Eureka 52025PC0828 Definitions Sign in

Strasbourg, 17.6.2025

COM(2025) 828 final

2025/0180(COD)

Togra le haghaidh

RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

maidir le deireadh a chur de réir a chéile le hallmhairí gáis nádúrtha ón Rúis, feabhas a chur ar an bhfaireachán ar spleáchais fuinnimh a d’fhéadfadh a bheith ann, agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2017/1938

{SWD(2025) 830 final}


MEABHRÁN MÍNIÚCHÁIN

 

1.COMHTHÉACS AN TOGRA

•Forais agus cuspóirí an togra

Léirigh ionradh míleata iomlán neamhdhleathach Chónaidhm na Rúise ar an Úcráin i mí Feabhra 2022 na hiarmhairtí suntasacha ar mhargaí agus ar shlándáil a d’eascair as na spleáchais a bhí ann cheana san am sin ar allmhairí gáis nádúrtha ón Rúis, rud a fhágann go mbíonn tionchair dhiúltacha nach beag ar gheilleagar an Aontais. De dheasca na coinbhleachta, cuireadh isteach go mór ar shlabhraí soláthair domhanda, spreagadh méaduithe substaintiúla ar phraghsanna fuinnimh, agus tugadh luaineacht shuntasach isteach sna margaí. Mar thoradh air sin, lagaíodh an caidreamh trádála idir an tAontas agus an Rúis go mór.

Rinneadh difear mór don earnáil fuinnimh. Go deimhin, bhain an Rúis leas as spleáchas an Aontais ar a honnmhairí fuinnimh chuig an Aontas mar mhodh chun an comhéigean agus an chúbláil a chur i bhfeidhm. Mar gheall ar an spleáchas ar allmhairí fuinnimh ón Rúis, tá an tAontas agus na Ballstáit leochaileach do shuaitheadh agus do luaineachtaí praghsanna, ar nithe iad a raibh tionchar forleathan acu ar an ngeilleagar ina iomláine. Lagaíodh iomaíochas thionscail an Aontais Eorpaigh le praghsanna fuinnimh ardaithe, rud a bhain an bonn de chobhsaíocht eacnamaíoch agus ionchais fáis an Aontais sa deireadh.

Tá bagairt á déanamh ag an Rúis ar shlándáil soláthair an Aontais le blianta fada trí shreabha gáis chun na hEorpa a ghearradh go haontaobhach, mar a leagtar amach go mion sa Doiciméad Inmheánach Oibre a ghabhann leis an togra reachtach seo. Leagtar amach sa Doiciméad Inmheánach Oibre an chaoi ar bhain an Rúis mí‑úsáid chórasach as spleáchais soláthair chun dochair do gheilleagar agus do shlándáil eacnamaíoch an Aontais. Léirítear é sin le roinnt imscrúduithe iomaíochta, agus go háirithe leis na laghduithe nó na bristeacha i soláthar gáis na Rúise in 2006, 2009 agus 2014, mar aon leis an laghdú d’aon ghnó ar shreabha gáis agus ar leibhéil líonta stórála roimh ionradh iomlán Chónaidhm na Rúise ar an Úcráin i bhfómhar na bliana 2021. Tar éis thús chogadh foghach Chónaidhm na Rúise in aghaidh na hÚcráine, bhain an Rúis úsáid as spleáchas an Aontais chun an tAontas a nochtadh do ghéarchéim thromchúiseach fuinnimh agus slándála eacnamaíche, trí sholáthairtí a ghearradh nó a laghdú chun praghsanna fuinnimh a choinneáil ard 1 .

Bhí onnmhaireoir monaplachta na Rúise, Gazprom, faoi réir go leor imscrúduithe iomaíochta, inar pléadh le saincheisteanna amhail toirmisc ar chomhpháirtithe conartha gás a dhíol ar aghaidh (‘clásail cinn scríbe’), mí‑úsáid praghsanna nó iarrachtaí comhpháirtithe conartha a chomhéigniú. Dá bhrí sin, ní féidir leis an Aontas a mheas gur comhpháirtithe iontaofa trádála fuinnimh iad Cónaidhm na Rúise agus a cuideachtaí fuinnimh.

Mar thoradh ar an mbriseadh sa soláthar, bhí fadhbanna an‑tromchúiseach ann maidir le slándáil an tsoláthair fuinnimh san Aontas agus cuireadh iallach ar 11 Bhallstát leibhéal géarchéime fuinnimh a dhearbhú faoi Airteagal 11 de Rialachán (AE) 2017/1938 in 2022. Ní fhacthas tionchar dá mhéid ar phraghsanna riamh roimhe seo, agus ba é 125 EUR/MWh an meán‑spotphraghas gáis in 2022, ar praghas é a bhí idir 6 agus 8 n‑oiread níos airde ná mar a bhí roimh an ngéarchéim. Braitheadh éifeachtaí na géarchéime ar fud an Aontais, ós rud é go raibh tionchar ag an méadú tobann ar phraghsanna fuinnimh fiú ar na Ballstáit nach ndearna suaitheadh díreach sreabh gáis ón Rúis difear dóibh. Braitheadh iarmhairtí na géarchéime gáis san earnáil leictreachais freisin, ós rud é gur minic gurb í an ghiniúint gáis an teicneolaíocht socraithe praghsanna i margaí mórdhíola leictreachais. Tháinig méadú as cuimse ar phraghsanna mórdhíola leictreachais san Eoraip i mí Lúnasa 2022 go dtí meánphraghas níos mó ná EUR 400/Mwh, agus shroich na praghsanna sin buaiceanna gearrthréimhseacha ar feadh cúpla lá i bhformhór na mBallstát a bhí i bhfad os cionn EUR 500/MWh. Mar thoradh air sin, bhí drochthionchair ar chóras fuinnimh an Aontais, rud a chuaigh i bhfeidhm ar na margaí miondíola agus ar thomhaltóirí deiridh toisc go bhfuil geilleagar an Aontais ag brath ar sholáthairtí fuinnimh cobhsaí intuartha.

Tá níos mó i gceist le tionchar an fhuinnimh a bheith in úsáid mar arm ag an Rúis ná slándáil an tsoláthair fuinnimh agus rinneadh dochar do gheilleagar an Aontais ina iomláine leis. Ba iad praghsanna fuinnimh an spreagadh ba thábhachtaí faoin mboilsciú, a bhain buaicleibhéil 10 % amach in 2022. Tháinig fianaise chun cinn as an ngéarchéim a tharla le déanaí go bhfuil caidreamh trádála iontaofa le comhpháirtithe a sholáthraíonn táirgí fuinnimh ríthábhachtach chun cobhsaíocht an mhargaidh a chaomhnú, chun beatha agus sláinte an duine a chosaint chomh maith le leasanna slándála fíor‑riachtanacha an Aontais a chosaint.

Mar fhreagairt ar fhogha na Rúise faoin Úcráin i mí Feabhra 2022 agus i gcomhréir le Dearbhú Versailles ó Cheannairí Stáit agus Rialtais an 11 Márta 2022, sheol an Coimisiún an Plean REPowerEU 2 an 18 Bealtaine 2022 chun a fhágáil gur féidir éagsúlú iomlán ó allmhairí fuinnimh ón Rúis ar bhealach sábháilte, inacmhainne agus inbhuanaithe. Tá an plean bunaithe ar bheartas seanbhunaithe éagsúlaithe a leagadh amach freisin sa Straitéis Eorpach um Shlándáil Fuinneamh in 2014 3 agus sa Straitéis don Aontas Fuinnimh in 2015 4 . Ó bhí 2022 ann, tá an tAontas agus a Bhallstáit ag obair chun an Plean REPowerEU a chur chun feidhme chun fuinneamh a choigilt, dlús a chur leis an aistriú chuig fuinneamh glan, borradh a chur faoi tháirgeadh intíre fuinnimh, bailchríoch a chur ar phríomhbhonneagar lena gcumasaítear éagsúlú breise soláthairtí gáis, agus taidhleoireacht fuinnimh an Aontais a fheabhsú. Dá réir sin, d’éirigh leis an Aontas laghdú os cionn 70 % a dhéanamh ar allmhairí gáis ón Rúis ó 2021 go 2023, ó 150 bcm go 43 bcm, agus tá laghdú mór tagtha ar phraghsanna fuinnimh ó bhuaiceanna 2022.

D’ainneoin an dul chun cinn nach beag atá déanta agus gur cuireadh deireadh le hidirthuras gáis na Rúise tríd an Úcráin ag deireadh 2024, tá gás ón Rúis fós á allmhairiú isteach san Aontas. Meastar gur 13 % d’allmhairí foriomlána gáis an Aontais atá i gceist leis na hallmhairí sin ón Rúis in 2025. Ós rud é go bhfuil na méideanna de ghás nádúrtha na Rúise atá fós ag teacht isteach san Aontas fós suntasach, d’fhógair an Coimisiún sa Treochlár i dtreo deireadh a chur le hallmhairí fuinnimh ón Rúis an 6 Bealtaine 202513 togra reachtach chun deireadh iomlán a chur le hallmhairí gáis ón Rúis de réir a chéile agus chun feabhas a chur ar an gcreat atá ann cheana maidir le spleáchais fuinnimh.

Thairis sin, rialaíonn cuideachtaí Rúiseacha cuid shuntasach den chumas allmhairiúcháin GNL i mBallstáit áirithe, rud a chruthaíonn riosca go bhféadfaí na cearta acmhainne a úsáid chun bac a chur ar allmhairí ó fhoinsí malartacha trí chleachtais cnapaireachta acmhainne. San am atá caite, mar thoradh ar chásanna de chnapaireacht stórála gáis, bhí saobhadh suntasach sa mhargadh, tháinig méadú ar phraghsanna méadaithe, agus cuireadh bearta slándála criticiúla i mbaol 5 .

Le níos mó ná deich mbliana anuas, tá sé cruthaithe ag Cónaidhm na Rúise go córasach gur páirtí neamhiontaofa í, agus gás nádúrtha á úsáid mar arm aici agus margaí fuinnimh á gcúbláil aici, rud a chuaigh chun dochair do leasanna bunúsacha slándála idirnáisiúnta an Aontais. Dá bhrí sin, tá rioscaí suntasacha ag baint leis na hallmhairí gáis ón Rúis atá fágtha do shlándáil eacnamaíoch an Aontais agus go háirithe do shlándáil an tsoláthair fuinnimh, agus tá iarmhairtí díobhálacha eacnamaíocha agus sochaíocha ag baint leo. I bhfianaise an mhéid sin agus ós rud é go gcuirtear slándáil an Aontais i mbaol le híocaíochtaí breise is mó ná EUR 15 billiún in aghaidh na bliana le haghaidh allmhairí gáis ón Rúis, is gá bearta breise a dhéanamh chun deireadh a chur leis na hallmhairí sin, agus a shainaithint go gcaithfear deireadh iomlán a chur le soláthairtí fuinnimh ó Chónaidhm na Rúise de réir a chéile, agus slándáil an tsoláthair fuinnimh agus cúrsaí margaidh á gcur san áireamh. I bhfianaise an róil fhíor‑riachtanaigh a mheastar a bheidh ag an ngás nádúrtha leachtaithe maidir le soláthairtí fuinnimh malartacha a dhaingniú san Eoraip, tá sé ríthábhachtach freisin aon toirmeasc ar allmhairí gáis a fhorlíonadh le beart lena gcuirtear teorainn le soláthar seirbhísí críochfoirt GNL d’eintitis áirithe.

Mar a leagtar amach i dTreochlár an 6 Bealtaine 2025, cuirfidh an Coimisiún gníomhaíochtaí córasacha chun cinn chun deireadh a chur leis na hallmhairí gáis, ola agus fuinnimh núicléach ó Chónaidhm na Rúise atá fágtha.

Tá measúnú cúramach déanta ag an gCoimisiún ar an tionchar a d’fhéadfadh a bheith ag toirmeasc ar allmhairí gáis nádúrtha ón Rúis agus ar sholáthar seirbhísí críochfoirt GNL d’eintitis Rúiseacha. Go deimhin, rinneadh obair ullmhúcháin agus roinnt anailísí mionsonraithe ar na hiarmhairtí a bhaineann le deireadh iomlán a chur le gás na Rúise de réir a chéile agus foilsíodh iad ó bhí 2022 ann 6 , agus d’fhéadfadh an Coimisiún brath ar an iliomad staidéar ó shaineolaithe agus gníomhaireachtaí seachtracha. Ar bhonn an mheasúnaithe ar thionchair 7 a rinne an Coimisiún mar a leagtar amach sa Doiciméad Inmheánach Oibre, is é is cuspóir don Rialachán atá beartaithe rannchuidiú go héifeachtach le deireadh a chur le spleáchais agus neamhchosaint an Aontais ar rioscaí suntasacha don trádáil agus don tslándáil fuinnimh mar thoradh ar allmhairí gáis agus ola a thagann ó Chónaidhm na Rúise. Leis na spleáchais atá fós ann faoi láthair, mura dtugtar aghaidh orthu, d’fhéadfaí a fhágáil go mbeadh an tAontas an‑leochaileach do ghníomhaíochtaí comhéigneacha féideartha dothuartha de chuid Chónaidhm na Rúise.

Is é is aidhm don Rialachán atá beartaithe deireadh a chur go cinnte le gás píblíne agus gás nádúrtha leachtaithe (GNL) a thagann ó nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise, agus ar an gcaoi sin ba a chur ar a rochtain ar mhargadh an Aontais.

Ó tharla go bhfuil deireadh curtha ag formhór na mBallstát agus na rannpháirtithe sa mhargadh lena gcaidreamh soláthair le Cónaidhm na Rúise ó bhí 2022 ann, tá toirmeasc ar allmhairí gáis sa togra le haghaidh an Rialacháin seo faoi chonarthaí nua a tugadh i gcrích i ndiaidh an 17 Meitheamh 2025 ón 1 Eanáir 2026 ar aghaidh. Faoi dheireadh 2027, forchuirtear leis an Rialachán seo deireadh iomlán a chur le hallmhairí faoi chonarthaí atá ann cheana. Mar a leagtar amach sa Mheasúnú ar Thionchair, is féidir ansinndeireadh a chur de réir a chéile leis na méideanna gáis atá fágtha gan tionchar suntasach eacnamaíoch ná rioscaí do shlándáil an tsoláthair, mar gheall ar infhaighteacht soláthróirí malartacha leordhóthanacha ar an margadh domhanda gáis, ar mhargadh gáis dea‑idirnasctha de chuid an Aontais agus ar infhaighteacht bonneagair allmhairiúcháin leordhóthanaigh. Dá bhrí sin, cuirtear san áireamh sa Rialachán seo an chastacht an chastacht a bhaineann le deireadh a chur de réir a chéile le hallmhairí faoi chineálacha éagsúla conarthaí agus moltar ann go mbeidh feidhm ag an toirmeasc ar allmhairí faoi chonarthaí nua tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo.

Maidir le conarthaí gearrthéarmacha, is é sin conarthaí maidir le soláthairtí aonair gáis nádúrtha nó soláthairtí gáis nádúrtha a mhaireann níos lú ná bliain amháin, baineann siad le méideanna níos lú ná na méideanna a shealbhaíonn allmhaireoirí móra conarthaí soláthair ilbhliantúla le cuideachtaí Rúiseacha. Beidh na conarthaí sin atá ann cheana ar tí dul in éag nuair a thiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm. Dá réir sin, is cosúil go bhfuil an riosca don tslándáil eacnamaíoch a eascraíonn as conarthaí gearrthéarmacha atá ann cheana íseal. Is iomchuí, dá bhrí sin, conarthaí gearrthéarmacha atá ann cheana a dhíolmhú ó chur i bhfeidhm láithreach an toirmisc ar allmhairí, agus foráil a dhéanamh maidir le deireadh a chur leo de réir a chéile go dtí an 17 Meitheamh 2026. D’fhéadfadh sé go mbeadh níos mó ama ag teastáil ó allmhaireoirí a bhfuil conarthaí fadtéarmacha acu chun bealaí soláthair agus foinsí malartacha a aimsiú, agus toisc gur gnách go mbaineann siad sin le méideanna atá i bhfad níos mó i gcomparáid le conarthaí gearrthéarmacha. Dá bhrí sin, tugtar isteach idirthréimhse sula mbeidh feidhm ag an toirmeasc ar allmhairí.

Chun a áirithiú go héifeachtach go ndéanfar allmhairí GNL ó fhoinsí iontaofa malartacha a sheachadadh, tá sé ríthábhachtach gcuirfidh críochfoirt GNL laistigh den Aontas acmhainneacht allmhairiúcháin chomhfhreagrach ar fáil do na soláthróirí sin. Ós rud é go bhfuil cuid shuntasach d’acmhainneacht GNL san Eoraip á rialú ag eintitis Rúiseacha, tá baol ann go bhféadfadh an Rúis bac a chur ar allmhairí malartacha ó sholáthróirí nach soláthróirí Rúiseacha iad trí gan acmhainneachtaí conarthacha áirithe a scaoileadh fiú i gcás nach n‑úsáidtear iad (‘cnapaireacht’) nó cleachtais fhrithiomaíocha eile. Chun an toirmeasc ar allmhairí gáis nádúrtha ón Rúis a threisiú, leis an Rialachán atá beartaithe, cuirfear an acmhainneacht allmhairiúcháin chomhfhreagrach laistigh de chríochfoirt GNL ar fáil do sholáthróirí malartacha trí thoirmeasc a chur ar sheirbhísí críochfoirt GNL a sholáthar do chustaiméirí ón Rúis nó do chustaiméirí atá á rialú ag gnóthais Rúiseacha ón 1 Eanáir 2028. Leis an mbeart sin, déanfar acmhainneacht críochfoirt a atreorú chuig soláthróirí malartacha, cuirfear feabhas ar athléimneacht an mhargaidh fuinnimh, agus tabharfar aghaidh ar shaincheisteanna a bhí ann roimhe seo maidir le saobhadh margaidh, méaduithe ar phraghsanna, agus bagairtí ar an tslándáil.

Murab ionann agus earraí eile, is tráchtearra aonchineálach é gás nádúrtha a thrádáiltear i méideanna móra agus a athdhíoltar roinnt uaireanta go minic idir trádálaithe ar an leibhéal mórdhíola. Chun an toirmeasc ar allmhairí gáis nádúrtha ón Rúis a chur chun feidhme go héifeachtach, tugtar isteach leis an Rialachán atá beartaithe sásraí chun feabhas a chur ar thrédhearcacht, faireachán agus inrianaitheacht gáis ón Rúis laistigh de mhargaí an Aontais. I bhfianaise na castachta ar leith a bhaineann le tionscnamh an gháis nádúrtha a rianú, agus i bhfianaise na ndreasachtaí a d’fhéadfadh a bheith ann do sholáthróirí Rúiseacha teacht timpeall ar fhorálacha an Rialacháin atá beartaithe, bheadh sé d’oibleagáid ar allmhaireoirí gáis ón Rúis an fhaisnéis uile is gá a sholáthar d’údaráis chustaim chun cur i bhfeidhm na srianta ar allmhairí gáis ó Chónaidhm na Rúise a chumasú. Ba cheart foráil a dhéanamh sa Rialachán atá beartaithe maidir le creat éifeachtach chun tionscnamh iarbhír agus pointe onnmhairiúcháin an gháis nádúrtha a allmhairítear isteach san Aontas a shuí.

Chun na hiarrachtaí sin a neartú, ba cheart d’údaráis chustaim malartú faisnéise a chothú le húdaráis rialála, údaráis inniúla, Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh (ACER) agus an Coimisiún chun forálacha an Rialacháin seo a chur chun feidhme. Le comhar den sórt sin, d’fhéadfaí faireachán éifeachtach a dhéanamh ar chur chun feidhme agus ar chomhlíonadh na gcuspóirí maidir le céimniú amach. Ba cheart don Gníomhaireacht um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh rannchuidiú lena saineolas leis an bpróiseas chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an Rialacháin seo agus tuarascáil a fhoilsiú ina dtabharfar forléargas ar chonarthaí maidir le soláthar gáis ón Rúis, agus ina ndéanfar measúnú ar thionchar an éagsúlaithe ar mhargaí fuinnimh.

Leis an Rialachán atá beartaithe, leagtar amach creat nua trédhearcachta agus faireacháin trí leasuithe a dhéanamh ar Airteagal 14 de Rialachán (AE) 2017/1938, lena gceanglófar ar allmhairí gáis nádúrtha de thionscnamh na Rúise faisnéis mhionsonraithe chonarthach a sholáthar don Choimisiún agus d’údaráis inniúla eile. Léiríodh leis an taithí a fuarthas le linn na géarchéime gáis in 2022 agus 2023 go bhfuil faisnéis chuimsitheach maidir le spleáchais soláthair ríthábhachtach chun measúnú a dhéanamh ar shlándáil an tsoláthair gáis san Aontas i leith gás de thionscnamh na Rúise. Dá bhrí sin, leis an Rialachán seo, cuirtear d’oibleagáid ar allmhaireoirí gáis nádúrtha ón Rúis an fhaisnéis uile is gá a chur faoi bhráid an Choimisiúin chun meastóireacht éifeachtach a dhéanamh ar na rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ann don trádáil agus do shlándáil an tsoláthair gáis. Ba cheart príomhpharaiméadair de na conarthaí soláthair gáis ábhartha, nó fiú codanna iomlána téacs, seachas faisnéis faoi phraghsanna, a áireamh leis an bhfaisnéis sin, i gcás inar gá sin chun comhthéacs clásal áirithe nó tagairtí d’fhorálacha eile sa chonradh a thuiscint. Ní mór d’allmhaireoirí athruithe ar théarmaí conartha a thuairisciú díreach tar éis glacadh rialála chun faireachán cruinn ar ghás ón Rúis a thagann isteach san Aontas a éascú. Agus faireachán á dhéanamh aige ar shlándáil an tsoláthair gáis san Aontas, ba cheart don Choimisiún faisnéis faoi allmhairí a thugann údaráis chustaim agus faisnéis a áirítear i bpleananna náisiúnta éagsúlaithe na mBallstát a chur san áireamh freisin. In éineacht leis an gcomhar feabhsaithe le húdaráis chustaim náisiúnta, cuirtear ar a chumas don Choimisiún leis an tacar sonraí cuimsitheach sin an fhaisnéis uile is gá a bhaineann le sonraí faoi chonarthaí soláthair na Rúise a bheith aige.

Is léir ón taithí a fuarthas ón nplean a fógraíodh chun deireadh a chur de réir a chéile le soláthairtí gáis nádúrtha tríd an Úcráin gur féidir suaitheadh sa mhargadh nó fadhbanna maidir le slándáil an tsoláthair a d’fhéadfadh eascairt as athrú soláthróirí gáis nádúrtha a sheachaint go héifeachtach trí dhea‑ullmhúchán agus comhordú de mheon dlúthpháirtíochta. Chun ullmhú le haghaidh deireadh iomlán a chur le gás na Rúise in 2028 ar bhealach comhordaithe agus chun a dhóthain ama a thabhairt don mhargadh na hathruithe lena mbaineann a réamh‑mheas gan riosca do shlándáil an tsoláthair gáis ná tionchar suntasach ar phraghsanna fuinnimh, cuirtear iallach ar na Ballstáit faoin Rialachán atá beartaithe tabhairt faoi ról réamhghníomhach trí phleananna náisiúnta éagsúlaithe a fhorbairt agus iad a chur chun feidhme chun deireadh a chur le húsáid ghás nádúrtha na Rúise de réir a chéile. Ní mór léargas a thabhairt ar bhearta beachta sna pleananna sin agus garspriocanna a leagan síos chun deireadh a chur de réir a chéile le hallmhairí gáis a thagann go díreach nó go hindíreach ón Rúis. Leis na pleananna náisiúnta éagsúlaithe, cuirfear ar a chumas don Choimisiún bearta éagsúlaithe a chomhordú agus, i gcás inar gá, comhairle a thabhairt maidir leo. Ba cheart go mbeadh tuarascáil ann mar thoradh ar anailís an Choimisiúin ar phleananna náisiúnta éagsúlaithe agus, más gá, moltaí le haghaidh bearta uile‑Aontais chun dlús a chur leis an laghdú ar spleáchas ar ghás ón Rúis.

Chomh maith le díriú ar allmhairí gáis, sainordaítear leis an Rialachán atá beartaithe go ndréachtóidh na Ballstáit pleananna éagsúlaithe chun deireadh a chur de réir a chéile le hallmhairí ola ón Rúis, agus é d’aidhm aige sin faisnéis agus comhordú a bhaineann le deireadh iomlán a chur le soláthairtí ola faoi dheireadh 2027, mar atá beartaithe i nDearbhú Versailles.

Léirítear leis an gcur chuige comhaontaithe sin straitéis chuimsitheach chomhchoiteann, atá bunaithe ar phrionsabal na dlúthpháirtíochta, ina ndírítear ar dheireadh a chur le spleáchais ar fhuinneamh ó Chónaidhm na Rúise ar bhealach comhordaithe agus, dá bhrí sin, lena n‑athdhearbhaítear tiomantas an Aontais do chóras fuinnimh neamhspleách athléimneach.

•Comhsheasmhacht le forálacha beartais atá sa réimse beartais cheana

Cuireann an togra seo leis an Teachtaireacht maidir le REPowerEU i mí na Bealtaine 2022 8 agus le Dearbhú Versailles ó Cheannairí Stáit agus Rialtais 9 , inar iarradh go gcuirfí deireadh le spleáchas na hEorpa ar fhuinneamh na Rúise trí éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú agus dlús a chur le húsáid fuinnimh in‑athnuaite agus trí sholáthairtí a éagsúlú, agus leis na bearta a rinne an tAontas agus a Bhallstáit roimhe seo ar an mbonn sin. Fógraíodh an togra seo sa Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir leis an Treochlár i dtreo deireadh a chur le hallmhairí fuinnimh ón Rúis an 6 Bealtaine 2025 (‘Treochlár REPowerEU’) 10 .

I bhfianaise na laghduithe ar sholáthairtí gáis agus na cúblála margaidh arna n‑úsáid mar uirlis troda ag an Rúis, agus i bhfianaise úsáid an ioncaim ó ghás nádúrtha chun iarrachtaí cogaidh na Rúise a chistiú, de bhun Airteagail 6(7) agus 8(7) de Rialachán (AE) 2024/1789 maidir leis na margaí inmheánacha do ghás nádúrtha, gás in‑athnuaite agus hidrigin, féadfaidh na Ballstáit bearta sealadacha comhréireacha a chur chun feidhme chun srian a chur ar acmhainneacht tairisceana aon úsáideora gréasáin aonair ag pointí iontrála gáis agus ag críochfoirt GNL, go sonrach le haghaidh seachadtaí ón Rúis agus ón mBealarúis. Is é is aidhm do na bearta sin leasanna bunúsacha slándála a chosaint agus is féidir iad a athnuachan de réir mar is gá ach ní mór iad a ailíniú le hoibleagáidí idirnáisiúnta, lena n‑áirítear Airteagal XXI den Chomhaontú Ginearálta um Tharaifí agus Trádáil (GATT).

Ba cheart na bearta sin a bheith ina dtacú le cuspóirí an Aontais spleáchas ar bhreoslaí iontaise na Rúise a laghdú, mar a leagtar amach sa phlean REPowerEU. Sula gcuirfear chun feidhme iad, ní mór do na Ballstáit dul i gcomhairle leis an gCoimisiún agus le Ballstáit eile ar dócha go ndéanfaí difear dóibh, agus breithniú á dhéanamh go háirithe ar thionchair a d’fhéadfadh a bheith ar shlándáil an tsoláthair ar leibhéal an Aontais Eorpaigh agus ar Bhallstáit eile a bhfuil baol ann go ndéanfaí difear dóibh, i gcomhréir le prionsabal na dlúthpháirtíochta fuinnimh. Áirithítear leis an gcur chuige freagairt leormhaith dhea‑chomhordaithe ar bhagairtí agus leanúnachas i dtreo neamhspleáchas fuinnimh.

