinieerd in Aanbeveling 2003/361/EG van de Commissie (12), spelen een cruciale rol in de externe handel van de Unie, maar worden vaak geconfronteerd met verhoudingsgewijs hogere administratieve en nalevingslasten bij het voldoen aan de douanevereisten. Daarom is het belangrijk om rekening te houden met hun specifieke situatie en maatregelen te stimuleren die het voor hen gemakkelijker maken om de voorschriften na te leven, onder meer door middel van vereenvoudigde procedures, duidelijke richtsnoeren en toegankelijke vertegenwoordiging bij de douane. Er moeten richtsnoeren worden vastgesteld om kleine, middelgrote en micro-ondernemingen te ondersteunen, waarbij rekening moet worden gehouden met de unieke uitdagingen waarmee dergelijke ondernemingen worden geconfronteerd, en tegelijkertijd de integriteit en veiligheid van externe handelsprocessen moeten worden gehandhaafd bij de toepassing van de status van geautoriseerde marktdeelnemer en die van vertrouwde en gecontroleerde handelaar. Er moeten voortdurende inspanningen worden geleverd om de procedures voor kleine, middelgrote en micro-ondernemingen te vereenvoudigen en toegankelijker te maken, zodat hun cruciale rol in de externe handel van de Unie wordt gefaciliteerd en bevorderd.

(23)

Om een uniform niveau van digitalisering te waarborgen, een gelijk speelveld voor marktdeelnemers in alle lidstaten te creëren en bij te dragen aan de goede werking van de interne markt, moet een EU-douanedatahub worden opgericht, dat wil zeggen een omgeving van gecentraliseerde, beveiligde en cyberweerbare elektronische diensten en systemen voor douanedoeleinden. De EU-douanedatahub moet de uitvoering van de douanewetgeving mogelijk maken, zoals: douaneformaliteiten; douanecontroles; de berekening en mededeling van de douaneschuld, afhandelingsvergoeding van de Unie, accijnzen en btw; beheer van de zekerheidsstelling, en douanesurveillance op goederen. De EU-douanedatahub moet ook bijdragen aan de uitvoering van andere door de douaneautoriteiten toegepaste wetgeving. Het moet de kwaliteit, integriteit, traceerbaarheid en onweerlegbaarheid van de daarin verwerkte gegevens waarborgen, zodat de verzender noch de ontvanger later het bestaan van de uitwisseling van gegevens kan betwisten. De gegevensverwerking in de EU-douanedatahub moet voldoen aan de relevante regels voor cyberbeveiliging en de verwerking van persoonsgegevens. De Commissie en de EU-douaneautoriteit moeten in samenwerking met de lidstaten het concept van de EU-douanedatahub ontwikkelen. De Commissie moet ook worden belast met het ontwikkelen, beheren en onderhouden van de EU-douanedatahub en moet die taak aan de EU-douaneautoriteit kunnen toevertrouwen.

(24)

Gezien de rol van de EU-douanedatahub bij het waarborgen van de integriteit en beveiliging van in de Unie voor douanedoeleinden verwerkte gegevens, die van openbaar belang is en van fundamenteel belang is voor de samenleving, moeten de in de EU-douanedatahub beheerde gegevens, met inbegrip van persoonsgegevens en andere gevoelige gegevens met betrekking tot de goederenstroom en de uitvoering van het Unierecht en het nationale recht, worden beschermd tegen ongeoorloofde toegang en andere bedreigingen voor de integriteit en beveiliging van die gegevens. Daarom moeten de infrastructuur en diensten waar de EU-douanedatahub gebruik van maakt, aan bepaalde voorwaarden worden onderworpen om de soevereiniteit van de Unie in dat verband te waarborgen. De naleving van die voorwaarden moet worden aangetoond aan de hand van bewijsmateriaal en in het geval van kritieke diensten is het belangrijk dat dat bewijsmateriaal wordt aangevuld met een veiligheidsscreening van natuurlijke en rechtspersonen, zoals bepaald in het Unierecht of het nationale recht. Voorts moet de EU-douanedatahub zodanig worden ontworpen dat afhankelijkheid van één leverancier zo veel mogelijk wordt vermeden.

(25)

Om de betrouwbaarheid, interoperabiliteit en duurzaamheid op lange termijn van de EU-douanedatahub te waarborgen, is het belangrijk dat de ontwikkeling en het onderhoud ervan voldoen aan internationaal erkende normen en beste praktijken op het gebied van software engineering, systeemtests, proefprojecten en toelatingsprocedures. Dit omvat uitgebreide functionele en niet-functionele tests, gestructureerde proeffasen waarbij representatieve belanghebbenden betrokken zijn, en duidelijk omschreven toelatingscriteria om de werking, naleving en beveiliging te valideren. Die maatregelen zijn bedoeld om ervoor te zorgen dat het systeem geharmoniseerde douaneformaliteiten in de hele Unie kan ondersteunen en voldoet aan de operationele vereisten van zowel de lidstaten als de marktdeelnemers.

(26)

De activiteiten ter uitvoering van de EU-douanedatahub moeten maatregelen omvatten om ervoor te zorgen dat de EU-douanedatahub altijd beschikbaar en operationeel is, zelfs in geval van een ernstige crisissituaties. Bedrijfscontinuïteitsmaatregelen moeten met name redundantie, failovermechanismen en protocollen voor gegevensherstel omvatten, alsook procedures die moeten worden gevolgd indien de EU-douanedatahub niet beschikbaar is of niet werkt. Wanneer de EU-douanedatahub afhankelijk is van fysieke infrastructuur, moeten redundante oplossingen op geografisch verspreide locaties worden overwogen om de bedrijfscontinuïteit te waarborgen in geval van een storing op één locatie.

(27)

De EU-douanedatahub moet de bestaande elektronische systemen vervangen die de lidstaten en de Commissie op grond van artikel 16, lid 1, van Verordening (EU) nr. 952/2013 hebben ontwikkeld en waarvan sommige in de loop van de transitie geleidelijk worden uitgefaseerd. Die bestaande nationale elektronische systemen zullen niet opnieuw in gebruik worden genomen indien de functionaliteiten van de EU-douanedatahub niet binnen de vastgestelde termijnen beschikbaar zijn. Daarom moet voor zo’n geval in een tijdelijke oplossing worden voorzien. In overeenstemming met recente rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (13) moet worden verduidelijkt dat de geautomatiseerde uitwisseling van inlichtingen tussen marktdeelnemers, douaneautoriteiten en andere belanghebbenden via en door de EU-douanedatahub de verantwoordelijkheid van die autoriteiten of van die marktdeelnemers met betrekking tot de betrokken douaneprocessen niet uitsluit. Zelfs indien de betrokkenheid van een douaneautoriteit bij de vaststelling van een maatregel beperkt is tot elektronische communicatie via de EU-douanedatahub, moet de betrokken maatregel worden geacht door die autoriteit te zijn vastgesteld alsof de EU-douanedatahub namens die autoriteit heeft gehandeld.

(28)

De EU-douanedatahub moet de uitwisseling van gegevens met andere systemen, platforms of omgevingen mogelijk maken met het oog op het verbeteren van de kwaliteit van de gegevens die de douane bij de uitvoering van haar taken gebruikt, en met het oog op het delen van relevante douanegegevens met andere autoriteiten, teneinde de doeltreffendheid van de controles op de interne markt te vergroten. In overeenstemming met de aanpak die is uiteengezet in Verordening (EU) 2024/903 van het Europees Parlement en de Raad (14) en de mededeling van de Commissie van 23 maart 2017, getiteld “Europees interoperabiliteitskader — Implementatiestrategie”, moet de EU-douanedatahub grens- en sectoroverschrijdende interoperabiliteit in Europa bevorderen. De EU-douanedatahub moet het potentieel benutten van bestaande bronnen van informatie over risico’s die op het niveau van de Unie beschikbaar zijn, zoals de systemen voor snelle waarschuwingen voor levensmiddelen en diervoeders (rapid alert systems for food and feed — RASFF) en voor non-foodproducten (Safety Gate), het informatie- en communicatiesysteem voor markttoezicht (Information and Communication System for Market Surveillance — ICSMS) en het IP Enforcement Portal. De EU-douanedatahub moet de ontwikkeling ondersteunen van strategische en operationele samenwerking, met inbegrip van inlichtingenuitwisseling en interoperabiliteit, tussen douaneautoriteiten en andere autoriteiten, instanties en diensten, binnen hun respectieve bevoegdheden. Daarnaast moet de EU-douanedatahub een breed scala aan geavanceerde gegevensanalyse aanbieden, onder meer door het gebruik van artificiële intelligentie. Die gegevensanalyse moet risicoanalyse, economische analyse en voorspellende analyse vergemakkelijken om te anticiperen op mogelijke risico’s in verband met zendingen die de Unie binnenkomen of verlaten.

(29)

Om te zorgen voor een beter toezicht op de handelsstromen en een gestroomlijnde methode voor samenwerking met andere bevoegde autoriteiten dan de douaneautoriteiten, moet de EU-douanedatahub gebruik kunnen maken van het kader voor samenwerking binnen de EU-éénloketomgeving voor de douane en, wanneer dat kader niet kan worden gebruikt, die andere bevoegde autoriteiten een specifieke dienst aanbieden via welke zij de relevante gegevens kunnen ontvangen, inlichtingen verstrekken aan en uitwisselen met de douaneautoriteiten en ervoor kunnen zorgen dat de sectorale vereisten worden nageleefd. Die specifieke dienst zou nodig zijn indien de andere bevoegde autoriteiten niet beschikken over een elektronisch systeem dat met de EU-douanedatahub kan worden samengevoegd.

(30)

Om de functionaliteiten van de EU-douanedatahub vóór de ingebruikneming ervan te testen voor alle marktdeelnemers, ongeacht hun status of het betrokken douaneproces, is het passend de Commissie toe te staan te beslissen op vrijwillige basis een proeffase in te stellen. Bij een dergelijk proefproject zou de uitvoering van bepaalde processen en functies op vrijwillige basis en zonder wettelijke verplichting worden getest. Ten behoeve van de transparantie en de verstrekking van informatie aan geïnteresseerde belanghebbenden is het belangrijk dat de Commissie de planning, organisatie en duur van die proeffase en de toe te passen en te testen functionaliteiten openbaar maakt.

