Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie stopniowego…

KOMISJA EUROPEJSKA

Strasburg, dnia 17.6.2025

COM(2025) 828 final

2025/0180(COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie stopniowego odchodzenia od importu gazu ziemnego z Rosji, poprawy monitorowania potencjalnych zależności energetycznych oraz zmiany rozporządzenia (UE) 2017/1938

{SWD(2025) 830 final}

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Bezprawna pełnoskalowa inwazja Federacji Rosyjskiej na Ukrainę w lutym 2022 r. ujawniła dramatyczne konsekwencje istniejących zależności od importu rosyjskiego gazu dla rynków i bezpieczeństwa, prowadząc do znaczących negatywnych skutków dla gospodarki Unii. Konflikt ten poważnie zakłócił globalne łańcuchy dostaw, doprowadził do znacznego wzrostu cen energii i spowodował znaczną zmienność na rynkach. W rezultacie stosunki handlowe Unii z Rosją uległy znacznemu pogorszeniu.

Sektor energetyczny poważnie ucierpiał. Rosja wykorzystywała bowiem zależność Unii od rosyjskiej energii do wywierania nacisku i manipulowania. Uzależnienie od importu energii z Rosji sprawiło, że Unia i państwa członkowskie stały się podatne na zakłócenia w dostawach i wahania cen, które miały dalekosiężny wpływ na całą gospodarkę. Wysokie ceny energii osłabiły konkurencyjność przemysłu UE, co ostatecznie zagroziło stabilności gospodarczej i perspektywom wzrostu gospodarczego Unii.

Rosja w przeszłości zagrażała bezpieczeństwu dostaw do Unii poprzez jednostronne ograniczanie przepływu gazu do Europy, co szczegółowo opisano w dokumencie roboczym służb Komisji dołączonym do niniejszego wniosku ustawodawczego. W dokumencie roboczym służb Komisji przedstawiono, w jaki sposób Rosja systematycznie nadużywała zależności od dostaw ze szkodą dla gospodarki i bezpieczeństwa gospodarczego Unii. Świadczy o tym szereg dochodzeń w sprawie konkurencji, a zwłaszcza ograniczenia lub przerwy w dostawach gazu z Rosji w latach 2006, 2009 i 2014, a także celowe ograniczenie przepływów gazu i poziomów napełnienia magazynów przed rozpoczęciem pełnoskalowej inwazji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę jesienią 2021 r. Po rozpoczęciu wojny napastniczej Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie Rosja wykorzystała zależność UE, aby narazić Unię na poważny kryzys bezpieczeństwa energetycznego i gospodarczego, w strategiczny sposób odcinając lub ograniczając dostawy, aby utrzymać ceny energii na wysokim poziomie 1 .

Kontrolowany przez państwo rosyjski eksporter Gazprom, będący monopolistą, był przedmiotem licznych dochodzeń w sprawie konkurencji, które dotyczyły takich kwestii jak zakaz odsprzedaży gazu przez partnerów związanych stosunkiem umownym („klauzule przeznaczenia”), nadużycia cenowe lub próby wywierania presji na kontrahentów. Federacji Rosyjskiej i rosyjskich przedsiębiorstw energetycznych Unia nie może zatem uznawać za wiarygodnych partnerów handlowych na rynku energii.

Przerwy w dostawach doprowadziły do bardzo poważnych problemów w zakresie bezpieczeństwa dostaw energii w Unii i zmusiły jedenaście państw członkowskich do ogłoszenia w 2022 r. stanu kryzysowego na rynku energii na podstawie art. 11 rozporządzenia (UE) 2017/1938. Wpływ na ceny był bezprecedensowy – średnia cena kasowa gazu w 2022 r. wyniosła 125 EUR/MWh, 6–8 razy więcej niż przed kryzysem. Skutki kryzysu były odczuwalne w całej Unii, ponieważ nawet państwa członkowskie, które nie zostały dotknięte bezpośrednimi zakłóceniami w przepływie gazu z Rosji, ucierpiały z powodu skoku cen energii. Konsekwencje kryzysu gazowego objęły również sektor energii elektrycznej, ponieważ produkcja gazu często determinuje ceny na hurtowych rynkach energii elektrycznej. Ceny hurtowe energii elektrycznej w Europie gwałtownie wzrosły w sierpniu 2022 r., osiągając średni poziom ponad 400 EUR/MWh, a w większości państw członkowskich przez kilka dni notowano krótkotrwałe skokowe wzrosty cen znacznie powyżej 500 EUR/MWh. W rezultacie system energetyczny Unii dotknęły poważne konsekwencje, które odbiły się na rynkach detalicznych i konsumentach końcowych, ponieważ gospodarka Unii jest uzależniona od stabilnych i przewidywalnych dostaw energii.

Skutki instrumentalnego traktowania energii przez Rosję wykraczają poza bezpieczeństwo dostaw energii i poważnie zaszkodziły całej gospodarce Unii. Ceny energii były najważniejszym czynnikiem zwiększającym inflację, która w 2022 r. w szczytowym momencie osiągnęła poziom powyżej 10 %. Niedawny kryzys dowiódł, że oparte na zaufaniu stosunki handlowe z partnerami dostarczającymi produkty energetyczne mają kluczowe znaczenie dla zachowania stabilności rynku, ochrony życia i zdrowia ludzi, a także podstawowych interesów bezpieczeństwa Unii.

W odpowiedzi na rosyjską agresję wobec Ukrainy w lutym 2022 r. oraz zgodnie z Deklaracją wersalską szefów państw i rządów z dnia 11 marca 2022 r., Komisja Europejska uruchomiła w dniu 18 maja 2022 r. plan REPowerEU 2 , którego celem jest pełna dywersyfikacja źródeł energii i uniezależnienie się od importu z Rosji w sposób bezpieczny, przystępny cenowo i zrównoważony. Plan opierał się na wieloletniej polityce dywersyfikacji nakreślonej również w europejskiej strategii bezpieczeństwa energetycznego z 2014 r. 3 oraz w strategii na rzecz unii energetycznej z 2015 r 4 . Od 2022 r. UE i jej państwa członkowskie pracują nad realizacją planu REPowerEU, aby oszczędzać energię, przyspieszyć przejście na czystą energię, zwiększyć krajową produkcję energii, sfinalizować prace nad kluczową infrastrukturą umożliwiającą dalszą dywersyfikację dostaw gazu oraz wzmocnić dyplomację energetyczną UE. W rezultacie w latach 2021–2023 Unia była w stanie zmniejszyć import gazu z Rosji o ponad 70 %, ze 150 mld m³ do 43 mld m³, a ceny energii znacznie spadły w porównaniu ze szczytowymi poziomami z 2022 r.

Pomimo znacznych postępów w ograniczaniu importu i wstrzymania pod koniec 2024 r. tranzytu rosyjskiego gazu przez Ukrainę gaz z Rosji jest nadal importowany do Unii. Szacuje się, że stanowi on około 13 % całkowitego importu gazu do Unii w 2025 r. Ponieważ ilości rosyjskiego gazu ziemnego, które nadal trafiają do Unii, są wciąż znaczne, w swoim planie działania na rzecz zakończenia importu energii z Rosji z dnia 6 maja 2025 r.13 Komisja zapowiedziała wniosek ustawodawczy mający na celu stopniowe odchodzenie od importu gazu z Rosji aż do jego całkowitego zakończenia i poprawę istniejących ram w zakresie zależności energetycznych.

Ponadto znaczna część zdolności do importu LNG jest w niektórych państwach członkowskich kontrolowana przez rosyjskie przedsiębiorstwa, co stwarza ryzyko, że prawa do wykorzystania zdolności przesyłowych mogłyby być wykorzystane do utrudniania importu z alternatywnych źródeł poprzez blokowanie zdolności (tj. zaniechanie wykorzystania zdolności przez uprawnionego i nieudostępnienie ich do wykorzystania przez innych uczestników rynku). Zaistniałe w przeszłości przypadki blokowania zdolności magazynowania gazu doprowadziły do znacznych zakłóceń na rynku, wzrostu cen i zagrożeń dla środków bezpieczeństwa o krytycznym znaczeniu 5 .