Cuireann an Rialachán atá beartaithe leis na forálacha sin de Rialachán (AE) 2024/1789 agus cuirtear deireadh leis na heasnaimh atá ann cheana sna forálacha sin leis. Mar sin féin, is cosúil nach leor bearta aonair den sórt sin ó na Ballstáit chun aghaidh a thabhairt ar fhadhb fhoriomlán an spleáchais ar allmhairí gáis ón Rúis. Dá bhrí sin, ba cheart a fhorchur leis an Rialachán atá beartaithe toirmeasc níos comhordaithe ar allmhairí ar leibhéal an Aontais. Go deimhin, cé go gceadaítear le hAirteagail 6(7) agus 8(7) de Rialachán (AE) 2024/1789 do na Ballstáit gníomhaíochtaí aonair áirithe a dhéanamh chun cosc a chur ar allmhairí GNL nó píblíne gáis ón Rúis isteach ina gcríoch, ní dhéantar foráil sna forálacha maidir le creat comhchoiteann comhordaithe le haghaidh na mbeart sin. Tá bearta náisiúnta chun teorainn a chur le hallmhairí ón Rúis éagsúil ó thaobh raon feidhme agus ábhair de, go háirithe maidir leis na bearta is infheidhme chun teacht timpeall a chosc. Cruthaítear rioscaí maidir le hilroinnt an mhargaidh inmheánaigh mar gheall ar an easpa comhordaithe sin. Leis an togra seo, ba cheart deireadh a chur leis na rioscaí sin trí rialacha soiléire a chur ar fáil maidir le hoibleagáidí d’allmhaireoirí agus maidir le malartú faisnéise idir na húdaráis uile lena mbaineann.

Ní hamháin gur ann do spleáchais ar an Rúis i réimse na n‑allmhairí gáis. Mar a leagtar amach go mionsonraithe i dTreochlár RePowerEU, soláthraíonn an Rúis ábhair núicléacha éagsúla don Aontas freisin, rud a nochtann earnáil an táirgthe fuinnimh núicléach agus earnálacha núicléacha eile do rioscaí slándála eacnamaíche atá comhchosúil leis na rioscaí atá ann i réimse an gháis nádúrtha. Mar sin féin, bíonn na táirgí a sholáthraíonn an Rúis san earnáil núicléach casta go teicniúil, agus cumhdaítear leo úráiniam nádúrtha, tiontaithe agus saibhrithe, cóimeálacha breosla núicléach, páirteanna spártha agus seirbhísí cothabhála agus raidiseatóip leighis. Anuas air sin, tá an bunús dlí le haghaidh na mbeart san earnáil núicléach éagsúil go páirteach le bunús dlí an Rialacháin seo. Dá bhrí sin, is iomchuí na tograí reachtacha le haghaidh bearta gáis/ola agus le haghaidh bearta san earnáil núicléach a dhíchúpláil.

Tá an togra seo ailínithe freisin leis an togra ón gCoimisiún a cuireadh i láthair an 28 Eanáir 2025, agus a d’fhormhuinigh Parlaimint na hEorpa le déanaí, chun taraifí a fhorchur ar leasacháin agus ar tháirgí talmhaíochta áirithe de thionscnamh na Rúise agus na Bealarúise, lena bhféachtar le spleáchas an Aontais ar na hallmhairí sin a laghdú 11 . Na bearta atá beartaithe a bhaineann le comhbheartas tráchtála an Aontais, is é is aidhm dóibh laghdú suntasach a dhéanamh ar allmhairiú na n‑earraí lena mbaineann isteach san Aontas, bídís de thionscnamh na Rúise agus na Bealarúise nó onnmhairithe go díreach nó go hindíreach uathu. Tá coinne leis go ndéanfar táirgeadh leasacháin san Aontas a éagsúlú a thuilleadh mar thoradh ar tharaifí allmhairiúcháin a fhorchur.

Ar leibhéal níos ginearálta, is é is cuspóir don Rialachán atá beartaithe feabhas a chur, i réimse an tsoláthair fuinnimh, ar shlándáil eacnamaíoch an Aontais. Dá bhrí sin, tá sé comhsheasmhach leis an Straitéis Eorpach um an tSlándáil Eacnamaíoch 12 agus leis na bearta a ghlactar sa chreat sin agus cuireann sé leo, go háirithe na tograí ón gCoimisiún chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

an chosaint a thugtar do shlándáil agus ord poiblí an Aontais a neartú a thuilleadh trí scagadh feabhsaithe ar infheistíocht choigríche isteach san Aontas a mholadh 13 ;

plé agus gníomhaíocht le haghaidh tuilleadh comhordú Eorpach i réimse na rialuithe ar onnmhairiú a spreagadh, agus lánurraim á tabhairt do chórais iltaobhacha atá ann cheana agus do shainchirt na mBallstát 14 ;

dul i gcomhairle leis na Ballstáit agus na páirtithe leasmhara chun rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ag gabháil le hinfheistíochtaí amach i sraith bheag teicneolaíochtaí 15 ;

tuilleadh plé a chur chun cinn maidir le tacaíocht níos fearr a thabhairt don taighde agus forbairt a bhaineann le teicneolaíochtaí a bhfuil acmhainneacht dé‑úsáide acu 16 ;

moladh ón gComhairle maidir le bearta atá dírithe ar shlándáil taighde a fheabhsú ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal na hearnála 17 .

•Comhsheasmhacht le beartais eile de chuid an Aontais

Maidir leis an toirmeasc ar allmhairiú gáis nádúrtha de thionscnamh Chónaidhm na Rúise nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise, agus bearta tionlacain sa togra maidir le faireachán níos fearr a dhéanamh ar allmhairí fuinnimh ón Rúis, tá siad comhsheasmhach leis na bearta sriantacha a rinne an tAontas tar éis fhogha míleata na Rúise faoin Úcráin. Dá bhrí sin, an toirmeasc ar allmhairiú gáis nádúrtha agus na bearta tionlacain sa Rialachán atá beartaithe maidir le gás nádúrtha agus ola, comhlíonann siad Airteagal 21(3) den Chonradh ar an Aontas Eorpach lena n‑éilítear comhsheasmhacht idir réimsí éagsúla de ghníomhaíocht sheachtrach an Aontais agus idir na réimsí sin agus a bheartais eile. Tá sé i gcomhréir freisin le hAirteagal 207(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) lena bhforáiltear go ndéanfar an comhbheartas tráchtála i gcomhthéacs phrionsabail agus chuspóirí ghníomhaíochtaí seachtracha an Aontais.

2.BUNÚS DLÍ, COIMHDEACHT AGUS COMHRÉIREACHT

•Bunús dlí

Is iad Airteagail 207 agus 194(2) CFAE an bunús dlí don togra. Is é Airteagal 207 CFAE an bunús dlí le haghaidh na mbeart trádála atá beartaithe faoi chomhbheartas tráchtála an Aontais lena dtoirmisctear allmhairí gáis nádúrtha de thionscnamh Chónaidhm na Rúise nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise, agus lena dtoirmisctear seirbhísí a sholáthar i gcríochfoirt GNL an Aontais do chustaiméirí ó Chónaidhm na Rúise nó do chustaiméirí ata á rialú ag daoine de chuid Chónaidhm na Rúise. Na bearta a liostaítear sa togra seo a bhaineann leis an méid seo a leanas: (i) allmhaireoirí gáis nádúrtha faisnéis ábhartha a chur isteach agus an fhaisnéis sin a mhalartú idir údaráis náisiúnta ábhartha sna Ballstáit agus sa Choimisiún; (ii) na Ballstáit pleananna éagsúlaithe a bhunú chun deireadh a chur de réir a chéile le gás nádúrtha agus ola na Rúise; agus (iii) feabhas a chur ar thrédhearcacht maidir le conarthaí soláthair do ghás nádúrtha na Rúise, trí Rialachán (AE) 2017/1938 a leasú, tá Airteagal 194(2) CFAE mar bhunús dlí acu.

•Coimhdeacht (i gcás inniúlacht neamheisiach)

Sainmhínítear an comhbheartas tráchtála, i gcomhréir le hAirteagal 3(1), pointe (e), de CFAE, mar inniúlacht eisiach de chuid an Aontais agus, dá bhrí sin, níl feidhm ag prionsabal na coimhdeachta.

Na bearta eile sa Rialachán seo atá beartaithe a bhaineann le gás nádúrtha, atá le glacadh faoi Airteagal 194(2) CFAE, amhail (i) allmhairoieír gáis nádúrtha faisnéis ábhartha a chur isteach agus an fhaisnéis sin a mhalartú i measc na n‑údarás náisiúnta ábhartha sna Ballstáit agus sa Choimisiún, (ii) na Ballstáit pleananna éagsúlaithe a bhunú chun deireadh a chur de réir a chéile le gás nádúrtha na Rúise, agus (iii) feabhas a chur ar thrédhearcacht maidir le conarthaí soláthair do ghás nádúrtha na Rúise, is bearta iad atá riachtanach chun toirmeasc allmhairiúcháin an Aontais ar ghás nádúrtha na Rúise a chur chun feidhme go héifeachtach. Is amhlaidh atá maidir le pleananna náisiúnta éagsúlaithe le haghaidh ola a bhunú agus faireachán a dhéanamh orthu, ar pleananna iad atá le glacadh faoi Airteagal 194(2) CFAE freisin, agus ar gá iad a chomhordú ar leibhéal an Aontais chun an cuspóir maidir le deireadh a chur le hola na Rúise ar bhealach éifeachtach comhordaithe a bhaint amach.

•Comhréireacht

Comhlíonann an togra seo prionsabal na comhréireachta. Tá na bearta atá beartaithe oiriúnach agus riachtanach chun na cuspóirí atá á saothrú a bhaint amach agus ní chuirtear aon ualach ar ghnólachtaí ná ar na Ballstáit nach bhfuil i gcomhréir leis na cuspóirí sin mar gheall ar an bearta sin.

Is é an príomhbheart atá beartaithe toirmeasc a chur ar allmhairí gáis bunaithe ar chonarthaí nua a thabharfar i gcrích tar éis an 17 Meitheamh 2025 faoin 1 Eanáir 2026, agus cosc ar na hallmhairí atá fágtha bunaithe ar chonarthaí atá ann cheana faoin 17 Meitheamh 2026 maidir le gás faoi chonarthaí gearrthéarmacha agus faoi dheireadh 2027 dó na hallmhairí sin faoi chonarthaí fadtéarmacha. Is léir go bhfuil toirmeasc iomlán ar allmhairí gáis nádúrtha ón Rúis oiriúnach chun an cuspóir maidir le deireadh a chur le spleáchas an Aontais ar na hallmhairí sin a bhaint amach. Mar a leagtar amach sa mheabhrán míniúcháin seo, maidir le gach beart eile a rinne an tAontas agus a Bhallstáit go dtí seo ó bhí mí Feabhra 2022 ann, cé gur éirigh leo roinnt éifeachtaí den ghéarchéim fuinnimh arb é ionradh míleata iomlán na Rúise ar an Úcráin ba chúis léi a mhaolú, is léir nach leor iad chun an cuspóir sin a bhaint amach go hiomlán, mar a léirítear leis na méideanna móra gáis nádúrtha ón Rúis a allmhairítear isteach san Aontas. Dá bhrí sin, tá gá le toirmeasc iomlán ar allmhairí chun an cuspóir maidir le deireadh a chur le spleáchas an Aontais ar allmhairí gáis ón Rúis a bhaint amach. I bhfianaise na rioscaí tromchúiseacha do shlándáil an tsoláthair fuinnimh agus, sa deireadh, do shlándáil eacnamaíoch fhoriomlán agus d’uathriail fhoriomlán an Aontais, tá tionchar an bhirt ar na Ballstáit agus ar na gnóthais gáis a ndéantar difear dóibh i gcomhréir leis an gcuspóir sin. Ina theannta sin, maolaítear na tionchair sin trí thabhairt isteach an toirmisc ar allmhairí de réir a chéile, rud nach ndéanfaidh difear ar dtús ach do chonarthaí nua, agus ceadaítear d’allmhairí atá bunaithe ar chonarthaí fadtéarmacha atá ann cheana leanúint ar aghaidh go dtí deireadh 2027.

An toirmeasc ar sheirbhísí a sholáthar i gcríochfoirt GNL an Aontais do chustaiméirí ó Chónaidhm na Rúise ón 1 Eanáir 2026 ar aghaidh, tá sé oiriúnach agus riachtanach chun an cuspóir a bhaint amach maidir lena áirithiú go gcuirfidh críochfoirt GNL laistigh den Aontas acmhainneacht allmhairiúcháin chomhfhreagrach ar fáil do sholáthróirí malartacha, feabhas a chur ar athléimneacht an mhargaidh agus aghaidh a thabhairt ar shaincheisteanna a bhí ann roimhe seo maidir le saobhadh margaidh, méaduithe ar phraghsanna agus bagairtí ar shlándáil. I bhfianaise a thábhachtaí atá na cuspóirí sin, tá tionchar an bhirt sin ar sholáthraithe seirbhísí críochfoirt GNL agus ar chustaiméirí i gcomhréir leis na cuspóirí sin.

Maidir leis na bearta tionlacain seo a leanas:

(i) allmhaireoirí gáis nádúrtha faisnéis ábhartha a chur isteach agus an fhaisnéis sin a mhalartú idir údaráis náisiúnta ábhartha sna Ballstáit agus sa Choimisiún,

(ii) na Ballstáit pleananna éagsúlaithe a bhunú chun deireadh a chur de réir a chéile le gás nádúrtha na Rúise, agus

(iii) feabhas a chur ar thrédhearcacht maidir le conarthaí soláthair do ghás nádúrtha na Rúise,

tá siad oiriúnach agus riachtanach chun an toirmeasc ar allmhairiú gáis ón Rúis a chur chun feidhme go héifeachtach agus faireachán a dhéanamh air agus, i bhfianaise na leasanna thuasluaite lena mbaineann, ní chuirtear ualaí ar na Ballstáit ná ar ghnóthais gáis nach bhfuil i gcomhréir leis an gcuspóir atá á shaothrú leo.

Ar deireadh, an oibleagáid atá beartaithe ar na Ballstáit pleananna náisiúnta éagsúlaithe a fhorbairt agus a chur i láthair chun deireadh a chur de réir a chéile le hallmhairí ola ón Rúis faoi dheireadh 2027, is modh oiriúnach, riachtanach agus comhréireach í chun an céimniú amach a éascú sna Ballstáit sin a thairbhíonn de mhaoluithe ar smachtbhannaí an Aontais atá ann cheana ar allmhairí ola ón Rúis.

•An rogha ionstraime

I bhfianaise an ghá atá le gníomh ceangailteach, atá infheidhme go díreach, chomh maith leis an ngá atá le gníomhú go tapa mar fhreagairt ar gharbhaol do shlándáil sholáthar fuinnimh an Aontais, is é rialachán an t‑aon ionstraim leormhaith chun éifeachtacht agus éifeachtúlacht na mbeart atá beartaithe a áirithiú, arb é is aidhm dóibh deireadh a chur de réir a chéile le hallmhairí gáis ón Rúis chuig an Aontas ar bhealach comhordaithe uile‑Aontais.

3.TORTHAÍ AR MHEASTÓIREACHTAÍ EX POST, AR CHOMHAIRLIÚCHÁIN LEIS NA PÁIRTITHE LEASMHARA AGUS AR MHEASÚNUITHE TIONCHAIR

•Meastóireachtaí ex post/seiceálacha oiriúnachta ar an reachtaíocht atá ann cheana

Neamhbhainteach.

•Comhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara

Neamhbhainteach.

•Bailiú agus úsáid saineolais

Neamhbhainteach.

•Measúnú tionchair

Tá diananailís déanta ag an gCoimisiún ar an tionchar a bheadh ag deireadh a chur de réir a chéile le gás na Rúise ar mhargaí fuinnimh an Aontais agus ar an ngeilleagar i gcoitinne ó chuir an Rúis isteach ar an soláthar gáis den chéad uair. Déantar achoimre ar thorthaí na n‑anailísí cuimsitheacha maidir leis na bearta atá liostaithe sa Rialachán atá beartaithe sa Mheasúnú Tionchair a ghabhann leis an togra seo.

•Oiriúnacht rialála agus simpliú

Neamhbhainteach.

•Cearta bunúsacha

D’fhéadfadh sé go ndéanfaí difear do chearta bunúsacha a chumhdaítear i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh leis an togra seo, go háirithe an ceart chun gnó a dhéanamh (Airteagal 16) agus an ceart chun maoine (Airteagal 17). Mar sin féin, mar a mhínítear thuas, tá na srianta atá beartaithe a chur ar na cearta bunúsacha sin riachtanach agus comhréireach i bhfianaise chuspóir an leasa ghinearálta atá á shaothrú agus urraimítear leo bunbhrí na gceart sin. Dá bhrí sin, comhlíonann na bearta na ceanglais maidir le srianta den sórt sin a leagtar amach in Airteagal 52(1) den Chairt.

4.IMPLEACHTAÍ BUISÉADACHA

Leis an ráiteas airgeadais reachtach, leagtar amach ar bhealach níos mionsonraithe impleachtaí buiséadacha an Rialacháin atá beartaithe.

5.EILIMINTÍ EILE

•Pleananna cur chun feidhme, agus socruithe faireacháin, meastóireachta agus tuairiscithe

Faoin 1 Márta 2026, ba cheart do na Ballstáit pleananna náisiúnta éagsúlaithe a fhorbairt le gníomhaíochtaí beachta agus amlínte chun deireadh a chur le hallmhairí gáis nádúrtha agus soláthairtí ola ón Rúis i gcomhréir leis an Rialachán atá beartaithe.

Ba cheart d’údaráis chustaim agus d’údaráis inniúla náisiúnta atá rannpháirteach faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an toirmisc ar allmhairiú gáis nádúrtha ón Rúis agus na n‑oibleagáidí a leagtar síos faoin Rialachán atá beartaithe. Ba cheart dóibh an fhaisnéis uile is gá a mhalartú chun a mheas cé acu a chomhlíontar nó nach gcomhlíontar an toirmeasc ar allmhairiú agus na hoibleagáidí lena mbaineann.

Déanfaidh an Coimisiún measúnú ar chur chun feidhme an Rialacháin seo agus ar an dul chun cinn ó thaobh deireadh a chur le gás ó Chónaidhm na Rúise de réir a chéile bunaithe ar an bhfaisnéis atá faighte. Foilseofar an measúnú sin i dtuarascáil bhliantúil.

•Doiciméid mhíniúcháin (i gcás treoracha)

Neamhbhainteach.

•Míniúchán mionsonraithe ar fhorálacha sonracha an togra

In Airteagal 1, leagtar amach ábhar agus raon feidhme an Rialacháin atá beartaithe. 

In Airteagal 2, sainmhínítear na téarmaí a úsáidtear ar fud an téacs agus, ar an gcaoi sin, tacaítear le soiléireacht na mbeart a leagtar amach sa Rialachán atá beartaithe.  

In Airteagal 3, leagtar síos toirmeasc ar allmhairí gáis nádúrtha píblíne chomh maith le hallmhairí GNL ó Chónaidhm na Rúise ón 1 Eanáir 2026 ar aghaidh. Tá feidhm ag an toirmeasc maidir leis na hearraí sin atá de thionscnamh Chónaidhm na Rúise nó a onnmhairítear, go díreach nó go hindíreach, ó Chónaidhm na Rúise. 

Déantar foráil in Airteagal 4 maidir le heisceachtaí ón toirmeasc láithreach ón 1 Eanáir 2026. Maidir le conarthaí soláthair gearrthéarmacha arna dtabhairt i gcrích roimh an 17 Meitheamh 2025, ní bheidh feidhm ag an toirmeasc ach ón 17 Meitheamh 2026. I gcás cainníochtaí gáis faoi chonarthaí soláthair fadtéarmacha arna dtabhairt i gcrích roimh an 17 Meitheamh 2025, beidh feidhm ag an toirmeasc ón 1 Eanáir 2028 ar aghaidh. Tá na méideanna atá faoi réir na hidirthréimhse teoranta do na cainníochtaí ar conradh.

Le hAirteagal 5 bunaítear toirmeasc ar sheirbhísí críochfoirt fadtéarmacha a sholáthar i gcríochfoirt GNL an Aontais d’eintitis ó Chónaidhm na Rúise nó d’eintitis atá á rialú ag daoine ó Chónaidhm na Rúis ón 1 Eanáir 2026. Tá feidhm ag an toirmeasc maidir le seirbhísí críochfoirt GNL arna dtabhairt i gcrích nó arna leasú tar éis an 17 Meitheamh 2025.

Le hAirteagal 6 bunaítear idirthréimhse den toirmeasc le haghaidh conarthaí seirbhísí críochfoirt GNL fadtéarmacha arna dtabhairt i gcrích roimh an 17 Meitheamh 2025. I gcás seirbhísí a sholáthraítear faoi na conarthaí fadtéarmacha sin, beidh feidhm ag an toirmeasc ón 1 Eanáir 2028.

Le hAirteagal 7 leagtar síos oibleagáid d’allmhaireoirí gáis ó Chónaidhm na Rúise an fhaisnéis uile is gá a sholáthar d’údaráis chustaim na mBallstát chun Airteagail 3 agus 4 den Rialachán atá beartaithe a chur chun feidhme. Áirítear leis an Airteagal liosta eilimintí ba cheart a sholáthar, cé go bhfuil údaráis chustaim i dteideal tuilleadh faisnéise a iarraidh. Bunaítear leis an Airteagal freisin toimhde infhrisnéise gur de thionscnamh na Rúise iad allmhairí áirithe trí liosta de phointí idirnaisc.

Le hAirteagal 8 bunaítear oibleagáid ar sholáthraithe seirbhísí críochfoirt GNL faisnéis a chomhroinnt leis na húdaráis chustaim chun cur chun feidhme Airteagail 5 agus 6 den Rialachán atá beartaithe a chumasú. 

Le hAirteagal 9 bunaítear oibleagáid ar na húdaráis chustaim lena mbaineann, ar na húdaráis inniúla agus ar na húdaráis rialála faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme Airteagail 3 go 6 den Rialachán atá beartaithe. Chuige sin, teastaíonn comhar idir údaráis Ballstát éagsúil, ACER nó an Coimisiún, i gcás inar gá.

Le hAirteagal 10 sainmhínítear an oibleagáid ar údaráis chustaim faisnéis a fhaightear ó allmhaireoirí gáis ó Chónaidhm na Rúise a mhalartú leis an gCoimisiún agus le húdaráis na mBallstát eile. Leis an gcomhar sin, bheifí in ann an measúnú a dhéanamh ar chur chun feidhme Airteagail 3 go 6 den Rialachán atá beartaithe.

Le hAirteagal 11 ceanglaítear ar na Ballstáit plean éagsúlaithe a bhunú i bhfianaise an deiridh a chuirfear de réir a chéile leis na hallmhairí gáis uile ó Chónaidhm na Rúise faoin 31 Nollaig 2027. Áireofar sna pleananna náisiúnta éagsúlaithe faisnéis maidir leis na nithe seo a leanas: (i) méideanna allmhairí gáis faoi chonarthaí atá ann cheana féin agus seirbhísí críochfoir GNL atá curtha in áirithe ag cuideachtaí ó Chónaidhm na Rúise; (ii) bearta atá i bhfeidhm nó atá beartaithe a chur in ionad na n‑allmhairí gáis ón Rúis atá fós ann, lena n‑áirítear soláthairtí malartacha agus bealaí soláthair; agus (iii) bacainní teicniúla nó rialála a d’fhéadfadh a bheith ann maidir leis an gcéimniú amach agus roghanna chun na bacainní sin a shárú.

Ba cheart na pleananna náisiúnta éagsúlaithe a chur in iúl don Choimisiún faoin 1 Márta 2026 ar a dhéanaí, ar bhonn an teimpléid dá bhforáiltear in Iarscríbhinn I.

Le hAirteagal 12 ceanglaítear ar na Ballstáit sin a allmhairíonn ola ó Chónaidhm na Rúise plean éagsúlaithe a bhunú i bhfianaise an deiridh a chuirfear de réir a chéile le hallmhairí ola ó Chónaidhm na Rúise faoin 31 Nollaig 2027. Áireofar sna pleananna éagsúlaithe náisiúnta faisnéis maidir leis na nithe seo a leanas: (i) méideanna allmhairí ola ó Chónaidhm na Rúise, bídís díreach nó indíreach, faoi chonarthaí atá ann cheana; (ii) bearta atá i bhfeidhm nó atá beartaithe chun an céimniú amach a stiúradh; agus (iii) bacainní teicniúla nó rialála a d’fhéadfadh a bheith ann don chéimniú amach agus roghanna chun iad sin a shárú.

Ba cheart na pleananna náisiúnta éagsúlaithe a chur in iúl don Choimisiún faoin 1 Márta 2026 ar a dhéanaí, ar bhonn an teimpléid dá bhforáiltear in Iarscríbhinn II. Féadfaidh an Coimisiún moladh a eisiúint, tar éis measúnú a dhéanamh, chuig an mBallstát ábhartha i gcás ina sainaithnítear go bhfuil an baol ann nach mbainfear an sprioc‑am amach chun deireadh a chur leis na hallmhairí sin de réir a chéile.

Le hAirteagal 13 neartaítear an creat faireacháin atá ann cheana maidir le slándáil an tsoláthair gáis trí leasú a dhéanamh ar Rialachán (AE) 2017/1938. Ceanglaítear leis ar allmhaireoirí gáis ó Chónaidhm na Rúise faisnéis chonarthach mhionsonraithe a sholáthar don Choimisiún agus do na húdaráis inniúla náisiúnta. Ba cheart a áireamh san fhaisnéis cainníochtaí atá le soláthar agus le tógáil, lena n‑áirítear solúbthachtaí faoi fhorálacha lena ngabhann dearbhoibleagáid íocaíochta nó dearbhoibleagáid seachadta, cainníochtaí gáis ar conradh a bhfuil cearta solúbthachta aníos nó anuas acu, agus céannachtaí na gcomhpháirtithe conartha, an táirgeora gáis, agus an tír táirgthe. I gcás allmhairí GNL, ba cheart calafort an chéad luchtaithe a thabhairt faoi deara, mar aon le pointí seachadta agus solúbthachtaí a d’fhéadfadh a bheith ann maidir leis na pointí sin. Ina theannta sin, sceidil nó ainmniúcháin seachadta, solúbthachtaí conarthacha a d’fhéadfadh a bheith ann a bhaineann le cainníochtaí bliantúla, agus coinníollacha maidir le seachadtaí a chur a chur ar fionraí nó a fhoirceannadh, lena n‑áirítear forálacha force majeure, ba cheart na nithe sin a leagan amach. Ba cheart an dlí rialaithe agus an sásra eadrána roghnaithe a shonrú freisin, mar aon le príomhghnéithe de chomhaontuithe tráchtála ábhartha eile.

Leagtar síos san Airteagal oibleagáid ar sholáthraithe seirbhísí críochfoirt GNL faisnéis ábhartha a chur in iúl don Choimisiún maidir leis na seirbhísí arna gcur in áirithe ag custaiméirí ó Chónaidhm na Rúise.

Déanfaidh an Coimisiún measúnú ar chur chun feidhme an Rialacháin atá beartaithe agus ar an dul chun cinn ó thaobh deireadh a chur le gás ó Chónaidhm na Rúise de réir a chéile bunaithe ar an bhfaisnéis atá faighte, lena n‑áirítear na pleananna náisiúnta éagsulaithe de bhun Airteagal 11 den Rialachán atá beartaithe. Foilseofar an measúnú sin i dtuarascáil bhliantúil.

Le hAirteagal 14, aon fhaisnéis rúnda a fhaightear faoin Rialachán atá beartaithe agus atá le láimhseáil, cuirtear faoi réir caighdeán rúndachta gairmiúla í, go háirithe chun rúndacht, sláine agus cosaint na faisnéise a fhaightear a áirithiú.

Le hAirteagal 15 bunaítear oibleagáid ar an gCoimisiún faireachán éifeachtach a dhéanamh ar fhorbairt an mhargaidh fuinnimh agus ar aon riosca do shlándáil an tsoláthair i ndáil le hallmhairí ó Chónaidhm na Rúise. I gcás ina dtarlaíonn riosca, déanfar gníomhaíocht iomchuí, lena n‑áirítear tríd an Rialachán a leasú.

In Airteagal 16, leagtar síos dáta theacht i bhfeidhm an Rialacháin atá beartaithe.  