(31)

Autoriteiten, bedrijven, consumenten en ingezetenen moeten goederen kunnen rapporteren die bestemd zijn om in de Unie te worden ingevoerd of uit de Unie te worden uitgevoerd die niet in overeenstemming zijn met de betreffende Uniewetgeving die door de douaneautoriteiten wordt toegepast. De over die goederen gerapporteerde informatie moet beschikbaar zijn in de EU-douanedatahub en moet kunnen worden gebruikt voor risicobeheerdoeleinden.

(32)

Naast de EU-douanedatahub moet het voor de lidstaten mogelijk blijven hun eigen toepassingen te ontwikkelen om gebruik te maken van gegevens van de EU-douanedatahub. De lidstaten moeten ervoor zorgen dat hun toepassingen voldoen aan Richtlijn (EU) 2022/2555 van het Europees Parlement en de Raad (15), met name wat betreft maatregelen voor het beheer van cyberbeveiligingsrisico’s. Om de aanlooptijd te verkorten, moeten de lidstaten de financiën en het mandaat om dergelijke toepassingen te ontwikkelen, kunnen toevertrouwen aan de EU-douaneautoriteit. In dergelijke gevallen moet de EU-douaneautoriteit de toepassingen ontwikkelen ten behoeve van alle lidstaten. Dit kan worden gedaan door opensource-toepassingen te creëren die afhankelijkheid van één aanbieder voorkomen, volgens het kader voor het delen en hergebruiken van IT-oplossingen.

(33)

De EU-douanedatahub moet de gegevensstroom mogelijk maken. Gebruikers moeten in de EU-douanedatahub alle relevante gegevens kunnen doorgeven en verwerken die nodig zijn om aan hun verplichtingen uit hoofde van de douanewetgeving te voldoen. Die gegevens moeten op het niveau van de Unie worden verwerkt en met een Uniebrede risicoanalyse worden verrijkt. De daaruit voortvloeiende gegevens moeten ter beschikking worden gesteld van de douaneautoriteiten van de lidstaten, die de gegevens vervolgens verwerken om aan hun verplichtingen te voldoen. Tot slot moet het resultaat van de controles die worden verricht na de verwerking van gegevens uit de EU-douanedatahub, aan die datahub worden teruggemeld. Het is belangrijk dat de EU-douanedatahub de verwerking van de daarin beschikbare gegevens met zo min mogelijk vertraging mogelijk maakt.

(34)

De gegevens die bij de EU-douanedatahub worden ingediend, zijn grotendeels niet-persoonsgegevens die worden ingediend door marktdeelnemers en die betrekking hebben op de door hen verhandelde goederen. Niettemin kunnen die gegevens ook persoonsgegevens omvatten, met name de namen van personen die voor een marktdeelnemer of een autoriteit optreden. Om te waarborgen dat persoonsgegevens en commerciële informatie evenzeer worden beschermd, moeten er specifieke toegangsregels, regels inzake vertrouwelijkheid en voorwaarden voor het gebruik van de EU-douanedatahub worden vastgesteld. Met name moet worden vastgesteld welke entiteiten toegang kunnen hebben tot gegevens die in de EU-douanedatahub beschikbaar zijn en deze kunnen verwerken, naast de betrokken personen, de Commissie, de douaneautoriteiten en de EU-douaneautoriteit, waarbij een evenwicht wordt gehouden tussen de behoeften van die entiteiten en de behoefte om te waarborgen dat de voor douanedoeleinden verzamelde persoonsgegevens en vertrouwelijke informatie zo min mogelijk voor andere doeleinden worden gebruikt.

(35)

De lidstaten moeten de mogelijkheid hebben om, in overleg met de Commissie, specifieke gegevens aan te wijzen waarvan de openbaarmaking hun wezenlijke veiligheidsbelangen zou schaden, die technisch zodanig binnen de EU-douanedatahub moeten worden aangemerkt dat de verdere verwerking van die gegevens beperkt blijft tot de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaat, tenzij die autoriteiten uitdrukkelijk toestemming geven voor verdere verwerking. De persoon die de gegevens doorstuurt naar de EU-douanedatahub moet duidelijk de verwerkingsbeperkingen vastleggen van dergelijke gegevens die aan de specifieke toeleveringsketens of de gegevenscategorieën kunnen worden gekoppeld. Voor de toepassing van die mogelijkheid moet de betrokken lidstaat de Commissie informeren over de specifieke wezenlijke veiligheidsbelangen die in het geding zijn, en toelichten waarom hij van mening is dat die belangen niet voldoende kunnen worden beschermd binnen het algemene kader van bepalingen betreffende gegevensverwerking binnen de EU-douanedatahub.

(36)

Met inachtneming van de gegevensbeschermingsregels kunnen met name de regels inzake gevoelige douanegegevens en commercieel gevoelige gegevens, geaggregeerde niet-vertrouwelijke, niet-persoonsgebonden en niet-commercieel gevoelige douanegegevens op naar behoren gemotiveerd verzoek voor specifieke doeleinden aan derden ter beschikking worden gesteld.

(37)

Om ervoor te zorgen dat het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF) zijn onderzoeksbevoegdheden kan uitoefenen met betrekking tot frauduleuze activiteiten die de belangen van de Unie schaden, is het passend dat OLAF op nagenoeg dezelfde wijze toegang heeft tot de gegevens van de EU-douanedatahub als de Commissie. OLAF moet daarom het recht krijgen om die gegevens te verwerken overeenkomstig de voorwaarden inzake gegevensbescherming die zijn vervat in de betreffende Uniewetgeving, daaronder begrepen Verordening (EU, Euratom) nr. 883/2013 van het Europees Parlement en de Raad (16) en Verordening (EG) nr. 515/97 van de Raad (17).

(38)

Evenzo moet het Europees Openbaar Ministerie (EOM) op verzoek gegevens kunnen verkrijgen die beschikbaar zijn in de EU-douanedatahub om ervoor te zorgen dat het zijn onderzoeken naar douanegerelateerde aangelegenheden kan uitvoeren.

(39)

Het Agentschap van de Europese Unie voor samenwerking op het gebied van rechtshandhaving (Europol) moet op verzoek gegevens kunnen verkrijgen die beschikbaar zijn in de EU-douanedatahub om zijn taken als omschreven in Verordening (EU) 2016/794 van het Europees Parlement en de Raad (18) uit te voeren. Het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex) moet op verzoek niet-persoonsgebonden gegevens kunnen verkrijgen die beschikbaar zijn in de EU-douanedatahub.

(40)

Om de functies die in de nationale IT-systemen van de lidstaten worden uitgevoerd, te behouden, moeten de belastingautoriteiten van de lidstaten de mogelijkheid krijgen om gegevens rechtstreeks in de EU-douanedatahub te verwerken. In die zin moeten de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor voedselveiligheid overeenkomstig Verordening (EU) 2017/625 van het Europees Parlement en de Raad (19) en de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor markttoezicht overeenkomstig Verordening (EU) 2019/1020, de juiste diensten en instrumenten in de EU-douanedatahub tot hun beschikking krijgen, zodat zij de relevante douanegegevens kunnen gebruiken om de betreffende Uniewetgeving te helpen handhaven en samen te werken met de douaneautoriteiten om het risico dat niet-conforme producten de Unie binnenkomen, tot een minimum te beperken.

(41)

Op grond van artikel 24 van Verordening (EU) 2017/1939 van de Raad (20) moeten de EU-douaneautoriteit en de bevoegde douaneautoriteiten aan het EOM zonder onnodige vertraging elke strafbare gedraging melden ten aanzien waarvan het EOM overeenkomstig artikel 22 en artikel 25, leden 2 en 3, van die verordening zijn bevoegdheid zou kunnen uitoefenen. De EU-douaneautoriteit en de bevoegde douaneautoriteiten moeten zich onthouden van het nemen van maatregelen die de vertrouwelijkheid van een door de bevoegde nationale gerechtelijke of rechtshandhavingsautoriteit of door het EOM ingesteld strafrechtelijk onderzoek naar dezelfde feiten in gevaar kunnen brengen.

(42)

De regels en bepalingen betreffende de toegang tot de EU-douanedatahub en de uitwisseling van inlichtingen mogen geen afbreuk doen aan het douane-informatiesysteem (DIS) dat is ingesteld bij Verordening (EG) nr. 515/97, en aan de rapportageverplichtingen in het kader van het situationeel bewustzijn uit hoofde van Verordening (EU) 2019/1896 van het Europees Parlement en de Raad (21).

(43)

De Commissie moet uitvoeringsvoorschriften vaststellen met nadere bepalingen inzake de toegang van de betrokken autoriteiten tot de EU-douanedatahub, nadat zij een beoordeling heeft verricht van de bestaande waarborgen waarin elke autoriteit of categorie van autoriteiten heeft voorzien om de correcte behandeling van persoonsgegevens en commercieel gevoelige gegevens te waarborgen.

(44)

Het is passend dat de EU-douanedatahub persoonsgegevens gedurende maximaal tien jaar bewaart. Die periode is gerechtvaardigd gelet op het feit dat de douaneautoriteiten kennis mogen geven van een douaneschuld tot tien jaar nadat zij de nodige informatie over een zending hebben ontvangen, en ook om te garanderen dat de Commissie, de EU-douaneautoriteit, OLAF, het EOM, de douaneautoriteiten en andere bevoegde autoriteiten de informatie in de EU-douanedatahub kunnen toetsen aan de informatie die is opgeslagen in en wordt uitgewisseld met andere systemen. Bovendien moet die periode worden afgestemd op de bewaartermijn die in andere door de douaneautoriteiten toegepaste wetgeving is bepaald, indien die wetgeving relevant is voor douanecontroles. Het is ook passend dat wanneer persoonsgegevens vereist zijn in het kader van gerechtelijke en administratieve procedures, onderzoeken en controles na vrijgave, de bewaartermijn wordt geschorst om te voorkomen dat persoonsgegevens worden gewist en daardoor niet voor die doeleinden kunnen worden gebruikt.

