(1)

Il-korruzzjoni għadha problema sinifikanti fil-livell tal-Unjoni, li thedded l-istabbiltà u s-sigurtà tas-soċjetajiet, inkluż billi tippermetti l-kriminalità organizzata u kriminalità serja oħra. Il-korruzzjoni ddgħajjef l-istituzzjonijiet demokratiċi u l-valuri universali li fuqhom hija msejsa l-Unjoni, b’mod partikolari l-istat tad-dritt, id-demokrazija, l-ugwaljanza u l-protezzjoni tad-drittijiet fundamentali. Hija tipperikola l-iżvilupp, il-prosperità u s-sostenibbiltà u l-inklużività tal-ekonomiji tagħna. Il-ġlieda kontra l-korruzzjoni hija essenzjali għat-tisħiħ tal-kwalità tad-demokrazija u għat-twettiq sħiħ tal-istat tad-dritt. Sabiex tiġi evitata u miġġielda b’mod effettiv il-korruzzjoni, huwa meħtieġ approċċ komprensiv u multidixxiplinari. L-għan ta’ din id-Direttiva huwa li tindirizza l-korruzzjoni permezz tad-dritt kriminali, u b’hekk tippermetti kooperazzjoni transfruntiera aħjar bejn l-awtoritajiet kompetenti.

(2)

Id-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2003/568/ĠAI (4) tistabbilixxi rekwiżiti dwar il-kriminalizzazzjoni tal-korruzzjoni fir-rigward tas-settur privat. Il-Konvenzjoni mfassla abbażi tal-Artikolu K.3(2)(c) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea dwar il-ġlieda kontra l-korruzzjoni li tinvolvi uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej jew uffiċjali tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea (5) (il-“Konvenzjoni dwar il-ġlieda kontra l-korruzzjoni li tinvolvi uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej jew uffiċjali tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea”) tindirizza ċerti atti ta’ korruzzjoni li jinvolvu uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej jew uffiċjali tal-Istati Membri b’mod ġenerali. Madankollu, dawk l-istrumenti ma humiex komprensivi biżżejjed, u l-kriminalizzazzjoni attwali tal-korruzzjoni tvarja bejn l-Istati Membri, u dan ixekkel rispons koerenti u effettiv madwar l-Unjoni. Tfaċċaw ukoll lakuni fl-infurzar u ostakli fil-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti ta’ Stati Membri differenti. Din id-Direttiva għandha l-għan li temenda u tespandi d-dispożizzjonijiet ta’ dawk l-istrumenti. Peress li l-emendi li għandhom isiru huma ta’ għadd u natura sostanzjali, jenħtieġ li ż-żewġ strumenti, fl-interess taċ-ċarezza, jiġu sostitwiti fl-intier tagħhom fir-rigward tal-Istati Membri marbuta b’din id-Direttiva.

(3)

Jenħtieġ li l-qafas legali eżistenti jiġi aġġornat u msaħħaħ biex jiffaċilita ġlieda effettiva kontra l-korruzzjoni madwar l-Unjoni. Din id-Direttiva għandha l-għan li tikkriminalizza r-reati ta’ korruzzjoni meta jitwettqu intenzjonalment. L-intenzjoni u l-għarfien jistgħu jiġu dedotti minn ċirkostanzi oġġettivi u fattwali. Billi din id-Direttiva tipprevedi regoli minimi, l-Istati Membri jibqgħu liberi li jadottaw jew iżommu regoli aktar stretti rigward reati ta’ korruzzjoni. Din id-Direttiva tibni fuq il-qafas legali eżistenti u jenħtieġ li ma tiġix interpretata bħala li għandha l-għan li ddgħajjef ir-regoli nazzjonali attwali kontra l-korruzzjoni.

(4)

Il-korruzzjoni hija fenomenu tranżnazzjonali li jaffettwa s-soċjetajiet u l-ekonomiji kollha. Jenħtieġ li l-miżuri adottati fil-livell nazzjonali jew tal-Unjoni jirrikonoxxu dik id-dimensjoni internazzjonali. Għalhekk jenħtieġ li l-azzjoni tal-Unjoni tqis il-ħidma tal-Grupp ta’ Stati kontra l-Korruzzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa (GRECO), tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) u tal-Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti kontra d-Droga u l-Kriminalità (UNODC).

(5)

Manifestazzjonijiet differenti ta’ korruzzjoni jeħtieġu approċċ ikkoordinat u armonizzat fost l-Istati Membri biex jindirizzaw il-kawżi fundamentali u l-konsegwenzi tagħha b’mod effettiv. Sabiex il-korruzzjoni tiġi indirizzata b’mod effettiv, huma meħtieġa mekkaniżmi kemm preventivi kif ukoll repressivi. L-Istati Membri huma mħeġġa jieħdu firxa wiesgħa ta’ miżuri preventivi, leġiżlattivi u kooperattivi bħala parti mill-ġlieda kontra l-korruzzjoni. Filwaqt li l-korruzzjoni hija qabelxejn reat kriminali u reati speċifiċi ta’ korruzzjoni u reati relatati mal-korruzzjoni huma definiti fil-liġi nazzjonali u dak internazzjonali, in-nuqqasijiet fl-integrità, il-kunflitti ta’ interess mhux żvelati jew il-ksur serju tar-regoli tal-integrità jistgħu jirriżultaw f’reati ta’ korruzzjoni jekk ma jiġux indirizzati. Il-prevenzjoni tal-korruzzjoni timmitiga l-ħtieġa ta’ repressjoni kriminali u għandha benefiċċji aktar wiesgħa fil-promozzjoni tal-fiduċja pubblika u fil-ġestjoni tal-imġiba tal-uffiċjali pubbliċi. Approċċi effettivi kontra l-korruzzjoni fl-Istati Membri kollha jenħtieġ li jibnu fuq miżuri biex jissaħħu t-trasparenza u l-integrità, inkluż permezz ta’ regolamentazzjoni f’oqsma bħall-kunflitt ta’ interess, il-lobbjar u r-revolving doors. Jenħtieġ li l-korpi pubbliċi jfittxu l-ogħla standards ta’ integrità, trasparenza u ħelsien minn influwenza indebita bħala parti importanti mill-indirizzar tal-korruzzjoni b’mod aktar wiesa’. Servizz pubbliku b’persunal ta’ livell għoli ta’ ħiliet u ta’ integrità huwa pilastru fundamentali għal Stati Membri effiċjenti, trasparenti u effettivi li jimmiraw li jeqirdu l-korruzzjoni b’mod effettiv. It-tisħiħ tat-trasparenza, l-effiċjenza u l-użu ta’ kriterji oġġettivi fir-reklutaġġ u l-promozzjoni ta’ uffiċjali pubbliċi jistgħu jgħinu biex jinkiseb ir-reklutaġġ ta’ persunal bħal dan. Peress li s-settur privat ukoll jaqdi rwol ewlieni fil-prevenzjoni u l-identifikazzjoni tal-korruzzjoni, l-Istati Membri jistgħu jinkoraġġixxu l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ mekkaniżmi ta’ konformità robusti u effettivi f’kumpaniji privati. Sabiex jiġi żgurat approċċ komuni rigward l-effettività ta’ tali mekkaniżmi ta’ konformità, li jistgħu jinkludu mappa tar-riskju, kodiċi ta’ kondotta, evalwazzjoni minn parti terza, u kontroll u awditu intern, l-Istati Membri jistgħu jikkooperaw fl-iżvilupp ta’ linji gwida komuni.

(6)

Filwaqt li din id-Direttiva tirrispetta bis-sħiħ id-dispożizzjonijiet rilevanti kollha tal-kostituzzjonijiet, il-prinċipji kostituzzjonali u l-liġijiet nazzjonali, huwa enfasizzat li l-protezzjoni mhux mistħoqqa mogħtija lil individwi – b’mod partikolari dawk li jokkupaw kariga pubblika – mill-obbligu ta’ rendikont għal reati ta’ korruzzjoni tista’ ddgħajjef il-fiduċja pubblika b’mod inkompatibbli mal-objettivi ta’ din id-Direttiva.