2025/0180 (COD)

Togra le haghaidh

RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

maidir le deireadh a chur de réir a chéile le hallmhairí gáis nádúrtha ón Rúis, feabhas a chur ar an bhfaireachán ar spleáchais fuinnimh a d’fhéadfadh a bheith ann, agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2017/1938

TÁ PARLAIMINT NA hEORPA AGUS COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 194(2) agus Airteagal 207 de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

Tar éis dóibh an dréachtghníomh reachtach a chur chuig na parlaimintí náisiúnta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa 18 ,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste na Réigiún 19 ,

Ag gníomhú dóibh i gcomhréir leis an ngnáthnós imeachta reachtach,

De bharr an mhéid seo a leanas:

(1)Léirigh ionradh míleata iomlán neamhdhleathach Chónaidhm na Rúise ar an Úcráin i mí Feabhra 2022 na hiarmhairtí suntasacha ar mhargaí agus ar shlándáil a d’eascair as na spleáchais a bhí ann cheana san am sin ar ghás nádúrtha ón Rúis. I nDearbhú Versailles an 11 Márta 2022, chomhaontaigh na Cinn Stáit, dá bhrí sin, an spleáchas ar fhuinneamh na Rúise a laghdú de réir a chéile agus deireadh iomlán a chur leis faoi dheireadh. I dTeachtaireacht REPowerEU an 8 Márta 2022 20 agus i bPlean REPowerEU an 18 Bealtaine 2022 21 , moladh bearta nithiúla chun éagsúlú iomlán ó allmhairí fuinnimh na Rúise a cheadú ar bhealach sábháilte, inacmhainne agus inbhuanaithe. Rinneadh dul chun cinn suntasach sa phróiseas chun soláthairtí gáis a éagsúlú ón Rúis ó shin i leith. Ós rud é go bhfuil na méideanna eile de ghás nádúrtha na Rúise a thagann isteach san Aontas fós suntasach, d’fhógair an Coimisiún ina Threochlár REPower i dtreo deireadh a chur le hallmhairí fuinnimh ón Rúis an 6 Bealtaine 2025 togra reachtach chun deireadh iomlán a chur le hallmhairí gáis ón Rúis de réir a chéile agus chun feabhas a chur ar an gcreat atá ann cheana maidir le spleáchais fuinnimh.

(2)Maidir leis an iliomad samplaí de laghdú agus briseadh soláthair gan réamhfhógra agus gan údar roimh an ionradh míleata iomlán ar an Úcráin, agus úsáid fuinnimh mar uirlis troda ag Cónaidhm na Rúise ó shin i leith, léiríonn siad gur bhain Cónaidhm na Rúise úsáid chórasach as na spleáchais a bhí ann cheana ar sholáthairtí gáis na Rúise chun dochar a dhéanamh do gheilleagar an Aontais. Mar thoradh air sin, bíonn éifeachtaí tromchúiseacha diúltacha ar na Ballstáit agus ar shlándáil eacnamaíoch an Aontais i gcoitinne. Dá bhrí sin, ní féidir leis an Aontas a mheas a thuilleadh gur comhpháirtithe iontaofa trádála fuinnimh iad Cónaidhm na Rúise agus a cuideachtaí fuinnimh.

(3)I mí Eanáir 2006, chuir an Rúis deireadh lena soláthairtí gáis nádúrtha chuig an mBulgáir agus chuig tíortha eile in Oirdheisceart na hEorpa nuair a bhí tréimhse fhuar ann, rud a chuir le harduithe ar phraghsanna agus a rinne díobháil do shaoránaigh nó a rinne bagairt ar dhíobháil do shaoránaigh. An 6 Eanáir 2009, chuir an Rúis deireadh iomlán arís le gás a aistrítear tríd an Úcráin, rud a rinne difear do 18 mBallstát, go háirithe na Ballstáit i Lár agus in Oirthear na hEorpa. Mar thoradh ar an suaitheadh soláthair sin, bhí suaitheadh tromchúiseach sna margaí gáis sa réigiún agus san Aontas ina iomláine. Ní raibh sreafaí gáis nádúrtha ag roinnt Ballstát ar feadh beagnach 14 lá, rud a bhrúigh múchtaí téimh ar scoileanna agus ar mhonarchana ar feadh i bhfad, agus go raibh orthu an staid éigeandála a fhógairt. In 2014, rinne Cónaidhm na Rúise ionradh ar an gCrimé agus rinne sí an Chrimé a ionghabhadh go neamhdhleathach, chuir sí deireadh le sócmhainní táirgthe gáis na hÚcráine sa Chrimé agus laghdaigh sí soláthairtí gáis chuig roinnt Ballstát, ar Ballstáit iad a d’fhógair go ndéanfaidís gás a sholáthar don Úcráin, rud a d’fhág go raibh suaití sa mhargadh agus arduithe ar phraghsanna agus go ndearnadh dochar don tslándáil eacnamaíoch. Roimhe seo, maidir le honnmhaireoir Státrialaithe na Rúise a bhfuil monaplacht aige, is é sin Gazprom, bhí sé faoi réir roinnt imscrúduithe de chuid an Choimisiúin maidir le sárú féideartha ar rialacha iomaíochta an Aontais agus mhodhnaigh sé a iompar ar an margadh i ndiaidh na n‑imscrúduithe sin chun aghaidh a thabhairt ar ábhair imní an Choimisiúin maidir le hiomaíocht 22 . Gazprom. Na saincheisteanna iomaíochta sin atá faoi chaibidil, i roinnt cásanna, bhain siad le ‘srianta críochacha’, mar a thugtar orthu, i gconarthaí soláthair gáis Gazprom, lenar cuireadh toirmeasc ar athdhíol gáis lasmuigh dá thír féin 23 , chomh maith le fianaise go raibh Gazprom páirteach i gcleachtais éagóracha praghsála agus go raibh soláthairtí fuinnimh ag brath ar lamháltais pholaitiúla ó rannpháirtíocht i dtionscadail phíblíne na Rúise nó ó rialú a fháil ar shócmhainní fuinnimh an Aontais.

(4)Le cogadh gan chúis gan údar na Rúise in aghaidh na hÚcráine ó bhí mí Feabhra 2022 ann agus le laghduithe ar sholáthairtí gáis arna n‑úsáid mar uirlis troda ina dhiaidh sin i gcomhar le hionramháil na margaí trí shuaitheadh d’aon ghnó ar shreafaí gáis, thug sé léiriú follasach ar leochaileachtaí agus spleáchais san Aontas agus ina Bhallstáit, rud a d’fhéadfadh tionchar díreach tromchúiseach a imirt ar fheidhmiú mhargadh gáis an Aontais, ar gheilleagar an Aontais agus ar a leasanna bunúsacha slándála, chomh maith le dochar díreach a dhéanamh do shaoránaigh an Aontais toisc gur féidir le suaitheadh sa soláthar fuinnimh dochar a dhéanamh do shláinte nó do bheatha na saoránach. Léiríonn an fhianaise go ndearna an chuideachta, Gazprom, faoi rialú an Stáit, ionramháil d’aon ghnó ar mhargaí fuinnimh an Aontais chun praghsanna fuinnimh a ardú. Maidir le stóráil mhór faoi thalamh san Aontas a bhí faoi rialú Gazprom, fágadh iad ar leibhéal íseal nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe seo, agus laghdaigh cuideachtaí Rúiseacha díolacháin ag moil gháis an Aontais 24 agus scoir siad go hiomlán d’úsáid a n‑ardán díolacháin féin roimh an ionradh, rud a rinne difear do mhargaí gearrthéarmacha agus a ghéaraigh staid an tsoláthair a bhí teann cheana tar éis ionradh neamhdhleathach na Rúise ar an Úcráin. Ó bhí mí an Mhárta 2022 ann, chuir an Rúis deireadh córasach ar sheachadtaí gáis nádúrtha chuig na Ballstáit, nó rinne an Rúis iad a laghdú go córasach, rud a d’fhág go raibh suaitheadh suntasach ar mhargadh gáis an Aontais. Rinne sé sin difear suntasach do na soláthairtí chuig an Aontas trí phíblíne Yamal, do na soláthairtí don Fhionlainn chomh maith le píblíne Nord Stream 1, inar laghdaigh Gazprom sreafaí ar dtús agus inar dúnadh soláthairtí tríd an bpíblíne ina n‑iomláine faoi dheireadh.

(5)Mar thoradh ar úsáid an tsoláthair gáis mar uirlis troda agus ar ionramháil mhargaidh trí shuaitheadh d’aon ghnó ar shreafaí gáis, tháinig ardú as cuimse ar phraghsanna fuinnimh san Aontas, ag sroicheadh leibhéil nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe sin, suas le hocht n‑uaire os cionn mheán na mblianta roimhe sin, in 2022. Mar thoradh air sin, maidir leis an ngá atá le foinsí malartacha soláthair gáis a aimsiú, bealaí soláthair a athrú, stóráil a líonadh le haghaidh an gheimhridh, agus réitigh a aimsiú ar fhadhbanna plódaithe i mbonneagar gáis an Aontais, chuir sé le luaineacht ard praghsanna agus leis na harduithe gan fasach ar phraghsanna in 2022.

(6)Mar thoradh ar na praghsanna gáis sin a bhí thar a bheith ard, bhí praghsanna arda leictreachais ann agus tháinig arduithe ar phraghsanna le haghaidh táirgí fuinnimh eile, rud a d’fhág go raibh boilsciú ard ann ar feadh i bhfad. Chuir géarchéim mhór eacnamaíoch ina raibh rátaí diúltacha fáis i roinnt mhaith Ballstát, arbh iad na praghsanna arda fuinnimh ba chúis léi, geilleagar an Aontais i mbaol, bhain sí an bonn de chumhacht ceannaigh na dtomhaltóirí agus d’ardaigh sí costas na monaraíochta, go háirithe ó thaobh fuinnimh de, rud a d’fhág go raibh rioscaí ann don chomhtháthú sóisialta agus don chobhsaíocht shóisialta, agus do bheatha nó do shláinte an duine fiú. Mar thoradh ar an mbriseadh sa soláthar freisin, bhí fadhbanna an‑tromchúiseach ann maidir le slándáil an tsoláthair fuinnimh san Aontas agus cuireadh iallach ar 11 Bhallstát leibhéal géarchéime fuinnimh a dhearbhú faoi Rialachán (AE) 2017/1938 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 25 . Agus í ag baint tairbhe as spleáchas an Aontais le linn na géarchéime sin, chuir ionramháil na Rúise ar an margadh ar a cumas don Rúis brabúis níos airde ná riamh a bhaint amach ón trádáil fuinnimh a bhí fágtha leis an Eoraip, agus b’ionann ioncam ó allmhairí gáis agus EUR 15 bhilliún fós in 2024. D’fhéadfaí an t‑ioncam sin a úsáid chun tuilleadh ionsaithe eacnamaíocha in aghaidh an Aontais a mhaoiniú, rud a bhainfeadh an bonn den tslándáil eacnamaíoch. D’fhéadfaí iad a úsáid freisin chun an cogadh foghach in aghaidh na hÚcráine a mhaoiniú, ar cogadh é atá ina bhagairt mhór ar an gcobhsaíocht pholaitiúil agus eacnamaíoch san Eoraip.

(7)Chuir an ghéarchéim a tharla le déanaí fianaise ar fáil go bhfuil caidreamh trádála iontaofa le comhpháirtithe a sholáthraíonn táirgí fuinnimh ríthábhachtach chun cobhsaíocht an mhargaidh a chaomhnú, chun beatha agus sláinte an duine a chosaint chomh maith le leasanna bunúsacha slándála an Aontais, go háirithe toisc go mbraitheann an tAontas den chuid is mó ar allmhairí fuinnimh ó thríú tíortha. Dá gcoinneofaí soláthairtí fuinnimh ón Rúis ar bun, bheadh an tAontas neamhchosanta ar rioscaí leanúnacha eacnamaíocha agus slándála; dá bhrí sin, ní mhéadódh sé ach laghdódh sé a shlándáil soláthair. Is féidir le spleáchais fiú ar mhéideanna níos lú allmhairí gáis ón Rúis, má bhaineann an Rúis mí‑úsáid astu, an dinimic praghsanna a shaobhadh go suntasach, fiú ar bhonn sealadach, agus cur isteach ar mhargaí fuinnimh, go háirithe sna réigiúin sin atá fós ag brath go mór ar allmhairí ón Rúis. Agus patrún seanbhunaithe comhsheasmhach na hionmharála margaidh agus an cur isteach ar sholáthar á gcur san áireamh, agus ós rud é gur bhain rialtas na Rúise úsáid chomhsheasmhach as trádáil gáis mar arm chun beartas a bhaint amach in ionad spriocanna trádála, is iomchuí, dá bhrí sin, bearta a dhéanamh chun aghaidh a thabhairt ar leochaileacht leanúnach an Aontais mar thoradh ar allmhairí gáis nádúrtha trí phíblínte agus gás nádúrtha leachtaithe le Cónaidhm na Rúise.

(8)Tá na srianta ar idirbhearta idirnáisiúnta dá bhforáiltear in Airteagail 3 agus 5 den Rialachán seo comhsheasmhach le gníomhaíocht sheachtrach an Aontais i réimsí eile, mar a cheanglaítear le hAirteagal 21(3) den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE). Tá meath mór tagtha ar staid an chaidrimh idir an tAontas agus Cónaidhm na Rúise le blianta beaga anuas agus go háirithe ó bhí 2022 ann. Maidir leis an meath sin ar an gcaidreamh, is é is cúis leis neamhaird fhollasach Chónaidhm na Rúise ar an dlí idirnáisiúnta agus, go háirithe, ar a cogadh foghach gan chúis gan údar in aghaidh na hÚcráine. Ó bhí mhí Iúil 2014 ann, tá bearta sriantacha á bhforchur de réir a chéile ag an Aontas ar thrádáil le Cónaidhm na Rúise mar fhreagairt ar ghníomhaíochtaí Chónaidhm na Rúise i gcoinne na hÚcráine. De bhua na n‑eisceachtaí a bhfuil feidhm acu faoin gComhaontú lena mbunaítear an Eagraíocht Dhomhanda Trádála, agus go háirithe Airteagal XXI den Chomhaontú Ginearálta um Tharaifí agus Trádáil 1994 (eisceachtaí slándála) agus eisceachtaí den chineál céanna faoin gComhaontú maidir le Comhpháirtíocht agus Comhar le Cónaidhm na Rúise, ceadaítear don Aontas gan na buntáistí a dheonaítear do tháirgí comhchosúla a allmhairítear ó thíortha eile (cóir an náisiúin barrfhabhair) a dheonú d’earraí a allmhairítear ó Chónaidhm na Rúise. Dá bhrí sin, ní chuirtear cosc ar an Aontas toirmisc nó srianta a fhorchur ar allmhairiú earraí ar chríoch Chónaidhm na Rúise, má mheasann an tAontas go bhfuil gá leis na bearta sin, arna ndéanamh tráth na héigeandála atá ann cheana sa chaidreamh idirnáisiúnta idir an tAontas agus Cónaidhm na Rúise, chun leasanna bunúsacha slándála an Aontais a chosaint.

(9)Tá sé ríthábhachtach acmhainneacht allmhairiúcháin an gháis nádúrtha leachtaithe a éagsúlú chun an tslándáil fuinnimh laistigh den Aontas a neartú agus a choinneáil ar bun. Rialaíonn cuideachtaí Rúiseacha cuid shuntasach den acmhainneacht sin trí chonarthaí fadtéarmacha a mhaireann níos mó ná 10 mbliana, rud a chruthaíonn riosca go bhféadfaí na cearta acmhainneachta a fhorchoimeádtar sna conarthaí sin a úsáid chun bac a chur ar allmhairí ó fhoinsí malartacha trí chleachtais chnapaireachta acmhainne. D’fhéadfadh cleachtais chomhchosúla margaí fuinnimh an Aontais a chur faoi réir thionchar fada cuideachtaí Rúiseacha, a bhfuil acmhainneacht shuntasach léirithe acu roimhe seo maidir le margaí san Aontas a shaobhadh, agus úsáid á baint as spleáchais atá ann cheana. Mar thoradh ar chásanna de chnapaireacht stórála gáis roimhe seo, tá saobhadh suntasach ar an margadh, praghsanna méadaithe, agus bagairtí ar bhearta slándála criticiúla 26 . I bhfianaise an róil fhíor‑riachtanaigh a mheastar a bheidh ag an ngás nádúrtha leachtaithe maidir le soláthairtí fuinnimh malartacha a dhaingniú, tá sé ríthábhachtach an toirmeasc ar allmhairiú gáis a chomhlánú le toirmeasc ar sheirbhísí críochfoirt an gháis nádúrtha leachtaithe a sholáthar d’eintitis Rúiseacha. Chun cabhrú leis na Ballstáit deireadh a chur lena spleáchas ar sholáthairtí gáis na Rúise, agus chun seachadadh éifeachtach allmhairí an gháis nádúrtha leachtaithe ó fhoinsí malartacha a áirithiú, tá sé tábhachtach a sheachaint gur féidir le custaiméirí Rúiseacha na seirbhísí críochfoirt gáis nádúrtha leachtaithe bac a chur ar an mbonneagar allmhairiúcháin is gá. Dá bhrí sin, ba cheart toirmeasc a chur ar sheirbhísí fadtéarmacha críochfoirt an gháis nádúrtha leachtaithe a sholáthar d’eintitis ón Rúis nó atá á rialú ag an Rúis ón 1 Eanáir 2026. Na seirbhísí a sholáthraítear faoi chonradh a tugadh i gcrích roimh an 17 Meitheamh 2025, ba cheart iad a thoirmeasc ón 1 Eanáir 2028 ar aghaidh. Leis sin, ba cheart go mbeifí in ann acmhainneacht críochfoirt a ath‑leithdháileadh ar sholáthróirí malartacha an gháis nádúrtha leachtaithe, mar aon le hathléimneacht an mhargaidh fuinnimh san Aontas a neartú.

(10)Tá measúnú cúramach déanta ag an gCoimisiún ar an tionchar ar an Aontas agus ar a chuid Ballstát mar gheall ar thoirmeasc a d’fhéadfadh a bheith ann ar allmhairí gáis nádúrtha ón Rúis agus ar sholáthar seirbhísí críochfoirt an gháis nádúrtha leachtaithe d’eintitis Rúiseacha. Go deimhin, rinneadh obair ullmhúcháin agus roinnt anailísí mionsonraithe ar na hiarmhairtí a bhaineann le deireadh iomlán a chur le gás na Rúise de réir a chéile agus foilsíodh iad ó bhí 2022 ann 27 , agus d’fhéadfadh an Coimisiún leas a bhaint freisin as an iliomad comhairliúchán le páirtithe leasmhara, le saineolaithe agus gníomhaireachtaí seachtracha, agus as staidéir ar na héifeachtaí a bhaineann le deireadh a chur de réir a chéile le gás na Rúise. Léiríodh san anailís a rinne an Coimisiún gur dócha go mbeidh tionchar teoranta ann ach deireadh a chur de réir a chéile le hallmhairí gáis nádúrtha ón Rúis, má thugtar isteach iad ar bhealach céim ar chéim, comhordaithe agus dea‑ullmhaithe de mheon na dlúthpháirtíochta, ar phraghsanna fuinnimh san Aontas, agus go gcuirfidh sé feabhas ar shlándáil soláthair an Aontais agus nach gcuirfidh sé slándáil soláthair an Aontais i mbaol, mar gheall ar imeacht comhpháirtí trádála neamhiontaofa ó mhargaí an Aontais. Mar a leagtar amach i dTreochlár REPowerEU, tá spleáchais soláthair ón Rúis laghdaithe cheana le cur chun feidhme Phlean REPowerEU, mar shampla trí bhearta chun an t‑éileamh ar ghás a laghdú nó chun dlús a chur le foinsí fuinnimh in‑athnuaite a chur in úsáid, chomh maith le tacaíocht ghníomhach d’éagsúlú soláthairtí fuinnimh agus do mhéadú chumhacht mhargála an Aontais trí cheannach comhpháirteach gáis. Léiríodh sa Mheasúnú Tionchair freisin gur féidir éifeachtaí díobhálacha ar phraghsanna nó ar sholáthairtí a sheachaint trí chomhordú tosaigh a dhéanamh ar bheartais éagsúlaithe 28 .

(11)Tá an Rialachán atá beartaithe go hiomlán comhoiriúnach le straitéis an Aontais chun a spleáchas ar allmhairí breoslaí iontaise a laghdú trí dhícharbónú a fheabhsú agus trí fhuinneamh glan a tháirgtear ar bhonn intíre a leathnú go tapa. Mar a leagtar amach i dTreochlár REPowerEU, tá coigilteas suntasach gáis de níos mó ná 60 billiún méadar ciúbach in aghaidh na bliana in allmhairí gáis ann cheana mar thoradh ar chur chun feidhme Phlean REPowerEU idir 2022 agus 2024, rud a chuir ar a chumas don Aontas spleáchais soláthair ón Rúis a laghdú. D’fhéadfaí é sin a bhaint amach trí bhearta chun an t‑éileamh ar ghás a laghdú nó chun dlús a chur leis an aistriú glas trí acmhainneacht ghiniúna gaoithe agus gréine a chur in úsáid go mear, rud a mhéadaigh go suntasach sciar na bhfoinsí in‑athnuaite sa mheascán fuinnimh, agus trí thacaíocht ghníomhach a thabhairt d’éagsúlú soláthairtí fuinnimh agus do mhéadú chumhacht mhargála an Aontais trí cheannach comhpháirteach gáis. Thairis sin, táthar ag súil go dtiocfaidh cur chun feidhme iomlán an aistrithe fuinnimh, an Phlean Gníomhaíochta le déanaí maidir le Fuinneamh Inacmhainne agus bearta eile, go háirithe infheistíochtaí i dtáirgeadh roghanna malartacha ísealcharbóin le haghaidh táirgí atá dian ar fhuinneamh, ar nós leasachán, in ionad suas le 100 billiún méadar ciúbach de ghás nádúrtha faoi 2030. Éascófar leis sin deireadh a chur de réir a chéile le hallmhairí gáis ó Chónaidhm na Rúise.

(12)I gcomhréir le Dearbhú Versailles agus le Teachtaireacht REPowerEU, tá líon mór allmhaireoirí gáis tar éis a soláthairtí gáis ón Rúis a fhoirceannadh nó a laghdú go suntasach cheana. Mar a leagtar amach sa Mheasúnú Tionchair, is féidir deireadh a chur de réir a chéile leis na méideanna gáis atá fágtha faoi chonarthaí soláthair atá ann cheana gan tionchar suntasach eacnamaíoch ná rioscaí do shlándáil an tsoláthair, mar gheall ar infhaighteacht soláthróirí malartacha leordhóthanacha ar an margadh domhanda gáis, margadh gáis dea‑idirnasctha de chuid an Aontais agus infhaighteacht bonneagair allmhairiúcháin leordhóthanaigh 29 .

(13)Baineann conarthaí gearrthéarmacha, is é sin conarthaí maidir le soláthairtí aonair gáis nádúrtha nó soláthairtí gáis nádúrtha a mhaireann níos lú ná bliain amháin, le méideanna níos lú ná na méideanna a shealbhaíonn allmhaireoirí móra conarthaí soláthair ilbhliantúla le cuideachtaí Rúiseacha. Beidh na conarthaí sin atá ann cheana gar do dhul in éag nuair a thiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm. Dá réir sin, is cosúil go bhfuil an riosca don tslándáil eacnamaíoch a eascraíonn as conarthaí gearrthéarmacha atá ann cheana íseal. Is iomchuí, dá bhrí sin, conarthaí gearrthéarmacha atá ann cheana a dhíolmhú ó chur i bhfeidhm láithreach an allmhairithe lena gceadaítear idirthréimhse go dtí an 17 Meitheamh 2026.

(14)Ba cheart díolúine ón toirmeasc ar allmhairí gáis ón 1 Eanáir 2026 ar aghaidh a dheonú freisin le haghaidh conarthaí soláthair fadtéarmacha atá ann cheana. Go deimhin, is iondúil go mbeidh níos mó ama ag teastáil ó allmhaireoirí a bhfuil conarthaí fadtéarmacha acu chun bealaí agus foinsí soláthair malartacha a aimsiú ná sealbhóirí conarthaí gearrthéarmacha, agus toisc go mbaineann conarthaí fadtéarmacha freisin le méideanna i bhfad níos mó le himeacht ama ná le conarthaí gearrthéarmacha. Ba cheart, dá bhrí sin, idirthréimhse a thabhairt isteach chun dóthain ama a thabhairt do shealbhóirí conarthaí fadtéarmacha a soláthairtí a éagsúlú ar bhealach ordúil.

(15)I gcás roinnt tíortha talamhiata a sholáthraítear faoi láthair faoi na conarthaí soláthair fadtéarmacha atá ann cheana do ghás píblíne na Rúise, déanann athruithe ar bhealaí soláthair ó Chónaidhm na Rúise difear sonrach dóibh, mar gheall ar bhealaí teoranta malartacha nó gan aon bhealach malartach chun an gás atá ar conradh a iompar chucu. Chun an cás a leigheas, áirithíonn soláthróirí ó Bhallstáit eile faoi láthair go seachadfar gás píblíne faoi chonarthaí soláthair gearrthéarmacha le soláthróirí ó Chónaidhm na Rúise trí phointí idirnaisc neamhphlódaithe. Mar gheall ar an staid an‑sonrach sin, ba cheart feidhm a bheith ag an am aistrithe is gá chun soláthróirí nua a aimsiú maidir leis na conarthaí soláthair gearrthéarmacha sin le soláthróirí ó Chónaidhm na Rúise a sholáthraíonn tíortha talamhiata a ndéanann athruithe ar bhealaí soláthair do ghás na Rúise difear dóibh. 

(16)Cé gur cosúil go bhfuil údar maith le conarthaí ‘oidhreachta’ atá ann cheana a dhíolmhú ón gcur i bhfeidhm láithreach, níor cheart go mbainfeadh gach conradh a rinneadh roimh theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo tairbhe as díolúine den sórt sin. Go deimhin, d’fhéadfadh sé go mbeadh dreasacht ann do sholáthróirí Rúiseacha an t‑am a úsáid idir foilsiú an togra seo go dtí teacht i bhfeidhm an toirmisc chun soláthairtí reatha a mhéadú, trí chonarthaí nua a thabhairt i gcrích, méideanna a mhéadú trí chonarthaí atá ann cheana a athrú nó solúbthachtaí faoi chonarthaí atá ann cheana a úsáid. Chun a áirithiú nach dtiocfaidh méadú ar allmhairí ón Rúis ach go dtiocfaidh laghdú orthu mar thoradh ar an Rialachán atá beartaithe, ba cheart bearta a áireamh sa Rialachán chun cosc a chur ar allmhairí nua gáis ón Rúis san am idir glacadh an togra seo agus teacht i bhfeidhm an toirmisc. Go deimhin, thug na Cinn Stáit gealltanas cheana i mí an Mhárta 2022 deireadh a chur de réir a chéile le soláthairtí gáis; rinneadh é a athnuachan i Straitéis REPowerEU, i bPlean REPowerEU agus i dTreochlár REPowerEU. Tráth foilsithe an togra le haghaidh an Rialacháin seo ar a dhéanaí, níl sé iomchuí a thuilleadh conarthaí a tugadh i gcrích tar éis an dáta sin a mheas mar chonarthaí oidhreachta’‘. Níor cheart, dá bhrí sin, go mbainfeadh conarthaí a thabharfar i gcrích tar éis an 17 Meitheamh 2025 tairbhe as na forálacha eisceachtúla aistrithe le haghaidh conarthaí gearrthéarmacha agus fadtéarmacha atá ann cheana.

(17)Ionas nach méadófar na méideanna allmhairí dá bhforáiltear i gconarthaí soláthair atá ann cheana agus nach laghdófar iad, ba cheart leasuithe ar chonarthaí soláthair atá ann cheana a mheas mar chonarthaí nua chun críocha an Rialacháin seo, agus níor cheart méaduithe ar mhéideanna allmhairí trí sholúbthacht chonarthach a úsáid tairbhe a bhaint as an idirthréimhse.

(18)Leis an Rialachán seo, cruthaítear toirmeasc dlíthiúil soiléir ar ghás nádúrtha na Rúise a allmhairiú, ar gníomh ceannasach de chuid an Aontais é nach bhfuil neart ag allmhaireoirí gáis air agus a fhágann go bhfuil feidhmíocht allmhairí gáis nádúrtha ón Rúis neamhdhleathach, le héifeacht dhlíthiúil dhíreach agus gan aon lánrogha ag na Ballstáit maidir lena chur i bhfeidhm.

(19)Murab ionann agus earraí eile, is tráchtearra aonchineálach é gás nádúrtha a thrádáiltear i méideanna móra agus a athdhíoltar roinnt uaireanta go minic idir trádálaithe ar an leibhéal mórdhíola. Agus an chastacht ar leith a bhaineann le tionscnamh an gháis nádúrtha a rianú á cur san áireamh, agus á chur san áireamh go bhféadfadh soláthróirí Rúiseacha féachaint le dul timpeall ar an Rialachán seo, mar shampla trí dhíolacháin trí idirghabhálaithe, trí thrasloingsiú nó trí iompar trí thíortha eile, ba cheart foráil a dhéanamh sa Rialachán seo maidir le creat éifeachtach chun tionscnamh iarbhír agus pointe onnmhairiúcháin an gháis nádúrtha a allmhairítear isteach san Aontas a shuí.