Od ponad dekady Federacja Rosyjska systematycznie udowadnia, że jest niewiarygodnym partnerem, wykorzystując gaz jako broń i manipulując rynkami energii, ze szkodą dla podstawowych interesów Unii w zakresie bezpieczeństwa międzynarodowego. Pozostały import rosyjskiego gazu stanowi zatem istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa gospodarczego Unii, a w szczególności dla bezpieczeństwa dostaw energii, pociągając za sobą szkodliwe skutki gospodarcze i społeczne. W tym kontekście, biorąc pod uwagę, że dalsze płatności za gaz importowany z Rosji, przekraczające 15 mld EUR rocznie, zagrażają bezpieczeństwu Unii, konieczne jest wprowadzenie dodatkowych środków w celu wyeliminowania tego importu, przy uznaniu, że proces odchodzenia od dostaw energii z Federacji Rosyjskiej aż do całkowitej rezygnacji z importu musi mieć charakter stopniowy, z uwzględnieniem kwestii bezpieczeństwa dostaw oraz realiów rynkowych Zważywszy na zasadniczą rolę, jaką LNG ma odegrać w zabezpieczaniu alternatywnych dostaw energii w Europie, kluczowe jest również uzupełnienie zakazu importu gazu o środek ograniczający świadczenie usług terminala LNG na rzecz określonych podmiotów.

Jak określono w planie działania z dnia 6 maja 2025 r., Komisja przedstawi systematyczne działania w celu wyeliminowania pozostałego importu gazu, ropy naftowej i energii jądrowej z Federacji Rosyjskiej.

Komisja wnikliwie oceniła wpływ, jaki może mieć ewentualny zakaz importu gazu ziemnego z Rosji i świadczenia usług terminala LNG na rzecz podmiotów rosyjskich. W rzeczywistości już od 2022 r. 6 prowadzono prace przygotowawcze i opublikowano szereg szczegółowych analiz konsekwencji całkowitego odejścia od rosyjskiego gazu, a Komisja mogła również skorzystać z wielu badań przeprowadzonych przez ekspertów zewnętrznych i agencje. W oparciu o ocenę skutków 7 przeprowadzoną przez Komisję, jak określono w dokumencie roboczym służb Komisji, celem proponowanego rozporządzenia jest skuteczne przyczynienie się do wyeliminowania zależności Unii i jej narażenia na poważne zagrożenia dla handlu i bezpieczeństwa energetycznego wynikające z importu gazu i ropy naftowej z Federacji Rosyjskiej. Obecne pozostałe zależności, o ile nie zostaną wyeliminowane, mogą sprawić, że Unia będzie szczególnie narażona na potencjalne nieprzewidywalne środki przymusu ze strony Federacji Rosyjskiej.

Biorąc pod uwagę, że od 2022 r. większość państw członkowskich i uczestników rynku zakończyła swoje stosunki z Federacją Rosyjską w zakresie dostaw, we wniosku dotyczącym niniejszego rozporządzenia przewidziano obowiązujący od dnia 1 stycznia 2026 r. zakaz importu gazu realizowanego na podstawie nowych umów zawartych po dniu 17 czerwca 2025 r. Niniejsze rozporządzenie nakłada obowiązek całkowitego zaprzestania importu w ramach istniejących umów do końca 2027 г. Jak wskazano w ocenie skutków, odejście od importu pozostałych ilości gazu będzie możliwe bez znaczących skutków gospodarczych lub zagrożeń dla bezpieczeństwa dostaw ze względu na dostępność wystarczającej liczby alternatywnych dostawców na światowym rynku gazu, dobrze połączony unijny rynek gazu oraz dostępność odpowiedniej infrastruktury importowej. W związku z tym w niniejszym rozporządzeniu uwzględniono złożoność procesu stopniowego odchodzenia od importu prowadzonego na podstawie różnych typów umów i zaproponowano, aby zakaz importu na podstawie nowych umów obowiązywał po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia.

Umowy krótkoterminowe, tj. umowy na pojedyncze lub wielokrotne dostawy gazu ziemnego zawierane na okres krótszy niż rok, dotyczą mniejszych ilości niż wieloletnie umowy na duże dostawy, które wiążą importerów z rosyjskimi przedsiębiorstwami. Te istniejące umowy będą w każdym razie bliskie wygaśnięcia w czasie, gdy niniejsze rozporządzenie wejdzie w życie. Dlatego też ryzyko dla bezpieczeństwa gospodarczego wynikające z istniejących umów krótkoterminowych wydaje się niskie. Zakaz importu nie powinien zatem mieć natychmiastowego zastosowania do istniejących umów krótkoterminowych, tak aby umożliwić stopniowe odejście od tego importu do dnia 17 czerwca 2026 r. Importerzy posiadający umowy długoterminowe mogą potrzebować więcej czasu na znalezienie alternatywnych dróg i źródeł dostaw, zwłaszcza że umowy te zazwyczaj obejmują znacznie większe wolumeny niż umowy krótkoterminowe. W związku z tym przed wejściem w życie zakazu importu wprowadza się okres przejściowy.

Aby skutecznie zapewnić realizację dostaw LNG z alternatywnych, wiarygodnych źródeł, kluczowe jest, aby terminale LNG na terytorium Unii udostępniały tym dostawcom odpowiednie zdolności importowe. Ponieważ znaczna część zdolności przesyłowych LNG w Europie jest kontrolowana przez podmioty rosyjskie, istnieje ryzyko, że Rosja może utrudniać import z alternatywnych, innych niż rosyjskich źródeł poprzez nieuwalnianie zarezerwowanych zdolności nawet w przypadku ich niewykorzystywania („blokowanie zdolności”) lub stosowanie innych praktyk antykonkurencyjnych. W celu wzmocnienia zakazu importu rosyjskiego gazu ziemnego proponowane rozporządzenie przewiduje udostępnienie odpowiednich zdolności importowych w terminalach LNG alternatywnym dostawcom poprzez zakaz świadczenia usług terminala LNG na rzecz klientów z Rosji lub klientów kontrolowanych przez rosyjskie przedsiębiorstwa od dnia 1 stycznia 2028 r. Środek ten umożliwi realokację przepustowości terminali na rzecz alternatywnych dostawców LNG oraz wzmocni odporność rynku energii w Unii, a także pozwoli zaradzić wcześniejszym problemom związanym z zakłóceniami rynkowymi, wzrostem cen i zagrożeniami dla bezpieczeństwa.

W przeciwieństwie do innych towarów gaz ziemny jest towarem jednorodnym, sprzedawanym w dużych ilościach i często wielokrotnie odsprzedawanym między podmiotami handlowymi na poziomie hurtowym. Aby skutecznie wdrożyć zakaz importu gazu ziemnego z Rosji, proponowane rozporządzenie wprowadza mechanizmy mające na celu zwiększenie przejrzystości, monitorowania i identyfikowalności rosyjskiego gazu na rynkach UE. Z uwagi na szczególną złożoność ustalania pochodzenia gazu ziemnego oraz potencjalne motywacje rosyjskich dostawców do obchodzenia przepisów proponowanego rozporządzenia, importerzy rosyjskiego gazu byliby zobowiązani do przekazywania organom celnym wszystkich niezbędnych informacji umożliwiających stosowanie ograniczeń dotyczących importu gazu z Federacji Rosyjskiej. Niniejsze rozporządzenie powinno przewidywać skuteczne ramy ustalania faktycznego pochodzenia i miejsca eksportu gazu ziemnego importowanego do Unii.

Aby wzmocnić te działania, organy celne powinny wspierać wymianę informacji z organami regulacyjnymi, właściwymi organami, Agencją ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER) i Komisją celem wdrożenia przepisów niniejszego rozporządzenia. Taka współpraca umożliwiłaby skuteczne monitorowanie wdrażania i zgodności z celami stopniowego odchodzenia od przedmiotowego importu. W procesie monitorowania wdrażania niniejszego rozporządzenia należy korzystać z wiedzy fachowej ACER, która powinna również opublikować sprawozdanie zawierające przegląd umów na dostawy gazu pochodzącego z Rosji lub bezpośrednio bądź pośrednio eksportowanego z Rosji oraz oceniające wpływ dywersyfikacji na rynki energii.