(45)

De bescherming van persoonsgegevens en andere gegevens in de EU-douanedatahub moet ook regels omvatten over de beperking van de rechten van betrokkenen. Daarom is het passend dat de douaneautoriteiten, de Commissie of de EU-douaneautoriteit het recht van betrokkenen zo nodig kunnen beperken om te vermijden dat handhavingsactiviteiten, risicoanalyses en douanecontroles in het gedrang komen. Bovendien kunnen dergelijke beperkingen ook worden toegepast wanneer dat nodig is ter bescherming van gerechtelijke of administratieve procedures naar aanleiding van handhavingsactiviteiten. Dergelijke beperkingen moeten naar behoren worden gemotiveerd in het licht van de activiteiten en prerogatieven van de douaneautoriteiten, de Commissie of de EU-douaneautoriteit, en mogen niet langer duren dan nodig is om die prerogatieven te vrijwaren.

(46)

De verwerking van persoonsgegevens uit hoofde van deze verordening moet geschieden in overeenstemming met Verordening (EU) 2016/679 (22) of (EU) 2018/1725 (23) van het Europees Parlement en de Raad of Richtlijn (EU) 2016/680 van het Europees Parlement en de Raad (24), binnen het respectieve toepassingsgebied ervan. Elke andere autoriteit of instantie dan de douaneautoriteiten, de Commissie en de EU-douaneautoriteit die persoonsgegevens verwerkt in de EU-douanedatahub, moet overeenkomstig de toepasselijke regels als verwerkingsverantwoordelijke worden beschouwd.

(47)

Om de interoperabiliteit en uitwisseling van gegevens met bepaalde andere niet-douanesystemen van de Unie en met betrekking tot de in Verordening (EU) 2022/2399 van het Europees Parlement en de Raad (25) bedoelde douaneformaliteiten te waarborgen, moet de EU-douanedatahub het bij die verordening opgerichte douane-éénloketsysteem van de Europese Unie voor de uitwisseling van certificaten (EU-CSW-CERTEX) integreren. Totdat de EU-douanedatahub EU-CSW-CERTEX volledig heeft geïntegreerd, moet de EU-douanedatahub de zakelijke en technische transformatie van gegevens uitvoeren om de uitwisseling van gegevens via EU-CSW-CERTEX mogelijk te maken.

(48)

Er moeten gegevensvereisten worden vastgesteld om marktdeelnemers gemeenschappelijke richtsnoeren te verstrekken met betrekking tot de gegevens die zij nodig hebben om hun doeleinden te vervullen, met name in verband met de uitvoering van de douanewetgeving. De EU-douanedatahub zal een centraal toegangspunt voor dergelijke gegevens zijn, en daarom moeten de regels voor de formattering en codering van dergelijke gegevens worden vastgelegd in de technische specificaties voor de EU-douanedatahub, die een flexibeler instrument zijn dan rechtsregels. Er is echter een geharmoniseerd model voor douanegegevens met semantische gegevensvereisten nodig.

(49)

Een component voor douanerisicobeheer op het niveau van de Unie is van fundamenteel belang voor een geharmoniseerde toepassing van douanecontroles in de lidstaten. Er bestaat momenteel een gemeenschappelijk kader voor risicobeheer dat de mogelijkheid biedt om gemeenschappelijke prioritaire controlegebieden en gemeenschappelijke risicocriteria en -normen op het gebied van financiële risico’s vast te stellen met het oog op de uitvoering van douanecontroles, maar dit kader vertoont aanzienlijke tekortkomingen. Om het gebrek aan een geharmoniseerde toepassing van douanecontroles en aan een geharmoniseerd risicobeheer, dat de financiële en niet-financiële belangen van de Unie en van de lidstaten schaadt, te verhelpen, is het passend de regels betreffende risicobeheer te herzien om een robuustere risicobeheeraanpak vast te stellen die zowel financiële als niet-financiële risico’s bestrijdt. Daarbij moeten ook de structurele uitdagingen op het gebied van het risicobeheer van financiële risico’s die door de Rekenkamer zijn vastgesteld, worden aangepakt. Het is met name passend om te beschrijven welke activiteiten deel uitmaken van het douanerisicobeheer, in het kader van een cyclische aanpak. Het is ook zaak om de rollen en verantwoordelijkheden van de Commissie, de EU-douaneautoriteit en de douaneautoriteiten van de lidstaten vast te stellen. Het is ook van essentieel belang dat de Commissie de bevoegdheid krijgt om gemeenschappelijke prioritaire controlegebieden en gemeenschappelijke risicocriteria en -normen vast te stellen en om specifieke terreinen van andere door de douaneautoriteiten toegepaste wetgeving aan te wijzen die prioritair in aanmerking komen voor gemeenschappelijk risicobeheer en controles, zonder dat de veiligheid in het gedrang komt.

(50)

Het is daarom passend te voorzien in risicobeheeractiviteiten op het niveau van de Unie en in bepalingen die garanderen dat op het niveau van de Unie uitgebreide gegevens worden verzameld die relevant zijn voor risicobeheer, daaronder begrepen de resultaten en de evaluatie van alle controles. Er moet worden voorzien in een gemeenschappelijke risicoanalyse en in de afgifte van overeenkomstige controleaanbevelingen van de Unie aan de douaneautoriteiten. In overeenstemming met het “pas toe of leg uit”-beginsel moeten die controleaanbevelingen worden opgevolgd, of er moeten dwingende redenen worden aangevoerd om ze niet op te volgen. Ook moet worden voorzien in de mogelijkheid om een instructie te geven dat voor de Unie bestemde goederen niet mogen worden geladen of vervoerd. De analyse van risico’s en dreigingen op het niveau van de Unie moet gebaseerd zijn op voortdurend geactualiseerde gegevens op het niveau van de Unie en moet aangeven welke maatregelen en controles moeten worden uitgevoerd aan de grensdoorlaatposten waar goederen het grondgebied van de Unie binnenkomen of verlaten.

(51)

In het kader van de samenwerking met rechtshandhavings- en veiligheidsautoriteiten in het bijzonder moet het risicobeheer op het niveau van de Unie, waar mogelijk, bijdragen aan en profiteren van strategische analyses en dreigingsbeoordelingen die op het niveau van de Unie worden uitgevoerd, met inbegrip van die welke door Europol en Frontex worden uitgevoerd, om bij te dragen aan de efficiënte en effectieve preventie en bestrijding van criminaliteit. Inbreuken op de douanewetgeving en andere door de douaneautoriteiten toegepaste wetgeving moeten gevolgen hebben voor het risicoprofiel van importeurs, met inbegrip van importeurs voor afstandsverkopen, of exporteurs.

(52)

Het proces van plaatsing van goederen onder een douaneregeling moet worden herzien om rekening te houden met de nieuwe rollen en verantwoordelijkheden van de bij die regeling betrokken personen. De verantwoordelijkheid voor het verstrekken van de informatie aan de douaneautoriteiten moet dus worden gedragen door de persoon die verantwoordelijk is voor de goederen, namelijk de importeur, de exporteur of de houder van de regeling douanevervoer, en niet door de aangever. De verantwoordelijke persoon moet de gegevens aan de douane verstrekken of ter beschikking stellen zodra die gegevens beschikbaar zijn en in elk geval voordat de goederen voor een douaneregeling worden vrijgegeven, zodat de douaneautoriteiten een risicoanalyse kunnen verrichten en passende maatregelen kunnen nemen.

(53)

In het geval van elektronische handel is het echter passend, rekening houdend met het grotere aantal transacties via elektronische handel, dat personen die gebruikmaken van de bijzondere regeling van titel XII, hoofdstuk 6, afdeling 4, van Richtlijn 2006/112/EG (“éénloketsysteem voor invoer” of “IOSS-regeling”), uiterlijk op de dag na de aanvaarding van de betaling gegevens verstrekken over hun verkoop van in te voeren goederen.

(54)

In naar behoren gemotiveerde omstandigheden moeten de douaneautoriteiten vertrouwde en gecontroleerde handelaren kunnen toestaan om de gegevens over hun vrijgegeven goederen in een later stadium te vervolledigen, aangezien die handelaren voortdurend gegevens over hun transacties met de douane delen en als betrouwbaar kunnen worden beschouwd. Dergelijke omstandigheden kunnen verband houden met de bewijsstukken of met de onmogelijkheid om de definitieve douanewaarde van de goederen op het moment van vrijgave vast te stellen.

(55)

Teneinde het douaneproces voor het binnenbrengen van goederen in het douanegebied van de Unie te vereenvoudigen en tegelijkertijd te garanderen dat slechts één persoon verantwoordelijk is voor die goederen, moet worden bepaald dat verschillende actoren in de toeleveringsketen hun deel van de relevante informatie over de betrokken goederen verstrekken en deze aan een specifieke zending koppelen. Goederen mogen het douanegebied van de Unie alleen binnenkomen indien er een importeur is of een indirecte vertegenwoordiger die voor rekening van de in de Unie gevestigde importeur handelt die de verantwoordelijkheid voor die goederen op zich neemt. De importeur of de indirecte vertegenwoordiger die voor rekening van de importeur handelt, moet de douane informatie verstrekken over de goederen en over de douaneregeling waaronder zij moeten worden geplaatst, en dat in een zo vroeg mogelijk stadium, zo mogelijk voordat de goederen fysiek aankomen. Een dienstverlener of douane-expediteur moet in naam en voor rekening van de importeur informatie kunnen verstrekken, maar de importeur moet ervoor verantwoordelijk blijven dat de goederen voldoen aan de financiële en niet-financiële risico’s. De vervoerders die de goederen daadwerkelijk binnenbrengen, moeten ook bepaalde informatie over de goederen verstrekken voordat deze worden geladen of aankomen (“voorafgaande vrachtinformatie”) en moeten hun informatie koppelen aan de informatie van de importeur wanneer deze eerder is ingediend, zonder dat zij noodzakelijkerwijs toegang hebben tot alle gegevens die de importeur heeft verstrekt. Om rekening te houden met de complexere toeleveringsketens en vervoersnetwerken, moet het mogelijk zijn van bepaalde andere personen te verlangen dat zij de informatie over de goederen die het douanegebied van de Unie worden binnengebracht, vervolledigen. De importeur, de vervoerder of iedere andere persoon die informatie aan de douane verstrekt, moet verplicht zijn deze te wijzigen wanneer hij of zij weet dat de informatie niet langer correct is, maar wel voordat de douaneautoriteiten onregelmatigheden hebben ontdekt die zij voornemens zijn te controleren.