(20)Ba cheart é a bheith d’oibleagáid ar allmhaireoirí gáis nádúrtha, go háirithe,an fhaisnéis uile is gá a sholáthar do na húdaráis chustaim chun tionscnamh agus pointe onnmhairiúcháin an gháis nádúrtha a allmhairítear isteach san Aontas a shuí agus chun a chinneadh an dtagann an gás allmhairithe faoin toirmeasc ginearálta nó faoi cheann dá eisceachtaí. Ós rud é gur minic a bhíonn na coinníollacha conarthacha lena gcinntear na heilimintí atá ábhartha do mheasúnú na n‑údarás custaim casta, ba cheart an chumhacht a thabhairt d’údaráis chustaim faisnéis mhionsonraithe conartha a iarraidh ar allmhaireoirí, lena n‑áirítear conarthaí soláthair iomlána, gan faisnéis faoi phraghsanna a áireamh, i gcás inar gá sin chun comhthéacs clásal áirithe nó tagairtí d’fhorálacha conarthacha eile a thuiscint. Ba cheart rialacha a áireamh sa Rialachán chun cosaint éifeachtach rúin ghnó na ngnóthas lena mbaineann a áirithiú.

(21)Ba cheart do na húdaráis chustaim comhoibriú leis na húdaráis rialála, leis na húdaráis inniúla, leis an nGníomhaireacht um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh agus leis an gCoimisiún chun forálacha an Rialacháin seo a chur chun feidhme agus faisnéis ábhartha a mhalartú, go háirithe maidir leis an measúnú ar dhíolúintí lena gceadaítear allmhairiú gáis nádúrtha ón Rúis tar éis an 1 Eanáir 2026. Ba cheart na huirlisí agus na bunachair sonraí is gá a bheith i bhfeidhm ag údaráis chustaim, údaráis rialála, údaráis inniúla agus an Ghníomhaireacht um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh chun a áirithiú gur féidir faisnéis ábhartha a mhalartú idir údaráis náisiúnta agus údaráis i mBallstáit éagsúla i gcás inar gá. Ba cheart don Gníomhaireacht um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh rannchuidiú lena saineolas leis an bpróiseas chun faireachán a dhéanamh ar an gcur chun feidhme. Chun cruthú na gcóras faisnéise comhpháirteach idir‑inoibritheach is gá a éascú, féadfaidh an Coimisiún agus na Ballstáit féachaint an bhféadfaí úsáid a bhaint as an mbuiséad faoin gCiste Slándála Inmheánaí. Ba cheart d’údaráis chustaim fógra a thabhairt d’údaráis rialála, don údarás inniúil náisiúnta agus don Choimisiún ar bhonn míosúil maidir le príomheilimintí a bhaineann le forbairt allmhairí gáis ón Rúis (ar nós cainníochtaí a allmhairítear faoi chonarthaí fadtéarmacha nó gearrthéarmacha, pointí iontrála, nó comhpháirtithe conartha).

(22)Is mór‑onnmhaireoir gáis í an Rúis agus ní raibh aon ról suntasach aici mar thír idirthurais gáis san am a chuaigh thart. Baineann sin le roinnt tosca, mar shampla easpa bonneagair athghásaithe, eagrú na trádála gáis sa Rúis trí mhonaplacht onnmhairiúcháin píblíne, samhlacha gnó chuideachtaí gáis na Rúise nach bhfuil bunaithe ar idirthuras a eagrú, nó suíomh geografach na Rúise. Dá bhrí sin, allmhairí gáis nádúrtha a thagann trí phointí idirnaisc idir Cónaidhm na Rúise agus an tAontas, is iondúil gur de thionscnamh Chónaidhm na Rúise iad, nó go n‑onnmhairítear iad go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise. Tá feidhm ag an mbreithniú céanna sin maidir le gás a allmhairítear trí phointí idirnaisc idir an tAontas agus an tSeirbia, ós rud é nach féidir leis an tSeirbia, ar chúiseanna teicniúla, ach gás de thionscnamh na Rúise a onnmhairiú chuig an Aontas. Dá bhrí sin, agus dreasachtaí soláthróirí Rúiseacha chun teacht timpeall ar an toirmeasc ar allmhairiú á gcur san áireamh, ba cheart d’údaráis chustaim, i gcás ina n‑allmhairítear gás trí phointí iontrála na Rúise nó na Seirbia, fianaise chothrom shoiléir gan débhrí a éileamh chun a chruthú nach de thionscnamh na Rúise é an gás nó pointe onnmhairiúcháin an gháis. Leis na doiciméid a chuirtear isteach, ba cheart inrianaitheacht an gháis allmhairithe a cheadú suas go dtí an láthair táirgthe.

(23)Is léir ón taithí a fuarthas trí dheireadh a chur de réir a chéile le soláthairtí gáis tríd an Úcráin a fógraíodh gur féidir suaitheadh sa mhargadh nó fadhbanna maidir le slándáil an tsoláthair a d’fhéadfadh eascairt as soláthróirí gáis atá ag athrú a sheachaint go héifeachtach trí dhea‑ullmhúchán agus comhordú de mheon dlúthpháirtíochta. Chun ullmhú do dheireadh iomlán a chur de réir a chéile le gás na Rúise in 2028 ar bhealach comhordaithe agus chun dóthain ama a thabhairt don mhargadh na hathruithe lena mbaineann a réamh‑mheas gan riosca do shlándáil an tsoláthair gáis ná tionchar suntasach ar phraghsanna fuinnimh, ba cheart do na Ballstáit pleananna náisiúnta éagsúlaithe a ullmhú agus iad a chur i láthair faoin 1 Márta 2026. Ba cheart tuairisc a thabhairt sna pleananna sin ar na bearta atá beartaithe ar an leibhéal náisiúnta nó réigiúnach chun an t‑éileamh a laghdú, táirgeadh fuinnimh in‑athnuaite a chothú agus soláthairtí malartacha a áirithiú, chomh maith le bacainní teicniúla nó rialála a d’fhéadfadh próiseas an éagsúlaithe a dhéanamh níos casta. Ós rud é go bhféadfadh sé go n‑éileodh próiseas an éagsúlaithe comhordú na mbeart ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach nó ar leibhéal an Aontais, ba cheart don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar na pleananna náisiúnta éagsúlaithe, agus an deis a bheith ann moltaí a eisiúint lena molfaí oiriúnuithe i gcás inar gá.

(24)I nDearbhú Versailles, gheall Cinn na mBallstát ní hamháin deireadh a chur de réir a chéile le soláthairtí gáis nádúrtha ón Rúis, ach soláthairtí fuinnimh eile freisin, go háirithe soláthairtí ola. Cé go bhfuil bearta sriantacha i bhfeidhm cheana chun a áirithiú go gcuirfear deireadh de réir a chéile le hallmhairí ola ón Rúis, agus go bhfuil laghdú suntasach tagtha ar allmhairí ola, d’fhéadfadh sé go mbeadh gá le céimeanna sonracha ullmhúcháin agus comhordú le comharsana chun deireadh a chur de réir a chéile le hola na Rúise. Dá bhrí sin, ba cheart do na Ballstáit pleananna náisiúnta éagsúlaithe a ullmhú le haghaidh ola freisin, agus an deis a bheith ag an gCoimisiún moltaí a sholáthar maidir leis na pleananna sin.

(25)Is léir ón taithí a fuarthas le linn na géarchéime gáis in 2022 agus 2023 go bhfuil faisnéis chuimsitheach maidir le staid an tsoláthair agus spleáchais soláthair a d’fhéadfadh a bheith ann ríthábhachtach chun faireachán a dhéanamh ar an soláthar gáis san Aontas. Dá bhrí sin, ba cheart d’allmhaireoirí gáis ón Rúis a bhaineann úsáid as na díolúintí a leagtar síos sa Rialachán seo an fhaisnéis uile is gá chun meastóireacht éifeachtach a dhéanamh ar rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ann don trádáil gáis a chur faoi bhráid an Choimisiúin. Ba cheart príomhpharaiméadair, nó fiú codanna iomlána téacs, de na conarthaí soláthair gáis ábhartha, gan trácht ar fhaisnéis faoi phraghsanna, a chur san áireamh san fhaisnéis sin, i gcás inar gá sin chun comhthéacs clásal áirithe nó tagairtí d’fhorálacha eile sa chonradh a thuiscint. Agus faireachán á dhéanamh aige ar sholáthar gáis san Aontas, ba cheart don Choimisiún faisnéis faoi allmhairí a thugann údaráis chustaim agus faisnéis a áirítear i bpleananna náisiúnta éagsúlaithe a chur san áireamh freisin. Ba cheart don Choimisiún an Grúpa Comhordaithe Gáis arna bhunú le Rialachán (AE) 2017/1938 a chur ar an eolas go tráthrialta faoin bpróiseas ina gcuirtear deireadh de réir a chéile le gás na Rúise ar leibhéal an Aontais agus tuarascáil bhliantúil a thíolacadh maidir le deireadh a chur de réir a chéile le gás na Rúise, a bhféadfadh moltaí agus gníomhaíochtaí sonracha de chuid an Aontais a bheith ag gabháil léi chun dlús a chur leis an bpróiseas ina gcuirtear deireadh de réir a chéile le gás na Rúise.

(26)Ba cheart do na Ballstáit agus don Aontas comhoibriú go dlúth le chéile i gcur chun feidhme an Rialacháin seo. Ag féachaint do chleachtas Chónaidhm na Rúise le déanaí nósanna imeachta cúirte agus eadrána comhaontaithe a athrú go haontaobhach ar bhealach nach bhfuil comhoiriúnach le dlí idirnáisiúnta an ghnáis ná le conarthaí déthaobhacha infheistíochta arna dtabhairt isteach idir na Ballstáit agus an Rúis, leanann sé ón dlí idirnáisiúnta nach féidir cuideachtaí agus Ballstáit dá ndéantar difear a chur faoi dhliteanas i leith aon bhreithiúnais, dámhachtainí eadrána, lena n‑áirítear dámhachtainí eadrána idir infheisteoirí agus Stáit, nó cinntí breithiúnacha eile arna nglacadh faoi nósanna imeachta atá neamhdhleathach faoi dhlí idirnáisiúnta an ghnáis nó faoi chonradh déthaobhach infheistíochta, agus nach bhfuil rochtain éifeachtach ag an duine nó ag an mBallstát lena mbaineann ar na leigheasanna faoin dlínse ábhartha ina n‑aghaidh. Maidir le freagrachtaí airgeadais a bhaineann le cásanna a d’fhéadfadh a bheith ann maidir le réiteach díospóidí idir infheisteoir agus stát, déantar tagairt do Rialachán (AE) 912/2014 30 , i gcás inarb infheidhme.

(27)Tá creat dlíthiúil láidir cruthaithe ag an Aontas chun slándáil an tsoláthair gáis a áirithiú ag gach tráth, agus chun déileáil le géarchéimeanna soláthair a d’fhéadfadh a bheith ann ar bhealach comhordaithe, lena n‑áirítear oibleagáidí ar na Ballstáit dlúthpháirtíocht éifeachtach agus oibríochtúil a sholáthar do chomharsana a bhfuil gás de dhíth orthu. Ba cheart don Choimisiún faireachán leanúnach a dhéanamh ar fhorbairt na rioscaí margaidh don soláthar gáis a eascraíonn as trádáil gáis leis an Rúis ar leibhéal an Aontais, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal na mBallstát. I gcás ina dtarlóidh forbairtí tobanna suntasacha, a dhéanann bagairt thromchúiseach ar shlándáil an tsoláthair i mBallstát amháin nó níos mó, is iomchuí an chumhacht a thabhairt don Choimisiún na bearta éigeandála is gá a dhéanamh trí údarú a thabhairt do Bhallstát amháin nó níos mó gan na toirmisc allmhairiúcháin a bhaineann le hallmhairí gáis nádúrtha nó an gháis nádúrtha leachtaithe a leagtar amach sa Rialachán seo a chur i bhfeidhm. Ba cheart teorainn ama a chur le húdarú den sórt sin agus féadfar coinníollacha breise áirithe a fhorchur leis an gcinneadh cur chun feidhme ón gCoimisiún, chun a áirithiú go mbeidh aon fhionraí teoranta go docht d’aghaidh a thabhairt ar an mbagairt. Ba cheart don Choimisiún dlúthfhaireachán a dhéanamh ar chur i bhfeidhm aon údaraithe shealadaigh den sórt sin.

(28)Léiríonn na bearta atá beartaithe prionsabal na dlúthpháirtíochta fuinnimh go hiomlán. Go deimhin, tá leibhéal na neamhchosanta ar allmhairí gáis na Rúise éagsúil ó Bhallstát go chéile, agus tá bearta déanta ag go leor Ballstát cheana chun deireadh a chur de réir a chéile le gás na Rúise. Leis an togra le haghaidh an Rialacháin seo, áiritheofar cur chuige comhchuibhithe ar fud an Aontais maidir le deireadh a chur de réir a chéile le gás na Rúise, agus caomhnófar an dlúthpháirtíocht idir na Ballstáit.

(29)Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo a bhaineann le faireachán a dhéanamh ar spleáchais gháis a d’fhéadfadh a bheith ann a bhaint amach go leordhóthanach ar bhealach comhordaithe agus gan riosca a bheith ann maidir le hilroinnt na margaí, ach gur fearr agus gur éifeachtúla is féidir iad a bhaint amach ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, mar a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach.

(30)I bhfianaise a thábhachtaí atá sé don Aontas deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas eacnamaíoch breise an Aontais ar allmhairí gáis ó Chónaidhm na Rúise gan mhoill, ba cheart an Rialachán seo a theacht i bhfeidhm an lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

CAIBIDIL I

FORÁLACHA GINEARÁLTA

Airteagal 1

Ábhar

Leis an Rialachán seo, cuirtear creat ar fáil chun nochtadh an Aontais a bhaint go héifeachtach do rioscaí suntasacha na trádála agus na slándála mar thoradh ar thrádáil gháis le Cónaidhm na Rúise tríd an méid seo a leanas a leagan síos:

(a) toirmeasc céim ar chéim ar allmhairí gáis ó Chónaidhm na Rúise agus foráil seirbhísí críochfoirt GNL;

(b) rialacha chun an toirmeasc sin a chur chun feidhme agus faireachán a dhéanamh air go héifeachtach, chomh maith le deireadh a chur le húsáid allmhairí ola ón Rúis de réir a chéile;

(c) forálacha chun measúnú níos fearr a dhéanamh ar shlándáil an tsoláthair fuinnimh san Aontas.

Airteagal 2

Sainmhínithe

Chun críoch an Rialacháin seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

(1)ciallaíonn ‘gás nádúrtha’ gás nádúrtha mar a shainmhínítear in Airteagal 2, pointe (1) de Threoir (AE) 2024/1788 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 31 agus mar a thagraítear dó i gcóid Ainmníochta Comhcheangailte (AC) 2711 11 00 agus 2711 21 00;

(2)Ciallaíonn ‘GNL’ gás nádúrtha leachtaithe mar a thagraítear dó i gcód AC 2711 11 00;

(3)ciallaíonn ‘gás nádúrtha i staid ghásach’ gás nádúrtha mar a thagraítear dó i gcód AC 2711 21 00;

(4)ciallaíonn ‘conradh soláthair phoiblí fhadtéarmaigh’ conradh do sholáthar gáis nádúrtha, cé is moite de dhíorthach gáis nádúrtha, ar feadh níos mó ná 1 bhliain amháin;

(5)ciallaíonn ‘conradh soláthair phoiblí ghearrthéarmaigh’ conradh do sholáthar gáis nádúrtha, cé is moite de dhíorthach gáis nádúrtha, ar feadh suas le 1 bhliain amháin;

(6)ciallaíonn ‘tír thalamhiata’ tír atá go hiomlán timpeallaithe ag talamh agus nach bhfuil rochtain dhíreach ar an bhfarraige aici;

(7)ciallaíonn ‘allmhaireoir’ duine nádúrtha nó dlítheanach a bhfuil an chumhacht aige a shocrú, agus gur shocraigh sé, go bhfuil an gás nádúrtha ó thríú tír le tabhairt isteach i gcríoch chustaim mhargadh an Aontais nó le cur ar bhealach eile ar mhargadh an Aontais;

(8)ciallaíonn ‘údarás custaim’ údarás custaim mar a shainmhínítear in Airteagal 5, pointe (1), de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 32 ;

(9)ciallaíonn ‘údarás inniúil’ údarás inniúil mar a shainmhínítear in Airteagal 2, pointe (7), de Rialachán (AE) 2017/1938 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 33 ;

(10)ciallaíonn ‘údarás rialála’ údarás rialála arna ainmniú i gcomhréir le hAirteagal 76(1) de Threoir (AE) 2024/1788;

(11)ciallaíonn ‘rialú’ rialú mar a shainmhínítear in Airteagal 2, pointe (55), de Threoir (AE) 2024/1788; 

(12)ciallaíonn ‘seirbhísí críochfoirt GNL fadtéarmacha’ seirbhísí a sholáthraíonn oibreoirí córais gáis nádúrtha leachtaithe do chustaiméirí, go háirithe díluchtú, stóráil, seoladh amach, calú (lódáil agus dílódáil), athghású, leachtú aisiompair, lódáil trucailí, buncaireacht GNL, agus lena n‑áirítear seirbhísí coimhdeacha agus stóráil shealadach a bhfuil gá leo don phróiseas athghásaithe agus seachadta ina dhiaidh sin ar an gcóras tarchuir faoi chonarthaí ag a bhfuil tréimhse ama níos faide ná 1 bhliain amháin;

(13)ciallaíonn ‘pointe idirnaisc’ pointe idirnaisc mar a shainmhínítear in Airteagal 2, pointe (63), de Threoir (AE) 2024/1788;

(14)ciallaíonn ‘pointe iontrála’ pointe iontrála mar a shainmhínítear in Airteagal 2, pointe (61), de Threoir (AE) 2024/1788;

(15)ciallaíonn ‘pointe trádála fíorúil’ pointe trádála fíorúil mar a shainmhínítear in Airteagal 2, pointe (59), de Threoir (AE) 2024/1788;

(16)ciallaíonn ‘cainníochtaí ar conradh’ cainníochtaí gáis nádúrtha a bhfuil sé d’oibleagáid ar an gceannaitheoir nó ar an allmhaireoir a cheannach agus a bhfuil sé d’oibleagáid ar an díoltóir nó ar an onnmhaireoir a sholáthar, mar a shonraítear sa chonradh soláthair , cé is moite de mhéideanna a thagann chun cinn ó leasuithe ar an gconradh, mar shampla cainníochtaí chun an difríocht a dhéanamh suas, aisghabhálacha easnaimh, nó mionathruithe toirtmhéadracha faoi théarmaí an chonartha; maidir le conarthaí soláthair fhadtéarmaigh, ciallaíonn sé sin na cainníochtaí bliantúla ar conradh;

(17)ciallaíonn‘cainníochtaí chun an difríocht a dhéanamh suas’ méideanna gáis nádúrtha a bhfuil sé d’oibleagáid ar cheannaitheoir nó ar allmhaireoir a ghlacadh le seachadadh nó íoc astu le linn na dtréimhsí ina dhiaidh sin, i gcomhréir leis na híoscheanglais lena ngabhann dearbhoibleagáid íocaíochta agus chun aon easnamh sna méideanna ar conradh a chúiteamh, nár glacadh le linn na dtréimhsí roimhe sin, dá bhforáiltear i gconradh soláthair fhadtéarmaigh;

(18)ciallaíonn ‘sceideal seachadta’ an tráthchlár nó an plean a comhaontaíodh idir na páirtithe le conradh soláthair gáis, lena sonraítear na cainníochtaí gáis atá le seachadadh ag an díoltóir nó ag an onnmhaireoir agus le fáil ag an gceannaitheoir nó ag an allmhaireoir thar eatraimh ama shainithe, lena n‑áirítear uainiú, láthair agus coinníollacha an tseachadta, mar a leagtar amach i gconradh soláthairnó aon nós imeachta oibríochtúil lena mbaineann;

(19)ciallaíonn ‘ainmniúchán’ ainmniúchán mar a shainmhínítear in Airteagal 2, pointe (8), de Rialachán (AE) 2024/1789 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle 34 ;

(20)ciallaíonn ‘ola’ amhola, leachtanna gáis nádúrtha, bunábhair scaglainne, breiseáin agus ocsaigionáití agus hidreacarbóin eile agus táirgí ola a thagann faoi chóid AC 2709 agus 2710.

CAIBIDIL II

COSC CÉIM AR CHÉIM AR ALLMHAIRÍ GÁIS Ó CHÓNAIDHM NA RÚISE

Airteagal 3

Toirmeasc ar allmhairí gáis nádúrtha ó Chónaidhm na Rúise

1.    Beidh toirmeasc ar allmhairiú gáis nádúrtha i staid ghásach trí phíblínte, a thagann ó Chónaidhm na Rúise nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise, ón 1 Eanáir 2026, mura mbíonn feidhm ag ceann de na heisceachtaí in Airteagal 4.

2.    Beidh toirmeasc ar allmhairiú GNL a thagann ó Chónaidhm na Rúise nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise, ón 1 Eanáir 2026, mura mbíonn feidhm ag ceann de na heisceachtaí in Airteagal 4.

Airteagal 4

Idirthréimhse do chonarthaí soláthair atá ann faoi láthair

1.    I gcás inar féidir leis an allmhaireoir a léiriú d’údaráis chustaim go bhfuil allmhairí gáis nádúrtha dá dtagraítear in Airteagal 3 á bhforghníomhú faoi chonradh soláthair ghearrthéarmaigh ar tugadh i gcrích roimh an 17 Meitheamh 2025, agus nár leasaíodh ina dhiaidh sin é, beidh feidhm ag Airteagal 3 ón 17 Meitheamh 2026.

2.    I gcás inar féidir leis an allmhaireoir a léiriú d’údaráis chustaim go mbaineann an méid seo a leanas le hallmhairí gáis nádúrtha dá dtagraítear in Airteagal 3:

(a)    gur forghníomhadh faoi chonradh soláthair ghearrthéarmaigh iad le seachadadh chuig pointe idirnaisc le stát talamhiata agus,  

(b)    go bhfuil conradh soláthair fhadtéarmaigh ann le seachadadh ag pointe trádála fíorúil na tíre talamhiata sin d’allmhairiú gáis nádúrtha i staid ghásach trí phíblínte, a thagann ó Chónaidhm na Rúise nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise, agus a tugadh i gcrích roimh an 17 Meitheamh 2025 agus nár leasaíodh ina dhiaidh sin é,

Beidh feidhm ag Airteagal 3 ón 1 Eanáir 2028.

3.    I gcás inar féidir leis an allmhaireoir a léiriú d’údaráis chustaim go bhfuil allmhairí gáis nádúrtha dá dtagraítear in Airteagal 3 á bhforghníomhú faoi chonradh soláthair fhadtéarmaigh ar tháinig deireadh leis roimh an 17 Meitheamh 2025, agus nár leasaíodh ina dhiaidh sin é, beidh feidhm ag Airteagal 3 ón 1 Eanáir 2028.

4.    Ní bheidh cainníochtaí na n‑allmhairí déanta i gcomhréir le mír 1 agus mír 2 níos mó ná na cainníochtaí ar conradh.

Airteagal 5

Toirmeasc ar sheirbhísí críochfoirt fadtéarmacha GNL a sholáthar do chustaiméirí ón Rúis

Beidh toirmeasc ar sholáthar seirbhísí críochfoirt fadtéarmacha GNL san Aontas Eorpach d’eintitis arna mbunú i gCónaidhm na Rúise nó d’eintitis faoi rialú daoine nádúrtha nó eintiteas dlítheanach arna mbunú i gCónaidhm na Rúise ón 1 Eanáir 2026.

Airteagal 6

Idirthréimhse do sheirbhísí críochfoirt GNL faoi chonarthaí atá ann faoi láthair

I gcás inar féidir le soláthraí seirbhísí críochfoirt fadtéarmacha GNL a léiriú d’údaráis chustaim go soláthraítear na seirbhísí sin faoi chonradh a tugadh i gcrích roimh an 17 Meitheamh 2025 agus nár leasaíodh ina dhiaidh sin é, beidh feidhm ag Airteagal 5 ón 1 Eanáir 2028.



CAIBIDIL III

CUR ISTEACH AGUS MALARTÚ FAISNÉISE ÁBHARTHA

Airteagal 7

Cur isteachfaisnéise ábhartha ag allmhaireoirí

1. Soláthróidh allmhaireoirí gáis nádúrtha gach faisnéis ábhartha d’údaráis chustaim a bhfuil gá léi chun Airteagail 3 agus 4 a chur chun feidhme, go háirithe fianaise iomchuí chun a dheimhniú an dtagann an gás nádúrtha ó Chónaidhm na Rúise nó an onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise é.

Chun Airteagal 4 a chur i bhfeidhm, soláthróidh allmhaireoirí gáis nádúrtha fianaise iomchuí d’údaráis chustaim agus údaráis eile lena mbaineann an faireachán de bhun Airteagal 9 agus 10 chun measúnú a dhéanamh ar cé acu a chomhlíontar nó nach gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar amach san Airteagal sin.

2. Áireofar san fhaisnéis dá dtagraítear i mír 1 an méid seo a leanas ar a laghad:

(a)    dáta thabhairt i gcrích an chonartha sholáthair gháis;

(b)    fad an chonartha sholáthair gháis;

(c)    na cainníochtaí gáis ar conradh, lena n‑áirítear gach ceart solúbthachta suas nó síos;

(d)    céannacht pháirtithe an chonartha sholáthair gháis, lena n‑áirítear, maidir leis na páirtithe cláraithe san Aontas Eorpach, an Uimhir Chláraithe agus Aitheantais Oibreoirí Eacnamaíocha (EORI);

(e)    táirgeoir an gháis agus tír an táirgthe, agus, de réir mar is cuí, an tír ina ndearnadh tuilleadh próiseála ar an ngás;

(f)    maidir le hallmhairí GNL, calafort an chéad lódála;

(g)    na pointí seachadta, lena n‑áirítear solúbthacht fhéideartha a bhaineann leis an bpointe seachadta.

(h)    aon athrú ar an gconradh soláthair gáis, ina dtugtar ábhar agus dáta an athraithe le fios, cé is moite d’athruithe a bhaineann le praghas an gháis amháin;

3.    Is féidir le húdaráis chustaim nó údaráis eile a bhaineann leis an bhfaireachán de bhun Airteagal 9 agus 10, faisnéis níos mionsonraithe a iarraidh, seachas faisnéis faoin bpraghas, má tá gá leis an bhfaisnéis a iarrtar chun measúnú a dhéanamh ar cé acu an chomhlíontar nó nach gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 3 agus 4. Féadfaidh údaráis chustaim, go háirithe, a cheangal ar allmhaireoirí téacs forálacha ar leith ón gconradh soláthair gáis a chur isteach ina iomláine nó téacs an chonartha sholáthair gháis go léir a chur isteach, seachas faisnéis faoin bpraghas, go háirithe i gcás ina bhfuil baint ag forálacha conartha ar leith lena chéile, nó i gcás ina bhfuil tábhacht ag baint le heolas iomlán ar fhoirmliú na bhforálacha conartha don mheasúnú. Má mheasann údaráis chustaim nach fianaise dhochloíte í an fhianaise a sholáthraítear, is féidir leo scaoileadh na dtáirgí i saorchúrsaíocht a dhiúltú.

4.    Glacfar leis go bhfuil gás nádúrtha atá ag teacht isteach san Aontas Eorpach tríd na pointí idirnaisc seo a leanas á n‑onnmhairiú go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise, seachas más féidir leis an allmhaireoir fianaise shoiléir a sholáthar d’údaráis chustaim go dtagann an gás nádúrtha allmhairithe ó thír nach í Cónaidhm na Rúise í, agus go raibh sé ar idirthuras trí Chónaidhm na Rúise.

(a)Imatra (FI/RU);

(b)Narva (EE/RU);

(c)Värska (EE/RU);

(d)Luhamaa (LV/RU);

(e)Šakiai (LT/RU);

(f)Kotlovka (LT/BY);

(g)Kondratki (PL/BY);

(h)Wysokoje (PL/BY);

(i)Tieterowka (PL/BY);

(j)Kobryń (PL/BY);

(k)Greifswald (DE/RU);

(l)Strandzha 2 (BG)/Malkoclar (TR) – TurkStream

(m)Kiskundorozsma‑2 (HU) / Horgos (RS)

(n)Kiskundorozsma (HU/RS)

(o)Kireevo (BG) / Zaychar (RS)

(p)Kalotina (BG)/ Dimitrovgrad (RS)

Airteagal 8

Cur isteach faisnéise ábhartha ag soláthraithe seirbhísí críochfoirt GNL

Soláthróidh soláthraithe seirbhísí críochfoirt GNL faisnéis ábhartha chun Airteagal 5 agus 6 a chur chun feidhme do chustaiméirí arna mbunú i gCónaidhm na Rúise nó arna rialú ag daoine nádúrtha nó eintitis dhlítheanacha i gCónaidhm na Rúise.