(7)

Mingħajr preġudizzju għall-awtonomija istituzzjonali u amministrattiva tagħhom, jenħtieġ li l-Istati Membri jkollhom korpi jew unitajiet organizzazzjonali inkarigati mill-prevenzjoni u r-repressjoni tal-korruzzjoni. L-Istati Membri mhumiex obbligati, skont din id-Direttiva, joħolqu korpi jew unitajiet organizzazzjonali ġodda, bħall-qrati jew tribunali speċjalizzati, u jistgħu jiddeċiedu li jinkarigaw lill-istess korp jew unità organizzazzjonali b’funzjonijiet kemm preventivi kif ukoll repressivi kif ukoll b’kompiti relatati ma’ reati kriminali oħra, bħall-kriminalità organizzata. F’konformità mal-prinċipju tal-awtonomija tal-Istati Membri, tali korpi jew unitajiet mhux neċessarjament jeħtieġu li jkunu korpi ċentrali jew unitajiet organizzazzjonali. B’rispett sħiħ tal-awtonomija istituzzjonali u amministrattiva tal-Istati Membri, meta tali korpi kontra l-korruzzjoni jkollhom is-setgħa li jieħdu deċiżjonijiet dwar każijiet miġjuba għall-attenzjoni tagħhom jew identifikati minnhom, jew jagħtu kwalunkwe rakkomandazzjoni li jqisu meħtieġa, jenħtieġ li joperaw mingħajr interferenza żejda jew influwenza indebita ta’ oħrajn, u b’hekk ikunu mħarsa minn interventi jew pressjoni esterni żejda. Sabiex jiġi żgurat li tali korpi jew unitajiet organizzazzjonali joperaw b’mod effettiv, jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li r-riżorsi u s-setgħat allokati lil tali korpi jew unitajiet organizzazzjonali jkunu proporzjonati mal-amministrazzjoni tajba tal-kompiti tagħhom u jippermettu għarfien speċjalizzat dwar il-prevenzjoni u r-repressjoni tal-korruzzjoni.

(8)

Sabiex iċ-ċittadini jkunu ssensibilizzati aktar dwar l-ambitu, il-karatteristiċi u l-effetti tal-korruzzjoni, jenħtieġ li jkun possibbli li jittieħdu diversi miżuri, inkluż f’kooperazzjoni mal-partijiet ikkonċernati rilevanti bħas-soċjetà ċivili, id-dinja akkademika u l-media. Tali miżuri jistgħu jinkludu, pereżempju, sorsi ddedikati ta’ informazzjoni, kompilazzjonijiet ta’ pubblikazzjonijiet u regolamentazzjoni rilevanti, u kampanji ta’ sensibilizzazzjoni u seminars miftuħa għall-pubbliku u b’lingwa aċċessibbli.

(9)

L-Unjoni hija parti għall-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti Kontra l-Korruzzjoni (UNCAC), li hija l-aktar strument legali internazzjonali komprensiv għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni, li jikkombina miżuri għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni. Din tirrikjedi li l-partijiet għall-Konvenzjoni jieħdu miżuri leġiżlattivi u miżuri oħra biex jistabbilixxu reati kriminali rigward it-tixħim, il-miżapproprjazzjoni u l-ħasil tal-flus u jikkunsidraw li jieħdu miżuri leġiżlattivi jew miżuri oħra biex jikkriminalizzaw atti addizzjonali, bħall-abbuż tal-uffiċċju, l-eżerċitar ta’ influwenza u l-arrikkiment illeċitu. F’konformità mal-impenji li jinsabu fid-dikjarazzjoni politika adottata fis-sessjoni speċjali tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti tal-2021 kontra l-korruzzjoni bl-isem “Our common commitment to effectively addressing challenges and implementing measures to prevent and combat corruption and strengthen international cooperation” (L-impenn komuni tagħna li nindirizzaw b’mod effettiv l-isfidi u nimplimentaw miżuri biex nipprevjenu u niġġieldu l-korruzzjoni u nsaħħu l-kooperazzjoni internazzjonali), jenħtieġ li l-Unjoni, sa fejn ikun possibbli, tmur lil hinn mir-rekwiżiti minimi tal-UNCAC u tistabbilixxi miżuri addizzjonali għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni. Din id-Direttiva tibbaża fuq l-osservazzjonijiet u l-aħjar prattiki li joħorġu mill-Mekkaniżmu għar-Rieżami tal-Implimentazzjoni tal-UNCAC.

(10)

B’kont meħud tal-evoluzzjoni tat-theddid ta’ korruzzjoni, l-obbligi legali tal-Unjoni u l-Istati Membri skont id-dritt internazzjonali, u l-iżvilupp ta’ oqfsa legali nazzjonali, jenħtieġ li d-definizzjoni ta’ reati ta’ korruzzjoni tiġi approssimata aktar fl-Istati Membri kollha sabiex tkopri l-imġiba korrotta b’mod aktar komprensiv.

(11)

Biex tiġi evitata l-impunità għar-reati ta’ korruzzjoni fis-settur pubbliku, il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-Direttiva jenħtieġ li jiġi definit sewwa. L-ewwel nett, jenħtieġ li l-kunċett ta’ uffiċjal pubbliku jkopri wkoll persuni li jaħdmu f’organizzazzjonijiet internazzjonali, inkluż l-istituzzjonijiet, l-aġenziji u l-korpi tal-Unjoni u fil-qrati internazzjonali. It-tieni, billi ħafna entitajiet jew persuni jeżerċitaw funzjonijiet pubbliċi mingħajr ma jkollhom kariga formali, jenħtieġ li l-kunċett ta’ uffiċjal pubbliku jkopri l-uffiċjali rilevanti kollha, kemm jekk maħtura, eletti jew impjegati abbażi ta’ kuntratt, li jkollhom kariga amministrattiva jew ġudizzjarja formali, kif ukoll il-persuni kollha li jipprovdu servizz pubbliku, li jkunu ngħataw awtorità pubblika jew li jkunu soġġetti għall-kontroll jew għas-superviżjoni ta’ awtoritajiet pubbliċi fir-rigward tat-twettiq ta’ tali funzjoni ta’ servizz pubbliku, anki jekk ma jkollhomx kariga formali. Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, jenħtieġ li d-definizzjoni ta’ uffiċjal pubbliku tkopri wkoll persuni li jaqdu funzjonijiet ta’ servizz pubbliku f’intrapriżi tal-Istat u f’dawk ikkontrollati mill-Istat, kif ukoll f’fondazzjonijiet ta’ ġestjoni tal-assi u f’kumpaniji privati li jwettqu funzjonijiet ta’ servizz pubbliku u fil-persuni ġuridiċi stabbiliti jew miżmuma minnhom. Għall-finijiet ta’ din id-Direttiva, jenħtieġ li kwalunkwe persuna li jkollha kariga leġiżlattiva fil-livell nazzjonali, reġjonali jew lokali tiġi assimilata ma’ uffiċjal nazzjonali f’konformità mal-liġi nazzjonali.

(12)

Jenħtieġ li l-uffiċjali ta’ livell għoli jinftiehmu bħala persuni li jeżerċitaw funzjonijiet eżekuttivi, amministrattivi, leġiżlattivi jew ġudizzjarji ewlenin. Tali funzjonijiet jistgħu jinkludu l-parteċipazzjoni b’mod attiv fl-iżvilupp jew fl-eżekuzzjoni ta’ funzjonijiet governattivi, id-determinazzjoni u l-implimentazzjoni ta’ politiki, l-infurzar tal-liġijiet, il-proposta jew l-implimentazzjoni ta’ leġiżlazzjoni, l-adozzjoni u l-implimentazzjoni ta’ digrieti amministrattivi jew normattivi, it-teħid ta’ deċiżjonijiet dwar in-nefqa tal-gvern u t-teħid ta’ deċiżjonijiet dwar il-ħatra ta’ individwi għal funzjonijiet eżekuttivi, amministrattivi, leġiżlattivi jew eżekuttivi ġudizzjarji ewlenin, kif ukoll id-deċiżjonijiet f’kawżi tal-qorti. L-uffiċjali ta’ livell għoli jistgħu jinkludu uffiċjali nazzjonali bħall-kapijiet tal-gvern ċentrali u reġjonali, il-membri tal-gvern ċentrali u reġjonali, il-viċi Ministri, is-segretarji tal-istat, il-konsulenti politiċi ewlenin, il-kapijiet u l-membri tal-uffiċċju jew tal-kabinett privat ta’ Ministru meta dawn ikunu ġew stabbiliti, kif ukoll il-membri tal-kmamar parlamentari, il-membri tal-qrati kostituzzjonali u dawk supremi, il-prosekutur ġenerali, u l-membri tal-istituzzjonijiet supremi tal-awditu, kif ukoll il-membri tal-Kulleġġ tal-Kummissarji tal-Kummissjoni Ewropea u l-Parlament Ewropew.