(56)

Niet-Uniegoederen die het douanegebied van de Unie worden binnengebracht, moeten worden geacht zich in tijdelijke opslag te bevinden vanaf het moment waarop de vervoerder kennisgeeft van de aankomst ervan tot het moment waarop zij onder een douaneregeling worden geplaatst, tenzij zij reeds onder de regeling douanevervoer zijn geplaatst. Om passend douanetoezicht te waarborgen, moet die situatie beperkt zijn in de tijd en mag deze niet langer duren dan 90 dagen, behalve in uitzonderlijke gevallen.

(57)

Het is noodzakelijk de regels te handhaven aan de hand waarvan wordt bepaald of goederen al dan niet Uniegoederen zijn en of de status van Uniegoederen kan worden vermoed of moet worden aangetoond, met name wanneer de goederen het douanegebied van de Unie tijdelijk verlaten.

(58)

Zodra de douaneautoriteiten op basis van een risicoanalyse over de nodige informatie voor de desbetreffende regeling beschikken, moeten zij beslissen of ze de goederen verder controleren, vrijgeven, de vrijgave weigeren of schorsen, of de termijn laten verstrijken met als resultaat dat de goederen als vrijgegeven worden beschouwd. De douaneautoriteiten moeten een dergelijk besluit zo nodig in samenwerking met andere bevoegde autoriteiten nemen. Dienovereenkomstig moeten de douaneautoriteiten de vrijgave van de goederen weigeren wanneer zij over bewijzen beschikken dat de goederen niet aan de toepasselijke wettelijke vereisten voldoen. De vaststelling van herhaalde systematische inbreuken met betrekking tot afstandsverkopen door een marktdeelnemer moet dergelijk bewijs vormen gedurende een periode van ten minste zes maanden voor alle goederen waarvan die marktdeelnemer de aankomst voor het in het vrije verkeer brengen heeft gemeld. Wanneer de douaneautoriteiten andere bevoegde autoriteiten moeten raadplegen om te bepalen of de goederen al dan niet voldoen aan de toepasselijke wettelijke vereisten, moeten zij de vrijgave van die goederen ten minste schorsen totdat dat overleg heeft plaatsgevonden. In dergelijke gevallen moet de daaropvolgende beslissing van de douaneautoriteiten met betrekking tot de goederen afhangen van het antwoord van de andere bevoegde autoriteiten. Om te voorkomen dat zowel handelaren als autoriteiten worden geblokkeerd in gevallen waarin er enige tijd nodig is om tot een conclusie over de naleving te komen, moeten de douaneautoriteiten de mogelijkheid hebben de goederen vrij te geven mits de handelaar hen blijft informeren over de plaats waar de goederen zich bevinden.

(59)

Om rechtszekerheid te bieden aan de handelaren die de informatie tijdig hebben verstrekt zonder de douaneautoriteiten te verplichten op elke zending te reageren, moeten goederen die na een redelijke termijn niet voor een controle zijn geselecteerd, als vrijgegeven worden beschouwd. De Commissie moet de bevoegdheid krijgen om die termijn in gedelegeerde handelingen vast te stellen en zo nodig aan te passen aan het soort verkeer of het soort grensdoorlaatpost in kwestie.

(60)

Aangezien vertrouwde en gecontroleerde handelaren betrouwbaar worden geacht en de douaneautoriteiten zo dicht mogelijk bij realtime als technisch haalbaar is voorzien van gegevens over de overbrenging van de goederen en over de naleving, en volledige toegang verlenen tot hun systemen, registers en verrichtingen, moeten dergelijke handelaren hun goederen onder toezicht van de douaneautoriteiten kunnen vrijgeven zonder op hun tussenkomst te wachten. Dienovereenkomstig moeten vertrouwde en gecontroleerde handelaren goederen voor rekening van de douaneautoriteiten kunnen vrijgeven bij ontvangst van die goederen op de plaats van vestiging van de importeur, eigenaar of geadresseerde of bij verzending vanaf de plaats van vestiging van de exporteur, eigenaar of afzender. Aangezien vertrouwde en gecontroleerde handelaren geacht worden op transparante wijze te handelen, moet elke aankomst en levering van goederen naar behoren worden geregistreerd in de EU-douanedatahub. Vertrouwde en gecontroleerde handelaren moeten worden verplicht de douaneautoriteiten te informeren wanneer zich een probleem voordoet, zodat die autoriteiten definitief over de vrijgave van de goederen kunnen beslissen. Indien de internecontrolesystemen van vertrouwde en gecontroleerde handelaren robuust genoeg zijn, moeten de douaneautoriteiten, in samenwerking met andere bevoegde autoriteiten, die handelaren kunnen toestaan bepaalde controles zelf uit te voeren. De douaneautoriteiten moeten echter de mogelijkheid behouden om de goederen te allen tijde te controleren.

(61)

Het is passend te voorzien in maatregelen om de overgang van een systeem op basis van douaneaangiften naar een systeem op basis van verstrekking of terbeschikkingstelling van informatie aan de EU-douanedatahub te organiseren. Tijdens de overgangsperiode moeten marktdeelnemers de mogelijkheid hebben om douaneaangiften in te dienen om hun voornemen goederen onder een douaneregeling te plaatsen, kenbaar te maken. Zodra de capaciteit van de EU-douanedatahub beschikbaar is, moeten marktdeelnemers echter ook de mogelijkheid krijgen om via de EU-douanedatahub informatie aan de douaneautoriteiten te verstrekken of beschikbaar te stellen, en mogen de douaneautoriteiten geen enkele marktdeelnemer nog een vergunning laten aanvragen voor vereenvoudigingen met betrekking tot de douaneaangifte. Aan het einde van de overgangsperiode moeten alle vergunningen hun geldigheid verliezen, aangezien douaneaangiften niet langer zullen bestaan. Wat afstandsverkopen van goederen betreft, moet de overgangsperiode voor het indienen van douaneaangiften worden beperkt totdat de EU-douanedatahub over de capaciteit beschikt om de relevante gegevens voor afstandsverkopen te verwerken.

(62)

De precieze identificatie van de persoon die als “importeur” optreedt, hangt af van het stadium en de aard van het betrokken douaneproces. Er mag telkens slechts één importeur zijn.

(63)

In het geval van afstandsverkopen wordt de persoon die goederen bij afstandsverkopen levert of afstandsverkopen van goederen faciliteert, geacht de persoon te zijn die bepaalt dat goederen uit een derde land het douanegebied van de Unie moeten worden binnengebracht, omdat zij de toeleveringsketen bepalen en tot de levering van de goederen aan de consument verantwoordelijk zijn voor het risico van verlies, beschadiging of vertraging. Daarom is het voor afstandsverkopen zo dat, om goederen in het vrije verkeer te brengen, de importeur hetzij de persoon is die goederen bij afstandsverkopen levert, hetzij de persoon die afstandsverkopen van goederen faciliteert, afhankelijk van de getroffen regeling, en de aldus bepaalde importeur moet als zodanig worden vermeld.

(64)

De persoon die goederen bij afstandsverkopen levert of afstandsverkopen faciliteert van goederen die vanuit derde landen in het douanegebied van de Unie worden ingevoerd, die optreedt als importeur, moet verantwoordelijk zijn voor het verstrekken van de vereiste informatie over afstandsverkopen aan de douaneautoriteiten voordat de goederen worden vrijgegeven. De aldus geïdentificeerde persoon moet voldoen aan de verplichtingen van een importeur.

(65)

Indien een persoon die goederen bij afstandsverkopen levert of afstandsverkopen faciliteert van goederen die vanuit derde landen in het douanegebied van de Unie worden ingevoerd, niet in het douanegebied van de Unie is gevestigd, moet het mogelijk zijn de goederen onder een douaneregeling te plaatsen wanneer een indirecte vertegenwoordiger met de status van geautoriseerde marktdeelnemer de goederen op eigen naam en voor rekening van de importeur voor afstandsverkopen plaatst en in dat verband de verplichtingen van de importeur voor afstandsverkopen op zich neemt.

(66)

De bepalingen van deze verordening, waaronder die welke betrekking hebben op de importeur voor afstandsverkopen, vormen noch de jure, noch de facto een algemene toezichtverplichting voor aanbieders van tussenhandelsdiensten.

(67)

In artikel 29 VWEU is bepaald dat producten uit derde landen worden geacht zich in het vrije verkeer te bevinden indien de invoerformaliteiten zijn vervuld en douanerechten of heffingen van gelijke werking zijn voldaan. Het in het vrije verkeer brengen mag echter niet worden begrepen als een bewijs van naleving van de douanewetgeving en andere door de douaneautoriteiten toegepaste wetgeving.

(68)

Het proces van uitgang van goederen uit het douanegebied van de Unie moet worden gestroomlijnd en vereenvoudigd in overeenstemming met het proces van binnenbrengen. Daarom is het passend te eisen dat er een in de Unie gevestigde persoon is die verantwoordelijk is voor de goederen, namelijk de exporteur. De exporteur moet de douane de relevante informatie verstrekken of ter beschikking stellen voordat de goederen de Unie verlaten, met vermelding of de goederen Unie- of niet-Uniegoederen zijn, en de informatie zo nodig aanpassen.

(69)

Met het oog op een goed risicobeheer van de goederen die het douanegebied van de Unie verlaten, moet de voor de uitvoer verantwoordelijke douaneautoriteit worden verplicht een risicoanalyse van de informatie over de goederen te verrichten en passende maatregelen te nemen of te vragen voordat de goederen het douanegebied van de Unie verlaten. Die maatregelen moeten er onder meer in bestaan dat de douaneautoriteit die verantwoordelijk is voor de plaats van verzending van de goederen en voor de plaats van uitgang, en, zo nodig, andere bevoegde autoriteiten, wordt gevraagd controles te verrichten, naast de maatregelen voor het plaatsen van goederen onder een douaneregeling die ook van toepassing zijn wanneer de goederen worden uitgevoerd.