Airteagal 9

Faireachán éifeachtach

Áiritheoidh údaráis chustaim, agus, i gcás inarb ábhartha, údaráis inniúla agus údaráis rialála agus Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh (ACER), faireachán éifeachtach na bhforálacha i gCaibidil II, más gá, trí úsáid iomlán a bhaint as a gcumhachtaí forfheidhmithe, agus comhoibriú go dlúth le húdaráis náisiúnta ábhartha, údaráis ó na Ballstáit eile, ACER nó an Coimisiún.

Airteagal 10

Malartú faisnéise

Malartóidh údaráis chustaim an fhaisnéis a fhaightear ó allmhaireoirí gáis nádúrtha le húdaráis rialála, údaráis inniúla, ACER agus an Coimisiún a mhéid is gá chun a áirithiú go ndéantar measúnú éifeachtach ar cé acu an chomhlíontar nó nach gcomhlíontar na coinníollacha a leagtar amach in Airteagail 3 go 6 den Rialachán seo. Malartóidh údaráis chustaim ó Bhallstáit éagsúla faisnéis a fhaightear ó allmhaireoirí gáis nádúrtha a mhéid is gá, agus oibreoidh siad i gcomhar lena chéile chun an t‑imchéimniú a sheachaint. Bainfidh siad úsáid as uirlisí agus bunachair sonraí atá ann faoi láthair lena gceadaítear gur féidir faisnéis ábhartha a mhalartú go héifeachtach idir údaráis náisiúnta ina mBallstát agus údaráis i mBallstáit eile, nó na huirlisí sin a chur i bhfeidhm i gcás inar gá.

Faoin 31 Lúnasa 2026 agus an 31 Lúnasa 2027, foilseoidh ACER, bunaithe ar na sonraí a fhaightear faoin Rialachán seo agus a fhaisnéis féin, tuarascáil ina dtugtar forbhreathnú ar chonarthaí maidir leis an soláthar gáis a thagann ón Rúis nó a allmhairítear go díreach nó go hindíreach ón Rúis, agus ina ndéantar measúnú ar thionchar an éagsúlaithe ar mhargaí fuinnimh.

Roinnfidh an Coimisiún agus ACER faisnéis ábhartha faoi chonarthaí maidir le hallmhairiú gáis ón Rúis atá ina seilbh acu le húdaráis chustaim i gcás inarb iomchuí chun éascaíocht a dhéanamh ar fhorfheidhmiú an Rialacháin seo.

CAIBIDIL IV

PLEANANNA ÉAGSÚLAITHE NÁISIÚNTA

Airteagal 11

Pleananna éagsúlaithe náisiúnta le haghaidh gáis nádúrtha 

1.    Cruthóidh na Ballstáit plean éagsúlaithe ina ndéantar cur síos ar bhearta, garspriocanna agus bacainní féideartha chun a soláthairtí gáis a éagsúlú, deireadh a chur le gach allmhairiú gáis nádúrtha a thagann ó Chónaidhm na Rúise nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise laistigh den spriocdháta le haghaidh toirmeasc iomlán allmhairí na Rúise an 1 Eanáir 2028.

2.    Beidh an méid seo a leanas sa phlean éagsúlaithe náisiúnta le haghaidh gáis nádúrtha:

(a) faisnéis atá ar fáil maidir le méid na n‑allmhairí gáis nádúrtha a thagann ó nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúisefaoi chonarthaí soláthair atá ann faoi láthair, chomh maith leis na seirbhísí críochfoirt GNL ar conradh ag daoine nádúrtha nó dlítheanacha arna mbunú i gCónaidhm na Rúise, i gcás inarb infheidhme;

(b) tuairisc shoiléir ar na bearta atá i bhfeidhm agus pleanáilte ar an leibhéal náisiúnta chun gás nádúrtha a ionadú, a thagann ó Chónaidhm na Rúise nó a honnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise, lena n‑áirítear na méideanna a mheastar a gcuirfear deireadh lena n‑úsáid de réir a chéile, garspriocanna agus amlíne cur chun feidhme agus, a mhéid atá ar fáil, roghanna beartaithe le haghaidh soláthairtí agus bealaí soláthair eile. Go háirithe, d’fhéadfadh úsáid Ardán AggregateEU a bheith i gceist leis na bearta sin, de bhun Airteagal 43 de Threoir (AE) 2024/718, bearta tacaíochta le haghaidh iarrachtaí éagsúlaithe chuideachtaí fuinnimh, comhar i ngrúpaí réigiúnacha mar shampla an Grúpa Ardleibhéil um an Nascacht Fuinnimh don Eoraip Láir agus Oirdheisceart na hEorpa, roghanna eile ar allmhairí gáis nádúrtha a shainaithint trí leictriú, bearta éifeachtúlachta fuinnimh, táirgeadh bithgháis, bithmheatáin agus hidrigine in‑athnuaite a threisiú, fuinneamh in‑athnuaite a chur chun feidhme nó bearta deonacha laghdaithe ar éileamh; 

(c) sainaithint aon bhacainní féideartha teicniúla, conartha nó rialála ar ghás nádúrtha a ionadú a thagann ó nó a honnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise, agus roghanna chun na bacainní sin a shárú.

3.    Faoin 1 Márta 2026, tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún faoina bpleananna éagsúlaithe náisiúnta ag baint úsáid as an teimpléad a leagtar amach in Iarscríbhinn I.

4.    Déanfaidh an Coimisiún éascaíocht ar ullmhú agus cur chun feidhme na bpleananna éagsúlaithe náisiúnta le haghaidh gáis nádúrtha i gcás inarb iomchuí. Tuairisceoidh na Ballstáit go tráthrialta don Ghrúpa Comhordaithe Gáis a bunaíodh le hAirteagal 4 de Rialachán (AE) 2017/1938 maidir leis an dul chun cinn a baineadh amach le hullmhú, glacadh agus cur chun feidhme na bpleananna sin. Ar bhonn na bpleananna éagsúlaithe náisiúnta, déanfaidh an Coimisiún measúnú ar chur chun feidhme deireadh a chur le húsáid gháis ón Rúis de réir a chéile agus tuairisceoidh sé don Ghrúpa Comhordaithe Gáis, de réir Airteagail 13 den Rialachán seo.

Airteagal 12

Pleananna éagsúlaithe náisiúnta le haghaidh ola 

1.    I gcás ina fhaigheann Ballstáit allmhairiú ola a thagann ó Chónaidhm na Rúise nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise, cruthóidh siad plean éagsúlaithe ina dtugtar tuairisc arbhearta, garspriocanna agus bacainní féideartha ar a soláthairtí ola a éagsúlú, chun deireadh a chur le hallmhairí ola, faoin 1 Eanáir 2028, a thagann ó nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise.

2.    Beidh an méid seo a leanas sa phlean éagsúlaithe náisiúnta le haghaidh ola:

(a) faisnéis atá ar fáil maidir le méid na n‑allmhairí díreacha nó indíreacha olaón Rúis faoi chonarthaí soláthair atá ann faoi láthair;

(b) bearta pleanáilte ar an leibhéal náisiúnta chun ola a ionadú, a thagann ó Chónaidhm na Rúise nó a honnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise, lena n‑áirítear na méideanna a mheastar a gcuirfear deireadh lena n‑úsáid de réir a chéile, garspriocanna agus amlíne cur chun feidhme, agus roghanna le haghaidh soláthairtí agus bealaí soláthair eile; 

(c) bacainní féideartha teicniúla nó rialála ar ola a ionadú, a thagann ó Chónaidhm na Rúise nó a honnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise, agus roghanna chun na bacainní sin a shárú.

3.    Faoin 1 Márta 2026, tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún faoina bpleananna éagsúlaithe náisiúnta i gcomhréir le / ag baint úsáid as an teimpléad a leagtar amach in Iarscríbhinn II.

4.    Déanfaidh an Coimisiún éascaíocht ar hullmhú agus cur chun feidhme na bpleananna éagsúlaithe náisiúnta le haghaidh ola i gcás inarb iomchuí. Tuairisceoidh na Ballstáit go tráthrialta don Ghrúpa Comhordaithe Gáis a bunaíodh le hAirteagal 17 de Threoir 2009/119/CE ón gComhairle 35 maidir leis an dul chun cinn a baineadh amach le hullmhú, glacadh agus cur chun feidhme na bpleananna éagsúlaithe náisiúnta sin.

5.    I gcás ina sainaithnítear riosca sa phlean éagsúlaithe náisiúnta gur féidir nach mbainfear amach an cuspóir deireadh a chur le húsáid ola ón Rúis de réir a chéile faoin 1 Eanáir 2028, is féidir leis an gCoimisiún moladh a eisiúint, i ndiaidh measúnú a dhéanamh ar an bplean, chuig an mBallstát faoi seach, maidir le conas an cuspóir sin a bhaint amach go tráthúil. I ndiaidh an mholta sin, tabharfaidh an Ballstát a phlean éagsúlaithe cothrom le dáta laistigh de 3 mhí, agus an moladh ón gCoimisiún á chur san áireamh.  

CAIBIDIL V

FAIREACHÁN AR SHLÁNDÁIL AN tSOLÁTHAIR GÁIS

Airteagal13

Leasuithe ar Rialachán (AE) 2017/1938

Leasaítear Rialachán (AE) 2017/1938 mar a leanas:

(1) in Airteagal 2, cuirtear pointí (32) agus (33) seo a leanas leis:

‘(33) ciallaíonn ‘foráil dearbhoibleagáide íocaíochta’ foráil chonartha lena gceanglaítear ar an gceannaitheoir glacadh le seachadadh de, nó de rogha air sin, íoc as íoschainníocht shonrach gháis laistigh de thréimhse áirithe, gan beann ar an bhfuarthas an gás i ndáiríre;

(34) ciallaíonn orálacha dearbhoibleagáide seachadta’foráil chonartha lena gceanglaítear ar an gceannaitheoir fíneáil chonartha a íoc i gcás neamhsheachadta gáis.’;

(2) leasaítear Airteagal 14(6) mar seo a leanas:

(a) sa chéad fhomhír, cuirtear isteach an pointe (c) seo a leanas:

‘(c) chuig an gCoimisiún agus chuig an údarás inniúil lena mbaineann an fhaisnéis seo a leanas a bhaineann le conarthaí soláthair le haghaidh gáis nádúrtha a thagann ó nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise:

(i)    anfhaisnéis dá dtagraítear in Airteagal 7(2) de Rialachán (AE) XX/2025 ‑ an Rialachán seo;

(ii)    faisnéis faoi chainníochtaí atá le soláthar agus le tógáil, lena n‑áirítear solúbthacht fhéideartha faoi fhorálacha dearbhoibleagáide íocaíochta nó forálacha dearbhoibleagáide seachadta;

(iii)    sceidil seachadta (GNL) nó ainmniúcháin (gás píblíne);

(iv)    solúbthacht chonartha fhéideartha a bhaineann leis na cainníochtaí bliantúla ar conradh, lena n‑áirítear cainníochtaí chun an difríocht a dhéanamh suas;

(v)    coinníollacha le haghaidh seachadtaí gáis a chur ar fionraí nó deireadh a chur leo, lena n‑áirítear forálacha force majeure;

(vi)    faisnéis faoi cén riail a rialaíonn an conradh agus cén sásra eadrána a roghnaíodh;

(vii)    príomhghnéithe chomhaontuithe tráchtála eile atá ábhartha chun an conradh soláthair gáis a chur i gcrích seachas faisnéis faoin bpraghas.’;

(b) cuirtear an tríú agus an ceathrú fomhír seo a leanas leis:

Soláthrófar an fhaisnéis dá dtagraítear i bpointe (c) do gach conradh i gcodanna níos lú, lena n‑áirítear na codanna téacs iomlána ábhartha, seachas faisnéis faoin bpraghas, go háirithe i gcás ina bhfuil eolas iomlán ar ullmhóid fhorálacha an chonartha ríthábhachtach do shlándáil an mheasúnaithe soláthair nó i gcás ina bhfuil baint ag forálacha conartha ar leith lena chéile.

Soláthróidh soláthraithe seirbhísí críochfoirt GNL an fhaisnéis don Choimisiún a bhaineann le seirbhísí a chuir custaiméirí ó Chónaidhm na Rúise in áirithe,’ custaiméirí faoi rialú gnóthas ó Chónaidhm na Rúise, lena n‑áirítear seirbhísí conartha, cainníochtaí dá ndéantar difear agus fad conartha.’;

(3) in Airteagal 17, cuirtear an méid seo a leanas in ionad an dara mír:

‘Déanfaidh an Coimisiún faireachán leanúnach ar nochtadh chóras fuinnimh an Aontais do sholáthairtí gáis ón Rúis, go háirithe ar bhonn na faisnéise ar tugadh fógra fúithi d’údaráis inniúla de bhun Airteagal 14(6), pointe (c).

Déanfaidh an Coimisiún measúnú ar chur chun feidhme deireadh a chur le húsáid gháis ón Rúis de bhun Rialachán (AE) XX/2025 ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais ar bhonn na bpleananna éagsúlaithe náisiúnta de bhun Airteagal 11 den Rialachán sin. Cuirfear an measúnú sin faoi bhráid an Ghrúpa Chomhordaithe Gháis.

Ar bhonn chonclúidí an mheasúnaithe dá dtagraítear sa tríú mír, foilseoidh an Coimisiún tuarascáil bhliantúil, ina dtabharfar forléargas ar an dul chun cinn atá baint amach ag na Ballstáit ó thaobh a bpleananna éagsúlaithe náisiúnta a chur chun feidhme.

I gcás inarb ábhartha, is féidir le moladh ón gCoimisiún gabháil leis an tuarascáil dá dtagraítear sa cheathrú mír, ina sainaithnítear gníomhaíochtaí agus bearta féideartha chun soláthar éagsúlaithe a áirithiú agus deireadh a chur le húsáidgháis ón Rúis de réir a chéile go tráthúil.

Tabharfaidh na Ballstáit lena mbaineann a bplean éagsúlaithe náisiunta cothrom le dáta laistigh de 3 mhí, agus an moladh ón gCoimisiún á chur san áireamh.’.

CAIBIDIL VI

FORÁLACHA CRÍOCHNAITHEACHA

Airteagal 14

Rúndacht ghairmiúil

1. Aon fhaisnéis rúnda a gheofar, a mhalartófar nó a tharchuirfear de bhun an Rialacháin seo, beidh sí faoi réir choinníollacha na rúndachta gairmiúla a leagtar síos san Airteagal seo.

2. Tá feidhm ag oibleagáid na rúndachta gairmiúla maidir leis na daoine ar fad a oibríonn nó a d'oibrigh d’údaráis a bhfuil baint acu i gcur chun feidhme an Rialacháin seo, nó aon duine nádúrtha nó dlítheanach a ndearna na húdaráis ábhartha a gcumhachtaí a tharmligean chuige, lena n‑áirítear iniúchóirí agus saineolaithe a fhostaíonn na húdaráis inniúla ar conradh.

3. Ní nochtfar faisnéis a chumhdaítear le rúndacht ghairmiúil do dhuine nó d'údarás ar bith eile seachas de bhua forálacha a leagtar síos le dlí an Aontais nó leis an dlí náisiúnta.

4. Maidir leis an bhfaisnéis a dhéantar a mhalartú idir na húdaráis ábhartha faoin Rialachán seo agus a bhaineann le dálaí gnó nó oibríochtúla agus le gnóthaí eacnamaíochta nó pearsanta, measfar gur faisnéis rúnda í agus go mbeidh sí faoi réir cheanglais na rúndachta gairmiúla, ach amháin sa chás ina sonraíonn an t‑údarás inniúil tráth na cumarsáide go bhféadfar faisnéis den sórt sin a nochtadh nó más riachtanach é nochtadh den sórt sin i gcomhair imeachtaí dlíthiúla.

Airteagal 15

Faireachán agus athbhreithniú

Déanfaidh an Coimisiún faireachán leanúnach ar fhorbairt mhargadh fhuinnimh an Aontais, go háirithe maidir le spleáchais fhéideartha ar sholáthar gáis nó rioscaí eile a bhaineann le slándáil an tsoláthair maidir le hallmhairí fuinnimh ó Chónaidhm na Rúise. I gcás forbairtí tobanna suntasacha, lena gcuirtear slándáil an tsoláthair i mbaol dáiríre i mBallstát amháin nó níos mó, féadfaidh an Coimisiún Ballstát amháin nó níos mó ná sin a údarú chun cur i bhfeidhm Chaibidil a Dó den Rialachán seo a chur ar fionraí ina iomláine nó cuid de. Féadfaidh coinníollacha áirithe a bheith sa gcinneadh ón gCoimisiún, go háirithe, chun a áirithiú go bhfuil aon fhionraí teoranta go dian d’aghaidh a thabhairt ar an mbagairt.

Airteagal 16

Teacht i bhfeidhm

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.

Arna dhéanamh in Strasbourg,

An tUachtarán

(1)    Féach go mion an Doiciméad Inmheánach Oibre de chuid an Choimisiúin dar teideal Assessing the impact of measures to phase out Russian gas imports and improve the monitoring of potential energy dependencies [Measúnú a dhéanamh ar thionchar na mbeart chun deireadh a chur de réir a chéile le hallmhairí gáis ón Rúis agus feabhas a chur ar an bhfaireachán ar spleáchais fuinnimh a d’fhéadfadh a bheith ann] an 17 Meitheamh 2025 (dá ngairtear ‘an Measúnú ar Thionchair’ anseo feasta) (SWD(2025) 830 final), a ghabhann leis an togra le haghaidh an Rialacháin seo, leathanaigh 1 go 15. 
(2)    COM(2022) 230 final.
(3)    COM(2014) 330 final.
(4)    COM(2015) 80 final.
(5)    Féach go mion an Measúnú ar Tionchair, leathanach 36.
(6)    Féach, mar shampla, an Doiciméad Inmheánach Oibre de chuid an Choimisiúin dar teideal Implementing the REPower EU Action Plan: Investment Needs, Hydrogen Accelerator and Achieving the Bio-Methane Targets [Riachtanais Infheistíochta, Luasaire Hidrigine agus na Spriocanna Bithmheatáin a bhaint amach], SWD(2022) 230 final, a ghabhann leis an Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle Eorpach, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún, an Plean REPowerEU, COM(2022) 230 final, an 18 Bealtaine 2022. agus ionsamhlú ENTSOG, Security of Supply Simulation | ENTSOG . .
(7)    Ina ndéantar breithniú ar na rioscaí eacnamaíocha agus slándála a d’fhéadfadh a bheith ann, agus ar anailís a rinneadh ar bhreithnithe dlíthiúla.
(8)    COM(2022) 230 final.
(9)     Dearbhú Versailles , an 10 agus an 11 Márta 2022.
(10)    COM(2025) 440 final.
(11)    Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le modhnú a dhéanamh ar na dleachtanna custaim is infheidhme i dtaca le hallmhairí earraí áirithe de thionscnamh Chónaidhm na Rúise nó Phoblacht na Bealarúise nó onnmhairithe go díreach nó go hindíreach uathu, COM(2025) 24 final 2025/0021 (COD).
(12)    JOIN(2024) 20 final.
(13)    COM(2024) 23 final.
(14)    COM(2024) 25 final.
(15)    COM(2024) 24 final.
(16)    COM(2024) 27 final.
(17)    COM(2024) 26 final.
(18)    IO C, …
(19)    IO C, …
(20)    Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle Eorpach, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún - REPowerEU: Comhghníomhaíocht Eorpach ar mhaithe le fuinneamh níos inacmhainne, níos sláine agus níos inbhuanaithe, COM(2022) 108 final, an 8 Márta 2022.
(21)    Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle Eorpach, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún, an Plean REPowerEU, COM(2022) 230 final, 18 Bealtaine 2022.
(22)    féach Cinneadh C(2018) 3106 final ón gCoimisiún an 24 Bealtaine 2018 a bhaineann le himeacht faoi Airteagal 102 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) agus Airteagal 54 de Chomhaontú maidir leis an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch, Cás AT.39816 — Soláthairtí Gáis Réamhtheachtacha i Lár agus in Oirthear na hEorpa; https://ec.europa.eu/competition/antitrust/cases/dec_docs/39816/39816_10148_3.pdf .
(23)    Féach na himscrúduithe iomaíochta maidir le srianta críochacha idir 2003 agus 2005: ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/ga/ip_05_710 ; ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/ga/ip_03_1345 ; ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/ga/ip_05_195 ;
le haghaidh an imscrudaithe i gcás Gazprom II, féach Cinneadh C(2018) 3106 final ón gCoimisiún an 24 Bealtaine 2018 a bhaineann le himeacht faoi Airteagal 102 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) agus Airteagal 54 de Chomhaontú maidir leis an Limistéar Eorpach Eacnamaíoch, Cás AT.39816 — Soláthairtí Gáis Réamhtheachtacha i Lár agus in Oirthear na hEorpa.
(24)    ACER ‘Treochtaí mhargadh gáis na hEorpa agus spreagthaí praghsanna 2023 — Tuarascáil Faireacháin Margaidh’ (mír 28).
(25)    Rialachán (AE) 2017/1938 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Deireadh Fómhair 2017 maidir le bearta chun slándáil an tsoláthair gáis a choimirciú gus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 994/2010 (IO L 280, 28.10.2017, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2017/1938/oj).
(26)    Féach an Measúnú Tionchair, leathanach 4.
(27)    Féach, mar shampla, Doiciméad Inmheánach Oibre de chuid an Choimisiúin lena gcuirtear chun feidhme Plean Gníomhaíochta REPower EU: Riachtanais Infheistíochta, Luasaire Hidrigine agus na Spriocanna Bithmheatáin a bhaint amach, SWD(2022) 230 final, a ghabhann leis an Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle Eorpach, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún, an Plean REPowerEU, COM(2022) 230 final, 18 Bealtaine 2022.
(28)    Féach an Measúnú Tionchar, leathanach 35.
(29)    Féach an Measúnú Tionchair, leathanaigh 15 go 36.
(30)    Rialachán (AE) Uimh. 912/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Iúil 2014 lena mbunaítear creat chun freagracht airgeadais a bhainistiú atá nasctha le binsí socraithe díospóidí idir infheisteoir agus stát arna mbunú le comhaontuithe idirnáisiúnta ar páirtí iontu an tAontas Eorpach, IO L 257, 28.8.2014, lch. 121.
(31)    Treoir (AE) 2024/1788 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Meitheamh 2024 maidir le rialacha comhchoiteanna do na margaí inmheánacha do ghás in-athnuaite, do ghás nádúrtha agus do hidrigin, lena leasaítear Treoir (AE) 2023/1791 agus lena n-aisghairtear Treoir 2009/73/CE (IO L, 2024/1788, 15.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1788/oj).
(32)    Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Deireadh Fómhair 2013 lena leagtar síos Cód Custaim an Aontais (IO L 269, 10.10.2013, lch. 1 ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/952/oj).
(33)    Rialachán (AE) 2017/1938 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 25 Deireadh Fómhair 2017 maidir le bearta chun slándáil an tsoláthair gáis a choimirciú agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 994/2010 (IO L 280, 28.10.2017, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2017/1938/oj).
(34)    Rialachán (AE) 2024/1789 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Meitheamh 2024 maidir le margaí inmheánacha an gháis in-athnuaite, an gháis nádúrtha agus na hidrigine, lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1227/2011, (AE) 2017/1938, (AE) 2019/942 agus (AE) 2022/869 agus Cinneadh (AE) 2017/684 agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 (IO L, 2024/1789, 15.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1789/oj ); ENTSO-G, Ionsamhlú ar Shlándáil an tSoláthair | ENTSO-G .
(35)    Treoir 2009/119/CE ón gComhairle an 14 Meán Fómhair 2009 lena bhforchuirtear oibleagáid ar na Ballstáit stoic íosta amhola agus/nó táirgí peitriliam a choimeád (IO L 265, 9.10.2009, lch. 9, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2009/119/oj).

Strasbourg, 17.6.2025

COM(2025) 828 final

IARSCRÍBHINNÍ

a ghabhann leis an

TOGRA LE hAGHAIGH RIALACHÁN Ó PHARLAIMINT NA hEORPA AGUS ÓN gCOMHAIRLE

maidir le deireadh a chur de réir a chéile le hallmhairí gáis nádúrtha ón Rúis, feabhas a chur ar an bhfaireachán ar spleáchais fuinnimh a d’fhéadfadh a bheith ann, agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2017/1938

{SWD(2025) 830 final}


IARSCRÍBHINN I

1.Teimpléad le haghaidh pleananna éagsúlaithe náisiúnta le haghaidh gás nádúrtha

Tá an teimpléad seo ceaptha d’údaráis náisiúnta a dhréachtaíonn plean náisiúnta éagsúlaithe dá bhforáiltear in Airteagal 11. Beidh an méid seo a leanas san áireamh leis:

Eolas ginearálta

Ainmneacha an údaráis atá freagrach as an bplean a ullmhú

 

Tuairisc ar an gcóras gáis. Ba cheart tuairisc ar an méid seo a leanas a bheith san áireamh ann:

(i) an t‑éileamh ar ghás;

(ii) an meascán soláthair i bhfianaise an spleáchais ar sholáthar ón Rúis.

 

An phríomhfhaisnéis faoi allmhairiú gáis de thionscnamh Chónaidhm na Rúise nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise chuig an mBallstát

Tagairt do na conarthaí aonair mar a chuir na hallmhaireoirí in iúl iad do na húdaráis inniúla agus don Choimisiún.

 

Seirbhísí críochfoirt GNL atá curtha in áirithe ag cuideachtaí ó Chónaidhm na Rúise

Cainníochtaí foriomlána conraithe de ghás na Rúise lena seachadadh sa Bhallstát.

Lena n‑áirítear solúbthachtaí conarthacha agus pointe seachadta (pointe idirnasctha, pointe allmhairiúcháin, críochfort GNL, etc).

 

Tuairisc ar na bearta atá le cur in ionad gáis nádúrtha de thionscnamh Chónaidhm na Rúise nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise.

3.1. Áireofar na heilimintí seo a leanas sa tuairisc:

Roghanna éagsúlaithe:

(i) soláthairtí malartacha;

(ii) bealaí soláthair malartacha;

(iii) comhiomlánú éilimh.

Tuairisc ar an mbeart agus ar a chuspóirí, lena n‑áirítear na cainníochtaí a mheastar a bheidh le céimniú amach agus céimeanna idirmheánacha i gcás beart ilchéimneach.

 

Amlíne cur chun feidhme

 

Tionchar na mbeart ar an gcóras fuinnimh, lena n‑áirítear ar phatrúin sreafa, ar thoilleadh bonneagair, ar tharaifí, etc.

Tionchar ar Bhallstáit chomharsanachta.

Bacainní teicniúla nó rialála ar ghás a ionadú, gás a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise nó a thagann uaithi, agus roghanna chun na bacainní sin a shárú.

Bacainní teicniúla agus rialála

 

Roghanna chun bacainní agus amlíne a shárú

 

Catagóir

Ionadú méideanna le haghaidh an chéimnithe amach 1

Faisnéis atá ag teastáil

Tuairisc ar na bearta atá i bhfeidhm agus atá beartaithe ar an leibhéal náisiúnta chun teacht in ionad na méideanna gáis nádúrtha atá fágtha de thionscnamh Chónaidhm na Rúise nó a onnmhairíodh go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise

(i) cainníochtaí a bhfuiltear ag súil le deireadh a chur leo de réir a chéile, de réir gach beart, (ii) amlíne cur chun feidhme (ó thús deireadh), (iii) roghanna le haghaidh soláthairtí malartacha agus bealaí soláthair malartacha

Gás píblíne

GNL

IARSCRÍBHINN II

2.Teimpléad le haghaidh pleananna éagsúlaithe náisiúnta le haghaidh ola

Tá an teimpléad seo ceaptha d’údaráis náisiúnta a dhréachtaíonn plean náisiúnta éagsúlaithe mionsonraithe dá bhforáiltear in Airteagal 12. Áireofar san iarratas:

Eolas ginearálta

Ainmneacha an údaráis atá freagrach as an bplean a ullmhú

 

Tuairisc ar an gcóras ola. Ba cheart tuairisc ar an méid seo a leanas a bheith san áireamh ann:

(i) an t‑éileamh ar ola;

(ii) an meascán soláthair i bhfianaise an spleáchais ar sholáthar ón Rúis.