(13)

Huwa meħtieġ li jissaħħaħ il-qafas legali għall-ġlieda kontra t-tixħim u li jiġi żgurat li l-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi u tal-prosekuzzjoni jkunu mgħammra b’għodod effettivi u proporzjonati. Fil-kuntest tat-tixħim tal-uffiċjali pubbliċi, tista’ ssir distinzjoni bejn żewġ tipi ta’ tixħim. It-tixħim attiv fis-settur pubbliku jseħħ meta persuna twiegħed, toffri jew tagħti vantaġġ indebitu ta’ kwalunkwe tip sabiex tinfluwenza uffiċjal pubbliku. It-tixħim passiv fis-settur pubbliku jseħħ meta l-uffiċjal pubbliku jitlob jew jirċievi tali vantaġġi indebiti, jew jaċċetta l-offerta jew il-wegħda tagħhom sabiex jaġixxi jew joqgħod lura milli jaġixxi b’ċertu mod. Il-vantaġġi jistgħu jkunu tanġibbli jew intanġibbli, u pekunarji jew mhux pekunarji. Vantaġġ ma jitqiesx indebitu meta, pereżempju, ikun permess mil-liġi jew minn regoli amministrattivi jew f’każijiet ta’ rigali żgħar jew rigali ta’ valur baxx ħafna. Jenħtieġ li din id-Direttiva tistabbilixxi wkoll regoli minimi dwar it-tixħim u forom oħra ta’ korruzzjoni fis-settur privat fejn il-vittmi immedjati jinkludu kumpaniji affettwati inġustament u fejn il-kompetizzjoni ħielsa tista’ tonqos b’kull tixħim. Ir-reat ta’ tixħim fis-settur pubbliku huwa msejjes fuq ir-reati ta’ korruzzjoni passiva u attiva definiti fl-Artikoli 2 u 3 tal-Konvenzjoni dwar il-ġlieda kontra l-korruzzjoni li tinvolvi uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej jew uffiċjali tal-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea u jenħtieġ li ma jiġix interpretat jew applikat b’mod li jkun aktar klementi minn dawk id-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni.

(14)

Imġiba minn diretturi jew ħaddiema ta’ entitajiet tas-settur privat li tikser id-dmirijiet professjonali matul attivitajiet ekonomiċi, finanzjarji jew kummerċjali tista’ tkun ta’ detriment għall-interessi ta’ kumpanija tas-settur privat, u tista’ wkoll tfixkel il-kompetizzjoni fir-rigward tax-xiri ta’ oġġetti jew servizzi kummerċjali għad-detriment kemm ta’ kompetituri potenzjali kif ukoll tal-pubbliku ġenerali. Il-kriminalizzazzjoni tat-tixħim fis-settur privat għandha l-għan li tiskoraġġixxi ż-żewġ tipi ta’ ħsara. Jenħtieġ li tikkontribwixxi għall-prevenzjoni tal-interferenza minn partijiet terzi fil-kondotta ġusta tan-negozju billi jwiegħdu, joffru jew jagħtu kwalunkwe vantaġġ indebitu lid-diretturi jew lill-ħaddiema ta’ entitajiet tas-settur privat biex dawn jaġixxu jew joqogħdu lura milli jaġixxu, bi ksur ta’ dmirijiethom (tixħim attiv fis-settur privat). Jenħtieġ li r-reat ikopri wkoll lid-diretturi u lill-ħaddiema ta’ entitajiet tas-settur privat milli jitolbu jew jirċievu kwalunkwe vantaġġ indebitu, jew milli jaċċettaw l-offerta jew il-wegħda ta’ offerta, biex jaġixxu jew joqogħdu lura milli jaġixxu, bi ksur ta’ dmirijiethom (tixħim passiv fis-settur privat).

(15)

Sabiex jiġi żgurat li l-uffiċjali pubbliċi, intenzjonalment, ma jikkawżax ħsara lill-interessi finanzjarji tal-entità pubblika jew privata kkonċernata bl-użu ta’ fondi għal finijiet oħra għajr dawk li kienu maħsuba għalihom, jenħtieġ li jiġu stabbiliti regoli dwar ir-reat ta’ miżapproprjazzjoni minn uffiċjali pubbliċi ta’ proprjetà li l-ġestjoni tagħha tkun fdata lilhom. Sabiex il-miżapproprjazzjoni tikkostitwixxi reat kriminali, jenħtieġ li din twassal għal vantaġġ għall-uffiċjal pubbliku jew għal parti terza jew għal dannu għall-interessi finanzjarji tal-entità pubblika jew privata kkonċernata. Sabiex jittieħed approċċ komprensiv għall-ġlieda kontra l-korruzzjoni, l-Istati Membri huma mħeġġa wkoll jikkriminalizzaw il-miżapproprjazzjoni fis-settur privat. Jenħtieġ li l-Istati Membri ma jiddefinux ir-reat bħala li jirrikjedi kemm l-istabbiliment tad-dannu kif ukoll tal-vantaġġ.

(16)

L-influwenza eżerċitata fuq dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet pubbliċi bil-ħsieb li jinkiseb vantaġġ indebitu tista’ tfixkel serjament il-funzjonament tajjeb tal-amministrazzjonijiet pubbliċi. Sabiex dan jiġi indirizzat b’mod adegwat, jenħtieġ li l-elementi kostitwenti tar-reat tal-eżerċitar ta’ influwenza jkopru żewġ sitwazzjonijiet differenti, meta r-reat jitwettaq intenzjonalment. L-ewwel nett, jenħtieġ li r-reat ikopri l-wegħda, l-offerta jew l-għoti ta’ kwalunkwe vantaġġ indebitu bil-għan li tiġi eżerċitata influwenza illeċita bil-ħsieb li jinkiseb vantaġġ indebitu minn uffiċjal pubbliku. It-tieni, jenħtieġ li r-reat ikopri wkoll it-talba jew l-irċevuta ta’ kwalunkwe vantaġġ indebitu, jew l-aċċettazzjoni ta’ offerta jew ta’ wegħda ta’ offerta, sabiex tiġi eżerċitata influwenza indebita bil-ħsieb li jinkiseb vantaġġ indebitu minn uffiċjal pubbliku. Tali mġiba jenħtieġ li tikkostitwixxi reat kriminali irrispettivament minn jekk l-influwenza kinitx allegata jew reali u minn jekk l-influwenza ġietx eżerċitata u minn jekk l-influwenza wasslitx għar-riżultat maħsub jew le. Jenħtieġ li r-reat ma jkoprix l-eżerċizzju leġittimu ta’ forom rikonoxxuti ta’ rappreżentanza tal-interessi jew legali li jistgħu jfittxu li jinfluwenzaw b’mod leġittimu t-teħid ta’ deċiżjonijiet pubbliċi iżda ma jinvolvux skambju indebitu ta’ vantaġġi. Tali forom ta’ rappreżentanza tal-interessi, bħad-difiża ta’ interessi, spiss jitwettqu f’ambjent regolat preċiżament biex in-nuqqas ta’ trasparenza ma jkunx jista’ jwassalhom biex isiru opportunitajiet għall-korruzzjoni. Regoli addizzjonali fis-seħħ li jiffunzjonaw tajjeb dwar id-divulgazzjoni ta’ kunflitti ta’ interess, dwar ir-“revolving doors” jew dwar il-finanzjament tal-partiti politiċi, ukoll jistgħu jgħinu biex jiġu evitati l-ambigwitajiet u tiġi evitata l-influwenza indebita. Għall-finijiet tar-reat tal-eżerċitar ta’ influwenza, il-vantaġġ indebitu minħabba influwenza mhux xierqa jinkludi r-remunerazzjoni għal dawk il-forom ta’ rappreżentanza fejn tali attivitajiet jitwettqu b’mod li jissodisfa l-elementi l-oħra tar-reat, inkluż minħabba ksur rilevanti tar-regoli applikabbli.