Proponowane rozporządzenie ustanawia nowe ramy przejrzystości i monitorowania w drodze zmian w art. 14 rozporządzenia (UE) 2017/1938, zobowiązujących importerów gazu ziemnego pochodzącego z Rosji do przekazywania Komisji i właściwym organom krajowym szczegółowych informacji dotyczących umów. Z doświadczeń z kryzysu gazowego w latach 2022 i 2023 wynika, że kompleksowe informacje na temat zależności od dostaw mają kluczowe znaczenie dla oceny bezpieczeństwa dostaw gazu w Unii w odniesieniu do gazu z Rosji. Niniejsze rozporządzenie zobowiązuje zatem importerów gazu ziemnego z Rosji do przedkładania Komisji wszelkich informacji, które są niezbędne do skutecznej oceny ewentualnych zagrożeń dla handlu gazem i bezpieczeństwa dostaw. Informacje te powinny obejmować główne parametry, a nawet całe fragmenty tekstu odpowiednich umów na dostawy gazu, z wyłączeniem informacji o cenach, jeżeli jest to konieczne do zrozumienia kontekstu niektórych klauzul lub odniesień do innych postanowień umownych. Importerzy muszą zgłaszać zmiany w warunkach umowy niezwłocznie po przyjęciu przepisów, aby umożliwić dokładne monitorowanie napływu rosyjskiego gazu do Unii. Monitorując bezpieczeństwo dostaw gazu w Unii, Komisja powinna również uwzględniać informacje na temat importu przekazywane przez organy celne oraz informacje zawarte w przyjętych przez państwa członkowskie krajowych planach dywersyfikacji. W połączeniu ze wzmocnioną współpracą z krajowymi organami celnymi ten kompleksowy zestaw danych umożliwi Komisji uzyskanie wszelkich niezbędnych informacji szczegółowych dotyczących umów na dostawy z Rosji.

Doświadczenia związane z zapowiedzianym stopniowym odchodzeniem od dostaw gazu ziemnego realizowanych przez terytorium Ukrainy pokazały, że dobre przygotowanie i koordynacja w duchu solidarności mogą skutecznie zapobiec zakłóceniom rynku lub problemom w zakresie bezpieczeństwa dostaw, które mogą wynikać ze zmiany dostawców gazu ziemnego. Aby skoordynować przygotowania do całkowitego odejścia od rosyjskiego gazu w 2028 r. i dać rynkowi wystarczająco dużo czasu na dostosowanie się do związanych z tym zmian, nie ryzykując przy tym zachwiania bezpieczeństwa dostaw gazu lub znaczącego wpływu na ceny energii, w proponowanym rozporządzeniu zobowiązuje się państwa członkowskie do odgrywania aktywnej roli przez opracowanie i wdrożenie krajowych planów dywersyfikacji mających na celu stopniowe odchodzenie od rosyjskiego gazu ziemnego. W planach tych należy określić precyzyjne środki i wyznaczyć etapy pośrednie na drodze do stopniowego wyeliminowania bezpośredniego lub pośredniego importu gazu z Rosji. Krajowe plany dywersyfikacji umożliwią Komisji koordynację i, w razie potrzeby, udzielanie porad w zakresie środków dywersyfikujących. Przeprowadzona przez Komisję analiza krajowych planów dywersyfikacji powinna zakończyć się sporządzeniem sprawozdania i, w razie potrzeby, wydaniem zaleceń dotyczących ogólnounijnych środków mających na celu szybsze zmniejszenie zależności od rosyjskiego gazu.

Oprócz wprowadzenia zakazu importu rosyjskiego gazu w proponowanym rozporządzeniu zobowiązuje się również państwa członkowskie do opracowania planów dywersyfikacji mających na celu stopniowe odchodzenie od importu ropy naftowej z Rosji, tak aby zapewnić przepływ informacji i koordynację w odniesieniu do całkowitego zaprzestania dostaw ropy naftowej do końca 2027 r., jak przewidziano w Deklaracji wersalskiej.

To jednolite podejście stanowi kompleksową i wspólną strategię, opartą na zasadzie solidarności, mającą na celu skoordynowane zerwanie zależności energetycznej od Federacji Rosyjskiej, potwierdzając tym samym zaangażowanie Unii na rzecz uczynienia systemu energetycznego niezależnym i odpornym.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Niniejszy wniosek opiera się na komunikacie REPowerEU z maja 2022 r. 8 i Deklaracji wersalskiej szefów państw i rządów 9 , w których wezwano do uniezależnienia Europy od rosyjskiej energii poprzez zwiększenie efektywności energetycznej i przyspieszenie wdrażania energii ze źródeł odnawialnych oraz dywersyfikację dostaw, a także na wcześniejszych środkach wprowadzonych przez Unię i jej państwa członkowskie na tej podstawie. Niniejszy wniosek zapowiedziano w komunikacie Komisji z dnia 6 maja 2025 r. w sprawie planu działania na rzecz zakończenia importu energii z Rosji („plan działania REPowerEU”) 10 .

Biorąc pod uwagę instrumentalne ograniczanie dostaw gazu przez Rosję, w połączeniu z manipulacją na rynkach, oraz fakt, że dochody z eksportu gazu ziemnego są wykorzystywane do finansowania rosyjskich działań wojennych, państwa członkowskie mogą wprowadzać – zgodnie z art. 6 ust. 7 i art. 8 ust. 7 rozporządzenia (UE) 2024/1789 w sprawie rynków wewnętrznych gazu odnawialnego, gazu ziemnego i wodoru – tymczasowe, proporcjonalne środki pozwalające na ograniczenie przez pojedynczego użytkownika sieci możliwości składania ofert na przydział przepustowości w punktach wejścia do systemu gazowego oraz w terminalach LNG, w szczególności w odniesieniu do dostaw z Rosji i Białorusi. Środki te mają na celu ochronę podstawowych interesów bezpieczeństwa i mogą być w razie potrzeby odnawiane, przy czym muszą pozostawać zgodne ze zobowiązaniami międzynarodowymi, w tym z art. XXI Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu (GATT).

Takie środki powinny przyczyniać się do osiągania celów Unii w zakresie zmniejszenia zależności od rosyjskich paliw kopalnych, zgodnie z planem REPowerEU. Przed wprowadzeniem takich środków państwa członkowskie są zobowiązane do konsultacji z Komisją oraz z innymi państwami członkowskimi, które mogą zostać dotknięte tymi działaniami, uwzględniając w szczególności możliwy wpływ tych środków na bezpieczeństwo dostaw na poziomie UE, a także ich skutki dla innych potencjalnie dotkniętych państw członkowskich, zgodnie z zasadą solidarności energetycznej. Podejście to zapewnia odpowiednią i dobrze skoordynowaną reakcję na zagrożenia i ciągłość w dążeniu do niezależności energetycznej.

Proponowane rozporządzenie opiera się na przepisach rozporządzenia (UE) 2024/1789 i eliminuje istniejące w nich niedociągnięcia. Niemniej jednak indywidualne środki wprowadzane przez państwa członkowskie okazują się niewystarczające do rozwiązania ogólnego problemu uzależnienia od importu gazu z Rosji. W związku z tym proponowane rozporządzenie powinno wprowadzić lepiej skoordynowany zakaz przywozu na poziomie UE. Chociaż art. 6 ust. 7 i art. 8 ust. 7 rozporządzenia (UE) 2024/1789 umożliwiają państwom członkowskim wprowadzanie określonych środków krajowych w celu zapobieżenia importowi rosyjskiego gazu LNG lub rurociągowego na ich terytorium, przepisy te nie ustanawiają wspólnych i skoordynowanych ram dla takich środków. Środki krajowe ograniczające import gazu z Rosji różnią się zakresem i treścią, w szczególności w odniesieniu do stosowanych środków zapobiegających obchodzeniu przepisów. Brak koordynacji wiąże się z ryzykiem fragmentacji rynku wewnętrznego. Niniejszy wniosek powinien wyeliminować to ryzyko poprzez ustanowienie jasnych zasad dotyczących obowiązków importerów i wymiany informacji między wszystkimi zaangażowanymi organami.