 

An phríomhfhaisnéis faoi allmhairiú ola de thionscnamh Chónaidhm na Rúise nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise chuig an mBallstát

Cainníochtaí foriomlána conraithe d'ola na Rúise lena seachadadh sa Bhallstát.

Cuir dáta éaga na n‑oibleagáidí conarthacha san áireamh.

 

Faisnéis faoi chéannacht na bpáirtithe leasmhara éagsúla (díoltóir, allmhaireoir, agus ceannaitheoir).

Tuairisc ar na bearta atá le cur in ionad ola de thionscnamh Chónaidhm na Rúise nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise.

Áireofar na heilimintí seo a leanas sa tuairisc:

Roghanna éagsúlaithe:

(i) soláthairtí malartacha;

(ii) bealaí soláthair malartacha.

Tuairisc ar an mbeart agus ar a chuspóirí, lena n‑áirítear na cainníochtaí a mheastar a bheidh le céimniú amach agus céimeanna idirmheánacha i gcás beart ilchéimneach.

 

Amlíne cur chun feidhme

 

Tionchar na mbeart ar an gcóras fuinnimh, lena n‑áirítear ar phatrúin sreafa, ar thoilleadh bonneagair, ar tharaifí, etc.

Tionchar ar Bhallstáit chomharsanachta.

Bacainní teicniúla nó rialála ar ola a ionadú, gás a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise nó a thagann uaithi, agus roghanna chun na bacainní sin a shárú.

Bacainní teicniúla agus rialála

 

Roghanna chun bacainn agus amlíne a shárú

 

IARSCRÍBHINN III

RÁITEAS REACHTACH AIRGEADAIS AGUS DIGITEACH

1.    LEAGAN AMACH AN TOGRA/TIONSCNAIMH    3

1.1.    Teideal an togra/tionscnaimh    3

1.2.    Réimsí beartais lena mbaineann    3

1.3.    Cuspóirí    3

1.3.1.    Cuspóirí ginearálta    3

1.3.2.    Cuspóirí sonracha    3

1.3.3.    An toradh agus an tionchar a mheastar a bheidh ann    3

1.3.4.    Táscairí feidhmíochta    3

1.4.    Baineann an togra/tionscnamh le:    4

1.5.    Foras an togra/tionscnaimh    4

1.5.1.    Na ceanglais is gá a chomhlíonadh sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma, lena n‑áirítear amlíne mhionsonraithe maidir le cur chun feidhme céimneach an tionscnaimh    4

1.5.2.    Breisluach a bhaineann le rannpháirteachas an Aontais (tá rudaí éagsúla a bhféadfadh an breisluach sin eascairt astu, e.g. gnóthachain de thoradh comhordú, deimhneacht dhlíthiúil, breis éifeachtachta nó comhlántachtaí). Chun críocha na roinne seo, is é a chiallaíonn ‘breisluach a bhaineann le rannpháirteachas an Aontais’ an luach a thagann as idirghabháil an Aontais, ar luach breise é le cois an luacha a bheadh ann dá mbeadh na Ballstáit ag feidhmiú astu féin.    4

1.5.3.    Ceachtanna a foghlaimíodh ó thaithí eile den sórt sin san am a chuaigh thart    4

1.5.4.    Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil agus sineirgí a d’fhéadfadh a bheith ann le hionstraimí iomchuí eile    5

1.5.5.    Measúnú ar na roghanna éagsúla maoinithe atá ar fáil, lena n‑áirítear na féidearthachtaí athshannadh a dhéanamh    5

1.6.    Fad an togra/tionscnaimh agus an fad a mhairfidh an tionchar airgeadais a bheidh aige    6

1.7.    Na modhanna atá beartaithe chun an buiséad a chur chun feidhme    6

2.    BEARTA BAINISTÍOCHTA    8

2.1.    Rialacha faireacháin agus tuairiscithe    8

2.2.    Córais bainistíochta agus rialaithe    8

2.2.1.    An réasúnaíocht atá leis na modhanna cur chun feidhme buiséid atá beartaithe, leis na sásraí cur chun feidhme cistithe atá beartaithe, leis na módúlachtaí íocaíochta atá beartaithe agus leis an straitéis rialaithe atá beartaithe    8

2.2.2.    Faisnéis faoi na rioscaí a aithníodh agus na córais rialaithe inmheánacha a cuireadh ar bun chun na rioscaí a mhaolú    8

2.2.3.    Meastachán ar chostéifeachtacht na rialuithe agus an réasúnaíocht atá leis an gcostéifeachtacht sin (an cóimheas idir na costais rialaithe agus luach na gcistí gaolmhara arna mbainistiú), agus measúnú ar an leibhéal riosca earráide a mheastar a bheidh ann (tráth na híocaíochta agus an tráth a dhúnfar an clár)    8

2.3.    Bearta chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc    9

3.    AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH    10

3.1.    Ceannteidil an chreata airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid caiteachais ar a n‑imreofar tionchar    10

3.2.    An tionchar airgeadais a mheastar a bheidh ag an togra ar leithreasuithe    12

3.2.1.    Achoimre ar an tionchar a mheastar a imreofar ar leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí    12

3.2.1.1.    Leithreasuithe ón mbuiséad ar vótáladh ina fhabhar    12

3.2.1.2.    Leithreasuithe ó ioncaim shannta sheachtracha    17

3.2.2.    An t‑aschur a mheastar a cistíodh ó leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí    22

3.2.3.    Achoimre ar an tionchar a mheastar a imreofar ar leithreasuithe riaracháin    24

3.2.3.1. Leithreasuithe ón mbuiséad ar vótáladh ina fhabhar    24

3.2.3.2.    Leithreasuithe ó ioncaim shannta sheachtracha    24

3.2.3.3.    Iomlán na leithreasuithe    24

3.2.4.    Na hacmhainní daonna a mheastar a bheidh riachtanach    25

3.2.4.1.    Nithe arna maoiniú ón mbuiséad ar vótáladh ina fhabhar    25

3.2.4.2.    Nithe arna maoiniú ó ioncaim shannta sheachtracha    26

3.2.4.3.    Iomlán na n‑acmhainní daonna a bheidh riachtanach    26

3.2.5.    Forbhreathnú ar an tionchar a mheastar a imreofar ar infheistíochtaí a bhaineann le teicneolaíochtaí digiteacha    28

3.2.6.    Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil reatha    28

3.2.7.    Ranníocaíochtaí ó thríú páirtithe    28

3.3.    An tionchar a mheastar a bheidh ar ioncam    29

4.    Gnéithe digiteacha    29

4.1.    Riachtanais a bhaineann le hábhar maidir le cúrsaí digiteacha    30

4.2.    Sonraí    30

4.3.    Réitigh dhigiteacha    31

4.4.    Measúnú idir-inoibritheachta    31

4.5.    Bearta chun tacú le cur chun feidhme digiteach    32

1.    LEAGAN AMACH AN TOGRA/TIONSCNAIMH 

1.1.    Teideal an togra/tionscnaimh

Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le deireadh a chur de réir a chéile le hallmhairí gáis ón Rúis, feabhas a chur ar an bhfaireachán ar spleáchais fuinnimh a d’fhéadfadh a bheith ann, agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2017/1938

1.2.    Réimsí beartais lena mbaineann 

Beartas fuinnimh, beartas custaim, beartas trádála

1.3.    Cuspóirí

1.3.1.    Cuspóirí ginearálta

Is é is príomhaidhm don togra reachtach seo deireadh a chur le hallmhairí fuinnimh ón Rúis, go háirithe gás agus ola, chun spleáchas an Aontais ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus dlús a chur faoin aistriú chuig foinsí fuinnimh ghlan. Caithfear deireadh a chur le hallmhairí gáis ón Rúis faoi 2027.

Tá sé cruthaithe ag Cónaidhm na Rúise go córasach gur páirtí neamhiontaofa í, gás nádúrtha á úsáid mar arm agus margaí fuinnimh á gcúbláil, mar shampla tríd an acmhainn i mbonneagar gáis nádúrtha a thaisceadh, rud a théann chun dochair do leasanna bunúsacha slándála idirnáisiúnta an Aontais. Dá bhrí sin, tá rioscaí suntasacha ag baint leis na hallmhairí gáis ón Rúis atá fágtha do shlándáil an tsoláthair fuinnimh san Aontas, le hiarmhairtí díobhálacha eacnamaíocha agus sochaíocha. I bhfianaise an mhéid sin agus ós rud é go gcuirtear slándáil an Aontais i mbaol le híocaíochtaí breise EUR 23 billiún in aghaidh na bliana le haghaidh allmhairí fuinnimh ón Rúis, is gá bearta breise a dhéanamh chun na hallmhairí sin a fhágáil as an áireamh, agus a shainaithint go gcaithfear deireadh iomlán a chur le soláthairtí fuinnimh ó Chónaidhm na Rúise de réir a chéile, agus slándáil an tsoláthair fuinnimh agus cúrsaí margaidh a chur san áireamh.

1.3.2.    Cuspóirí sonracha

Is é is cuspóir don Rialachán atá beartaithe rannchuidiú go héifeachtach le deireadh a chur le spleáchais an Aontais agus nochtadh do rioscaí suntasacha don trádáil agus don tslándáil fuinnimh mar thoradh ar allmhairí gáis agus ola a thagann ó Chónaidhm na Rúise. D’fhéadfadh na spleáchais atá fós ann faoi láthair, mura dtugtar aghaidh orthu, a fhágáil go mbeadh an tAontas an-leochaileach do ghníomhaíochtaí comhéigneacha féideartha dothuartha Chónaidhm na Rúise.

Is é is aidhm don Rialachán atá beartaithe deireadh a chur go cinnte le gás píblíne agus gás nádúrtha leachtaithe (GNL) a thagann ó nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise, ag cur bac, dá bhrí sin, ar a rochtain ar mhargadh an Aontais. Leis an Rialachán atá beartaithe, leagtar síos toirmeasc ar allmhairí gáis píblíne nádúrtha chomh maith le hallmhairí GNL ó Chónaidhm na Rúise ón 1 Eanáir 2026 ar aghaidh

Chun an toirmeasc ar allmhairí gáis nádúrtha ón Rúis a threisiú, leagtar síos leis an Rialachán atá beartaithe, ón 1 Eanáir 2026, go mbeidh cosc ar eintitis ó Chónaidhm na Rúise nó arna rialú ag daoine sa Rúis seirbhísí críochfoirt GNL fadtéarmacha a fháil san Aontas Eorpach le haghaidh conarthaí a dhéantar nó a leasaítear i ndiaidh an 17 Meitheamh 2025, agus go mbeidh an toirmeasc sin ar chonarthaí a bhunaítear roimh an dáta sin ón 1 Eanáir 2028. Bheadh rochtain ag soláthraithe eile laistigh de chríochfoirt GNL an Aontais ar an gcumas allmhairiúcháin comhfhreagrach dá bharr sin.

Chun an toirmeasc ar allmhairí gáis ón Rúis a chur chun feidhme go héifeachtach, tugtar isteach leis an Rialachán atá beartaithe sásraí chun feabhas a chur ar thrédhearcacht, faireachán agus inrianaitheacht gáis ón Rúis laistigh de mhargaí an Aontais. Leis an gcuspóir sin, bheadh ceangal ar allmhaireoirí gáis ón Rúis an fhaisnéis is gá a sholáthar do na húdaráis chustaim chun a chur ar a gcumas dóibh na srianta ar allmhairí gáis ó Chónaidhm na Rúise a chur i bhfeidhm. Chun dlús a chur faoi na hiarrachtaí sin, ba cheart d’údaráis chustaim malartú faisnéise a chothú le húdaráis rialála, údaráis inniúla, Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh (ACER) agus an Coimisiún.

Chun ullmhú do dheireadh iomlán a chur de réir a chéile le gás na Rúise in 2028 ar bhealach comhordaithe agus chun dóthain ama a thabhairt don mhargadh na hathruithe lena mbaineann a réamh-mheas gan riosca do shlándáil an tsoláthair gáis ná tionchar suntasach ar phraghsanna fuinnimh, cuirtear iallach ar na Ballstáit faoin Rialachán beartaithe tabhairt faoi ról réamhghníomhach trí phleananna náisiúnta éagsúlaithe a fhorbairt agus iad a chur chun feidhme chun deireadh a chur le húsáid ghás nádúrtha na Rúise de réir a chéile. Caithfear bearta beachta a léiriú sna pleananna sin agus garspriocanna a leagan síos chun deireadh a chur de réir a chéile le hallmhairí gáis a thagann o díreach nó go hindíreach ón Rúis. In éineacht leis an gcomhar feabhsaithe le húdaráis chustaim náisiúnta, cuirtear ar a chumas don Choimisiún leis an tacar sonraí cuimsitheach sin bearnaí atá ann faoi láthair a líonadh, a bhaineann le sonraí faoi chonarthaí soláthair na Rúise. Cuirfear ar a chumas don Choimisiún, leis na pleananna náisiúnta éagsúlaithe, comhordú, agus, i gcás inar gá, comhairle a thabhairt maidir le bearta éagsúlaithe. Ba cheart go mbeadh tuarascáil ann mar thoradh ar anailís an Choimisiúin ar phleananna náisiúnta éagsúlaithe agus, más gá, moltaí do bhearta ar fud an Aontais Eorpaigh chun dlús a chur faoin spleáchas ar ghás ón Rúis a laghdú.

Chun bearnaí atá ann faoi láthair a líonadh, a bhaineann le sonraí faoi chonarthaí soláthair na Rúise, foráiltear leis an Rialachán atá beartaithe go mbeidh creat trédhearcachta agus faireacháin nua ann, lena gceanglófar ar allmhairí gáis nádúrtha de thionscnamh na Rúise faisnéis mhionsonraithe chonartha a sholáthar don Choimisiún agus d’údaráis inniúla náisiúnta. Agus faireachán á dhéanamh aige ar shlándáil an tsoláthair gáis san Aontas, ba cheart don Choimisiún faisnéis faoi allmhairí a thugann údaráis chustaim agus faisnéis a áirítear i bpleananna náisiúnta éagsúlaithe na mBallstát a chur san áireamh freisin.

Sainordaítear leis an Rialachán atá beartaithe go dréachtaíonn na Ballstáit pleananna éagsúlaithe chun deireadh a chur le hallmhairí ola ón Rúis de réir a chéile, ag oibriú i dtreo faisnéise agus comhordaithe a bhaineann le deireadh iomlán a chur le soláthairtí ola faoi dheireadh 2027, mar atá beartaithe i nDearbhú Versailles.

1.3.3.    An toradh agus an tionchar a mheastar a bheidh ann

Léirítear leis an gcur chuige comhaontaithe gur straitéis chuimsitheach í, ina ndírítear ar dheireadh a chur le spleáchais fuinnimh ó Chónaidhm na Rúise, dá bhrí sin ag athdhearbhú tiomantas an Aontais do chóras fuinnimh neamhspleách athléimneach. Ar leibhéal níos ginearálta, is é is cuspóir don rialachán atá beartaithe feabhas a chur, i réimse an tsoláthair fuinnimh, ar shlándáil eacnamaíoch an Aontais.

1.3.4.    Táscairí feidhmíochta

Ina theannta sin, faoin 1 Márta 2026, ba cheart do na Ballstáit pleananna náisiúnta éagsúlaithe a fhorbairt le gníomhaíochtaí beachta agus amlínte chun deireadh a chur le hallmhairí gáis nádúrtha agus soláthairtí ola ón Rúis i gcomhréir leis an Rialachán atá beartaithe.

A mhéid a bhaineann le pleananna náisiúnta éagsúlaithe don ghás nádúrtha, ba cheart do na Ballstáit an méid seo a leanas a chur san áireamh (i)faisnéis atá ar fáil maidir le méid na n‑allmhairí gáis nádúrtha a thagann ó nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúisefaoi chonarthaí soláthair atá ann faoi láthair, chomh maith leis na seirbhísí críochfoirt GNL ar conradh ag daoine nádúrtha nó dlítheanacha arna mbunú i gCónaidhm na Rúise, i gcás inarb infheidhme; (ii) tuairisc shoiléir ar na bearta atá i bhfeidhm agus pleanáilte ar an leibhéal náisiúnta chun deireadh a chur le gás nádúrtha, a thagann ó Chónaidhm na Rúise nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise, lena n‑áirítear na méideanna a mheastar a gcuirfear deireadh lena n‑úsáid de réir a chéile, garspriocanna agus amlíne cur chun feidhme agus roghanna beartaithe le haghaidh soláthairtí agus bealaí soláthair eile. Ar na bearta sin, d’fhéadfadh úsáid Ardán AggregateEU a bheith san áireamh, bearta tacaíochta le haghaidh iarrachtaí éagsúlaithe chuideachtaí fuinnimh, comhar i ngrúpaí réigiúnacha mar shampla an Grúpa Ardleibhéil ar a dtugtar an Nascacht Gháis do Lár agus Oirdheisceart na hEorpa (CESEC), roghanna eile ar allmhairí gáis nádúrtha a shainaithint trí leictriú, bearta éifeachtúlachta fuinnimh, táirgeadh bithgháis, bithmheatáin agus hidrigine in-athnuaite a threisiú, fuinneamh in-athnuaite a chur chun feidhme nó bearta deonacha laghdaithe ar éileamh; (iii) sainaithint aon bhacainní féideartha teicniúla, conartha nó rialála ar ghás nádúrtha a ionadú a thagann ó nó a onnmhairítear go díreach nó go hindíreach ó Chónaidhm na Rúise, agus roghanna chun na bacainní sin a shárú.

Ina theannta sin, ba cheart d’údaráis chustaim agus d’údaráis inniúla náisiúnta faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an toirmisc ar allmhairiú gáis nádúrtha ón Rúis agus na n‑oibleagáid a leagtar síos faoin Rialachán seo. Ba cheart dóibh gach faisnéis a mhalartú, a bhfuil gá léi chun a mheas cé acu an gcomhlíontar nó nach gcomhlíontar an toirmeasc ar allmhairiú agus na hoibleagáidí lena mbaineann, ionas gur féidir measúnú a dhéanamh ar rioscaí féideartha le haghaidh trádála gáis agus slándála soláthair.

Déanfaidh an Coimisiún measúnú ar chur chun feidhme an Rialacháin atá beartaithe agus ar an dul chun cinn ó thaobh deireadh a chur le gás ó Chónaidhm na Rúise de réir a chéile bunaithe ar an bhfaisnéis faighte. Foilseofar an measúnú sin i dtuarascáil bhliantúil.

1.4.    Baineann an togra/tionscnamh le: 

 beart nua 

 beart nua a leanann treoirthionscadal/réamhbheart 2  

 síneadh ar bheart atá ann cheana 

 beart nó bearta a chumasc nó a atreorú i dtreo beart eile/beart nua

1.5.    Foras an togra/tionscnaimh 

1.5.1.    Na ceanglais is gá a chomhlíonadh sa ghearrthéarma nó san fhadtéarma, lena n‑áirítear amlíne mhionsonraithe maidir le cur chun feidhme céimneach an tionscnaimh

Ó tharla gur chuir formhór na mBallstát agus na rannpháirtithe sa mhargadh a gcaidrimh soláthair i gcrích le Cónaidhm na Rúise ó bhí 2022 ann, tá toirmeasc ar allmhairí gáis sa Rialachán beartaithe seo faoi chonarthaí nua a chuirtear i gcrích i ndiaidh an [17 Meitheamh 2025] ón 1 Eanáir 2026 ar aghaidh.

Faoin 1 Márta 2026, ba cheart do na Ballstáit pleananna éagsúlaithe náisiúnta a fhorbairt ina léirítear bearta beachta agus ina leagtar síos garspriocanna chun deireadh a chur de réir a chéile le hallmhairí gáis díreacha nó indíreacha ó Chónaidhm na Rúise.

Tá na pleananna sin ceaptha a bheith ina gcuidiú do na Ballstáit ullmhú do dheireadh iomlán a chur de réir a chéile le húsáid ghás na Rúise in 2028 ar bhealach comhordaithe, chun dóthain ama a thabhairt don mhargadh na hathruithe lena mbaineann a réamh-mheas gan riosca do shlándáil an tsoláthair gáis ná tionchar suntasach ar phraghsanna fuinnimh.

1.5.2.    Breisluach a bhaineann le rannpháirteachas an Aontais (tá rudaí éagsúla a bhféadfadh an breisluach sin eascairt astu, e.g. gnóthachain de thoradh comhordú, deimhneacht dhlíthiúil, breis éifeachtachta nó comhlántachtaí). Chun críocha na roinne seo, is é a chiallaíonn ‘breisluach a bhaineann le rannpháirteachas an Aontais’ an luach a thagann as idirghabháil an Aontais, ar luach breise é le cois an luacha a bheadh ann dá mbeadh na Ballstáit ag feidhmiú astu féin.

Cúiseanna le beart a dhéanamh ar leibhéal an Aontais (ex ante): Tá tionchar mór diúltach ag cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine ar gheilleagar an Aontais Eorpaigh. De dheasca na coinbhleachta, cuireadh isteach go mór ar shlabhraí soláthair domhanda, spreagadh méaduithe substaintiúla ar phraghsanna fuinnimh, agus tugadh luaineacht shuntasach isteach sna margaí. Mar thoradh air sin, lagaíodh caidrimh thrádála an Aontais leis an Rúis go mór.

Breisluach AE a mheastar a ghinfear (ex post): Mar fhreagairt ar fhogha na Rúise faoin Úcráin i mí Feabhra 2022 agus i gcomhréir le Dearbhú Versailles ó Cheannairí Stáit agus Rialtais, sheol an Coimisiún an Plean REPowerEU i mí na Bealtaine 2022. D’éirigh leis an Aontas allmhairí gáis ón Rúis a laghdú ó 2021 go 2023 os cionn 70 % ó 150 bcm go 43 bcm, agus tháinig laghdú mór ar phraghsanna fuinnimh ó bhuaicphointí 2022. I bhfianaise an mhéid sin agus ós rud é go gcuirtear slándáil an Aontais i mbaol le híocaíochtaí breise EUR 15 billiún in aghaidh na bliana le haghaidh allmhairí gáis ón Rúis, is gá bearta breise a dhéanamh chun na hallmhairí sin a fhágáil as an áireamh, agus a shainaithint go gcaithfear deireadh iomlán a chur le soláthairtí fuinnimh ó Chónaidhm na Rúise de réir a chéile, agus slándáil an tsoláthair fuinnimh agus cúrsaí margaidh a chur san áireamh.

1.5.3.    Ceachtanna a foghlaimíodh ó thaithí eile den sórt sin san am a chuaigh thart

Rinneadh difear mór don earnáil fuinnimh agus an Rúis ag dúshaothrú spleáchas an Aontais ar a honnmhairí fuinnimh go dtí an tAontas mar mhodh chun an comhéigean agus chúbláil a chur i bhfeidhm. Mar gheall ar an spleáchas ar allmhairí fuinnimh ón Rúis, tá an tAontas agus na Ballstáit leochaileach do shuaitheadh agus do luaineachtaí praghsanna, a raibh tionchar forleathan acu ar an ngeilleagar ina iomláine. Lagaíodh iomaíochas thionscail an Aontais Eorpaigh le praghsanna fuinnimh ardaithe, ag baint ó chobhsaíocht eacnamaíoch agus ionchais fáis an Aontais Eorpaigh sa deireadh.

Tá an Rúis tar éis bagairt a dhéanamh ar shlándáil soláthair an Aontais arís agus arís eile trí shreafaí gáis chuig an Eoraip a ghearradh go haontaobhach, mar a tharla in 2006, 2009, 2014, laghdú na sreafaí gáis agus leibhéal stórála líonta d’aon ghnó roimh ionradh iomlán na Rúise ar an Úcráin i bhfómhar na bliana 2021, i ndiaidh ghearradh na soláthairtí gáis in 2022.

Dá bhrí sin, ní féidir leis an Aontas a mheas a thuilleadh gur comhpháirtithe iontaofa trádála fuinnimh iad Cónaidhm na Rúise agus a cuideachtaí fuinnimh.

Tá níos mó i gceist le tionchar an fhuinnimh a bheith in úsáid mar arm ag an Rúis ná slándáil an tsoláthair fuinnimh agus rinneadh dochar do gheilleagar an Aontais ina iomláine leis. Ba iad praghsanna fuinnimh an spreagadh ba thábhachtaí faoin mboilsciú, a bhain buaicleibhéil 10 % amach in 2022. Bhí drochthionchair ar chóras fuinnimh an Aontais, rud a chuaigh i bhfeidhm ar na margaí miondíola agus ar thomhaltóirí deiridh toisc go bhfuil geilleagar an Aontais ag brath ar sholáthairtí fuinnimh cobhsaí intuartha.

Ar na cúiseanna sin, is é is cuspóir don Rialachán atá beartaithe rannchuidiú go héifeachtach le deireadh a chur le spleáchais an Aontais agus nochtadh do rioscaí suntasacha don trádáil agus don tslándáil fuinnimh mar thoradh ar allmhairí gáis agus ola a thagann ó Chónaidhm na Rúise. D’fhéadfadh na spleáchais atá fós ann faoi láthair, mura dtugtar aghaidh orthu, a fhágáil go mbeadh an tAontas an-leochaileach do ghníomhaíochtaí comhéigneacha féideartha dothuartha Chónaidhm na Rúise.

1.5.4.    Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil agus sineirgí a d’fhéadfadh a bheith ann le hionstraimí iomchuí eile

Tá an reachtaíocht atá beartaithe ailínithe go hiomlán leis an gCreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) ó thaobh an drochthionchar a aithint atá ag cogadh foghach neamhdhleathach na Rúise in aghaidh na hÚcráine, a thug cogadh ar ais ar thalamh na hEorpa, agus tionchar tubaisteach aige ar réimsí difriúla, lena n‑áirítear an fuinneamh. Moltar tacar beart a bhfuil gá leis sa togra seo chun dul i ngleic leis an éagobhsaíocht gheopholaitiúil agus na cúinsí géarchéime ina bhfuilimid ag maireachtáil le blianta beaga anuas.

Tá sé i gcomhréir freisin leis an ngá soiléir infheistíochtaí a mhéadú go mór chun an t‑iomaíochas fadtéarmach a chothú. Trí dhlús a chur le dhá aistriú na hEorpa, tugtar an deis don Aontas a bheith ar thús cadhnaíochta an athuair in earnálacha ríthábhachtacha trí infheistíocht chliste phoiblí agus phríobháideach in earnálacha straitéiseacha, cothrom na Féinne a chaomhnú sa mhargadh aonair ag an am céanna, agus an comhtháthú á chaomhnú dá bhrí sin. Tá sé sin tábhachtach freisin i bhfianaise na spleáchas straitéiseach reatha agus an athraithe dhéimeagrafaigh atá ar siúl faoi láthair, agus maidir lena áirithiú go mbeidh rochtain inacmhainne ar fhuinneamh ann.

Is é buiséad an Aontais sár-uirlis an Aontais chun bonn a chur faoi ghníomhaíocht choiteann ar leibhéal an Aontais, sláine an Mhargaidh Aonair a chaomhnú, barainneachtaí scála, éifeachtacht, cóineasú, agus dlúthpháirtíocht a dhaingniú, agus teachtaireacht pholaitiúil shoiléir a chur in iúl go bhfuil an tAontas Eorpach ar fad d’aon taobh agus é ag tabhairt aghaidh ar na dúshláin atá roimhe. Ar na cúiseanna uile a shonraítear thuas, oireann an pacáiste reachtach go foirfe don chreat láidir seanbhunaithe seo.

1.5.5.    Measúnú ar na roghanna éagsúla maoinithe atá ar fáil, lena n‑áirítear na féidearthachtaí athshannadh a dhéanamh

Beidh gá le tacaíocht bhuiséadach don Rialachán atá beartaithe a mhéid a bhaineann le poist bhreise in AS ENER chun faireachán a dhéanamh ar a chur chun feidhme ceart (lena n‑áirítear misin fhéideartha thar lear). Meastar gur cheart trí phost breise a phleanáil (Gníomhairí ar Conradh leibhéal FGIV) chun dul i ngleic go leormhaith leis an tascanna faireacháin agus measúnaithe a mholtar sa Rialachán seo. Ní mór cuimhneamh ar an bhféidearthacht d’oifigigh an Choimisiúin taisteal thar lear chun teachtaireachtaí an Rialacháin atá beartaithe a mhíniú agus a chur chun cinn, agus a chur chun feidhme ceart a áirithiú an tráth céanna. Tá sé beartaithe go bhfanfaidh an maoiniú laistigh de chreat buiséadach an Aontais atá ann faoi láthair.