(17)

L-eżerċizzju illegali ta’ funzjonijiet pubbliċi jġorr ir-riskju li jdgħajjef il-fiduċja pubblika, l-istat tad-dritt u l-ġustizzja ekonomika u jista’ jikkawża ħsara serja lill-interess pubbliku. Sabiex tiġi evitata tali ħsara, jenħtieġ li l-Istati Membri jidentifikaw ksur serju tal-liġi, kemm jekk ikunu azzjonijiet jew ommissjonijiet, jew it-tnejn li huma. Ksur serju bħal dan jista’ jinkludi pereżempju l-ksur ta’ dispożizzjonijiet leġiżlattivi jew regolatorji mfassla biex jiggarantixxu l-aċċess liberu u kuntratti b’kundizzjonijiet ugwali għall-kandidati, jew l-applikazzjoni ħażina tal-liġi minn imħallfin jew arbitri kif jaqblilhom. Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jillimitaw l-applikazzjoni tar-reat tal-eżerċizzju illegali ta’ funzjonijiet pubbliċi għal ċerti kategoriji ta’ uffiċjali pubbliċi. Waqt l-identifikazzjoni tal-ksur serju rilevanti tal-liġi, l-Istati Membri jistgħu jqisu kwistjonijiet li jinkludu jekk imġiba twettqitx sabiex jinkiseb vantaġġ indebitu għall-uffiċjal inkwistjoni jew għal parti terza jew jekk twettqitx sabiex tikkawża dannu għad-drittijiet jew għall-interessi leġittimi ta’ persuna.

(18)

It-tfixkil tal-ġustizzja huwa reat kriminali mwettaq b’appoġġ għall-korruzzjoni, fost reati oħra. Dan huwa rikonoxxut fid-dritt kriminali tal-Istati Membri. Għalhekk huwa meħtieġ li jiġi kriminalizzat it-tfixkil tal-ġustizzja, li jinvolvi l-eżerċizzju ta’ forza fiżika, theddid jew intimidazzjoni, jew it-tħajjir ta’ xhieda jew evidenza falza. Jenħtieġ li azzjonijiet li l-għan tagħhom ikun li jinterferixxu fl-għoti ta’ xhieda jew fil-produzzjoni tal-evidenza, jew fl-eżerċizzju tal-kompiti uffiċjali minn uffiċjali ġudizzjarji jew tal-infurzar tal-liġi, ikunu wkoll fl-ambitu ta’ dan ir-reat. F’konformità mal-UNCAC, din id-Direttiva tapplika biss għat-tfixkil tal-ġustizzja fi proċedimenti marbuta ma’ reat ta’ korruzzjoni. Meta jittrasponu din id-Direttiva, jenħtieġ li l-Istati Membri ma jkunux obbligati jistabbilixxu reat speċifiku ta’ tfixkil tal-ġustizzja relatat ma’ reati ta’ korruzzjoni, kif stabbilit fil-Kapitolu II ta’ din id-Direttiva, jekk fil-liġi nazzjonali tagħhom ikun hemm dispożizzjoni ġenerali li tikkriminalizza t-tfixkil tal-ġustizzja, applikabbli għar-reati kollha, inkluż il-korruzzjoni. L-Istati Membri jibqgħu liberi li jikkriminalizzaw tali mġiba permezz ta’ diversi reati kriminali fil-livell nazzjonali.

(19)

Il-korruzzjoni hija xprunata mit-tfittxija ta’ vantaġġi ekonomiċi u oħrajn mhux mistħoqqa. Sabiex jitnaqqas l-inċentiv għall-individwi u għall-organizzazzjonijiet kriminali li jwettqu atti kriminali ġodda u biex l-individwi jiġu skoraġġuti milli jaċċettaw li jsiru sidien foloz ta’ proprjetà, jenħtieġ li r-reati ta’ arrikkiment permezz tal-korruzzjoni jiġu kriminalizzati. Dan, min-naħa tiegħu, jenħtieġ li jikkomplika l-ħabi ta’ proprjetà akkwistata b’mod illeċitu u jnaqqas it-tixrid tal-korruzzjoni kif ukoll il-ħsara li ssir lis-soċjetà. It-trasparenza tgħin lill-awtoritajiet kompetenti jidentifikaw arrikkiment illeċitu possibbli. Pereżempju, f’ġuriżdizzjonijiet fejn l-uffiċjali pubbliċi huma meħtieġa jiddikjaraw l-assi tagħhom f’intervalli regolari, inkluż meta jibdew u jlestu dmirijiethom, l-awtoritajiet jistgħu jivvalutaw jekk l-assi ddikjarati jikkorrispondux mal-introjtu ddikjarat.

(20)

Jenħtieġ li l-Istati Membri jadottaw miżuri biex jiddefinixxu bħala reat kriminali punibbli l-ħabi intenzjonali jew it-travestiment tan-natura vera ta’ proprjetà, is-sors tagħha, il-post fejn tinsab, id-disponibbiltà tagħha, il-movimenti tagħha, id-drittijiet marbuta tagħha, jew is-sjieda tagħha, meta jkun magħruf li tali proprjetà tkun derivata mit-twettiq tar-reati tat-tixħim fis-settur pubbliku jew privat, il-miżapproprjazzjoni, l-eżerċitar ta’ influwenza, it-tfixkil tal-ġustizzja, jew l-inċitament, l-għajnuna u l-kompliċità, u l-attentat, kif jinsab f’din id-Direttiva.

(21)

Il-finanzjament politiku illegali jista’ jkun mezz li jwassal lil dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet biex jieħdu deċiżjonijiet li jistgħu jkunu fl-interess tal-finanzjatur. Jenħtieġ li l-Istati Membri jikkunsidraw li jieħdu azzjoni xierqa kontra tipi ta’ finanzjament politiku illegali f’konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità, u r-regoli dwar l-obbligu ta’ rendikont u t-trasparenza fil-livell tal-Unjoni u dak nazzjonali, b’rispett sħiħ tal-libertajiet fundamentali tas-suq intern u d-drittijiet elettorali taċ-ċittadini tal-Unjoni. Filwaqt li mhuwiex regolat minn din id-Direttiva, l-Istati Membri jistgħu jikkunsidraw li jikkriminalizzaw tali finanzjament politiku illegali fejn jirrappreżenta theddida għad-demokrazija tal-Istati Membri u tal-Unjoni.

(22)

Ir-reat kriminali ta’ arrikkiment mir-reati ta’ korruzzjoni jenħtieġ li jkopri l-imġiba ta’ uffiċjal pubbliku li jakkwista, jippossjedi jew juża proprjetà li l-uffiċjal pubbliku jaf li tkun derivata minn reati ta’ korruzzjoni mwettqa minn uffiċjal pubbliku ieħor. Ir-reati ta’ arrikkiment minn reati ta’ korruzzjoni u l-ħabi huma mingħajr preġudizzju għad-Direttiva (UE) 2018/1673 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (6) u b’mod partikolari l-Artikolu 3(5) u l-premessa 11 dwar l-“awtoriċiklaġġ” tagħha, fejn applikabbli. Jenħtieġ li waqt il-kunsiderazzjoni ta’ jekk proprjetà tkunx derivata minn kwalunkwe tip ta’ involviment kriminali f’reat ta’ korruzzjoni u jekk il-persuna kinitx taf bih, jitqiesu ċ-ċirkostanzi speċifiċi tal-każ, bħall-fatt li l-valur tal-proprjetà jkun sproporzjonat għall-introjtu legali tal-persuna akkużata u li l-attività kriminali u l-akkwiżizzjoni tal-proprjetà jkunu seħħew fl-istess perjodu ta’ żmien. Jenħtieġ li ma jkunx meħtieġ li jiġi stabbilit l-għarfien tal-elementi fattwali kollha jew taċ-ċirkostanzi kollha relatati mal-involviment kriminali, inkluż l-identità tat-trasgressur. Barra minn hekk, ir-rikavat miksub minn reati ta’ korruzzjoni jistgħu jiġu kkonfiskati abbażi tad-Direttiva (UE) 2024/1260 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (7). Dik id-Direttiva tinkludi wkoll dispożizzjonijiet dwar tipi oħra ta’ konfiska inkluż, taħt ċerti kundizzjonijiet, il-konfiska tar-rikavat, jew proprjetà oħra li l-valur tagħha jikkorrispondi għar-rikavat, li ġew ittrasferiti minn persuna suspettata jew akkużata lil partijiet terzi, jew li ġew akkwistati minn partijiet terzi mingħand persuna suspettata jew akkużata, meta l-partijiet terzi rilevanti kienu jafu jew messhom kienu jafu li l-għan tat-trasferiment jew tal-akkwist kien li tiġi evitata l-konfiska.