(70)

Om ervoor te zorgen dat de tariefschorsingsregelingen ook transparant zijn, moeten de bepalingen betreffende vergunningen voor bijzondere regelingen worden gestroomlijnd. Omwille van de duidelijkheid en de rechtszekerheid moeten met name de voorwaarden om te bepalen of een advies op het niveau van de Unie noodzakelijk is om te beoordelen of het verlenen van een vergunning de belangen van de producenten in de Unie kan schaden, d.w.z. het “onderzoek van de economische voorwaarden”, worden gecodificeerd en in gedelegeerde handelingen worden geregeld. Aangezien de gevolgen voor de belangen van de producenten in de Unie kunnen afhangen van de hoeveelheid goederen die onder de bijzondere regeling worden geplaatst, moet daarnaast een bepaalde drempel worden gesteld waaronder wordt aangenomen dat er geen negatieve gevolgen zijn voor die belangen.

(71)

Artikel 9 van de Herziene Rijnvaartakte verwijst naar een bijlage (het “Rijnvaartmanifest”) die de overbrenging van goederen over de Rijn en de zijrivieren ervan aanmerkt als een douanevervoerregeling over de nationale grenzen heen van vier lidstaten, namelijk België, Duitsland, Frankrijk en Nederland, alsook Zwitserland en aldus heeft vergemakkelijkt. Volgens informatie van de douaneadministraties wordt het Rijnvaartmanifest in de praktijk niet meer als douanevervoerregeling in de lidstaten aan de Rijnoeverlidstaten gebruikt. In plaats daarvan geschiedt het goederenvervoer over de Rijn en de zijrivieren ervan nu onder de bij Verordening (EU) nr. 952/2013 ingestelde regeling Uniedouanevervoer, via het nieuwe geautomatiseerde systeem voor douanevervoer. Daarom moet de verwijzing naar het Rijnvaartmanifest worden geschrapt in gevallen waarin een overbrenging van goederen als extern of intern douanevervoer wordt aangemerkt.

(72)

Om meer transparantie te creëren met betrekking tot de persoon die verantwoordelijk is voor de naleving van de verplichtingen van de regeling Uniedouanevervoer en voor de inhoud en risico’s in verband met de zending, moet van de houder van de douanevervoerregeling worden verlangd dat deze ten minste informatie verstrekt over de importeur of de exporteur die het initiatief heeft genomen tot de overbrenging van de goederen, met opgave van de reden van het vervoer, het vervoermiddel en de identificatie van de onder die regeling geplaatste goederen. Die informatie moet de douaneautoriteiten in staat stellen doeltreffender toezicht te houden op de betrokken regeling Uniedouanevervoer en een risicoanalyse te verrichten. De regeling Uniedouanevervoer moet verplicht zijn, tenzij goederen onmiddellijk bij het binnenkomen of verlaten van het douanegebied van de Unie onder een andere douaneregeling worden geplaatst. Indien de importeur of de exporteur nog niet bekend is, moet de houder van de goederen als de importeur of de exporteur van de goederen worden aangemerkt en aansprakelijk zijn voor de betaling van douanerechten en andere belastingen en heffingen. De regeling Uniedouanevervoer moet worden vervangen door douanetoezicht indien de goederen door een vertrouwde en gecontroleerde handelaar worden in- of uitgevoerd.

(73)

Bij een wijziging van bijlage 6 bij de Douaneovereenkomst inzake het internationale vervoer van goederen onder dekking van carnets TIR (TIR-overeenkomst) (26), die op 1 juni 2021 in werking is getreden, is toelichting 0.49 gewijzigd om marktdeelnemers die aan bepaalde eisen voldoen, de mogelijkheid te bieden “toegelaten afzender” te worden, naar analogie met de bestaande faciliteiten voor marktdeelnemers die als “toegelaten geadresseerde” zijn erkend. Die nieuwe mogelijkheid moet daarom worden opgenomen in deze verordening om de douanewetgeving van de Unie in overeenstemming te brengen met die internationale overeenkomst.

(74)

Afschaffing van de vrijstelling van rechten voor de invoer van goederen met een waarde van niet meer dan 150 EUR houdt in dat bepalingen betreffende de vaststelling van de douanewaarde worden toegepast om ad-valoremdouanerechten te heffen op ingevoerde goederen die zijn aangekocht in het kader van e-commercetransacties tussen ondernemingen en afnemers, zoals gedefinieerd in Richtlijn 2006/112/EG. Dergelijke afstandsverkopen moeten de basis vormen voor de aangifte van de douanewaarde volgens de methode van de transactiewaarde. Dat beginsel geldt ook in situaties waarin goederen in het kader van afstandsverkopen worden gekocht niet voordat zij het douanegebied van de Unie worden binnengebracht, maar terwijl zij onder de regeling douane-entrepot zijn geplaatst.

(75)

Transacties bij afstandsverkopen verschillen aanzienlijk van traditionele transacties tussen ondernemingen, wat leidt tot een grotere complexiteit. Die verschillen zijn van invloed op de wijze waarop de douaneautoriteiten de waarderingsregels in de praktijk daadwerkelijk toepassen. Bijzondere uitdagingen zijn de enorme omvang waarin en snelheid waarmee e-commercetransacties worden gesloten, het grote aantal betrokken kopers en verkopers en de spreiding van de verkoop. Rekening houdend met het specifieke karakter van e-commerce en met de rol van de douaneautoriteiten bij het bijdragen aan de goede werking van de interne markt, moeten de douaneautoriteiten, indien een importeur in een douaneprocedure die gericht is op de verificatie van de juistheid van de aangegeven transactiewaarde van goederen die in het kader van afstandsverkopen zijn aangekocht, gegronde twijfel of de aangegeven transactiewaarde wel de werkelijk betaalde of te betalen prijs voor die goederen weerspiegelt, niet wegneemt en de aanvankelijk aangegeven transactiewaarde bijgevolg wordt afgewezen, flexibiliteit kunnen uitoefenen bij het bepalen van de passende bijkomende methode om de douanewaarde van die goederen opnieuw te bepalen.

(76)

Momenteel worden de douaneschulden geïnd door de lidstaat waar de douaneaangifte wordt ingediend. Het staat de handelaar vrij om die in te dienen in het land van eerste binnenkomst, dan wel gebruik te maken van een douaneregeling en de rechten te betalen in een andere lidstaat. Voor vertrouwde en gecontroleerde handelaren is het passend andere regels te gebruiken om de plaats te bepalen waar de douaneschuld ontstaat, zodat de invoerrechten worden betaald aan de lidstaat waar de handelaar is gevestigd. Dat is passend omdat dat de plaats is waar de douaneautoriteit de meest volledige kennis heeft van de registers, de verrichtingen en de commerciële gedragingen van de betrokken marktdeelnemers. De douaneschuld van marktdeelnemers die geen vertrouwde en gecontroleerde handelaren zijn, moet echter ontstaan op de plaats waar de goederen zich fysiek bevinden, ten minste totdat het toezichtmodel is geëvalueerd.

(77)

Bij e-commercetransacties is de importeur voor afstandsverkopen de persoon die verantwoordelijk is voor de douaneschuld. Bij gebruik van de IOSS-regeling moet de douaneschuld ontstaan op het moment dat de betaling van de onlineverkoop wordt aanvaard. Indien niet wordt gebruikgemaakt van die regeling, ontstaat de douaneschuld wanneer van de beschikbaarheid van de goederen kennis wordt gegeven in de lidstaten waar de goederen geleverd moeten worden.

(78)

Om de toenemende kosten te dekken van de afhandeling van een enorm aantal verzoeken om via afstandsverkoop verkochte goederen onder de regeling voor het in het vrije verkeer brengen te plaatsen, moet er een afhandelingsvergoeding van de Unie worden bepaald die in verhouding staat tot de geschatte kosten van de diensten die nauw verband houden met het douanetoezicht op die goederen, aangezien die goederen rechtstreeks naar de consument worden verzonden, waardoor het voor andere autoriteiten onmogelijk wordt om ze na inklaring te controleren. Hoewel het aan de lidstaten is om te beslissen of zij de kosten van uitzonderlijke controlemaatregelen of kosten die andere autoriteiten dan douaneautoriteiten hebben gemaakt in verband met de verificatie of vernietiging van de goederen, terugvorderen van de marktdeelnemers, moet de afhandelingsvergoeding van de Unie met name de kosten dekken van het controleren van de gegevens en het uitvoeren van een risicoanalyse, en van de relevante infrastructuur en controles, met inbegrip van de relevante diensten die door de EU-douaneautoriteit zijn verleend.

(79)

Er moet worden voorzien in een lagere afhandelingsvergoeding van de Unie wanneer de goederen worden verkocht in het kader van afstandsverkopen vanuit een douane-entrepot voor afstandsverkopen, aangezien het voor de douaneautoriteiten gemakkelijker en doeltreffender is toezicht te houden op bulkhoeveelheden goederen die in een entrepot zijn opgeslagen dan goederen die in afzonderlijke pakketten zijn verpakt en rechtstreeks naar de consument worden verzonden.

(80)

De schuldenaar van de afhandelingsvergoeding in de Unie moet dezelfde persoon zijn als de schuldenaar van de douaneschuld, die de importeur voor afstandsverkopen moet zijn. Indien de bepalingen inzake importeurs voor afstandsverkopen nog niet van toepassing zijn, moet de schuldenaar de aangever zijn. Bij afstandsverkopen is de aangever doorgaans de persoon die gerechtigd is om gebruik te maken van de IOSS-regeling, of een indirecte douanevertegenwoordiger. Bijgevolg mag de consument geen schuldenaar van de afhandelingsvergoeding van de Unie zijn.

(81)

Het is passend te bepalen dat de eerste gedelegeerde handeling tot vaststelling van het bedrag van de afhandelingsvergoeding snel in werking treedt, zodat de bij deze verordening ingevoerde afhandelingsvergoeding van de Unie in de praktijk kan worden toegepast, zodat de douaneautoriteiten het hoofd kunnen bieden aan de toenemende druk op hen als gevolg van het aanzienlijke aantal pakketten dat het douanegebied van de Unie binnenkomt.