Ina theannta sin, foráiltear leis an Rialachán atá beartaithe go mbeidh tacaíocht ann ó Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh (ACER), d’fhaireachán agus measúnú a dhéanamh ar dheireadh a chur de réir a chéile le gás ó Chónaidhm na Rúise. Dá bhrí sin, bronnfar tascanna breise ar ACER, is é sin faireachán a dhéanamh ar chonarthaí na Rúise agus cuidiú leis an gCoimisiún agus leis na húdaráis náisiúnta, a mbeidh acmhainní daonna breise ag teastáil uaidh ina leith. Is féidir na hacmhainní sin a chumhdach trí foirne a athlonnú a bronnadh ar ACER ar dtús chun tascanna a chomhlíonadh a sannadh don Ghníomhaireacht ag an rialachán sásra Ceartúcháin Margaidh (c.f. LFS le haghaidh Togra le haghaidh RIALACHÁN ón gCOMHAIRLE lena leagtar síos sásra ceartúcháin margaidh chun saoránaigh a chosaint agus an geilleagair in aghaidh praghsanna neamh-mheasartha (COM/2022/668 final).

Ó tharla gur dócha go ndéanfar faireachán ar chleachtais chearta allmhairithe gháis nádúrtha i ndiaidh 2027 agus i bhfianaise na féidearthachta go mbeidh ar AS ENER déileáil le cásanna dlíthíochta a thagann ón Rialachán atá beartaithe, is féidir le AS ENER smaoineamh ar acmhainní daonna breise a iarraidh nuair a ghlactar an Creat Airgeadais Ilbhliantúil nua.


1.6.    Fad an togra/tionscnaimh agus an fad a mhairfidh an tionchar airgeadais a bheidh aige

 tréimhse theoranta

   i bhfeidhm ó 2025 go 2027

   Tionchar airgeadais ó BBBB go BBBB maidir le leithreasuithe faoi chomhair gealltanas agus ó BBBB go BBBB maidir le leithreasuithe faoi chomhair íocaíochtaí.

 tréimhse neamhtheoranta

Cuirfear chun feidhme é le linn na tréimhse tosaigh BBBB go BBBB,

agus cuirfear ag feidhmiú go hiomlán ina dhiaidh sin é.

1.7.    Na modhanna atá beartaithe chun an buiséad a chur chun feidhme

 Bainistíocht dhíreach a dhéanann an Coimisiún

 ina ranna, lena n‑áirítear an chuid sin den fhoireann atá i dtoscaireachtaí an Aontais;

   trí na gníomhaireachtaí feidhmiúcháin

 Bainistíocht atá comhroinnte leis na Ballstáit

 Bainistíocht indíreach trí chúraimí a bhaineann le cur chun feidhme an bhuiséid a shannadh dóibh seo a leanas:

 tríú tíortha nó na comhlachtaí a d’ainmnigh siad

 eagraíochtaí idirnáisiúnta agus a ngníomhaireachtaí (tabhair sonraí)

 an Banc Eorpach Infheistíochta agus an Ciste Eorpach Infheistíochta

 comhlachtaí dá dtagraítear in Airteagail 70 agus 71 den Rialachán Airgeadais

 comhlachtaí dlí poiblí

 comhlachtaí arna rialú ag an dlí príobháideach agus a bhfuil misean seirbhíse poiblí acu sa mhéid go soláthraítear ráthaíochtaí airgeadais leordhóthanacha dóibh

 comhlachtaí arna rialú ag dlí príobháideach Ballstáit, ar comhlachtaí iad a bhfuil sé de chúram orthu comhpháirtíocht phríobháideach phoiblí a chur chun feidhme agus dá soláthraítear ráthaíochtaí airgeadais leordhóthanacha

 comhlachtaí nó daoine a bhfuil sé de chúram orthu bearta sonracha de chuid an chomhbheartais eachtraigh agus slándála a chur chun feidhme de bhun Theideal V den Chonradh ar an Aontas Eorpach, ar comhlachtaí nó daoine iad a aithnítear sa bhunghníomh ábhartha

comhlachtaí arna mbunú i mBallstát, arna rialú ag dlí príobháideach Ballstáit nó ag dlí an Aontais agus atá incháilithe le go gcuirfear de chúram orthu, i gcomhréir le rialacha earnáilsonracha, cistí an Aontais nó ráthaíochtaí buiséadacha a chur chun feidhme, a mhéid a bhíonn na comhlachtaí sin á rialú ag comhlachtaí dlí poiblí nó ag comhlachtaí arna rialú ag an dlí príobháideach a bhfuil misean seirbhíse poiblí acu, agus a mhéid a sholáthraíonn na comhlachtaí rialúcháin ráthaíochtaí airgeadais leordhóthanacha dóibh i bhfoirm dliteanas comhpháirteach agus leithleach nó ráthaíochtaí airgeadais coibhéiseacha, agus ar ráthaíochtaí iad a d’fhéadfadh, le haghaidh gach birt, a bheith teoranta d’uasmhéid thacaíocht an Aontais.

Nótaí

Dada.

2. BEARTA BAINISTÍOCHTA

2.1.    Rialacha faireacháin agus tuairiscithe 

Dírítear leis an mbeart beartaithe ar ghníomhaíochtaí beartais, faireachán, tuairisciú agus ní fhoráiltear aon bhainistíocht ioncaim ná chaiteachais, ach amháin earcú acmhainní daonna breise (Gníomhaire ar Conradh leibhéal FGIV).

2.2.    Córais bainistíochta agus rialaithe 

2.2.1.    An réasúnaíocht atá leis na modhanna cur chun feidhme buiséid atá beartaithe, leis na sásraí cur chun feidhme cistithe atá beartaithe, leis na módúlachtaí íocaíochta atá beartaithe agus leis an straitéis rialaithe atá beartaithe

Déanfar bainistíocht ar an gcaiteachas a chomhfhreagraíonn do na conarthaí sin i gcomhréir le próisis chorparáideacha.

2.2.2.    Faisnéis faoi na rioscaí a aithníodh agus na córais rialaithe inmheánacha a cuireadh ar bun chun na rioscaí a mhaolú

Cuireann an Coimisiún rialuithe críochnúla i bhfeidhm maidir le bainistíocht chonarthaí fostaíochta agus cloíonn AS ENER le caighdeáin diana eiticiúla. Níl aon bhailiú ioncaim i gceist leis an togra reachtach agus níl gá le haon sásra rialaithe breise.

2.2.3.    Meastachán ar chostéifeachtacht na rialuithe agus an réasúnaíocht atá leis an gcostéifeachtacht sin (an cóimheas idir na costais rialaithe agus luach na gcistí gaolmhara arna mbainistiú), agus measúnú ar an leibhéal riosca earráide a mheastar a bheidh ann (tráth na híocaíochta agus an tráth a dhúnfar an clár) 

Meastar go mbeidh an riosca foriomlán earráidí an-íseal agus go gcumhdófar é leis an timpeallacht rialaithe atá ann cheana.  Meastar nach mbeidh gá le haon rialú uathoibríoch.

2.3.    Bearta chun calaois agus neamhrialtachtaí a chosc 

Níl aon bhailiú ioncaim ag AS ENER i gceist leis an togra reachtach. Maidir leis an gcaiteachas, foráladh dó le haghaidh acmhainní daonna breise a fhostú idir 1  Eanáir 2026 agus 31  Nollaig 2027, seachas misin thar lear le haghaidh na n‑oifigeach ábhartha ón gCoimisiún. Beidh iarrataí féideartha le haghaidh acmhainní daonna breise i ndiaidh 2027 faoi réir na n‑acmhainní buiséid atá ar fáil sa Chreat Airgeadais Ilbhliantúil nua.

Meastar go bhfuil an riosca calaoise agus neamhrialtachtaí an-íseal agus go gcumhdófar é leis na rialuithe atá ann cheana. Rinne AS ENER athbhreithniú ar a straitéis frith-chalaoise i gcomhréir le treoracha OLAF in 2020 agus pleananna go dtabharfar cothrom le dáta í in 2026. Tá gníomhaíochtaí ábhartha i gceist leis an straitéis áitiúil chun a áirithiú go gcuirtear leis an bhfeasacht maidir le calaois a chosc, gníomhaíochtaí tiomnaithe measúnaithe riosca agus áirithítear léi go mbíonn comhar éifeachtach éifeachtúil ann le comhlachtaí imscrúdaitheacha.

Áirithítear an ceart rochtana ar fhaisnéis, áitribh agus foirne do na hiniúchóirí seachtracha (Cúirt Iniúchóirí na hEorpa) agus do na hiniúchóirí inmheánacha (an tSeirbhís um Iniúchóireacht Inmheánach).

3.    AN TIONCHAR AIRGEADAIS A MHEASTAR A BHEIDH AG AN TOGRA/TIONSCNAMH

3.1.    Ceannteidil an chreata airgeadais ilbhliantúil agus na línte buiséid caiteachais ar a n‑imreofar tionchar

Línte buiséid atá ann cheana

In ord cheannteidil agus línte buiséid an chreata airgeadais ilbhliantúil.

Ceannteideal de chuid an chreata airgeadais ilbhliantúil

Líne bhuiséid

Cineál caiteachais

Ranníocaíocht

Uimhir 2 – Comhtháthú, athléimneacht agus luachanna 

LD/LN 3

ó thíortha de chuid CSTE 4

ó thíortha is iarrthóirí agus tíortha is iarrthóirí ionchasacha 5

Ó thríú tíortha eile

ioncam sannta eile

06010102,01 6

Difreáilte

UIMH

UIMH

UIMH

UIMH

3.2.    An tionchar airgeadais a mheastar a bheidh ag an togra ar leithreasuithe

3.2.1.    Achoimre ar an tionchar a mheastar a imreofar ar leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

   Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

   Éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí, mar a mhínítear thíos

3.2.1.1.    Leithreasuithe ón mbuiséad ar vótáladh ina fhabhar

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Ceannteideal de chuid an chreata airgeadais ilbhliantúil

Uimhir

2

Ard-Stiúrthóireacht: ENER

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI 2021‑2027

2024

2025 7

2026

2027

Leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

Líne bhuiséid

Gealltanais

(1a)

 

 

 

 

0,000

Íocaíochtaí

(2a)

 

 

 

 

0,000

Líne bhuiséid

Gealltanais

(1b)

 

 

 

 

0,000

Íocaíochtaí

(2b)

 

 

 

 

0,000

Leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach na gclár sonrach 8

Líne bhuiséid 06010102.01

 

(3)

 

0,318 

0,318 

0,318 

0,954

IOMLÁN leithreasuithe

i gcomhair AS ENER

Gealltanais

=1a+1b+3

0,000

0,318 

0,318 

0,318 

0,954

Íocaíochtaí

=2a+2b+3

0,000

0,318 

0,318 

0,318 

0,954

 

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI 2021‑2027

2024

2025

2026

2027

IOMLÁN na leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí  

Gealltanais

(4)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Íocaíochtaí

(5)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

IOMLÁN na leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach na gclár sonrach

(6)

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

IOMLÁN na leithreasuithe faoi CHEANNTEIDIL 2

Gealltanais

=4+6

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

den chreat airgeadais ilbhliantúil

Íocaíochtaí

=5+6

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI 2021‑2027

2024

2025

2026

2027

• IOMLÁN na leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí (gach ceannteideal oibríochta)

Gealltanais

(4)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Íocaíochtaí

(5)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

• IOMLÁN na leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach na gclár sonrach (gach ceannteideal oibríochta)

(6)

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

IOMLÁN na leithreasuithe faoi Cheannteidil 1 go 6

Gealltanais

=4+6

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

den chreat airgeadais ilbhliantúil 
(Méid tagartha)

Íocaíochtaí

=5+6

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954



Ceannteideal de chuid an chreata airgeadais ilbhliantúil

7

‘Caiteachas riaracháin’ 9

Ard-Stiúrthóireacht: <…….>

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI 2021‑2027

2024

2025

2026

2027

 Acmhainní daonna

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

 Caiteachas riaracháin eile

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

IOMLÁN AS <…….>

Leithreasuithe

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Ard-Stiúrthóireacht: <…….>

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI 2021‑2027

2024

2025

2026

2027

 Acmhainní daonna

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

 Caiteachas riaracháin eile

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

IOMLÁN AS <…….>

Leithreasuithe

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

IOMLÁN na leithreasuithe faoi CHEANNTEIDEAL 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil

(Iomlán na ngealltanas = Iomlán na n‑íocaíochtaí)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

 

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI 2021‑2027

2024

2025

2026

2027

IOMLÁN na leithreasuithe faoi CHEANNTEIDIL 1 go 7

Gealltanais

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

den chreat airgeadais ilbhliantúil 

Íocaíochtaí

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

 

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI 2021‑2027

2024

2025

2026

2027

IOMLÁN na leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí  

Gealltanais

(4)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Íocaíochtaí

(5)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

IOMLÁN na leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach na gclár sonrach

(6)

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

IOMLÁN na leithreasuithe faoi CHEANNTEIDIL 2

Gealltanais

=4+6

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

den chreat airgeadais ilbhliantúil

Íocaíochtaí

=5+6

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

 

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI 2021‑2027

2024

2025

2026

2027

IOMLÁN na leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí  

Gealltanais

(4)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Íocaíochtaí

(5)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

IOMLÁN na leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach na gclár sonrach

(6)

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

IOMLÁN na leithreasuithe faoi CHEANNTEIDIL 2

Gealltanais

=4+6

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

den chreat airgeadais ilbhliantúil

Íocaíochtaí

=5+6

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI 2021‑2027

2024

2025

2026

2027

• IOMLÁN na leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí (gach ceannteideal oibríochta)

Gealltanais

(4)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Íocaíochtaí

(5)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

• IOMLÁN na leithreasuithe de chineál riaracháin arna maoiniú as imchlúdach na gclár sonrach (gach ceannteideal oibríochta)

(6)

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

IOMLÁN na leithreasuithe faoi Cheannteidil 1 go 6

Gealltanais

=4+6

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

den chreat airgeadais ilbhliantúil (Méid tagartha)

Íocaíochtaí

=5+6

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954



Ceannteideal de chuid an chreata airgeadais ilbhliantúil

7

‘Caiteachas riaracháin’ 10

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Ard-Stiúrthóireacht: <…….>

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI 2021‑2027

2024

2025

2026

2027

 Acmhainní daonna

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

 Caiteachas riaracháin eile

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

IOMLÁN AS <…….>

Leithreasuithe

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Ard-Stiúrthóireacht: <…….>

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI 2021‑2027

2024

2025

2026

2027

 Acmhainní daonna

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

 Caiteachas riaracháin eile

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

IOMLÁN AS <…….>

Leithreasuithe

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

IOMLÁN na leithreasuithe faoi CHEANNTEIDEAL 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil

(Iomlán na ngealltanas = Iomlán na n‑íocaíochtaí)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

 

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI 2021‑2027

2024

2025

2026

2027

IOMLÁN na leithreasuithe faoi CHEANNTEIDIL 1 go 7

Gealltanais

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

den chreat airgeadais ilbhliantúil 

Íocaíochtaí

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

   

3.2.3.    Achoimre ar an tionchar a mheastar a imreofar ar leithreasuithe riaracháin

   Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin

   Éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin, mar a mhínítear thíos

3.2.3.1. Leithreasuithe ón mbuiséad ar vótáladh ina fhabhar

LEITHREASUITHE AR VÓTÁLADH INA bhFABHAR

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN 2021 - 2027

2024

2025

2026

2027

CEANNTEIDEAL 7

Acmhainní daonna

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Caiteachas riaracháin eile

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Fo-iomlán CHEANNTEIDEAL 7

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7

Acmhainní daonna

0,000

0,303

0,303

0,303

0,909

Caiteachas eile de chineál riaracháin

0,000

0,015

0,015

0,015

0,015

Fo-iomlán lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

 

IOMLÁN

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

3.2.3.3.    Iomlán na leithreasuithe

IOMLÁN 
LEITHREASUITHE AR VÓTÁLADH INA bhFABHAR + IONCAM SANNTA SEACHTRACH

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN 2021 - 2027

2024

2025

2026

2027

CEANNTEIDEAL 7

Acmhainní daonna

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Caiteachas riaracháin eile

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Fo-iomlán CHEANNTEIDEAL 7

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7

Acmhainní daonna

0,000

0,303

0,303

0,303

0,909

Caiteachas eile de chineál riaracháin

0,000

0,015

0,015

0,015

0,045

Fo-iomlán lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

 

IOMLÁN

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

Cumhdófar na leithreasuithe is gá le haghaidh acmhainní daonna agus caiteachas eile de chineál riaracháin le leithreasuithe ón Ard-Stiúrthóireacht a bhfuil bainistíocht an bhirt faoina gcúram cheana agus/nó atá ath-imlonnaithe laistigh den Ard-Stiúrthóireacht, mar aon, más gá, le haon leithdháileadh breise a d’fhéadfaí a thabhairt don Ard-Stiúrthóireacht atá i mbun bainistíochta faoi chuimsiú an nós imeachta maidir le leithdháileadh bliantúil i bhfianaise na srianta buiséadacha.

3.2.4.    Na hacmhainní daonna a mheastar a bheidh riachtanach

   Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear acmhainní daonna

   Éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear acmhainní daonna, mar a mhínítear thíos

3.2.4.1.    Nithe arna maoiniú ón mbuiséad ar vótáladh ina fhabhar

Sloinnfear an meastachán in aonaid de choibhéis lánaimseartha 11

LEITHREASUITHE AR VÓTÁLADH INA bhFABHAR

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

2024

2025

2026

2027

 Poist don phlean bunaíochta (oifigigh agus foireann shealadach)

20 01 02 01  (Ceanncheathrú agus Oifigí Ionadaíocht an Choimisiúin)

0

0

0

0

20 01 02 03 (Toscaireachtaí an Aontais)

0

0

0

0

01 01 01 01 (Taighde indíreach)

0

0

0

0

01 01 01 11 (Taighde díreach)

0

0

0

0

Línte buiséid eile (sonraigh)

0

0

0

0

• Foireann sheachtrach (in aonaid de choibhéis lánaimseartha)

20 02 01 (AC, END ón ‘imchlúdach iomlánaíoch’)

0

0

0

0

20 02 03 (AC, AL, END, agus JPD i dToscaireachtaí an Aontais)

0

0

0

0

Riarachán Líne thacaíochta 
[XX.01.YY.YY]

- sa cheanncheathrú

0

0

0

0

- i dToscaireachtaí an Aontais

0

0

0

0

01 01 01 02 (AC, END - Taighde indíreach)

0

0

0

0

01 01 01 12 (AC, END – Taighde díreach)

0

0

0

0

Línte buiséid eile (sonraigh) - Ceannteideal 7

0

0

0

0

Línte buiséid eile (06 01 01 02 01) - Lasmuigh de Cheannteideal 7

0

3

3

3

IOMLÁN

0

3

3

3

3.2.4.3.    Iomlán na n‑acmhainní daonna a bheidh riachtanach

IOMLÁN NA LEITHREASUITHE AR VÓTÁLADH INA bhFABHAR + IONCAIM SHANNTA SHEACHTRACHA

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

2024

2025

2026

2027

 Poist don phlean bunaíochta (oifigigh agus foireann shealadach)

20 01 02 01  (Ceanncheathrú agus Oifigí Ionadaíocht an Choimisiúin)

0

0

0

0

20 01 02 03 (Toscaireachtaí an Aontais)

0

0

0

0

01 01 01 01 (Taighde indíreach)

0

0

0

0

01 01 01 11 (Taighde díreach)

0

0

0

0

Línte buiséid eile (sonraigh)

0

0

0

0

• Foireann sheachtrach (in aonaid de choibhéis lánaimseartha)

20 02 01 (AC, END ón ‘imchlúdach iomlánaíoch’)

0

0

0

0

20 02 03 (AC, AL, END, agus JPD i dToscaireachtaí an Aontais)

0

0

0

0

Riarachán Líne thacaíochta  
[XX.01.YY.YY]

- sa cheanncheathrú

0

0

0

0

- i dToscaireachtaí an Aontais

0

0

0

0

01 01 01 02 (AC, END - Taighde indíreach)

0

0

0

0

01 01 01 12 (AC, END – Taighde díreach)

0

0

0

0

Línte buiséid eile (sonraigh) - Ceannteideal 7

0

0

0

0

Línte buiséid eile (06010102) - Lasmuigh de Cheannteideal 7

0

3

3

3

IOMLÁN

0

3

3

3

An fhoireann is gá chun an togra a chur chun feidhme (in aonaid de choibhéis lánaimseartha):

Le cumhdach ag an bhfoireann atá ann faoi láthair atá le fáil i seirbhísí an Choimisiúin

Foireann bhreise eisceachtúil*

Le maoiniú faoi Cheannteideal 7 nó Taighde

Le maoiniú ó líne BA

Le maoiniú ó tháillí

Poist sa phlean bunaíochta

Ní bhaineann le hábhar

Foireann sheachtrach (CA, SNEnna, INT)

3 CA

Cur síos ar na cúraimí a bheidh le déanamh ag:

Oifigigh agus pearsanra sealadach

/

Pearsanra seachtrach

Cuirtear an togra reachtach in iúl ar roinnt roghanna lena gceanglaítear eolas maith ar bheartais agus leithdháileadh ama substaintiúil. Tá AS ENER ag fulaingt tráth a bhfuil srianta ar an lucht saothair, rud a d’fhéadfadh tionchar a imirt, mura dtreisítear iad, ar na tascanna faireacháin agus rianaithe a thagann ón reachtaíocht seo. Iarrtar ar an iarrthóir eolas maith a bheith aige ar fheidhmiú na margaí gáis agus/nó ola, chomh maith le bheith muiníneach ó thaobh déileáil le forálacha Slándála Soláthair agus rialacha margaidh gáis/ola. Toisc gurb iad trédhearcacht, faireachán agus tuairisciú colúin an togra reachtaigh, beidh ar an iarrthóir (i) malartú faisnéise réidh a áirithiú idir na húdaráis chustaim náisiúnta, na húdaráis fuinnimh náisiúnta agus an Coimisiún; (ii) páirt a ghlacadh sa mheasúnú ar na pleananna éagsúlaithe náisiúnta a chuir na Ballstáit isteach faoin amlíne shonraithe; Más a mhalairt atá fíor, ba cheart go mbeadh an t‑iarrthóir in ann tacaíocht a thabhairt don Bhallstát sprioc níos uaillmhianaí a leagan síos.

Ba cheart na poist bhreise a líonadh a luaithe is féidir (ón 1 Eanáir 2026 ar aghaidh ar a dhéanaí), go dtí an spriocdháta deiridh do dheireadh iomlán a chur le gás de réir a chéile, an 31`Nollaig 2027.

Ó tharla gur dócha go ndéanfar faireachán ar chleachtais chearta allmhairithe gháis nádúrtha i ndiaidh 2027 agus i bhfianaise na féidearthachta go mbeidh ar an gCoimisiún déileáil le cásanna dlíthíochta a thagann ón Rialachán atá beartaithe, is féidir leis an gCoimisiún smaoineamh ar acmhainní daonna breise a iarraidh nuair a ghlactar an Creat Airgeadais Ilbhliantúil nua.

3.2.5.    Forbhreathnú ar an tionchar a mheastar a imreofar ar infheistíochtaí a bhaineann le teicneolaíochtaí digiteacha

Níl aon infheistíocht dhigiteach a bhaineann leis an teicneolaíocht i gceist leis an togra seo.

IOMLÁN Na leithreasuithe digiteacha agus TF

Bliain

Bliain

Bliain

Bliain

IOMLÁN CAI 2021 ‑ 2027

2024

2025

2026

2027

CEANNTEIDEAL 7

Caiteachas TF (corparáideach) 

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Fo-iomlán CHEANNTEIDEAL 7

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7

Caiteachas beartais ar uirlisí TF i dtaca le cláir oibríochtúla

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Fo-iomlán lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

 

IOMLÁN

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

3.2.6.    Comhoiriúnacht don chreat airgeadais ilbhliantúil reatha

I gcás an togra/tionscnaimh seo:

   is féidir é a mhaoiniú ina iomláine trí athshannadh laistigh den cheannteideal ábhartha den chreat airgeadais ilbhliantúil (CAI)

   is gá an corrlach gan leithdháileadh faoin gceannteideal ábhartha de CAI a úsáid agus/nó na hionstraimí speisialta a shainítear sa Rialachán maidir le CAI a úsáid

Chun a áirithiú go gcuirtear chun feidhme an Rialachán atá beartaithe ina iomláine agus go leormhaith, tá AS ENER ag lorg triúr iarrthóirí breise Coibhéiseacha Lánaimseartha (FTEnna) faoin bhfoirm chonarthach ‘Gníomhairí ar Conradh FGIV’ le bheith ag obair a luaithe is féidir (ón 1 Eanáir 2026 ar aghaidh ar a dhéanaí) go dtí an 31 Nollaig 2027.

POWER-CAENER is ea an líne bhuiséid a mheastar chun na críche sin (E.06010102.01), ós rud é go bhfuil an Rialachán seo go hiomlán i gcomhréir le cuspóirí REPowerEU.

Caithfidh na Gníomhairí ar Conradh eolas a bheith acu ar ábhar a bhaineann le beartais a mhéid a bhaineann le margaí gáis agus ola agus sannfar gníomhaíochtaí measúnaithe, faireacháin agus tuairiscithe orthu a thagann ó chur chun feidhme an Rialacháin atá i gceist. Ina theannta sin, ba cheart go gcumhdódh an t‑iarratas buiséid an deis misin a eagrú le haghaidh oifigigh an Choimisiúin, ag leibhéil éagsúla, chuig na Ballstáit chun plé a dhéanamh le húdaráis náisiúnta agus/nó comhlachtaí a bhfuil tionchar ag an reachtaíocht seo orthu.

Ó tharla gur dócha go ndéanfar faireachán ar chleachtais chearta allmhairithe gháis nádúrtha i ndiaidh 2027 agus i bhfianaise na féidearthachta go mbeidh ar an gCoimisiún déileáil le cásanna dlíthíochta a thagann ón Rialachán atá beartaithe, is féidir leis an gCoimisiún smaoineamh ar acmhainní daonna breise a iarraidh nuair a ghlactar an Creat Airgeadais Ilbhliantúil nua.

   is gá athbhreithniú a dhéanamh ar CAI

3.2.7.    Ranníocaíochtaí ó thríú páirtithe

I gcás an togra/tionscnaimh seo:

   ní dhéantar foráil maidir le cómhaoiniú le tríú páirtithe

   déantar foráil maidir leis an gcómhaoiniú le tríú páirtithe atá réamh-mheasta thíos:

Leithreasuithe in EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Bliain  
2024

Bliain  
2025

Bliain  
2026

Bliain  
2027

Iomlán

Sonraigh an comhlacht cómhaoinithe 

IOMLÁN na leithreasuithe cómhaoinithe

 
3.3.
   An tionchar a mheastar a bheidh ar ioncam

   Ní bheidh aon tionchar airgeadais ag an togra/tionscnamh ar ioncam.

   Beidh an tionchar airgeadais seo a leanas ag an togra/tionscnamh:

   ar acmhainní dílse

   ar ioncam eile

   má tá an t‑ioncam sannta do línte caiteachais, sonraigh sin

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Líne buiséid ioncaim:

Leithreasuithe atá ar fáil don bhliain airgeadais reatha

Tionchar an togra/tionscnaimh 12

Bliain 2024

Bliain 2025

Bliain 2026

Bliain 2027

Airteagal ………….

I gcás ioncam atá sannta, sonraigh na línte buiséid caiteachais a ndéantar difear dóibh.

[…]

Aon rud eile (e.g. an modh nó an fhoirmle a úsáideadh chun an tionchar ar ioncam a ríomh nó aon fhaisnéis eile).

[…]



4.    Gnéithe digiteacha

4.1.    Riachtanais a bhaineann le hábhar maidir le cúrsaí digiteacha

Meastar go bhfuil ceanglas teoranta ábharthachta digití ag baint leis an Rialachán atá beartaithe. Déanta na fírinne, baineann sé le dhá phríomhghné den téacs reachtach atá beartaithe.

Ar an gcéad dul síos, ceanglaíonn an Coimisiún ar na Ballstáit a gcuid pleananna éagsúlaithe náisiúnta a chur isteach chun deireadh a chur de réir a chéile le gás nádúrtha agus ola ón Rúis trí úsáid a bhaint as an teimpléad a sholáthraítear agus fógra a thabhairt dó faoi trí mhalartú foirmiúil ríomhphoist, agus inspioráid á fáil acu ón sásra a úsáidtear sna Pleananna Éigeandála agus sna Pleananna um Ghníomhaíocht Choisctheach dá bhforáiltear laistigh de chreat an Rialacháin maidir le Slándáil an tSoláthair. Nuair a fhaigheann an Coimisiún an fógra sin, cuirfidh sé fógra na bpleananna in iúl ó bhéal don Ghrúpa Comhordaithe Gáis agus foilseoidh sé iad ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin.