(23)

Sabiex jiskoraġġixxu l-korruzzjoni fl-Unjoni kollha, jenħtieġ li l-Istati Membri jistabbilixxu tipi u livelli minimi ta’ pieni kriminali u mhux kriminali għar-reati kriminali definiti f’din id-Direttiva. Jenħtieġ li l-livelli massimi ta’ priġunerija u ta’ pieni oħra jkunu għolja biżżejjed biex jiskoraġġixxu lit-trasgressur possibbli u biex jirriflettu l-ħsara tal-korruzzjoni. Fl-istess ħin, jenħtieġ li dawk il-livelli jkunu proporzjonati għall-gravità ta’ kull reat ta’ korruzzjoni u jkunu konsistenti mal-livelli ta’ pieni kriminali stabbiliti fid-dritt tal-Unjoni u dak nazzjonali. Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-pieni jiġu infurzati sal-punt meħtieġ sabiex jiskoraġġixxu t-twettiq ta’ dawk ir-reati. Jekk il-liġi nazzjonali tistabbilixxi l-eventwalità ta’ sentenzi sospiżi jew kundizzjonali, ħelsien bikri, liberazzjoni taħt kundizzjoni jew maħfra tal-persuni misjuba ħatja ta’ kwalunkwe wieħed mir-reati msemmija f’din id-Direttiva, jenħtieġ li l-awtoritajiet ikunu jistgħu jqisu l-gravità tar-reati kriminali kkonċernati fost fatturi oħra.

(24)

Jenħtieġ li din id-Direttiva ma taffettwax l-applikazzjoni xierqa u effettiva ta’ miżuri dixxiplinarji jew pieni għajr dawk ta’ natura kriminali, bħall-pieni amministrattivi. Il-pieni li ma jistgħux jitqiesu daqs pieni kriminali, imposti fuq l-istess persuna għall-istess imġiba, jistgħu jitqiesu meta tingħata sentenza lil dik il-persuna għal reat kriminali definit minn din id-Direttiva. Il-prinċipju tal-projbizzjoni ta’ proċess jew kastig darbtejn fi proċedimenti kriminali għall-istess reat kriminali (ne bis in idem) jenħtieġ li jiġi rrispettat b’mod sħiħ.

(25)

L-Istati Membri huma mħeġġa jippermettu lill-awtoritajiet kompetenti tagħhom jimponu, flimkien mal-priġunerija, jew bħala alternattiva għaliha, pieni jew miżuri li mhumiex neċessarjament ta’ natura kriminali, bħall-esklużjoni mill-proċeduri tal-offerti jew projbizzjonijiet temporanji fuq il-ħruġ għal kariga pubblika. Tali miżuri għandhom effett dissważiv ġenerali u jistgħu jnaqqsu r-reċidiviżmu tat-trasgressuri kkundannati. Jenħtieġ li l-Istati Membri jikkunsidraw ukoll li jistabbilixxu proċeduri għas-sospensjoni jew għar-riassenjazzjoni temporanja ta’ uffiċjal pubbliku akkużat b’reat kriminali kif imsemmi f’din id-Direttiva, filwaqt li jqisu l-ħtieġa li jiġi rrispettat il-prinċipju tal-preżunzjoni tal-innoċenza, u d-dritt għal rimedju effettiv.

(26)

Sabiex jissaħħaħ ir-rispons tal-ġustizzja kriminali għal reati li jikkonċernaw il-korruzzjoni u biex jiġi skoraġġut it-twettiq ta’ dawk ir-reati, ir-reġim ta’ pieni kontra persuni ġuridiċi u persuni fiżiċi jenħtieġ li jiġi ċċarat u jinġieb f’konformità ma’ strumenti oħra tad-dritt kriminali tal-Unjoni. Skont id-Direttivi 2009/81/KE (8), 2014/23/UE (9), 2014/24/UE (10) u 2014/25/UE (11) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, kundanna, permezz ta’ sentenza finali, għal korruzzjoni hija raġuni għal esklużjoni mill-parteċipazzjoni fi proċedura ta’ akkwist pubbliku jew proċedura ta’ għoti ta’ konċessjoni. Madankollu, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jiddeċiedu wkoll li jinkludu, fost il-pieni kriminali jew mhux kriminali jew il-miżuri li jistgħu jiġu imposti fuq persuni ġuridiċi jew fiżiċi, l-esklużjoni ta’ tali persuni ġuridiċi mill-proċeduri ta’ akkwist jew ta’ konċessjoni, sabiex ikopru wkoll il-proċeduri ta’ akkwist pubbliku u l-proċeduri ta’ għoti ta’ konċessjonijiet taħt il-livelli limitu tad-direttivi rilevanti.

(27)

Jenħtieġ li l-persuni ġuridiċi ma jkunux jistgħu jevitaw ir-responsabbiltà billi jużaw intermedjarji, inkluż persuni ġuridiċi relatati, biex joffru, iwiegħdu jew ixaħħmu lil uffiċjal pubbliku f’isimhom. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-multi lil persuni ġuridiċi jiġu kkalkulati b’kont meħud tal-fatturat dinji tagħhom jew abbażi ta’ ammonti massimi fissi. Ir-riżoluzzjonijiet mingħajr proċess qed jiġu applikati fil-kuntest ta’ reati ta’ korruzzjoni u spiss jitqiesu bħala mod prammatiku u effiċjenti biex jiġu solvuti każijiet li altrimenti jkunu jeħtieġu ammont sinifikanti ta’ żmien u riżorsi għall-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni qabel ma jitressqu quddiem qorti. Madankollu, ir-riżoluzzjonijiet mingħajr proċess jistgħu wkoll jippreżentaw xi sfidi, u l-Istati Membri huma mħeġġa jqisu tali sfidi.

(28)

Għalkemm ma hemm l-ebda obbligu li s-sentenzi jiħraxu, jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-imħallef jew il-qorti jkunu jistgħu jieħdu inkonsiderazzjoni ċ-ċirkostanzi aggravanti li jinsabu f’din id-Direttiva, kif implimentati fil-liġi nazzjonali, meta jaqtgħu s-sentenzi għat-trasgressuri. Tibqa’ fid-diskrezzjoni tal-imħallef jew tal-qorti li jiddeterminaw jekk iżidux mas-sentenza minħabba ċ-ċirkostanzi aggravanti speċifiċi, waqt li jqisu ċ-ċirkostanzi speċifiċi ta’ kull każ individwali. Jenħtieġ li l-Istati Membri ma jkunux obbligati jipprevedu ċ-ċirkostanza aggravanti jekk il-liġi nazzjonali tipprevedi li r-reati kriminali kif definit fid-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2008/841/ĠAI (12) huma punibbli bħala reati kriminali separati u dan jista’ jwassal għal pieni aktar ħorox.