(82)

Aangezien verschillende maatregelen, zoals rechten en vergoedingen, per artikel van toepassing zijn, is het passend een definitie daarvan in te voeren. Een artikel moet worden gedefinieerd als één of meer goederen in een zending die bepaalde gegevenselementen gemeen hebben, waaronder de tariefindeling en de oorsprong, overeenkomstig de toepasselijke gegevensvereisten. Die definitie moet gelden ten aanzien van zowel de douaneaangiften in de bestaande digitale instrumenten van de lidstaten en van de Unie, ook wanneer de tariefindeling voor de betrokken goederen in de douaneaangifte zich alleen op het niveau van onderverdelingen van het geharmoniseerd systeem bevindt, als de passende gegevensvereisten die daartoe zijn vastgesteld zodra de EU-douanedatahub beschikbaar is.

(83)

Het is passend het mechanisme te versterken dat moet zorgen voor toezicht op de consistente en doeltreffende uitvoering van beperkende maatregelen ten aanzien van goederen die de Raad overeenkomstig artikel 215 VWEU vaststelt. Indien dergelijke maatregelen worden vastgesteld moet de EU-douaneautoriteit de Commissie en de lidstaten ondersteunen om ervoor te zorgen dat die maatregelen niet worden omzeild. Zij moet de douaneautoriteiten richtsnoeren verstrekken in de vorm van niet-bindende aanbevelingen, bijvoorbeeld door consistente douanepraktijken te bevorderen, binnen de verantwoordelijkheden van de lidstaten voor de uitvoering van dergelijke maatregelen. De douaneautoriteiten moeten ervoor zorgen dat zij alle nodige stappen binnen hun bevoegdheden zetten om aan die maatregelen te voldoen, en zij moeten de Commissie en de EU-douaneautoriteit daarvan in kennis stellen. De EU-douaneautoriteit moet mogelijke discrepanties bij de toepassing van die maatregelen vaststellen en toezicht houden op de uitvoering ervan, en dienovereenkomstig verslag uitbrengen aan de Commissie.

(84)

Er moet een mechanisme voor crisisbeheer worden opgezet om mogelijke crises in de douane-unie aan te pakken. Het ontbreken van een dergelijk mechanisme op het niveau van de Unie is aangekaart in de mededeling van de Commissie van 28 september 2020 getiteld “Een actieplan om de douane-unie op een hoger plan brengen”. Daarom moet er een mechanisme worden ingesteld waarbij de EU-douaneautoriteit een spilfunctie krijgt bij de voorbereiding, coördinatie en monitoring van de uitvoering van de praktische maatregelen en regelingen waartoe de Commissie in crisistijd beslist. De EU-douaneautoriteit moet tijdens de gehele duur van een crisis continu paraat blijven om te reageren.

(85)

Het bestaande governancekader van de douane-unie mist een duidelijke operationele beheerstructuur en heeft geen gelijke tred gehouden met de ontwikkeling van de douane sinds de oprichting van de douane-unie in 1968. Uit hoofde van Verordening (EU) nr. 952/2013 zijn de nationale douaneautoriteiten verantwoordelijk voor de activiteiten die verband houden met het beheer van risico’s in handelsstromen, zoals de uitvoering van controles op het terrein en de besluitvorming daartoe. De intensiteit van de handel in goederen aan de buitengrenzen is niet gelijkmatig over de Unie verdeeld. Ondanks de samenwerking tussen de nationale douaneautoriteiten sinds de oprichting van de douane-unie, die in de uitwisseling van beste praktijken en deskundigheid en de ontwikkeling van gemeenschappelijke richtsnoeren heeft geresulteerd, is er noch een geharmoniseerde aanpak noch een geharmoniseerd operationeel kader tot stand gekomen. Er bestaat geen centrale risicoanalysecapaciteit of gemeenschappelijke visie op risicoprioritering van de Unie; douaneacties en -controles zijn slechts tot op zekere hoogte gecoördineerd en er zijn geen samenwerkingskaders van verschillende autoriteiten ten dienste van de eengemaakte markt.

(86)

Een centrale, operationele structuur van de Unie om deskundigheid en middelen te bundelen en de lidstaten en de Commissie bij te staan bij het gezamenlijk nemen van besluiten, moet dergelijke zwakke punten aanpakken. Die moet met name gericht zijn op gebieden als gegevensbeheer en risicobeheer, en moet de opleidingsinhoud voor douaneambtenaren en douaneprofessionals in de Unie voorbereiden om de door de lidstaten verstrekte opleiding aan te vullen en te ondersteunen. De structuur moet ook bijdragen tot de totstandbrenging van een Uniesysteem voor de erkenning van de uitmuntendheid van onderwijsinstellingen die opleiding en onderwijs op douanegebied aanbieden, voortbouwend op het initiatief van de Commissie getiteld “EU-erkenningscertificaat voor douaneopleidingen”, en de vrijwillige oprichting van gespecialiseerde kenniscentra door de lidstaten coördineren en ondersteunen. Zo moet ervoor worden gezorgd dat de douane-unie als één geheel optreedt, waarbij wordt erkend dat uiteenlopende praktijken in de lidstaten het gevolg kunnen zijn van objectieve specifieke kenmerken, zoals geografische verschillen, de gebruikte vervoerswijze, het soort goederen of het soort grens. De oprichting van de nieuwe EU-douaneautoriteit is van cruciaal belang om het efficiënte en adequate functioneren van de douane-unie te waarborgen, het douaneoptreden centraal te coördineren en de activiteiten van de douaneautoriteiten te ondersteunen.

(87)

Bij het bestuur en het functioneren van de EU-douaneautoriteit moet worden uitgegaan van de beginselen van de gezamenlijke verklaring en gemeenschappelijke aanpak van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie inzake gedecentraliseerde agentschappen van 19 juli 2012.

(88)

Bij de keuze van de zetel van de EU-douaneautoriteit moeten het Europees Parlement en de Raad erop toezien dat de autoriteit, gezien haar aard, een locatie krijgt waar zij haar taken en bevoegdheden volledig kan uitvoeren, hooggekwalificeerd en gespecialiseerd personeel kan aanwerven en passende opleidingsmogelijkheden kan bieden. Daarenboven moeten het Europees Parlement en de Raad de volgende criteria in acht nemen voor de selectie van de zetel van de EU-douaneautoriteit: beschikbaarheid van passende kantoorruimte en mogelijkheid om het relevante personeel te huisvesten voordat de EU-douaneautoriteit operationeel wordt; toegankelijkheid van de locatie en bestaan van adequate onderwijsvoorzieningen voor de kinderen van personeelsleden; passende toegang tot de arbeidsmarkt, sociale zekerheid en gezondheidszorg voor echtgenoten en kinderen van personeelsleden, en geografisch evenwicht. Op basis van die criteria zou de EU-douaneautoriteit moeten worden gevestigd in Rijsel, Frankrijk.

(89)

De lidstaten moeten ervoor zorgen dat de douaneautoriteiten over voldoende middelen, opleiding en uitrusting beschikken om hun opdracht te kunnen vervullen.

(90)

Het is belangrijk dat de douane investeert in voldoende, naar behoren opgeleid personeel om de werking van de douanesystemen van de Unie, die te maken hebben met een exponentiële toename van de vraag, te waarborgen. Digitale oplossingen kunnen niet ten volle worden benut zonder de nodige investeringen in personeel. Bij investeringen in digitale systemen moet daarom voldoende financiering voor personeel en hun opleiding worden verzekerd om te kunnen voorzien in de nodige vaardigheden voor het gebruik van de meest moderne apparatuur en technologie voor analyse, opsporing en controle aan de hand van big data, en om aldus te garanderen dat douanecontroles in de hele Unie op uniforme wijze worden uitgevoerd.

(91)

De lidstaten en de Commissie moeten in een raad van bestuur vertegenwoordigd zijn om ervoor te zorgen dat de EU-douaneautoriteit doeltreffend kan functioneren. Bij de samenstelling van de raad van bestuur, met inbegrip van de selectie van de voorzitter en de vicevoorzitter, moet rekening worden gehouden met het beginsel van genderevenwicht en met relevante ervaring en kwalificaties. Gezien de exclusieve bevoegdheid van de Unie op het gebied van de douane-unie en het nauwe verband tussen douane en andere beleidsterreinen, moet de voorzitter of de vicevoorzitter worden gekozen uit de door de Commissie aangewezen leden van de raad van bestuur. Met het oog op het doeltreffend en efficiënt functioneren van de EU-douaneautoriteit moet de raad van bestuur met name een enkelvoudig programmeringsdocument, inclusief een jaar- en een meerjarenprogrammering, vaststellen, zijn taken met betrekking tot de begroting van de EU-douaneautoriteit uitvoeren, een geconsolideerd jaarlijks activiteitenverslag over de activiteiten van de EU-douaneautoriteit goedkeuren en publiceren, waarbij hij ervoor zorgt dat er geen gevoelige informatie wordt vrijgegeven, de voor de EU-douaneautoriteit geldende financiële regels vaststellen, een uitvoerend directeur benoemen en de procedures vaststellen die de uitvoerend directeur moet volgen bij het nemen van besluiten met betrekking tot de operationele taken van de EU-douaneautoriteit. De raad van bestuur wordt bijgestaan door een uitvoerend comité.

(92)

De EU-douaneautoriteit moet de douane-adviesraad oprichten, die tot taak zal hebben de EU-douaneautoriteit advies te verstrekken over de uitvoering van technische acties en besluiten, over uitvoerings- en normalisatiekwesties, met inbegrip van harmonisatieactiviteiten, over de operationele aspecten van andere door de douaneautoriteiten toegepaste wetgeving, en over alle andere activiteiten van de EU-douaneautoriteit. De douane-adviesraad moet streven naar een evenwichtige vertegenwoordiging van belanghebbenden waar het commerciële en niet-commerciële belangen betreft en, binnen de categorie commerciële belangen, waar het micro-, kleine en middelgrote ondernemingen en andere ondernemingen betreft. De douane-adviesraad moet regelmatig worden geraadpleegd en moet de EU-douaneautoriteit op eigen initiatief advies kunnen verstrekken.

(93)

Om haar doeltreffend functioneren te waarborgen, moet aan de EU-douaneautoriteit een eigen begroting worden toegekend, met ontvangsten uit de algemene begroting van de Unie en eventuele vrijwillige financiële bijdragen van de lidstaten. In uitzonderlijke en naar behoren gemotiveerde omstandigheden moet de EU-douaneautoriteit extra inkomsten kunnen ontvangen via bijdrageovereenkomsten of subsidies, alsook via vergoedingen voor publicaties en andere diensten die zij verleent.