Uzależnienie od Rosji występuje nie tylko w zakresie importu gazu. Jak szczegółowo przedstawiono w planie działania REPowerEU, Rosja dostarcza również różne materiały jądrowe do Unii, co naraża sektor energetyki jądrowej oraz inne sektory związane z energetyką jądrową na podobne ryzyka w zakresie bezpieczeństwa gospodarczego, jak ma to miejsce w przypadku gazu ziemnego. Produkty dostarczane przez Rosję w sektorze jądrowym są jednak technicznie złożone i obejmują naturalny, przetworzony oraz wzbogacony uran, jądrowe zespoły paliwowe, części zamienne, usługi serwisowe oraz radioizotopy medyczne. Również podstawa prawna środków w sektorze jądrowym różni się częściowo od podstawy prawnej niniejszego rozporządzenia. Należy zatem oddzielić wnioski ustawodawcze dotyczące środków w zakresie gazu i ropy od wniosków ustawodawczych dotyczących środków w sektorze jądrowym.

Niniejszy wniosek jest również zgodny z wnioskiem Komisji przedstawionym w dniu 28 stycznia 2025 r., niedawno popartym przez Parlament Europejski, dotyczącym nałożenia ceł na nawozy i niektóre produkty rolne pochodzące z Rosji i Białorusi, mającym na celu ograniczenie zależności Unii od tego importu 11 . Proponowane środki, wpisujące się w zakres wspólnej polityki handlowej Unii, mają na celu istotne ograniczenie importu do Unii objętych nimi towarów, niezależnie od tego, czy pochodzą one z Rosji lub Białorusi, czy są przez te państwa eksportowane bezpośrednio lub pośrednio. Oczekuje się, że nałożenie ceł importowych przyczyni się do dalszej dywersyfikacji produkcji nawozów w Unii.

Ogólniej rzecz biorąc, proponowane rozporządzenie ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa gospodarczego Unii w dziedzinie dostaw energii. Tym samym przedmiotowy wniosek jest spójny z europejską strategią bezpieczeństwa gospodarczego 12 i środkami stosowanymi w jej ramach, w szczególności z wnioskami Komisji mającymi na celu:

dalsze wzmacnianie ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego UE poprzez wprowadzenie mechanizmów skuteczniejszego monitorowania inwestycji zagranicznych na terytorium UE 13 ;

stymulowanie dyskusji i działań na rzecz większej koordynacji na szczeblu europejskim w obszarze kontroli eksportu, z pełnym poszanowaniem istniejących wielostronnych reżimów i prerogatyw państw członkowskich 14 ;

przeprowadzenie konsultacji z państwami członkowskimi i zainteresowanymi stronami w celu zidentyfikowania potencjalnych zagrożeń wynikających z inwestycji za granicą realizowanych w wąskim zestawie technologii 15 ;

promowanie dalszych dyskusji na temat sposobów efektywniejszego wspierania badań naukowych i rozwoju z wykorzystaniem technologii potencjalnie podwójnego zastosowania 16 ;

przedstawienie zalecenia Rady w sprawie środków mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa badań naukowych na poziomie krajowym i sektorowym 17 .

•Spójność z innymi politykami Unii

Proponowany zakaz importu gazu ziemnego pochodzącego z Federacji Rosyjskiej lub eksportowanego bezpośrednio bądź pośrednio z tego państwa, a także środki towarzyszące zawarte we wniosku dotyczącym lepszego monitorowania importu energii z Rosji są spójne ze środkami ograniczającymi wprowadzonymi przez Unię w następstwie agresji wojskowej Rosji wobec Ukrainy. W związku z tym zakaz importu gazu ziemnego i środki towarzyszące przewidziane w proponowanym rozporządzeniu zarówno w odniesieniu do gazu ziemnego, jak i ropy naftowej są zgodne z art. 21 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, który wymaga spójności między różnymi obszarami działań zewnętrznych Unii oraz między tymi obszarami a politykami Unii w innych obszarach. Jest on również zgodny z art. 207 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), który stanowi, że wspólna polityka handlowa ma być prowadzona zgodnie z zasadami i celami działań zewnętrznych Unii.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

Podstawę prawną wniosku stanowi art. 207 i art. 194 ust. 2 TFUE. Art. 207 TFUE stanowi podstawę prawną proponowanych środków handlowych w ramach wspólnej polityki handlowej Unii, które zakazują importu gazu ziemnego pochodzącego z Federacji Rosyjskiej lub eksportowanego bezpośrednio bądź pośrednio z tego państwa, a także świadczenia usług w terminalach LNG na terytorium Unii na rzecz klientów z Federacji Rosyjskiej lub podmiotów kontrolowanych przez osoby z Federacji Rosyjskiej. W przypadku środków przewidzianych w niniejszym wniosku dotyczących (i) przekazywania przez importerów gazu ziemnego stosownych informacji i wymiany tych informacji między właściwymi organami krajowymi państw członkowskich a Komisją; (ii) opracowania przez państwa członkowskie planów dywersyfikacji mających na celu stopniowe odchodzenie od rosyjskiego gazu ziemnego i ropy naftowej oraz (iii) zwiększenia przejrzystości umów na dostawy rosyjskiego gazu ziemnego, poprzez zmianę rozporządzenia (UE) 2017/1938, podstawę prawną stanowi art. 194 ust. 2 TFUE.

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. e) TFUE wspólną politykę handlową określono jako wyłączną kompetencję Unii, w związku z czym zasada pomocniczości nie ma zastosowania.

Pozostałe środki przewidziane w proponowanym rozporządzeniu dotyczącym gazu ziemnego, które mają zostać przyjęte na podstawie art. 194 ust. 2 TFUE, takie jak (i) przekazywanie przez importerów gazu ziemnego stosownych informacji i wymiana tych informacji między właściwymi organami krajowymi państw członkowskich a Komisją, (ii) opracowanie przez państwa członkowskie planów dywersyfikacji mających na celu stopniowe odchodzenie od gazu ziemnego pochodzącego z Rosji, oraz (iii) zwiększenie przejrzystości umów na dostawy rosyjskiego gazu ziemnego, są niezbędne do skutecznego wdrożenia unijnego zakazu importu gazu ziemnego z Rosji. To samo dotyczy opracowania i monitorowania krajowych planów dywersyfikacji w odniesieniu do ropy naftowej, które mają zostać przyjęte również na podstawie art. 194 ust. 2 TFUE i które należy koordynować na poziomie Unii, aby osiągnąć cel, jakim jest stopniowe odejście od rosyjskiej ropy naftowej w skuteczny i skoordynowany sposób.

•Proporcjonalność

Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności. Proponowane środki są odpowiednie i niezbędne do osiągnięcia zamierzonych celów i nie nakładają na przedsiębiorstwa ani państwa członkowskie obciążeń niewspółmiernych do tych celów.

Głównym środkiem przewidzianym we wniosku jest zakaz importu gazu na podstawie nowych umów zawartych po dniu 17 czerwca 2025 r., który ma wejść w życie w dniu 1 stycznia 2026 r., oraz zakaz pozostałego importu na podstawie istniejących umów, obowiązujący od dnia 17 czerwca 2026 r. w przypadku gazu objętego umowami krótkoterminowymi i od końca 2027 r. w przypadku umów długoterminowych. Całkowity zakaz importu rosyjskiego gazu ziemnego stanowi środek odpowiedni do osiągnięcia celu, jakim jest uniezależnienie Unii od takiego importu. Jak wskazano w niniejszym uzasadnieniu, wszystkie inne środki wprowadzone dotychczas przez Unię i jej państwa członkowskie od lutego 2022 r., choć skutecznie złagodziły niektóre skutki kryzysu energetycznego wywołanego pełnoskalową inwazją Rosji na Ukrainę, okazały się niewystarczające do osiągnięcia tego celu, o czym świadczy fakt, że nadal importuje się do Unii znaczne ilości rosyjskiego gazu ziemnego. Całkowity zakaz importu jest zatem niezbędny do osiągnięcia celu, jakim jest uniezależnienie Unii od importu gazu z Rosji. Biorąc pod uwagę poważne ryzyko dla bezpieczeństwa dostaw energii w Unii, a w szerszym ujęciu – dla ogólnego bezpieczeństwa gospodarczego i autonomii Unii – wpływ tego środka na zainteresowane państwa członkowskie i przedsiębiorstwa gazowe również nie jest nieproporcjonalny do zamierzonego celu. Ponadto wpływ ten jest łagodzony dzięki stopniowemu wprowadzaniu zakazu importu, który początkowo obejmie jedynie nowe umowy, podczas gdy import na podstawie istniejących umów długoterminowych będzie mógł być prowadzony do końca 2027 r.