(29)

Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-imħallef jew il-qorti jkunu jistgħu jieħdu inkonsiderazzjoni ċ-ċirkostanzi mitiganti li jinsabu f’din id-Direttiva, kif implimentati fil-liġi nazzjonali, meta jaqtgħu s-sentenzi għat-trasgressuri. Soġġett għad-diskrezzjoni ġudizzjarja, jenħtieġ li tali ċirkostanzi jkopru dawk il-każijiet li fihom t-trasgressuri jipprovdu informazzjoni jew jikkollaboraw b’mod ieħor mal-awtoritajiet. Bl-istess mod, meta persuni ġuridiċi jkunu implimentaw kontrolli interni ġenwini, effettivi u vvalutati kif xieraq, etika u programmi ta’ konformità, jenħtieġ li jkun possibbli li tali azzjonijiet jitqiesu bħala ċirkostanzi mitiganti meta jiġu ppenalizzati persuni ġuridiċi bħal dawn. Jenħtieġ li jiġu kkunsidrati wkoll pieni eħfef meta, mal-iskoperta ta’ reat, persuna ġuridika tiżvela malajr l-informazzjoni u tieħu miżuri ta’ rimedju. Fi kwalunkwe każ, jenħtieġ li jibqa’ fid-diskrezzjoni tal-imħallef jew tal-qorti li jiddeterminaw l-ammont reali tal-piena minħabba ċ-ċirkostanzi mitiganti speċifiċi, filwaqt li jitqiesu ċ-ċirkostanzi speċifiċi f’kull każ individwali, inkluż, fejn applikabbli, il-fatt li l-persuna ġuridika jkollha programmi ta’ konformità biss bħala faċċata, imsejħa wkoll “window dressing”.

(30)

Il-Membri tal-Parlament u uffiċjali pubbliċi oħra jista’ jkollhom immunità jew protezzjoni legali minn investigazzjoni jew prosekuzzjoni, li tgħin biex tissaħħaħ l-indipendenza tagħhom billi jiġu protetti minn ilmenti bla bażi, b’mod partikolari fir-rigward tal-opinjonijiet espressi jew il-voti mitfugħa matul it-twettiq tal-funzjonijiet tagħhom. Madankollu, tali immunitajiet jistgħu jfixklu l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni effettiva ta’ reati ta’ korruzzjoni, inkluż billi jaffettwaw l-identifikazzjoni u l-investigazzjoni jew il-prosekuzzjoni ta’ persuni oħra li ma jgawdux minn immunità u li setgħu pparteċipaw fir-reat. Għalhekk jenħtieġ li jkun hemm bilanċ xieraq bejn, minn naħa waħda, kwalunkwe immunità jew privileġġ ġuriżdizzjonali mogħti lill-uffiċjali pubbliċi għall-atti mwettqa fl-eżerċizzju tal-funzjonijiet tagħhom, u min-naħa l-oħra, il-possibbiltà li jiġu investigati, ipproċessati u ġġudikati b’mod effettiv ir-reati ta’ korruzzjoni. Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-privileġġi u l-immunitajiet fir-rigward tal-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni mogħtija lill-uffiċjali nazzjonali għar-reati msemmija f’din id-Direttiva jistgħu jitneħħew. Madankollu, jenħtieġ li l-Istati Membri ma jkunux obbligati jibdlu l-kostituzzjonijiet nazzjonali jew il-prinċipji kostituzzjonali tagħhom meta jittrasponu din id-Direttiva. Fit-traspożizzjoni ta’ din id-Direttiva fil-liġi nazzjonali kif ukoll fl-applikazzjoni tal-liġi nazzjonali li tittrasponi din id-Direttiva, dawk il-privileġġi u l-immunitajiet, inkluż ir-rispett għal-libertà tal-mandat tal-Membru, jitqiesu b’mod sħiħ. Jenħtieġ li din id-Direttiva ma taffettwax l-eżerċizzju leġittimu ta’ forom rikonoxxuti ta’ rappreżentanza tal-interessi li jistgħu jfittxu li jinfluwenzaw b’mod leġittimu t-teħid ta’ deċiżjonijiet pubbliċi iżda ma jinvolvux skambju indebitu ta’ vantaġġi. Ir-rappreżentanza tal-interessi hija importanti għall-ħolqien ta’ politika li hija appoġġata mis-soċjetà ċivili u li tista’ tikkontribwixxi b’mod leġittimu għas-settur pubbliku.

(31)

Mingħajr preġudizzju għall-istabbiliment tas-sistemi ġudizzjarji nazzjonali tagħhom, is-setgħat diskrezzjonali skont il-liġi nazzjonali biex ma ssirx prosekuzzjoni ta’ persuni għar-reati kriminali msemmija f’din id-Direttiva jenħtieġ li jiġu eżerċitati f’konformità ma’ regoli u kriterji ċari. Jenħtieġ li tali regoli jkollhom l-għan li jqisu l-ħtieġa, b’mod ġenerali, ta’ pieni kriminali effettivi, proporzjonati u dissważivi għal reati ta’ korruzzjoni u jiżguraw l-effettività tal-proċess ġudizzjarju.

(32)

Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għar-regoli u għall-prinċipji ġenerali tal-liġi kriminali nazzjonali dwar l-applikazzjoni u l-eżekuzzjoni tas-sentenzi skont iċ-ċirkostanzi konkreti ta’ kull każ individwali.

(33)

Minħabba, b’mod partikolari, il-mobbiltà ta’ ċerti trasgressuri u r-rikavat li jirriżulta mill-attivitajiet kriminali, kif ukoll l-investigazzjonijiet transfruntiera kumplessi meħtieġa biex tiġi miġġielda l-korruzzjoni, jenħtieġ li l-Istati Membri kollha jistabbilixxu l-ġuriżdizzjoni tagħhom sabiex l-awtoritajiet kompetenti jkunu jistgħu jinvestigaw u jipproċedu kontra dak ir-reat effettivament, inkluż meta r-reat jitwettaq kompletament jew parzjalment fit-territorju tagħhom. Bħala parti minn dak l-obbligu, jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-ġuriżdizzjoni tiġi stabbilita wkoll f’sitwazzjonijiet fejn reat jitwettaq permezz ta’ sistema ta’ informazzjoni użata fit-territorju tagħhom, kemm jekk dik it-teknoloġija tkun ibbażata fit-territorju tagħhom kif ukoll jekk le.

(34)

Sabiex jiġi żgurat li l-awtoritajiet kompetenti jkollhom biżżejjed żmien biex iwettqu investigazzjonijiet u prosekuzzjonijiet kumplessi, din id-Direttiva tipprevedi perjodu minimu ta’ preskrizzjoni li jippermetti l-identifikazzjoni, l-investigazzjoni, il-prosekuzzjoni u l-aġġudikazzjoni ta’ reati ta’ korruzzjoni għal perjodu ta’ żmien suffiċjenti wara t-twettiq ta’ tali reati, mingħajr ma taffettwa lil dawk l-Istati Membri li ma jistabbilux perjodi ta’ preskrizzjoni għall-investigazzjoni, il-prosekuzzjoni u l-infurzar.

(35)

Jista’ jkun diffiċli li r-reati ta’ korruzzjoni jiġu identifikati u investigati, peress li jseħħu l-aktar bil-moħbi. Għalhekk, proporzjon sinifikanti ta’ reati ta’ korruzzjoni jibqa’ ma jiġix identifikat, u l-partijiet kriminali jistgħu jibbenefikaw mir-rikavat tal-korruzzjoni tagħhom. Aktar ma jdum biex jiġi identifikat reat ta’ korruzzjoni, aktar ikun diffiċli biex tinkixef l-evidenza. Għalhekk, jenħtieġ li jiġi żgurat li l-infurzar tal-liġi u l-awtoritajiet kompetenti jkollhom għodod investigattivi xierqa biex jiġbru evidenza rilevanti ta’ reati ta’ korruzzjoni li spiss jaffettwaw aktar minn Stat Membru wieħed. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-Istati Membri jallokaw taħriġ suffiċjenti, f’koordinazzjoni mill-qrib mal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għat-Taħriġ fl-Infurzar tal-Liġi (CEPOL), inkluż dwar l-użu ta’ għodod investigattivi biex jitwettqu b’suċċess il-proċedimenti u l-identifikazzjoni u l-kwantifikazzjoni tar-rikavat mill-korruzzjoni fil-kuntest tal-irkupru u l-konfiska ta’ assi. Barra minn hekk, din id-Direttiva tiffaċilita l-ġbir ta’ informazzjoni u evidenza billi tistabbilixxi ċirkostanzi mitiganti għat-trasgressuri li jgħinu lill-awtoritajiet. Jenħtieġ li t-taħriġ tal-infurzar tal-liġi u l-awtoritajiet ġudizzjarji jikkonċerna l-investigazzjoni kriminali u l-proċedimenti kriminali ta’ reati li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-Direttiva.