(94)

De EU-douaneautoriteit moet de informatie waarover zij beschikt met betrekking tot uitdagingen op het gebied van douanewetgeving en andere door de douaneautoriteiten toegepaste wetgeving, gebruiken om periodiek een dreigingsbeoordeling uit te voeren. Op basis van een dergelijke dreigingsbeoordeling moet de EU-douaneautoriteit aanbevelingen opstellen en toezenden aan de Commissie. Op basis van die aanbevelingen moet de Commissie gebieden aanwijzen die met voorrang moeten worden behandeld. Het is belangrijk dat de Raad een politieke, strategische bespreking houdt over de gebieden die een prioritaire behandeling verdienen en dat de EU-douaneautoriteit zorgt voor passende follow-up, onder meer bij het opstellen van haar jaarlijkse en meerjarige werkprogramma en het opstellen van het jaarverslag van haar activiteiten.

(95)

Om hun taak te vervullen, moeten de EU-douaneautoriteit en de douaneautoriteiten nauw en regelmatig samenwerken met markttoezichtautoriteiten, sanitaire en fytosanitaire autoriteiten, rechtshandhavingsinstanties en -autoriteiten, grensbeheerautoriteiten, milieubeschermingsinstanties, statistische instanties en belastingautoriteiten, deskundigen op het gebied van cultuurgoederen en tal van andere autoriteiten die belast zijn met sectoraal beleid. Gezien de ontwikkeling van de eengemaakte markt en de veranderende rol van de douane, de toename van verboden en beperkingen en de groei van e-commerce is het noodzakelijk deze samenwerking op Unie-, internationaal en nationaal niveau te structureren en te versterken. In plaats van een samenwerking die gericht is op individuele zendingen of specifieke gebeurtenissen in de toeleveringsketen, moet een kader ter ondersteuning van de samenwerking tussen de douaneautoriteiten en andere autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor relevante beleidsterreinen worden ontwikkeld en regelmatig worden bijgewerkt door de EU-douaneautoriteit. Deze samenwerking dient onder meer de volgende punten te bestrijken: de ontwikkeling van wetgeving en beleidsbehoeften op specifieke gebieden; de uitwisseling en analyse van informatie; de ontwikkeling van een algemene samenwerkingsstrategie in de vorm van gezamenlijke toezichtstrategieën; samenwerking op het gebied van operationele uitvoering, monitoring en controles; de uitwisseling van relevante vaardigheden en beste praktijken, en innovatie- en onderzoeksactiviteiten op gebieden die voor de douane relevant zijn.

(96)

De Commissie moet ook de toepassing van een deel van de andere door de douaneautoriteiten toegepaste wetgeving vergemakkelijken door een lijst op te stellen en regelmatig bij te werken van Uniewetgeving die eisen stelt aan goederen die onderworpen zijn aan douanecontroles ter bescherming van openbare belangen zoals de gezondheid en het leven van mens, dier of plant, de consument en het milieu.

(97)

Voor betere samenwerking tussen de douaneautoriteiten moeten de gezamenlijke operationele inspanningen worden opgevoerd ter ondersteuning van doeltreffende douanecontroles aan de grenzen van de Unie. De EU-douaneautoriteit moet de operationele coördinatie op het gebied van douanesamenwerking coördineren en ondersteunen, ook op het gebied van risicobeheer. De EU-douaneautoriteit moet in samenwerking met de lidstaten gezamenlijke controles door douaneautoriteiten binnen de Unie en met derde landen plannen, organiseren en coördineren. In het kader van de samenwerking tussen de douaneautoriteiten binnen de Unie laat deze verordening de Overeenkomst opgesteld op grond van artikel K.3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie inzake wederzijdse bijstand en samenwerking tussen de douaneadministraties (27) (Napels II) onverlet. De EU-douaneautoriteit moet de nodige samenwerking onderhouden met relevante Unie- en nationale autoriteiten die relevante onderzoeken en fraudebestrijdingsactiviteiten uitvoeren, waaronder OLAF en het EOM. Het is belangrijk dat de EU-douaneautoriteit ook samenwerkt met de Europese innovatiehub voor interne veiligheid indien dit relevant is voor de activiteiten van de EU-douaneautoriteit.

(98)

Voorts moeten de lidstaten, om beste praktijken uit te wisselen en de operationele doeltreffendheid te vergroten, douaneambtenaren op verzoek tijdelijk beschikbaar kunnen stellen om bij de douaneautoriteiten van een andere lidstaat te werken. De voorwaarden voor dergelijke tijdelijke opdrachten moeten door de betrokken lidstaten worden uitgewerkt. De EU-douaneautoriteit moet op verzoek ondersteuning of coördinatie bieden. In voorkomend geval kan zij richtsnoeren of modelregelingen ontwikkelen om deze vorm van samenwerking te vergemakkelijken.

(99)

De EU-douaneautoriteit en Europol moeten strategische en andere niet-operationele informatie, zoals risico-indicatoren, kunnen uitwisselen wanneer dat nodig is voor de preventie en bestrijding van zware criminaliteit waardoor twee of meer lidstaten worden getroffen, terrorisme en vormen van criminaliteit die een schending inhouden van een gemeenschappelijk belang dat onder het beleid van de Unie valt. Dergelijke informatie kan door de EU-douaneautoriteit worden gebruikt voor risicoanalyses.

(100)

Om meer duidelijkheid te creëren en het samenwerkingskader tussen de douaneautoriteiten en andere partnerautoriteiten efficiënter te maken, moet een lijst van diensten die door douaneautoriteiten worden aangeboden, duidelijk aangeven welke rol douaneautoriteiten kunnen spelen bij de toepassing van ander relevant beleid aan de grenzen van de Unie. Daarnaast moet de toepassing van dat samenwerkingskader door de EU-douaneautoriteit worden gemonitord. De EU-douaneautoriteit moet nauw samenwerken met de Commissie, OLAF, andere relevante organen, instanties en agentschappen van de Unie, zoals Europol, het EOM en Frontex, alsook met gespecialiseerde agentschappen en netwerken op de beleidsterreinen die relevant zijn voor de activiteiten van de EU-douaneautoriteit, zoals het Unienetwerk voor productconformiteit.

(101)

In een wereld met steeds sterkere onderlinge verbindingen zijn douanediplomatie en internationale samenwerking belangrijke aspecten van de werkzaamheden van douaneautoriteiten over de hele wereld. Bij internationale samenwerking moeten douanegegevens kunnen worden uitgewisseld op basis van internationale overeenkomsten of autonome Uniewetgeving en via passende, beveiligde en strikt gecontroleerde communicatiemiddelen, zoals de EU-douanedatahub, met eerbiediging van vertrouwelijke informatie en met inachtneming van de bescherming van persoonsgegevens.

(102)

Doeltreffende samenwerking tussen buurlanden is van essentieel belang om de goede werking van de douaneoperaties, de facilitering van legitieme handel en de bescherming van de financiële belangen en het beleid van de Unie te waarborgen. Dergelijke samenwerking is van bijzonder belang aan gemeenschappelijke douanedoorlaatposten aan de grens, waar gecoördineerde douanecontroles de efficiëntie en rechtszekerheid ten goede komen. De lidstaten moeten daarom de capaciteit behouden om bilaterale overeenkomsten met aangrenzende derde landen te sluiten of te handhaven met betrekking tot douanesamenwerking aan gemeenschappelijke grensdoorlaatposten, indien dergelijke overeenkomsten verenigbaar zijn met het Unierecht. Die capaciteit omvat overeenkomsten met betrekking tot gemeenschappelijke grensdoorlaatposten op het grondgebied van een lidstaat of op het grondgebied van een aangrenzend derde land waar de douaneautoriteiten van die lidstaat en van dat aangrenzende derde land hun respectieve douanewetgeving toepassen op grond van een bilaterale overeenkomst.

(103)

In deze verordening moet een gemeenschappelijk kader worden vastgelegd tot vaststelling van een minimumlijst van overtredingen van de douanewetgeving waarop sancties van toepassing zijn en van bepaalde regels voor niet-strafrechtelijke sancties, dat door de lidstaten ten uitvoer moet worden gelegd. Het is aan de lidstaten om het passende type maatregel te kiezen om deze overtredingen aan te pakken. Het is ook passend een minimumlijst van omstandigheden op te stellen waarmee de lidstaten terdege rekening moeten houden, overeenkomstig het nationale recht, bij de beslissing om al dan niet een sanctie op te leggen en bij de beslissing over het soort sanctie of de zwaarte ervan. De Commissie moet toezien op de correcte uitvoering van die bepalingen, naargelang het geval. De sancties voor overtredingen van de douanewetgeving moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn.

(104)

Deze verordening harmoniseert de nationale procedureregels inzake administratieve sancties niet en regelt evenmin welke autoriteiten sancties opleggen, zolang het beginsel van doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties maar wordt nageleefd. De regels inzake sancties kunnen bijvoorbeeld zo worden toegepast dat de sanctie rechtstreeks door de bevoegde autoriteiten wordt opgelegd, of door een bevoegde nationale rechter op een verzoek van een bevoegde administratieve autoriteit, of door de bevoegde douaneautoriteiten via een schikkingsprocedure, van gelijke werking.

(105)

Gezien de centrale rol van importeurs voor afstandsverkopen bij het organiseren van grote volumes invoer van geringe waarde, onder meer via onlineplatforms en websites, moet er een samenhangend, evenredig en afschrikkend kader van sancties worden uitgewerkt dat van toepassing is wanneer importeurs voor afstandsverkopen hun verplichtingen niet nakomen. Met name voor voortdurende en systematische niet-naleving van de douanewetgeving bij afstandsverkoop moeten de sancties afschrikkend werken en doeltreffend zijn. De omvang, het grensoverschrijdende bereik en de wijdverbreide gevolgen van systematische niet-naleving rechtvaardigen dat in deze verordening strenge minimum- en maximumbedragen voor geldboeten worden vastgelegd, op basis van de totale waarde van de goederen die in de Unie worden ingevoerd door de marktdeelnemer die niet aan de voorschriften voldoet, met behoud van de mogelijkheid voor de lidstaten om in hun nationale wetgeving in aanvullende sancties te voorzien. De harmonisatie van sancties voor systematische niet-naleving in de hele Unie heeft tot doel “grensshopping” door marktdeelnemers die zich bezighouden met afstandsverkoop te voorkomen. Marktdeelnemers die zich schuldig maken aan systematische niet-naleving moeten worden geclassificeerd als marktdeelnemers met een hoog risico en moeten elke status van betrouwbare handelaar en faciliterende maatregelen verliezen.