Zakaz świadczenia usług w unijnych terminalach LNG na rzecz odbiorców z Federacji Rosyjskiej obowiązujący od dnia 1 stycznia 2026 r. również stanowi środek odpowiedni i konieczny do zapewnienia, aby przepustowość importowa w tych terminalach była udostępniana dostawcom alternatywnym, zwiększając odporność rynku oraz umożliwiając przeciwdziałanie efektom wcześniejszych zakłóceń na rynku, wzrostom cen i zagrożeniom dla bezpieczeństwa. Biorąc pod uwagę znaczenie tych celów, wpływ tego środka na dostawców usług terminala LNG oraz ich klientów również nie jest nieproporcjonalny do zamierzonych celów.

Środki towarzyszące:

(i) przekazywanie przez importerów gazu ziemnego stosownych informacji i wymiana tych informacji między właściwymi organami krajowymi państw członkowskich a Komisją;

(ii) opracowanie przez państwa członkowskie planów dywersyfikacji mających na celu stopniowe odchodzenie od rosyjskiego gazu ziemnego; oraz

(iii) zwiększenie przejrzystości umów na dostawy rosyjskiego gazu ziemnego;

stanowią środki odpowiednie i konieczne dla skutecznego wdrożenia i monitorowania zakazu importu gazu z Rosji i, biorąc pod uwagę opisane powyżej okoliczności, nie nakładają na państwa członkowskie ani przedsiębiorstwa gazowe obciążeń niewspółmiernych do realizowanego celu.

Ponadto proponowany obowiązek opracowania i przedstawienia przez państwa członkowskie krajowych planów dywersyfikacji dotyczących stopniowego odchodzenia od importu ropy naftowej z Rosji aż do całkowitej rezygnacji z tego importu z końcem 2027 r. stanowi środek odpowiedni, konieczny i proporcjonalny, ułatwiający realizację tego procesu w państwach członkowskich korzystających z odstępstw od obowiązujących unijnych sankcji na import rosyjskiej ropy.

•Wybór instrumentu

Biorąc pod uwagę potrzebę przyjęcia aktu prawnie wiążącego i bezpośrednio stosowanego, a także konieczność szybkiego działania w odpowiedzi na bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa dostaw energii w Unii, jedynym odpowiednim instrumentem umożliwiającym skuteczne i efektywne wdrożenie proponowanych środków mających na celu stopniowe odchodzenie od importu gazu z Rosji w sposób skoordynowany na poziomie całej Unii jest rozporządzenie.

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa

Nie dotyczy.

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Nie dotyczy.

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

Nie dotyczy.

•Ocena skutków

Wpływ stopniowego odchodzenia od rosyjskiego gazu na unijne rynki energii i szerzej pojętą gospodarkę był przedmiotem intensywnej analizy Komisji od czasu pierwszych przerw w dostawach ze strony Rosji. Wyniki kompleksowych analiz dotyczących środków przewidzianych w niniejszym projekcie rozporządzenia przedstawiono w podsumowaniu oceny skutków towarzyszącym temu wnioskowi.

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie

Nie dotyczy.

•Prawa podstawowe

Niniejszy wniosek może mieć wpływ na niektóre prawa podstawowe zapisane w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności na prawo do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 16) i prawo własności (art. 17). Jak wyjaśniono powyżej, proponowane ograniczenia tych praw podstawowych są jednak konieczne i proporcjonalne w świetle realizowanego celu interesu ogólnego i szanują istotę tych praw. Środki te są zatem zgodne z wymogami dotyczącymi takich ograniczeń określonymi w art. 52 ust. 1 Karty.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Wpływ proponowanego rozporządzenia na budżet określono w sposób bardziej szczegółowy w ocenie skutków finansowych regulacji.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

Do dnia 1 marca 2026 r. państwa członkowskie powinny opracować krajowe plany dywersyfikacji zawierające konkretne działania i harmonogramy zaprzestania importu dostaw gazu ziemnego i ropy naftowej z Rosji zgodnie z proponowanym rozporządzeniem.

Organy celne i zaangażowane właściwe organy krajowe powinny monitorować wdrażanie zakazu importu rosyjskiego gazu ziemnego oraz obowiązków określonych w proponowanym rozporządzeniu. Powinny one wymieniać się wszystkimi informacjami niezbędnymi do oceny, czy zakaz przywozu i związane z nim obowiązki są przestrzegane.

Komisja ocenia wdrożenie niniejszego rozporządzenia i postępy w stopniowym odchodzeniu od gazu z Federacji Rosyjskiej na podstawie otrzymanych informacji. Taka ocena powinna być publikowana w sprawozdaniu rocznym.

•Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw)

Nie dotyczy.

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

W art. 1 określono przedmiot i zakres proponowanego rozporządzenia.

W art. 2 zdefiniowano terminy stosowane w całym tekście, co zwiększa przejrzystość środków przedstawionych w proponowanym rozporządzeniu.

W art. 3 ustanowiono zakaz importu gazu ziemnego przesyłanego gazociągami oraz importu LNG z Federacji Rosyjskiej od dnia 1 stycznia 2026 r. Zakaz ten ma zastosowanie do tego rodzaju towarów pochodzących lub eksportowanych, bezpośrednio lub pośrednio, z Federacji Rosyjskiej.

W art. 4 przewidziano odstępstwa od zakazu obowiązującego od dnia 1 stycznia 2026 r. W przypadku krótkoterminowych umów na dostawy zawartych przed dniem 17 czerwca 2025 r. zakaz ma zastosowanie dopiero od dnia 17 czerwca 2026 r. W przypadku ilości gazu objętych długoterminowymi umowami na dostawy zawartymi przed dniem 17 czerwca 2025 r. zakaz zaczyna obowiązywać od dnia 1 stycznia 2028 r. Ilości objęte okresem przejściowym są ograniczone do ilości przewidzianych w umowie.

W art. 5 ustanowiono zakaz świadczenia od dnia 1 stycznia 2026 r. długoterminowych usług terminala w unijnych terminalach LNG na rzecz podmiotów z Federacji Rosyjskiej lub kontrolowanych przez osoby z Federacji Rosyjskiej. Zakaz ten dotyczy umów na usługi terminala LNG zawartych lub zmienionych po dniu 17 czerwca 2025 r.

W art. 6 ustanowiono okres przejściowy w stosowaniu zakazu w odniesieniu do umów o świadczenie długoterminowych usług terminala LNG zawartych przed dniem 17 czerwca 2025 r. W przypadku usług świadczonych na podstawie tych umów długoterminowych, zakaz zaczyna obowiązywać od dnia 1 stycznia 2028 r.

W art. 7 nałożono na importerów gazu z Federacji Rosyjskiej obowiązek przekazywania organom celnym państw członkowskich wszystkich informacji niezbędnych do wykonania art. 3 i 4 proponowanego rozporządzenia. Artykuł ten zawiera wykaz elementów, które należy przedstawić, przy czym organy celne są uprawnione do żądania dodatkowych informacji. W artykule tym ustanowiono również domniemanie wzruszalne co do rosyjskiego pochodzenia importu, oparte na wykazie punktów połączeń międzysystemowych.

W art. 8 nałożono na dostawców usług terminala LNG obowiązek wymiany informacji z organami celnymi, aby umożliwić wykonanie art. 5 i 6 proponowanego rozporządzenia.

W art. 9 ustanowiono obowiązek monitorowania przez organy celne, właściwe organy krajowe oraz organy regulacyjne wykonywania przepisów art. 3–6 proponowanego rozporządzenia. Artykuł ten nakłada również wymóg prowadzenia w razie potrzeby współpracy z organami różnych państw członkowskich, ACER lub Komisją.

W art. 10 określono spoczywający na organach celnych obowiązek wymiany z Komisją i organami innych państw członkowskich informacji otrzymanych od importerów gazu z Federacji Rosyjskiej. Taka współpraca ma umożliwić ocenę wykonania przepisów art. 3–6 proponowanego rozporządzenia.