(36)

Persuni li jirrappurtaw informazzjoni lill-awtoritajiet kompetenti dwar każijiet ta’ korruzzjoni tal-passat, każijiet ta’ korruzzjoni li għaddejjin bħalissa jew każijiet ta’ korruzzjoni ppjanati, li jkunu kisbu tali informazzjoni fil-kuntest tal-attivitajiet tagħhom relatati max-xogħol, jirriskjaw li jsofru ritaljazzjoni f’dak il-kuntest. Tali rapporti ta’ informaturi jistgħu jsaħħu l-infurzar billi jippermettu lill-awtoritajiet kompetenti jipprevjenu, jidentifikaw u jipprosekwixxu l-korruzzjoni b’mod effettiv. Minħabba l-interess pubbliku li l-istituzzjonijiet pubbliċi u privati jiġu protetti minn tali atti, u li tissaħħaħ it-trasparenza, il-governanza tajba u r-responsabbiltà, huwa meħtieġ li jiġi żgurat li jkun hemm fis-seħħ arranġamenti effettivi biex l-informaturi jużaw kanali kunfidenzjali, ikunu jistgħu jiġbdu l-attenzjoni tal-awtoritajiet kompetenti u jkunu protetti mir-ritaljazzjoni. Id-Direttiva (UE) 2019/1937 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (13) tapplika għar-rapporti ta’ ksur li jaffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni kif imsemmi fl-Artikolu 325 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) u kif speċifikat aktar fil-miżuri rilevanti tal-Unjoni u għalhekk tapplika għar-rappurtar tar-reati kriminali kollha li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva (UE) 2017/1371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (14). Fir-rigward tar-reati kriminali msemmija f’din id-Direttiva, jenħtieġ li d-Direttiva (UE) 2019/1937 tkun applikabbli għar-rappurtar ta’ tali reati u għall-protezzjoni tal-persuni li jirrappurtaw tali reati skont il-kundizzjonijiet stabbiliti. Lil hinn mill-obbligi li jirriżultaw mid-Direttiva (UE) 2019/1937, jenħtieġ li l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jiżguraw li l-persuni li jipprovdu evidenza jew li b’xi mod ieħor jikkooperaw ma’ investigazzjonijiet kriminali jkollhom aċċess għall-protezzjoni meħtieġa, f’konformità mal-liġi nazzjonali.

(37)

Peress li l-pubbliku ġenerali huwa affettwat b’mod negattiv minn reati ta’ korruzzjoni u ġeneralment ma jistax jirrappreżenta lilu nnifsu bħala vittma fi proċedimenti kriminali, għall-finijiet ta’ infurzar effettiv, jenħtieġ li l-membri tal-pubbliku kkonċernati jkollhom il-possibbiltà li jaġixxu f’isem l-interess ġenerali f’każijiet ta’ korruzzjoni, f’konformità mal-liġi nazzjonali u soġġetti għar-regoli proċedurali rilevanti. Din id-Direttiva ma tirrikjedix li l-Istati Membri jintroduċu drittijiet proċedurali ġodda għall-membri tal-pubbliku kkonċernati. Madankollu, meta tali drittijiet proċedurali għal membri tal-pubbliku kkonċernati jeżistu fi Stat Membru f’sitwazzjonijiet ekwivalenti li jikkonċernaw reati kriminali għajr dawk previsti skont din id-Direttiva, bħad-dritt li jipparteċipaw fi proċedimenti bħala parti ċivili, tali drittijiet proċedurali jenħtieġ li jingħataw ukoll lill-membri tal-pubbliku kkonċernati fil-proċedimenti li jikkonċernaw ir-reati ta’ korruzzjoni definiti f’din id-Direttiva. Id-drittijiet tal-membri tal-pubbliku kkonċernati huma mingħajr preġudizzju għad-drittijiet tal-vittmi kif stipulati fid-Direttiva 2012/29/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (15). Il-kunċetti ta’ “membri tal-pubbliku kkonċernati” u “vittmi” jenħtieġ li jibqgħu distinti u l-Istati Membri jenħtieġ li ma jkunux meħtieġa japplikaw id-drittijiet tal-vittmi għall-membri tal-pubbliku kkonċernati. Din id-Direttiva ma tirrikjedix li l-Istati Membri jagħtu lill-membri tal-pubbliku kkonċernati d-drittijiet proċedurali fi proċedimenti kriminali li huma jagħtu lil kategoriji ta’ persuni għajr membri tal-pubbliku kkonċernati.

(38)

Din id-Direttiva tirrikjedi li l-Istati Membri jadottaw u jippubblikaw strateġija nazzjonali dwar il-prevenzjoni tal-korruzzjoni u l-ġlieda kontriha. L-Istati Membri huma mħeġġa jiżviluppaw l-istrateġija nazzjonali f’konsultazzjoni mas-soċjetà ċivili, il-korpi kontra l-korruzzjoni jew l-unitajiet organizzazzjonali, l-esperti indipendenti, ir-riċerkaturi u partijiet ikkonċernati oħra. Jenħtieġ li l-istrateġija nazzjonali tqis il-ħtiġijiet, l-ispeċifiċitajiet u l-isfidi tal-Istati Membri.

(39)

L-organizzazzjonijiet indipendenti tas-soċjetà ċivili huma kruċjali għall-funzjonament tajjeb tad-demokrazija, u għandhom rwol ewlieni fir-rispett tal-valuri komuni li fuqhom hija msejsa l-Unjoni. Huma jaġixxu bħala gwardjani essenzjali, billi jiġbdu l-attenzjoni għat-theddid għall-istat tad-dritt, jikkontribwixxu biex dawk fis-setgħa jinżammu responsabbli, u jiżguraw ir-rispett tad-drittijiet fundamentali. Jenħtieġ li l-Istati Membri jippromwovu l-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili f’attivitajiet kontra l-korruzzjoni, fejn xieraq.

(40)

Il-pluraliżmu tal-media u l-libertà tal-media huma faċilitaturi ewlenin għall-istat tad-dritt, ir-responsabbiltà demokratika, l-ugwaljanza u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni. Il-media indipendenti u pluralistika, b’mod partikolari l-ġurnaliżmu investigattiv, għandha rwol importanti fl-iskrutinju tal-affarijiet pubbliċi, l-identifikazzjoni ta’ korruzzjoni possibbli u ksur tal-integrità, is-sensibilizzazzjoni u l-promozzjoni tal-integrità. L-Istati Membri għandhom obbligu li jiggarantixxu ambjent favorevoli għall-ġurnalisti, jipproteġu s-sikurezza tagħhom u jippromwovu b’mod proattiv il-libertà tal-media u l-pluraliżmu tal-media. Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tas-16 ta’ Settembru 2021 dwar il-protezzjoni, is-sikurezza u t-tisħiħ tal-pożizzjoni tal-ġurnalisti u ta’ professjonisti oħra tal-media fl-Unjoni Ewropea, ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-protezzjoni tal-ġurnalisti u tad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem li jinvolvu ruħhom fil-parteċipazzjoni pubblika minn proċedimenti tal-qorti manifestament bla bażi jew abbużivi (“Kawżi strateġiċi kontra l-parteċipazzjoni pubblika”) tas-27 ta’ April 2022 kif ukoll id-Direttiva (UE) 2024/1069 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (16) jinkludu salvagwardji u standards importanti biex jiġi żgurat li l-ġurnalisti, id-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u oħrajn ikunu jistgħu jwettqu r-rwol tagħhom mingħajr xkiel.