(106)

Indien de systematische niet-naleving voortduurt ondanks het opleggen van geleidelijk hogere geldboeten, moeten er verdere sancties worden opgelegd. Dit is noodzakelijk vanwege de voortdurende niet-naleving van de verplichtingen uit hoofde van deze verordening, die de integriteit van de douane-unie en de interne markt ondermijnt, oneerlijke concurrentievoordelen creëert voor marktdeelnemers die zich niet aan de regels houden, en mogelijk schadelijk is voor de consument. Bijgevolg moet er, mede ter vervulling van de missie van de douaneautoriteiten, een verdere laag van strenge sancties worden ingevoerd om elke vorm van dergelijke multisystematische niet-naleving te ontmoedigen. Naar aanleiding van dergelijk gedrag moeten de douaneautoriteiten het in het vrije verkeer brengen van alle door een marktdeelnemer in het kader van afstandsverkopen ingevoerde goederen kunnen opschorten. Daarnaast moeten de betrokken bevoegde autoriteiten, indien dit relevant is en wordt gerechtvaardigd door de aard van een dergelijke verdere systematische overtreding, de toegang tot de online-interface van de inbreukmakende marktdeelnemer, tijdelijk kunnen opschorten. Daartoe moet tijdige toezending van informatie over de overtreding aan de betrokken autoriteiten hen in staat stellen een volledig beeld van de situatie te krijgen en een gecoördineerde respons te waarborgen.

(107)

Om doeltreffende monitoring en een passende mate van transparantie mogelijk te maken, moeten de registers van alle niet-strafrechtelijke sancties die door de douaneautoriteiten van de lidstaten zijn opgelegd, in de EU-douanedatahub beschikbaar worden gesteld. In die registers moeten de aard van de overtreding en het bedrag van de opgelegde geldboete of de identificatie van andere toegepaste niet-strafrechtelijke sancties worden vermeld. Een dergelijk gecentraliseerd systeem moet de nodige gegevens verschaffen om handhavingspraktijken te beoordelen en potentiële marktverstoringen of “grensshopping”-praktijken van marktdeelnemers in kaart te brengen.

(108)

De Commissie moet de bepalingen van deze verordening inzake overtredingen en sancties evalueren om de goede werking en toepassing ervan te waarborgen en mogelijke versnippering van de interne markt of ontwijking van jurisdictie door marktdeelnemers te voorkomen. Een dergelijke evaluatie moet plaatsvinden na een beoordeling van de in de EU-douanedatahub geregistreerde sanctiegegevens, met name wanneer er risico’s op verschillen of verstoringen op de interne markt worden vastgesteld. Het is belangrijk te zorgen voor een gelijk speelveld en eventuele lacunes of inconsistenties in de regelgeving bij de toepassing van sancties weg te nemen.

(109)

Wanneer er een inbreuk op de douanewetgeving wordt gepleegd die onder de rechtsmacht van meer dan één lidstaat valt, moeten die lidstaten samenwerken. In dergelijke gevallen moeten de bevoegde autoriteiten van de lidstaten die bevoegd zijn voor dezelfde inbreuk op de douanewetgeving, samenwerken overeenkomstig het toepasselijke recht. De EU-douaneautoriteit moet die samenwerking kunnen ondersteunen en faciliteren.

(110)

De prestaties van de douane-unie moeten ten minste eenmaal per jaar worden geëvalueerd, zodat de Commissie, met de hulp van de lidstaten, de passende beleidslijnen kan uitzetten. De Commissie kan een niet-vertrouwelijke versie van het evaluatieverslag publiceren. Het verzamelen van informatie bij de douaneautoriteiten moet worden geformaliseerd en verdiept, aangezien uitgebreidere rapportage de benchmarking zou verbeteren en zou kunnen helpen om praktijken te homogeniseren en het effect van douanebeleidsbeslissingen te beoordelen. Het is daarom passend een rechtskader voor de evaluatie van de prestaties van de douane-unie in te voeren. Om een voldoende gedetailleerde analyse mogelijk te maken, moet de prestatiemeting van de douaneactiviteiten niet alleen op nationaal niveau plaatsvinden, maar ook op lokaal niveau.

(111)

De EU-douaneautoriteit moet de Commissie bij het evaluatieproces ondersteunen door de gegevens in de EU-douanedatahub te verzamelen en te analyseren, en in kaart te brengen hoe douaneactiviteiten en -operaties de verwezenlijking van de strategische doelstellingen en prioriteiten van de douane-unie ondersteunen en bijdragen aan de missie van de douaneautoriteiten. De EU-douaneautoriteit moet met name belangrijke trends, sterke en zwakke punten, lacunes en potentiële risico’s in kaart brengen en aanbevelingen voor verbetering aan de Commissie doen. In het kader van de samenwerking met rechtshandhavingsautoriteiten in het bijzonder moet de EU-douaneautoriteit vanuit operationeel oogpunt ook deelnemen aan strategische analyses en dreigingsbeoordelingen die op het niveau van de Unie worden verricht, met inbegrip van die welke door Europol en Frontex worden verricht.

(112)

Het toezicht op vertrouwde en gecontroleerde handelaren moet worden uitgeoefend door hun lidstaat van vestiging. In afwijking hiervan en onder voorbehoud van evaluatie moeten marktdeelnemers die geen vertrouwde en gecontroleerde handelaren zijn, onder het toezicht blijven staan van de douaneautoriteit van de lidstaat waar de goederen zich fysiek bevinden. Uiterlijk op 31 december 2031 moet de Commissie die twee toezichtmodellen evalueren, inclusief wat betreft de doeltreffendheid ervan voor het opsporen en voorkomen van fraude. Bij die evaluatie moet ook rekening worden gehouden met aspecten van indirecte belastingen. Op basis van die evaluatie moet de Commissie de bevoegdheid krijgen om bij gedelegeerde handeling te beslissen of de twee toezichtmodellen moeten worden voortgezet dan wel of in alle gevallen de douaneautoriteit die verantwoordelijk is voor de plaats van vestiging van de vertrouwde en gecontroleerde handelaar, de goederen moet vrijgeven. De plaats waar de douaneschuld ontstaat, moet ook worden bepaald in overeenstemming met de vaststelling van de verantwoordelijke douaneautoriteit.

(113)

Teneinde ervoor te zorgen dat de douaneregels van de Unie afgestemd blijven op de economische, sociale, politieke en technologische ontwikkelingen en op de behoeften van de marktdeelnemers en de douanediensten, moet aan de Commissie de bevoegdheid worden overgedragen om overeenkomstig artikel 290 VWEU handelingen vast te stellen ten aanzien van:

(114)

Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden voor de vaststelling van gedelegeerde handelingen tot passende raadplegingen overgaat, onder meer op deskundigenniveau, met inbegrip van de Trade Contact Group, en dat die raadplegingen gebeuren overeenkomstig de beginselen die zijn vastgelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven (28).

(115)

Om eenvormige voorwaarden te waarborgen voor de uitvoering van deze verordening, moeten aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend om:

Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend overeenkomstig Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad (29).

(116)

De raadplegingsprocedure moet worden gebruikt voor de vaststelling van:

(117)

In naar behoren gemotiveerde gevallen, wanneer dwingende redenen van urgentie zulks vereisen, moet de Commissie onmiddellijk toepasselijke uitvoeringshandelingen vaststellen met betrekking tot:

(118)

Overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel is het voor het verwezenlijken van de fundamentele doelstellingen dat de douane-unie doeltreffend kan functioneren en dat aan het gemeenschappelijke handelsbeleid uitvoering wordt gegeven, noodzakelijk en passend de regels en procedures vast te stellen voor goederen die het douanegebied van de Unie worden binnengebracht of verlaten. Deze verordening gaat overeenkomstig artikel 5, lid 4, van het Verdrag betreffende de Europese Unie niet verder dan nodig is om de beoogde doelstellingen te verwezenlijken.

(119)

Vanaf 1 maart 2031 moeten marktdeelnemers op vrijwillige basis gebruik kunnen maken van de capaciteit van de EU-douanedatahub. Uiterlijk op 1 maart 2034 moet de EU-douanedatahub volledig zijn ontwikkeld en moeten alle marktdeelnemers er gebruik van maken.

(120)

Deze verordening moet binnen een ambitieus tijdschema, maar wel geleidelijk, worden toegepast. Bijgevolg moeten de bepalingen van deze verordening waarbij aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden en gedelegeerde bevoegdheden worden toegekend, van toepassing zijn zodra deze verordening in werking treedt, zodat de Commissie de bestaande gedelegeerde en uitvoeringshandelingen kan herzien en waar passend nieuwe gedelegeerde en uitvoeringshandelingen kan vaststellen op basis van de nieuwe bevoegdheidsdelegaties en -toekenningen zodra deze verordening in werking is getreden. Om de lidstaten en de marktdeelnemers in staat te stellen zich aan die nieuwe regels aan te passen, moet daarentegen de overgrote meerderheid van de bepalingen van deze verordening pas van toepassing zijn vanaf twaalf maanden na de inwerkingtreding ervan. Dit omvat de intrekking van het huidige douanewetboek van de Unie, dat pas na die aanpassingsperiode van twaalf maanden van kracht moet worden. Tot slot moeten de bepalingen met betrekking tot afstandsverkopen en de EU-douaneautoriteit, met uitzondering van de bepalingen betreffende de juridische status van de EU-douaneautoriteit en de start van haar activiteiten, van toepassing zijn vanaf 1 juli 2028.

(121)

De Commissie moet alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat de gedelegeerde en uitvoeringshandelingen waarin deze verordening voorziet, ruim voor de toepassingsdatum van de desbetreffende bepalingen in deze verordening in werking treden, zodat de lidstaten deze tijdig ten uitvoer kunnen leggen.

(122)

Overeenkomstig artikel 42, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1725 is de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming geraadpleegd, en op 11 juli 2023 heeft hij een advies uitgebracht,