W art. 11 zobowiązano państwa członkowskie do opracowania planu dywersyfikacji w celu całkowitego odejścia od importu gazu z Federacji Rosyjskiej do dnia 31 grudnia 2027 r. Krajowe plany dywersyfikacji zawierają informacje na temat (i) wielkości importu gazu w ramach istniejących umów i usług terminala LNG zamówionych przez przedsiębiorstwa z Federacji Rosyjskiej, (ii) środków wprowadzonych lub planowanych w celu zastąpienia pozostałego importu gazu z Rosji, w tym alternatywnych źródeł dostaw i tras przesyłu, oraz (iii) potencjalnych barier technicznych lub regulacyjnych w zakresie stopniowego odchodzenia od importu i możliwości ich przezwyciężenia.

Krajowe plany dywersyfikacji należy przekazać Komisji najpóźniej do dnia 1 marca 2026 r., zgodnie ze wzorem określonym w załączniku I.

W art. 12 zobowiązano państwa członkowskie importujące ropę naftową z Federacji Rosyjskiej do opracowania planu dywersyfikacji w celu całkowitego odejścia od importu ropy naftowej z Federacji Rosyjskiej do dnia 31 grudnia 2027 r. Krajowe plany dywersyfikacji powinny zawierać informacje dotyczące (i) wielkości bezpośredniego lub pośredniego importu ropy naftowej z Federacji Rosyjskiej w ramach istniejących umów, (ii) środków wdrożonych lub planowanych w celu przeprowadzenia procesu rezygnacji z importu, oraz (iii) potencjalnych barier technicznych lub regulacyjnych w zakresie stopniowego odchodzenia od importu i możliwości ich przezwyciężenia.

Krajowe plany dywersyfikacji należy przekazać Komisji najpóźniej do dnia 1 marca 2026 r., zgodnie ze wzorem określonym w załączniku II. Komisja może wydać zalecenie wobec danego państwa członkowskiego po dokonaniu oceny, jeżeli zostanie stwierdzone ryzyko niezrealizowania celu w zakresie odejścia od importu w wyznaczonym terminie.

W art. 13 wzmocniono istniejące ramy monitorowania bezpieczeństwa dostaw gazu ziemnego poprzez zmianę rozporządzenia (UE) 2017/1938. Zobowiązano w nim importerów gazu z Federacji Rosyjskiej do przekazywania Komisji i właściwym organom krajowym szczegółowych informacji dotyczących umów. Informacje te powinny obejmować ilości gazu do dostarczenia i odbioru, w tym elastyczność wynikającą z klauzul typu „bierz lub płać” lub „dostarcz lub płać”, datę zawarcia umowy, czas jej obowiązywania, zakontraktowane ilości gazu wraz z prawem do zwiększenia lub zmniejszenia tych ilości, dane dotyczące stron umowy, producenta gazu oraz kraju jego pochodzenia. W przypadku importu LNG należy również wskazać port pierwszego załadunku, punkty dostaw oraz ewentualne mechanizmy elastyczności dotyczące tych punktów. Dodatkowo należy przedstawić harmonogramy dostaw lub nominacje, ewentualne mechanizmy elastyczności w odniesieniu do rocznych ilości, a także warunki zawieszenia lub zakończenia dostaw, w tym klauzule siły wyższej. Należy również określić prawo właściwe i wybrany mechanizm arbitrażowy, a także kluczowe elementy innych odpowiednich umów handlowych.

Artykuł ten nakłada na dostawców terminali LNG obowiązek przekazywania Komisji odpowiednich informacji dotyczących usług zamówionych przez klientów z Federacji Rosyjskiej.

Komisja oceni wdrażanie niniejszego rozporządzenia oraz postępy w procesie stopniowego odchodzenia od gazu z Federacji Rosyjskiej na podstawie otrzymanych informacji, w tym krajowych planów dywersyfikacji, o których mowa w art. 11 proponowanego rozporządzenia. Taka ocena powinna być publikowana w sprawozdaniu rocznym.

W art. 14 przewidziano, że wszelkie informacje poufne przekazane na podstawie proponowanego rozporządzenia podlegają zasadzie tajemnicy zawodowej, w szczególności w celu zapewnienia poufności, integralności i ochrony otrzymanych informacji.

W art. 15 nałożono na Komisję obowiązek skutecznego monitorowania rozwoju rynku energii i wszelkich zagrożeń dla bezpieczeństwa dostaw w związku z importem z Federacji Rosyjskiej. W przypadku wystąpienia zagrożenia należy podjąć odpowiednie działania, w tym poprzez zmianę rozporządzenia.

W art. 16 określono datę wejścia w życie proponowanego rozporządzenia.

2025/0180 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie stopniowego odchodzenia od importu gazu ziemnego z Rosji, poprawy monitorowania potencjalnych zależności energetycznych oraz zmiany rozporządzenia (UE) 2017/1938

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 194 ust. 2 i art. 207,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 18 ,

uwzględniając opinię Komitetu Regionów 19 ,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

1)Bezprawna pełnoskalowa inwazja Federacji Rosyjskiej na Ukrainę w lutym 2022 r. ujawniła dramatyczne konsekwencje istniejących zależności od rosyjskiego gazu ziemnego dla rynków i bezpieczeństwa. W Deklaracji wersalskiej z 11 marca 2022 r. szefowie państw zgodzili się zatem na stopniowe zmniejszanie, a ostatecznie całkowite wyeliminowanie zależności od rosyjskiej energii. W komunikacie w sprawie REPowerEU z 8 marca 2022 r. 20 i w planie REPowerEU z 18 maja 2022 r. 21 zaproponowano konkretne środki dywersyfikacji umożliwiające pełne uniezależnienie się od importu energii z Rosji w sposób bezpieczny, przystępny cenowo i zrównoważony. Od tego czasu poczyniono znaczne postępy w procesie dywersyfikacji dostaw gazu z myślą o uniezależnieniu się od dostaw z Rosji. Ponieważ ilości rosyjskiego gazu ziemnego, które nadal trafiają do Unii są wciąż znaczne, w swoim planie działania na rzecz zakończenia importu energii z Rosji w ramach REPowerEU z 6 maja 2025 r. Komisja zapowiedziała wniosek ustawodawczy mający na celu stopniowe odchodzenie od importu gazu z Rosji aż do jego całkowitego zakończenia i poprawę istniejących ram w zakresie zależności energetycznych.

2)Liczne przypadki niezapowiedzianego i nieuzasadnionego ograniczania dostaw i przerw w dostawach, które miały miejsce jeszcze przed pełnoskalową inwazją wojskową na Ukrainę, oraz instrumentalne traktowanie energii przez Federację Rosyjską od rozpoczęcia tej inwazji, pokazują, że Federacja Rosyjska systematycznie wykorzystuje istniejące zależności od rosyjskich dostaw gazu, aby szkodzić gospodarce Unii. Prowadzi to do poważnych negatywnych skutków dla państw członkowskich i ogólnie dla bezpieczeństwa gospodarczego Unii. Federacji Rosyjskiej i rosyjskich przedsiębiorstw energetycznych Unia nie może zatem już uznawać za wiarygodnych partnerów handlowych na rynku energii.

3)W styczniu 2006 r. Rosja wstrzymała dostawy gazu ziemnego do Bułgarii i innych krajów Europy Południowo-Wschodniej podczas fali mrozów, co spowodowało wzrost cen i wyrządziło lub mogło wyrządzić szkody obywatelom. W dniu 6 stycznia 2009 r. Rosja ponownie całkowicie odcięła tranzyt gazu przez Ukrainę, co dotknęło 18 państw członkowskich, zwłaszcza w Europie Środkowo–Wschodniej. Zakłócenia dostaw doprowadziły do poważnych zakłóceń na rynkach gazu w regionie i w całej Unii. Niektóre państwa członkowskie odnotowywały zerowy przepływ gazu ziemnego przez prawie 14 dni, w związku z czym były zmuszone wyłączyć na dłuższy czas ogrzewanie w szkołach i fabrykach oraz ogłosić stan wyjątkowy. W 2014 r. Federacja Rosyjska dokonała inwazji na Krym i bezprawnie go zaanektowała, zamknęła ukraińską infrastrukturę produkcji gazu na Krymie i ograniczyła dostawy gazu do kilku państw członkowskich, które ogłosiły, że będą dostarczać Ukrainie gaz, co doprowadziło do zakłóceń na rynku i wzrostu cen oraz zaszkodziło bezpieczeństwu gospodarczemu. W przeszłości rosyjskie państwowe przedsiębiorstwo Gazprom, będące monopolistą w sektorze eksportu gazu, było celem kilku dochodzeń Komisji w przedmiocie możliwego naruszenia unijnych reguł konkurencji; w rezultacie zmieniło ono swoje zachowanie na rynku w reakcji na zastrzeżenia Komisji dotyczące konkurencji 22 . Gazprom. Wspomniane problemy w zakresie konkurencji dotyczyły w kilku przypadkach tzw. „ograniczeń terytorialnych” przewidzianych w umowach na dostawy gazu zawieranych przez Gazprom, zakazujących odsprzedaży gazu poza granicami kraju odbiorcy 23 , a także istnienia dowodów na nieuczciwe praktyki cenowe Gazpromu i uzależnianie dostaw energii od ustępstw politycznych w kwestii udziału w rosyjskich projektach gazociągowych lub od przejęcia kontroli nad unijnymi aktywami energetycznymi.