(41)

Biex jiġu indirizzati b’mod effettiv ir-reati kriminali definiti f’din id-Direttiva, jeħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti fl-Istati Membri jiġbru data statistika eżatta, konsistenti u komparabbli dwar dawk ir-reati. Għalhekk jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li jkun hemm fis-seħħ sistema xierqa għar-reġistrazzjoni, il-produzzjoni u t-trażmissjoni ta’ data statistika eżistenti dwar ir-reati definiti f’din id-Direttiva. Huwa importanti li dik id-data statistika tintuża mill-Istati Membri biex janalizzaw l-iskala u x-xejriet tar-reati relatati mal-korruzzjoni, kif ukoll biex jipprovdu informazzjoni liċ-ċittadini. Jenħtieġ li l-Istati Membri jippubblikaw data statistika rilevanti dwar proċedimenti relatati ma’ reati ta’ korruzzjoni, estratta minn data li diġà teżisti f’livell ċentralizzat jew deċentralizzat fl-Istat Membru kollu. Dik id-data tista’ tiġi analizzata u użata mill-Kummissjoni fil-kuntest tal-monitoraġġ, l-implimentazzjoni u l-evalwazzjoni ta’ din id-Direttiva, kif ukoll l-applikazzjoni ta’ kwalunkwe wieħed mill-istrumenti fis-Sett ta’ Għodod tal-Istat tad-Dritt, bħar-rapport annwali dwar l-Istat tad-Dritt.

(42)

Biex il-korruzzjoni tiġi miġġielda b’mod effettiv, huwa kruċjali l-iskambju effiċjenti ta’ informazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti responsabbli għall-prevenzjoni, l-identifikazzjoni, l-investigazzjoni jew il-prosekuzzjoni tar-reati ta’ korruzzjoni. Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-informazzjoni tiġi skambjata bejn l-awtoritajiet kompetenti tal-infurzar tal-liġi bl-użu tal-Applikazzjoni ta’ Network għall-Iskambju Sikur ta’ Informazzjoni (SIENA) tal-Europol b’mod effettiv u f’waqtu f’konformità mal-liġi nazzjonali u dak tal-Unjoni. Din id-Direttiva, li għandha l-għan li tistabbilixxi definizzjonijiet komuni tar-reati ta’ korruzzjoni, jenħtieġ li sservi bħala punt ta’ riferiment għall-iskambju ta’ informazzjoni u l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti skont ir-Regolamenti (UE) Nru 603/2013 (17), (UE) 2018/1240 (18) u (UE) 2018/1862 (19) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi (UE) 2016/681 (20), (UE) 2019/1153 (21) u (UE) 2023/977 (22) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2008/633/ĠAI (23).

(43)

Il-korruzzjoni hija ta’ tħassib trażversali, u l-vulnerabbiltajiet, kif ukoll l-aktar mod xieraq biex dawn jiġu indirizzati, ivarjaw minn settur għal ieħor. Għalhekk, jenħtieġ li l-Istati Membri, f’intervalli xierqa, jwettqu valutazzjoni biex jidentifikaw is-setturi jew l-okkupazzjonijiet l-aktar f’riskju ta’ korruzzjoni u jiżviluppaw miżuri biex jindirizzaw ir-riskji ewlenin fis-setturi jew l-okkupazzjonijiet identifikati, inkluż billi jorganizzaw regolarment, kif xieraq, attivitajiet ta’ sensibilizzazzjoni adattati għall-ispeċifiċitajiet tas-setturi jew l-okkupazzjonijiet identifikati. L-Istati Membri li għandhom fis-seħħ strateġiji nazzjonali wiesgħa kontra l-korruzzjoni jistgħu jagħżlu wkoll li jindirizzaw il-valutazzjonijiet tar-riskju tagħhom f’dawk l-istrateġiji, sakemm ir-riskji jiġu vvalutati u l-miżuri jiġu rieżaminati regolarment. Pereżempju, kif iddikjarat fir-rapport mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni tat-23 ta’ Jannar 2019 intitolat “Skemi ta’ Ċittadinanza u ta’ Residenza b’Investiment fl-Unjoni Ewropea”. L-iskemi tar-residenza b’investiment huma fost is-setturi li jġorru riskji għoljin għall-korruzzjoni u għalhekk jenħtieġ li jiġu inklużi fil-valutazzjonijiet tas-setturi l-aktar f’riskju ta’ korruzzjoni u fis-sessjonijiet ta’ taħriġ li għandhom isiru mill-Istati Membri kif previst f’din id-Direttiva.

(44)

Biex jiġi pprovdut livell ekwivalenti ta’ protezzjoni bejn l-interessi finanzjarji tal-Unjoni u dawk nazzjonali, jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet tad-Direttiva (UE) 2017/1371 jiġu allinjati ma’ dawk ta’ din id-Direttiva. Għal dak il-għan, ir-regoli applikabbli għar-reati kriminali li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni fir-rigward tal-pieni kriminali jew mhux kriminali, iċ-ċirkostanzi aggravanti u mitiganti u l-perjodi ta’ preskrizzjoni jenħtieġ li jkunu ekwivalenti għal dawk stabbiliti minn din id-Direttiva.

(45)

Jenħtieġ li l-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva tiżgura livell ta’ protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni li jkun ekwivalenti għall-protezzjoni tal-interessi finanzjarji nazzjonali.

(46)

Minħabba li l-objettivi ta’ din id-Direttiva, jiġifieri l-istabbiliment ta’ regoli minimi komuni dwar id-definizzjonijiet ta’ reati kriminali fil-qasam tal-korruzzjoni fl-Istati Membri kollha u d-disponibbiltà ta’ pieni kriminali effettivi, proporzjonati u dissważivi għal dawk ir-reati, ma jistgħux jinkisbu b’mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda jistgħu pjuttost, minħabba l-iskala u l-effetti ta’ din id-Direttiva, jinkisbu aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista’ tadotta miżuri, f’konformità mal-prinċipju ta’ sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE). F’konformità mal-prinċipju ta’ proporzjonalità, kif stabbilit f’dak l-Artikolu, din id-Direttiva ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkisbu dawk l-objettivi.

(47)

L-effett dissważiv intenzjonat tal-applikazzjoni tal-pieni tad-dritt kriminali jeħtieġ kawtela partikolari fir-rigward tad-drittijiet fundamentali. Din id-Direttiva tirrispetta d-drittijiet fundamentali u tosserva l-prinċipji rikonoxxuti b’mod partikolari mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u b’mod partikolari d-dritt għal-libertà u s-sigurtà, il-protezzjoni tad-data personali, il-libertà li wieħed jagħżel impjieg u d-dritt għax-xogħol, il-libertà li wieħed ikollu negozju, id-dritt għall-proprjetà, id-dritt għal rimedju effettiv u għal proċess ġust, id-dritt għall-preżunzjoni tal-innoċenza u d-dritt għad-difiża, il-prinċipji tal-legalità u l-proporzjonalità tar-reati kriminali u tal-pieni, kif ukoll il-prinċipju ta’ ne bis in idem.

(48)

F’konformità mal-Artikolu 42(1) tar-Regolament (UE) 2018/1725 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (24), il-Kontrollur Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data ta opinjoni fil-21 ta’ Ġunju 2023.

(49)

F’konformità mal-Artikolu 3 tal-Protokoll Nru 21 dwar il-pożizzjoni tar-Renju Unit u l-Irlanda fir-rigward tal-ispazju ta’ libertà, sigurtà u ġustizzja, anness mat-TUE u mat-TFUE, l-Irlanda nnotifikat, permezz ta’ ittra tal-10 ta’ Lulju 2023, ix-xewqa tagħha li tieħu sehem fl-adozzjoni u fl-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva.

(50)

F’konformità mal-Artikoli 1 u 2 tal-Protokoll Nru 22 dwar il-pożizzjoni tad-Danimarka, anness mat-TUE u mat-TFUE, id-Danimarka mhijiex qed tieħu sehem fl-adozzjoni ta’ din id-Direttiva u mhijiex marbuta biha jew soġġetta għall-applikazzjoni tagħha. Id-Deċiżjoni Kwadru 2003/568/ĠAI għandha tkompli torbot u tkun applikabbli għad-Danimarka,