Ar an dara dul síos, ba cheart go mbeadh foráil sa Rialachán atá beartaithe maidir le creat éifeachtach chun tionscnamh iarbhír agus pointe onnmhairiúcháin an gháis nádúrtha a allmhairítear isteach san Aontas a shuí. Ba cheart é a bheith d’oibleagáid ar allmhaireoirí gáis nádúrtha, dá bhrí sin, an fhaisnéis uile is gá a sholáthar do na húdaráis chustaim chun tionscnamh agus pointe onnmhairiúcháin an gháis nádúrtha a allmhairítear isteach san Aontas a shuí agus chun a chinneadh an dtagann an gás allmhairithe faoi eisceacht lena gceadaítear allmhairí gáis nádúrtha ón Rúis ina dhiaidh sin. Ba cheart d’údarais chustaim oibriú i gcomhar le húdaráis rialála agus údaráis inniúla chun forálacha an Rialacháin seo a chur chun feidhme agus faisnéis ábhartha a mhalartú.

Ós rud é go dtabharfar fógra faoi na pleananna éagsúlaithe náisiúnta trí mhalartú foirmiúil ríomhphoist, ba cheart go mbeadh na huirlisí agus bunachair sonraí riachtanacha i bhfeidhm ag údaráis chustaim, údaráis rialála agus údaráis inniúla chun a áirithiú gur féidir gach faisnéis ábhartha a mhalartú, forálann AS ENER nach mbeidh aon tionchar ann ar thírdhreach TF an Choimisiúin, ná iasacht nua infheistíochtaí a mbeadh gá le seirbhísí TF an Choimisiúin dul tríthi.

4.2.    Sonraí

Déanann na bearnaí atá ann faoi láthair a bhaineann le sonraí chonradh sholáthair na Rúise dochar do chumas an Aontais slándáil an tsoláthair gáis a mheas. Dá bhrí sin, moltar leis an Rialachán atá beartaithe creat nua trédhearcachta agus faireacháin lena gceanglófar ar allmhairí gáis de thionscnamh na Rúise faisnéis mhionsonraithe chonartha a sholáthar don Choimisiún agus d’údaráis inniúla eile. Ba cheart go gcuimseofaí an méid uile seo a leanas ar a laghad san fhaisnéis: dáta thabhairt i gcrích an chonartha sholáthair gháis; fad an chonartha sholáthair gháis; na cainníochtaí gáis ar conradh, lena n‑áirítear gach ceart solúbthachta suas nó síos; céannacht na bpáirtithe sa chonradh soláthair gáis, lena n‑áirítear uimhir EORI (Uimhir Chláraithe agus Aitheantais Oibreoirí Eacnamaíocha) an oibrí eacnamaíoch san Aontas Eorpach a cheannaíonn an gás; táirgeoir an gháis agus tír an táirgthe, de réir mar is cuí, cá ndearnadh tuilleadh próiseála ar an ngás; maidir le hallmhairí GNL, calafort an chéad lódála; na pointí seachadta, lena n‑áirítear solúbthacht fhéideartha a bhaineann leis an bpointe seachadta; aon athrú ar an gconradh soláthair gáis, ina dtugtar ábhar agus dáta an athraithe le fios, cé is moite d’athruithe a bhaineann le praghas an gháis amháin.

Comhlánófar na sonraí le pleananna éagsúlaithe náisiúnta na mBallstát.

In éineacht le comhar feabhsaithe le húdaráis chustaim agus údaráis eile a bhfuil baint acu leis an bhfaireachán, a bhféadfadh faisnéis níos mionsonraithe a iarraidh, cuirfear ar a chumas don Choimisiún leis an mbunachar sonraí cuimsitheach sin, nochtadh an Aontais a mheas do ghás ón Rúis agus éifeachtúlacht na straitéisí chun deireadh a chur leis de réir a chéile.

4.3.    Réitigh dhigiteacha

Níl aon réiteach digiteach sonrach leagtha síos don phíosa reachtaíochta seo.

Baineann an fhaisnéis a mhalartófar leis an bhfaisnéis atá sna pleananna éagsúlaithe náisiúnta (cainníochtaí, sonraí conartha, páirtithe, lóistíocht sheachadta, agus coinníollacha seachas faisnéis faoi phraghsanna) a thabharfar fógra fúithi don Choimisiún trí mhalartú foirmiúil ríomhphoist agus don Ghrúpa Comhordaithe Gáis ina dhiaidh sin, sula bhfoilsítear ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin í.

A mhéid a bhaineann leis an malartú faisnéise idir údaráis chustaim, údaráis rialála agus údaráis inniúla, ba cheart na huirlisí agus na bunachair sonraí is gá a bheith i bhfeidhm acu chun a áirithiú gur féidir faisnéis ábhartha a mhalartú idir údaráis náisiúnta agus údaráis i mBallstáit éagsúla i gcás inar gá.

Ba cheart d’údaráis chustaim fógra a thabhairt d’údaráis rialála, don údarás inniúil náisiúnta, do Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh agus don Choimisiún ar bhonn míosúil maidir le príomheilimintí a bhaineann le forbairt allmhairiú gáis ón Rúis (ar nós cainníochtaí a allmhairítear faoi chonarthaí fadtéarmacha nó gearrthéarmacha, pointí iontrála, nó comhpháirtithe conartha).

4.4.    Measúnú idir-inoibritheachta

Ba cheart é a bheith d’oibleagáid ar allmhaireoirí gáis nádúrtha, dá bhrí sin, an fhaisnéis uile is gá a sholáthar do na húdaráis chustaim chun tionscnamh agus pointe onnmhairiúcháin an gháis nádúrtha a allmhairítear isteach san Aontas a shuí. Ós rud é gur minic a bhíonn an fhaisnéis a iarrtar casta, ba cheart go mbeadh sé de cheart ag údaráis chustaim faisnéis mhionsonraithe chonartha a iarraidh ar allmhaireoirí, lena n‑áirítear conarthaí soláthair iomlána, gan faisnéis faoi phraghsanna a áireamh, i gcás inar gá sin chun comhthéacs clásal áirithe nó tagairtí d’fhorálacha eile a thuiscint.

Ba cheart do na húdaráis chustaim comhoibriú leis na húdaráis rialála agus leis na húdaráis inniúla, chun forálacha an Rialacháin bheartaithe a chur chun feidhme agus faisnéis ábhartha a mhalartú, go háirithe maidir leis an measúnú ar dhíolúintí lena gceadaítear allmhairiú gáis nádúrtha ón Rúis tar éis an [1.1.2026].

Ba cheart na huirlisí agus na bunachair sonraí is gá a bheith i bhfeidhm ag údaráis chustaim, údaráis rialála agus údaráis inniúla chun a áirithiú gur féidir faisnéis ábhartha a mhalartú idir údaráis náisiúnta agus údaráis i mBallstáit éagsúla i gcás inar gá. Ba cheart d’údaráis chustaim fógra a thabhairt d’údaráis rialála, don údarás inniúil náisiúnta, do Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh agus don Choimisiún ar bhonn míosúil maidir le príomheilimintí a bhaineann le forbairt allmhairiú gáis ón Rúis (ar nós cainníochtaí a allmhairítear faoi chonarthaí fadtéarmacha nó gearrthéarmacha, pointí iontrála, nó comhpháirtithe conartha).

4.5. Bearta chun tacú le cur chun feidhme digiteach

Tá an togra reachtach atá ann faoi láthair ag brath ar shásraí fógra, faireacháin agus tuairiscithe atá ann faoi láthair: i gcás na bpleananna éagsúlaithe, tabharfaidh na Ballstáit fógra trí ríomhphoist chuig an gCoimisiún agus tuairisceoidh an Coimisiún don Ghrúpa Comhordaithe Gáis sula gcuirtear an plean ar fáil go poiblí ar a shuíomh gréasáin; i gcás an mhalartaithe leis na húdaráis chustaim, beidh an próiseas reachtach ag brath ar shásraí agus bunachair sonraí atá ann faoi láthair agus ar fáil cheana féin do na húdaráis chustaim.

NB: I gcás ina ndéanfar forbairt mhór ar an gcéad togra ón gCoimisiún le linn na caibidlíochta reachtaí, d’fhéadfadh sé gur ghá an fhaisnéis a leagtar síos sa Ráiteas Reachtach Airgeadais agus Digiteach maidir le haon ghné airgeadais agus/nó dhigiteach a thabhairt cothrom le dáta, de réir mar is gá, chun tacú leis an bpróiseas caibidlíochta agus chun soiléireacht a chruthú le haghaidh na bpáirtithe uile lena mbaineann.



IARSCRÍBHINN 
chuig an RÁITEAS REACHTACH AIRGEADAIS AGUS DIGITEACH

Ainm an togra/tionscnaimh:

Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le deireadh a chur de réir a chéile le hallmhairí gáis ón Rúis, feabhas a chur ar an bhfaireachán ar spleáchais fuinnimh a d’fhéadfadh a bheith ann, agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2017/1938

1.LÍON agus COSTAS na nACMHAINNÍ DAONNA A MHEASTAR A BHEITH RIACHTANACH

2.COSTAS CAITEACHAIS RIARACHÁIN EILE

3.COSTAIS RIARACHÁIN IOMLÁNA

4.MODHANNA RÍOFA a ÚSÁIDTEAR chun COSTAIS A MHEAS

4.1.Acmhainní daonna

4.2.Caiteachas riaracháin eile

1.Costas na n‑acmhainní daonna a mheastar a bheith riachtanach

Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear acmhainní daonna

   Éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear acmhainní daonna, mar a mhínítear thíos:

1.1. Nithe arna maoiniú ón mbuiséad ar vótáladh ina fhabhar

1.1.1 AS ENER

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

CEANNTEIDEAL 7 13

2024

2025

2026

2027

IOMLÁN 2021-2027

den chreat airgeadais ilbhliantúil

Coibhéis lánaimseartha leithr.

Leithreasuithe

Coibhéis lánaimseartha leithr.

Leithreasuithe

Coibhéis lánaimseartha leithr.

Leithreasuithe

Coibhéis lánaimseartha leithr.

Leithreasuithe

Coibhéis lánaimseartha leithr.

Leithreasuithe

Poist don phlean bunaíochta (oifigigh agus foireann shealadach)

20 01 02 01 - Ceanncheathrú agus Oifigí Ionadaíochta

AD

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

TSF

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

20 01 02 03 - Toscaireachtaí an Aontais

AD

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

TSF

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

Pearsanra seachtrach 

20 02 01 agus 20 02 02 – Pearsanra seachtrach – Ceanncheathrú agus Oifigí Ionadaíochta

AC

 

0,000

 0

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

DEIREADH

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

20 02 03 – Pearsanra seachtrach – Toscaireachtaí an Aontais

AC

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

AL

 

 

 

 

 

 

 

 

0

0,000

DEIREADH

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

JPD

 

 

 

 

 

 

 

 

0

0,000

Línte buiséid eile a bhaineann le hacmhainní daonna (sonraigh)

AC

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

DEIREADH

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

Fo-iomlán acmhainní daonna – CHEANNTEIDEAL 7

0

0,000

0

0,000

0

0,000

 

0,000

 

0,000

Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7

2024

2025

2026

2027

IOMLÁN 2021-2027

den chreat airgeadais ilbhliantúil

Coibhéis lánaimseartha leithr.

Leithreasuithe

Coibhéis lánaimseartha leithr.

Leithreasuithe

Coibhéis lánaimseartha leithr.

Leithreasuithe

Coibhéis lánaimseartha leithr.

Leithreasuithe

Coibhéis lánaimseartha leithr.

Leithreasuithe

Poist don phlean bunaíochta (oifigigh agus foireann shealadach) 

01 01 01 01 Taighde Indíreach

AD

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

TSF

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

01 01 01 11 Taighde díreach

AD

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

TSF

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

Eile (sonraigh)

AD

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

TSF

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

Pearsanra seachtrach

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Foireann sheachtrach ó leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí

- sa cheanncheathrú

AC

 

0,000

 3

0,303

3

0,303

3

0,303

3

0,909

DEIREADH

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

- I dtoscaireachtaí an Aontais

AC

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

AL

 

 

 

 

 

 

 

 

0

0,000

DEIREADH

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

JPD

 

 

 

 

 

 

 

 

0

0,000

01 01 01 02 Taighde Indíreach

AC

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

DEIREADH

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

01 01 01 12 Taighde Díreach

AC

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

DEIREADH

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

Línte buiséid eile a bhaineann le hacmhainní daonna (sonraigh)

AC

 

0,000

 

0,000

0,000

0,000

0

0,000

DEIREADH

 

0,000

 

0,000

 

0,000

 

0,000

0

0,000

Fo-iomlán acmhainní daonna – Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7

0

0,000

3

0,303

3

0,303

3

0,303

3

0,909

Iomlán acmhainní daonna (Ceannteidil uile CAI)

0

0,000

3

0,303

3

0,303

3

0,303

3

0,909

   



2.Costas caiteachais riaracháin eile

Ní éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin

   Éilíonn an togra/tionscnamh go n‑úsáidfear leithreasuithe de chineál riaracháin, mar a mhínítear thíos:

2.1. Nithe arna maoiniú ón mbuiséad ar vótáladh ina fhabhar

2.1.1 AS ENER

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

CEANNTEIDEAL 7 
den chreat airgeadais ilbhliantúil

2024

2025

2026

2027

IOMLÁN 
2021-2027

Sa cheanncheathrú nó laistigh de chríoch an Aontais:

20 02 06 01 - Speansais mhisin agus ionadaíochta

 

0,000

20 02 06 02 - Costais chomhdhála agus cruinnithe

 

 

 

 

0,000

20 02 06 03 - Coistí

 

 

 

 

0,000

20 02 06 04 — Staidéir agus comhairliúcháin

 

 

 

 

0,000

20 04 – Caiteachas TF (corparáideach) 14   

 

 

 

 

0,000

Línte buiséid eile nach mbaineann le hAcmhainní Daonna (sonraigh i gcás inár gá)

 

 

 

 

0,000

I dtoscaireachtaí an Aontais

20 02 07 01 - Speansais misean, comhdhálacha agus ionadaíochta

 

 

 

 

0,000

20 02 07 02 - Oiliúint bhreise foirne

 

 

 

 

0,000

20 03 05 – Bonneagar agus lóistíocht

 

 

 

 

0,000

Línte buiséid eile nach mbaineann le hAcmhainní Daonna (sonraigh i gcás inár gá)

 

 

 

 

0,000

Fo-iomlán Eile - CEANNTEIDEAL 7 
den chreat airgeadais ilbhliantúil

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7 
den chreat airgeadais ilbhliantúil

2024

2025

2026

2027

IOMLÁN 
2021-2027

Caiteachas ar chúnamh teicniúil agus riaracháin (gan foireann sheachtrach a áireamh) as leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí (na seanlínte ‘BA’):

- sa cheanncheathrú

 

 

 

 

0,000

- I dtoscaireachtaí an Aontais

 

 

 

 

0,000

Caiteachas eile bainistíochta le haghaidh taighde

 

 

 

 

0,000

Caiteachas beartais ar uirlisí TF i dtaca le cláir oibríochtúla 15  

 

 

 

 

0,000

Caiteachas corparáideach TF ar chláir oibríochtúla 16

 

 

 

 

0,000

Línte buiséid eile nach mbaineann le hacmhainní daonna (06010102)

 

0,015 

 0,015

0,015 

0,045

Fo-iomlán Eile – Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7 
den chreat airgeadais ilbhliantúil

0,000

0,015 

 0,015

0,015 

0,045

Caiteachas riaracháin iomlán eile (Ceannteidil uile CAI)

0,000

0,015 

 0,015

0,015 

0,045

2.2.3. Iomlán

CEANNTEIDEAL 7 
den chreat airgeadais ilbhliantúil

2024

2025

2026

2027

IOMLÁN 
2021-2027

Sa cheanncheathrú nó laistigh de chríoch an Aontais:

20 02 06 01 - Speansais mhisin agus ionadaíochta

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

20 02 06 02 - Costais chomhdhála agus cruinnithe

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

20 02 06 03 - Coistí

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

20 02 06 04 — Staidéir agus comhairliúcháin

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

20 04 – Caiteachas TF (corparáideach) 17  

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Línte buiséid eile nach mbaineann le hAcmhainní Daonna (sonraigh i gcás inár gá)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

I dtoscaireachtaí an Aontais

20 02 07 01 - Speansais misean, comhdhálacha agus ionadaíochta

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

20 02 07 02 - Oiliúint bhreise foirne

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

20 03 05 – Bonneagar agus lóistíocht

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Línte buiséid eile nach mbaineann le hAcmhainní Daonna (sonraigh i gcás inár gá)

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Fo-iomlán Eile - CEANNTEIDEAL 7 
den chreat airgeadais ilbhliantúil

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7 
den chreat airgeadais ilbhliantúil

2024

2025

2026

2027

IOMLÁN 
2021-2027

Caiteachas ar chúnamh teicniúil agus riaracháin (gan foireann sheachtrach a áireamh) as leithreasuithe faoi chomhair oibríochtaí (na seanlínte ‘BA’):

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

- sa cheanncheathrú

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

- I dtoscaireachtaí an Aontais

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Caiteachas eile bainistíochta le haghaidh taighde

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Caiteachas beartais ar uirlisí TF i dtaca le cláir oibríochtúla 18  

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Caiteachas corparáideach TF ar chláir oibríochtúla 19

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Línte buiséid eile nach mbaineann le hacmhainní daonna (06010102)

0,000

0,015 

 0,015

0,015 

0,045

Fo-iomlán Eile – Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7 
den chreat airgeadais ilbhliantúil

0,000

0,015 

 0,015

0,015 

0,045

Caiteachas riaracháin iomlán eile (Ceannteidil uile CAI)

0,000

0,015 

 0,015

0,015 

0,045



3.Iomlán na gcostas riaracháin (uile Ceannteideal CAI)

3.1. Leithreasuithe ón mbuiséad ar vótáladh ina fhabhar

3.1.1. AS ENER

EUR milliúin (go dtí an tríú deachúil)

Achoimre

2024

2025

2026

2027

IOMLÁN 
2021-2027

Ceannteideal 7 - Acmhainní Daonna

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Ceannteideal 7 – Caiteachas riaracháin eile

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Fo-iomlán Cheannteideal 7

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Lasmuigh de Cheannteideal 7 – Acmhainní Daonna

0,000

0,303

0,303

0,303

0,909

Lasmuigh de Cheannteideal 7 – Caiteachas riaracháin eile

0,000

0,015

0,015

0,015

0,045

Ceannteidil Fo-Iomlána Eile

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

CEANNTEIDEAL IOMLÁN 7 agus Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

1.3. IOMLÁN

Achoimre

2024

2025

2026

2027

IOMLÁN 
2021-2027

Ceannteideal 7 - Acmhainní Daonna

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Ceannteideal 7 – Caiteachas riaracháin eile

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Fo-iomlán Cheannteideal 7

0,000

0,000

0,000

0,000

0,000

Lasmuigh de Cheannteideal 7 – Acmhainní Daonna

0,000

0,303

0,303

0,303

0,909

Lasmuigh de Cheannteideal 7 – Caiteachas riaracháin eile

0,000

0,015

0,015

0,015

0,045

Ceannteidil Fo-Iomlána Eile

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

CEANNTEIDEAL IOMLÁN 7 agus Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7

0,000

0,318

0,318

0,318

0,954

4.Modhanna ríofa a úsáidtear chun costais a mheas

4.1.Acmhainní daonna

Leagtar amach sa chuid seo an modh ríofa a úsáidtear chun meastóireacht a dhéanamh ar na hacmhainní daonna a mheastar a bheith riachtanach (toimhde maidir le hualach oibre, lena n‑áirítear poist ar leith (próifílí oibre Sysper 2), catagóirí foirne agus na meánchostais chomhfhreagracha)

An fhoireann is gá chun an togra a chur chun feidhme (in aonaid de choibhéis lánaimseartha): 

Athlonnaithe go hinmheánach

Foireann bhreise eisceachtúil

Laistigh de na hArd-Stiúrthóireachtaí cur chun feidhme*

Go heisceachtúil, ó dhíorma ath-imlonnaithe an Choimisiúin tar éis treoshuíomh ó CMB**

Le maoiniú faoi Cheannteideal 7*** / Taighde

Le maoiniú ó líne BA

Le maoiniú ó tháillí

Poist sa phlean bunaíochta

Ní bhaineann le hábhar

Foireann sheachtrach (CA, SNEnna, INT)

3 CA FGIV

Le maoiniú trí líne bhuiséid 06010102

CEANNTEIDEAL 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil

NB: Tá meánchostais gach catagóire foirne sa Cheanncheathrú le fáil ar BUDGpedia:

https://myintracomm.ec.europa.eu/corp/budget/financial-rules/budget-implementation/Pages/financial-statement.aspx

□ Oifigigh agus pearsanra sealadach

□ Foireann sheachtrach

Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil

□ Na poist a fhaigheann maoiniú ón mbuiséad taighde agus na poist sin amháin

Foireann sheachtrach

Cuirtear an Rialachán atá beartaithe in iúl ar roinnt roghanna lena gceanglaítear eolas maith ar bheartais agus leithdháileadh ama substaintiúil. Tá AS ENER ag fulaingt tráth a bhfuil srianta ar an lucht saothair, rud a d’fhéadfadh tionchar a imirt, mura dtreisítear iad, ar na tascanna faireacháin agus rianaithe a thagann ón reachtaíocht seo. Iarrtar ar an iarrthóir eolas maith a bheith aige ar fheidhmiú na margaí gáis agus/nó ola, chomh maith le bheith muiníneach ó thaobh déileáil le forálacha Slándála Soláthair agus rialacha margaidh gáis/ola. Toisc gurb iad trédhearcacht, faireachán agus tuairisciú colúin an togra reachtaigh, beidh ar an iarrthóir (i) malartú faisnéise réidh a áirithiú idir na húdaráis chustaim náisiúnta, na húdaráis fuinnimh náisiúnta agus an Coimisiún; (ii) páirt a ghlacadh sa mheasúnú ar na pleananna éagsúlaithe náisiúnta a chuir na Ballstáit isteach faoin amlíne shonraithe; Más a mhalairt atá fíor, ba cheart go mbeadh an t‑iarrthóir in ann tacaíocht a thabhairt don Bhallstát sprioc níos uaillmhianaí a leagan síos.

Ba cheart na poist bhreise a líonadh a luaithe is féidir (ón 1 Eanáir 2026 ar aghaidh ar a dhéanaí), go dtí an spriocdháta deiridh do dheireadh iomlán a chur le gás de réir a chéile, an 31`Nollaig 2027.

Ó tharla gur dócha go ndéanfar faireachán ar chleachtais chearta allmhairithe gháis nádúrtha i ndiaidh 2027 agus i bhfianaise na féidearthachta go mbeidh ar an gCoimisiún déileáil le cásanna dlíthíochta a thagann ón Rialachán atá beartaithe, is féidir leis an gCoimisiún smaoineamh ar acmhainní daonna breise a iarraidh nuair a ghlactar an Creat Airgeadais Ilbhliantúil nua.

4.2.Caiteachas riaracháin eile

CEANNTEIDEAL 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil

Lasmuigh de CHEANNTEIDEAL 7 den chreat airgeadais ilbhliantúil

Ba cheart go gcumhdófaí misin a d’fhéadfaí a chur i gcrích mar ghníomhaíochtaí cur chun feidhme an togra reachtaigh seo sa chuid den bhuiséad a iarrtar. Féadfar a iarraidh ar oifigigh an Choimisiúin dul ar mhisean thar lear chun na bearta beartaithe sa Rialachán a chur chun cinn agus a mhíniú, dul i mbun plé le húdaráis rialála Bhallstáit an Aontais Eorpaigh chun cur chun feidhme réidh tapa an Rialacháin atá i gceist a áirithiú.

Tá iarraidh bhuiséid EUR 15,000 in aghaidh na bliana á lorg ag AS ENER, is é sin EUR 5,000 in aghaidh na coibhéise lánaimseartha (FTE), ar cúig mhisean chuig Ballstáit an Aontais Eorpaigh é.

(1)    Ar na bearta sin, d’fhéadfadh úsáid Ardán AggregateEU a bheith san áireamh, de bhun Airteagal 42 de Rialachán (AE) 2024/1789, [Is cosúil go bhfuil an tagairt mícheart, iarrtar ort í a sheiceáil agus a cheartú] bearta tacaíochta le haghaidh iarrachtaí éagsúlaithe chuideachtaí fuinnimh, comhar i ngrúpaí réigiúnacha mar shampla an Grúpa Ardleibhéil ar a dtugtar an Nascacht Gháis do Lár agus Oirdheisceart na hEorpa (CESEC), roghanna eile ar allmhairí gáis nádúrtha a shainaithint trí leictriú, bearta éifeachtúlachta fuinnimh, táirgeadh bithgháis, bithmheatáin agus hidrigine in-athnuaite a threisiú, fuinneamh in-athnuaite a chur chun feidhme nó bearta deonacha laghdaithe ar éileamh;
(2)    Mar a thagraítear dó in Airteagal 58(2), pointe (a) nó (b) den Rialachán Airgeadais.
(3)    LD = Leithreasuithe difreáilte / LN = Leithreasuithe neamhdhifreáilte.
(4)    CSTE: Comhlachas Saorthrádála na hEorpa.
(5)    Tíortha is iarrthóirí agus, i gcás inarb infheidhme, tíortha ó na Balcáin Thiar arb iarrthóirí ionchasacha iad.
(6)    Bailíochtú ar feitheamh ag AS ECFIN
(7)    Beidh acmhainní daonna le haghaidh 2025 ag brath an nglactar an togra atá ann faoi láthair in am
(8)    Cúnamh agus caiteachas teicniúil agus/nó riaracháin ar mhaithe le cláir agus/nó bearta de chuid an Aontais (seanlínte ‘BA’) a chur chun feidhme, taighde indíreach, taighde díreach.
(9)    Na figiúirí maidir le meánchostas bliantúil atá le fáil ar an leathanach gréasáin iomchuí de chuid BUDGpedia, is trí úsáid a bhaint as na figiúirí sin ba cheart na leithreasuithe is gá a chinneadh.
(10)    Na figiúirí maidir le meánchostas bliantúil atá le fáil ar an leathanach gréasáin iomchuí de chuid BUDGpedia, is trí úsáid a bhaint as na figiúirí sin ba cheart na leithreasuithe is gá a chinneadh.
(11)    Sonraigh thíos cá mhéad de na haonaid de choibhéis lánaimseartha arna gcur in iúl a bhfuil bainistíocht an bhirt faoina gcúram cheana agus/nó ar féidir iad a ath-imlonnú laistigh de d’Ard-Stiúrthóireacht, maille leis na glanriachtanais atá agat.
(12)    A mhéid a bhaineann le hacmhainní dílse traidisiúnta (dleachtanna custaim, tobhaigh siúcra), ní mór na méideanna a luaitear a bheith ina nglanmhéideanna, i.e. méideanna comhlána agus 20 % de na costais bhailiúcháin a bheith bainte astu.
(13)    Ríomhann an Coimisiún an gá le foireann bhreise i ndiaidh 2027.
(14)    Teastaíonn tuairim AS DIGIT – Foireann Infheistíochtaí TF (féach na Treoirlínte maidir le Maoiniú TF, C(2020 )6126 final 10.9.2020, lch. 7).
(15)    Teastaíonn tuairim AS DIGIT – Foireann Infheistíochtaí TF (féach na Treoirlínte maidir le Maoiniú TF, C(2020 )6126  final 10.9.2020, lch. 7).
(16)    Áirítear faoin mír seo córais áitiúla riaracháin agus ranníocaíochtaí le córais chorparáideacha TF a chómhaoiniú (féach na Treoirlínte maidir le Maoiniú TF, C(2020)6126 final 10.9.2020).
(17)    Teastaíonn tuairim AS DIGIT – Foireann Infheistíochtaí TF (féach na Treoirlínte maidir le Maoiniú TF, C(2020 ) 6126 final 10.9.2020, lch. 7).
(18)    Teastaíonn tuairim AS DIGIT – Foireann Infheistíochtaí TF (féach na Treoirlínte maidir le Maoiniú TF, C(2020 )6126 final 10.9.2020, lch. 7).
(19)    Áirítear faoin mír seo córais áitiúla riaracháin agus ranníocaíochtaí le córais chorparáideacha TF a chómhaoiniú (féach na Treoirlínte maidir le Maoiniú TF, C(2020)6126 final 10.9.2020).
Tá Eureka ag cur nasc agus sainmhínithe leis…