4)Niczym niesprowokowana i nieuzasadniona wojna Rosji przeciwko Ukrainie od lutego 2022 r., a następnie instrumentalne ograniczanie dostaw gazu w połączeniu z manipulacją na rynkach poprzez celowe zakłócenia w przepływach gazu ujawniły słabości i zależności występujące w Unii i jej państwach członkowskich, co zdecydowanie może mieć bezpośredni i poważny wpływ na funkcjonowanie unijnego rynku gazu, gospodarki Unii i jej podstawowe interesy bezpieczeństwa, a także może uderzać bezpośrednio w obywateli Unii, ponieważ zakłócenia dostaw energii mogą zagrażać ich zdrowiu lub życiu. Dowody wskazują, że kontrolowane przez państwo przedsiębiorstwo Gazprom celowo manipulowało unijnymi rynkami energii, aby spowodować wzrost cen energii. Stopień zapełnienia dużych podziemnych magazynów w Unii kontrolowanych przez Gazprom pozostawał na bezprecedensowo niskim poziomie, a rosyjskie przedsiębiorstwa ograniczyły sprzedaż na unijnych giełdach gazu 24 i całkowicie zaprzestały korzystania z własnej platformy sprzedaży przed inwazją, co wpłynęło na rynki krótkoterminowe i pogorszyło i tak już napiętą sytuację w zakresie dostaw po bezprawnej inwazji Rosji na Ukrainę. Od marca 2022 r. Rosja systematycznie wstrzymywała lub ograniczała dostawy gazu ziemnego do państw członkowskich, co doprowadziło do znacznych zakłóceń na unijnym rynku gazu. Zaburzyło to przede wszystkim dostawy do Unii za pośrednictwem gazociągu jamalskiego, dostawy do Finlandii oraz funkcjonowanie gazociągu Nord Stream 1, w którego przypadku Gazprom najpierw ograniczył przepływy, a ostatecznie całkowicie je przerwał.

5)Instrumentalne traktowanie przez Rosję dostaw gazu i manipulacje na rynku poprzez celowe zakłócanie przepływów gazu doprowadziły do gwałtownego wzrostu cen energii w Unii, które w 2022 r. osiągnęły bezprecedensowy poziom, nawet osiem razy wyższy od średniej z poprzednich lat. Zaistniała w związku z tym konieczność znalezienia alternatywnych źródeł dostaw gazu, zmiany szlaków zaopatrzeniowych, napełnienia magazynów na zimę oraz znalezienia rozwiązania problemów związanych z ograniczeniami przesyłowymi w unijnej infrastrukturze gazowej, co przyczyniło się do dużej zmienności cen i bezprecedensowych podwyżek cen w 2022 r.

6)Wyjątkowo wysokie ceny gazu przełożyły się na wysokie ceny energii elektrycznej i wzrost cen innych produktów energetycznych, co doprowadziło do utrzymującej się wysokiej inflacji. Głęboki kryzys gospodarczy z ujemnymi stopami wzrostu w wielu państwach członkowskich, spowodowany wysokimi cenami energii, zagroził gospodarce Unii, osłabił siłę nabywczą konsumentów i spowodował wzrost kosztów produkcji, zwłaszcza w sektorze energii, powodując zagrożenia dla spójności i stabilności społecznej, a nawet dla życia lub zdrowia ludzi. Przerwy w dostawach doprowadziły również do bardzo poważnych problemów w zakresie bezpieczeństwa dostaw energii w Unii i zmusiły jedenaście państw członkowskich do ogłoszenia stanu kryzysowego na ryku energii na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1938 25 . Wykorzystując zależność Unii od rosyjskich dostaw podczas tego stanu kryzysowego, Rosja dopuszczała się manipulacji na rynku, co pozwoliło jej osiągnąć rekordowo wysokie zyski z handlu energią, który jeszcze prowadziła z Europą, przy czym jeszcze w 2024 r. dochody Rosji z eksportu gazu wyniosły aż 15 mld EUR. Dochody te umożliwiły finansowanie dalszych ataków gospodarczych na Unię, osłabiając jej bezpieczeństwo gospodarcze. Umożliwiły też finansowanie wojny napastniczej przeciwko Ukrainie, co stanowi poważne zagrożenie dla stabilności politycznej i gospodarczej w Europie.

7)Niedawny kryzys dowiódł, że oparte na zaufaniu stosunki handlowe z partnerami dostarczającymi produkty energetyczne mają kluczowe znaczenie dla zachowania stabilności rynku oraz ochrony życia i zdrowia ludzi, a także podstawowych interesów bezpieczeństwa Unii, tym bardziej, że Unia jest w dużym stopniu uzależniona od importu energii z państw trzecich. Utrzymanie dostaw energii z Rosji naraziłoby Unię na stale obecne ryzyko gospodarcze i ryzyko dla bezpieczeństwa, co tylko zmniejszyłoby (a nie zwiększyło) jej bezpieczeństwo dostaw. Nawet uzależnienie od dostaw mniejszych ilości rosyjskiego gazu może – przy złej woli Rosji – znacznie zniekształcić dynamikę cen, choćby tylko tymczasowo, i zakłócić rynki energii, zwłaszcza w regionach, które nadal są w znacznym stopniu uzależnione od importu z Rosji. Biorąc pod uwagę stały i spójny schemat manipulacji na rynku i zakłóceń w dostawach oraz fakt, że rząd Rosji konsekwentnie traktuje handel gazem jako instrument realizacji celów politycznych, a nie handlowych, należy wprowadzić środki w celu zaradzenia utrzymującej się podatności Unii, której źródłem jest import gazu ziemnego zarówno za pośrednictwem gazociągów, jak i w stanie skroplonym (LNG) z Federacji Rosyjskiej.

8)Ograniczenia dotyczące transakcji międzynarodowych przewidziane w art. 3 i 5 niniejszego rozporządzenia są spójne z działaniami zewnętrznymi Unii w innych dziedzinach, zgodnie z wymogami art. 21 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE). W ostatnich latach, a zwłaszcza od 2022 r., stosunki między Unią a Federacją Rosyjską znacznie pogorszyły się. Wynika to z rażącego lekceważenia prawa międzynarodowego przez Federację Rosyjską, a w szczególności z jej niczym niesprowokowanej i nieuzasadnionej wojny napastniczej przeciwko Ukrainie. Od lipca 2014 r. Unia stopniowo wprowadza środki ograniczające handel z Federacją Rosyjską w odpowiedzi na działania Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Unia może, na podstawie wyjątków przewidzianych w Porozumieniu ustanawiającym Światową Organizację Handlu, a w szczególności na mocy art. XXI Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. (wyjątki ze względów bezpieczeństwa), i na podstawie analogicznych wyjątków przewidzianych w umowie o partnerstwie i współpracy z Federacją Rosyjską, nie przyznawać towarom przywożonym z Federacji Rosyjskiej korzyści przyznawanych podobnym produktom przywożonym z innych państw (zasada największego uprzywilejowania). W związku z tym nie ma przeszkód do wprowadzenia przez Unię zakazów lub ograniczeń w odniesieniu do przywozu towarów z terytorium Federacji Rosyjskiej, jeżeli – ze względu na sytuację nadzwyczajną panującą obecnie w stosunkach międzynarodowych między Unią a Federacją Rosyjską – Unia uzna wprowadzenie takich środków za niezbędne do ochrony podstawowych interesów bezpieczeństwa Unii.

9)Dywersyfikacja zdolności do importu LNG ma zasadnicze znaczenie dla wzmocnienia i utrzymania bezpieczeństwa energetycznego w Unii. Znaczna część tych zdolności jest kontrolowana przez rosyjskie przedsiębiorstwa poprzez długoterminowe umowy zawarte na okresy dłuższe niż 10 lat, co stwarza ryzyko, że prawa do wykorzystania zdolności przesyłowych zastrzeżone w tych umowach będą wykorzystywane do utrudniania importu z alternatywnych źródeł poprzez blokowanie zdolności (tj. zaniechanie wykorzystania zdolności przez uprawnionego i nieudostępnienie ich do wykorzystania przez innych uczestników rynku). Podobne praktyki mogłyby wystawić unijne rynki energii na długotrwały wpływ rosyjskich przedsiębiorstw, które wcześniej wykazały znaczną umiejętność zakłócania rynków w Unii, wykorzystując istniejące zależności. Zaistniałe w przeszłości przypadki blokowania zdolności magazynowania gazu doprowadziły do znacznych zakłóceń na rynku, wzrostu cen i zagrożeń dla środków bezpieczeństwa o krytycznym znaczeniu 26 . Zważywszy na zasadniczą rolę, jaką LNG ma odegrać w zabezpieczaniu alternatywnych dostaw energii, konieczne jest uzupełnienie zakazu importu gazu o zakaz świadczenia usług terminala LNG na rzecz podmiotów rosyjskich. Aby pomóc państwom członkowskim w uniezależnieniu się od dostaw gazu z Rosji oraz zapewnić skuteczne dostawy LNG z alternatywnych źródeł, należy zapobiec możliwości blokowania niezbędnej infrastruktury importowej przez rosyjskich klientów usług terminala LNG. Należy zatem zakazać od dnia 1 stycznia 2026 r. świadczenia długoterminowych usług terminala LNG na rzecz podmiotów z Rosji lub kontrolowanych przez Rosję. Świadczenia wspomnianych usług przewidzianych w umowie zawartej przed dniem 17 czerwca 2025 r. należy zakazać od dnia 1 stycznia 2028 r. Powinno to umożliwić realokację przepustowości terminali na rzecz alternatywnych dostawców LNG oraz wzmocnić odporność rynku energii w Unii.

10)Komisja wnikliwie oceniła wpływ, jaki na Unię i jej państwa członkowskie może mieć ewentualny zakaz importu gazu ziemnego z Rosji i świadczenia usług terminala LNG na rzecz podmiotów rosyjskich. W rzeczywistości już od 2022 r. prowadzono prace przygotowawcze i opublikowano szereg szczegółowych analiz konsekwencji całkowitej rezygnacji z rosyjskiego gazu 27 , przy czym Komisja mogła również skorzystać z wielu konsultacji z zainteresowanymi stronami, ekspertami zewnętrznymi i agencjami oraz z badań nad skutkami stopniowego odchodzenia od rosyjskiego gazu. Z analizy Komisji wynika, że rezygnacja z importu rosyjskiego gazu ziemnego – o ile przebiegać będzie stopniowo w duchu solidarności w sposób skoordynowany i dobrze przygotowany – powinna mieć ograniczony wpływ na ceny energii w Unii oraz że zwiększy (a nie osłabi) bezpieczeństwo dostaw w Unii, ponieważ unijne rynki opuści nierzetelny partner handlowy. Jak zaznaczono w planie działania REPowerEU, dzięki wdrożeniu planu REPowerEU ograniczono już zależność od dostaw z Rosji, na przykład poprzez wprowadzenie środków mających na celu zmniejszenie zapotrzebowania na gaz lub przyspieszenie wprowadzania odnawialnych źródeł energii, a także poprzez aktywne wsparcie dywersyfikacji dostaw energii i zwiększenie siły przetargowej UE poprzez wspólne zakupy gazu. Ocena skutków wykazała również, że koordynacja polityki dywersyfikacji już na wczesnym etapie pozwala unikać szkodliwego wpływu na ceny lub dostawy 28 .

11)Proponowane rozporządzenie jest w pełni zgodne ze strategią Unii na rzecz zmniejszenia jej zależności od importu paliw kopalnych poprzez zintensyfikowanie dekarbonizacji i szybki przyrost czystej energii produkowanej w Unii. Jak wskazano w planie działania REPowerEU, wdrożenie planu REPowerEU przyniosło już znaczne oszczędności w imporcie gazu wynoszące ponad 60 mld metrów sześciennych rocznie w latach 2022–2024, co umożliwiło Unii zmniejszenie zależności od dostaw z Rosji. Było to możliwe dzięki wprowadzeniu środków mających na celu ograniczenie zapotrzebowania na gaz lub przyspieszenie transformacji ekologicznej poprzez zdynamizowanie procesu uruchamiania źródeł wytwórczych bazujących na energii wiatrowej i słonecznej, co znacznie zwiększyło udział odnawialnych źródeł energii w koszyku energetycznym, a także poprzez aktywne wsparcie dywersyfikacji dostaw energii i zwiększenie siły przetargowej UE dzięki wspólnym zakupom gazu. Ponadto oczekuje się, że dzięki pełnej realizacji transformacji energetycznej, niedawno przedstawionego Planu działania na rzecz przystępnej cenowo energii oraz innych środków, w szczególności inwestycji w produkcję niskoemisyjnych alternatyw dla produktów energochłonnych, takich jak nawozy, można będzie zastąpić nawet 100 mld m³ gazu ziemnego do 2030 r. Ułatwi to stopniowe odchodzenie od importu gazu z Federacji Rosyjskiej.

12)Zgodnie z Deklaracją wersalską i komunikatem w sprawie REPowerEU znaczna liczba importerów gazu nie sprowadza już gazu z Rosji lub znacznie ograniczyła zakupy z tego źródła. Jak wskazano w ocenie skutków, z pozostałych ilości gazu w ramach istniejących umów na dostawy można stopniowo zrezygnować bez znaczących skutków gospodarczych lub zagrożeń dla bezpieczeństwa dostaw ze względu na dostępność wystarczającej liczby alternatywnych dostawców na światowym rynku gazu, dobrze połączony unijny rynek gazu oraz dostępność odpowiedniej infrastruktury importowej 29 .

13)Umowy krótkoterminowe, tj. umowy na pojedyncze lub wielokrotne dostawy gazu ziemnego zawierane na okres krótszy niż rok, dotyczą mniejszych ilości niż wieloletnie umowy na duże dostawy, które wiążą importerów z rosyjskimi przedsiębiorstwami. Te istniejące umowy będą w każdym razie bliskie wygaśnięcia w czasie, gdy niniejsze rozporządzenie wejdzie w życie. Dlatego też ryzyko dla bezpieczeństwa gospodarczego wynikające z istniejących umów krótkoterminowych wydaje się niskie. Zakaz importu nie powinien zatem mieć natychmiastowego zastosowania do istniejących umów krótkoterminowych w okresie przejściowym do dnia 17 czerwca 2026 r.

14)Od dnia 1 stycznia 2026 r. należy również udzielić zwolnienia z zakazu importu gazu w odniesieniu do obowiązujących długoterminowych umów na dostawy. Importerzy posiadający umowy długoterminowe będą zazwyczaj potrzebowali więcej czasu na znalezienie alternatywnych dróg i źródeł dostaw niż posiadacze umów krótkoterminowych, również dlatego, że umowy długoterminowe zazwyczaj dotyczą znacznie większych ilości gazu, którego dostawy są rozłożone w czasie, niż umowy krótkoterminowe. Należy zatem przewidzieć okres przejściowy, tak aby posiadacze umów długoterminowych mieli wystarczająco dużo czasu na zdywersyfikowanie dostaw w sposób uporządkowany.

15)Niektóre kraje śródlądowe, które zaopatrują się w rosyjski gaz rurociągowy w ramach obowiązujących długoterminowych umów na dostawy, szczególnie ucierpiały w związku z ostatnimi zmianami dróg dostaw z Federacji Rosyjskiej, ponieważ alternatywne drogi przesyłu objętego umową gazu do tych krajów są ograniczone lub nie istnieją. Aby zaradzić tej sytuacji, dostawcy z innych państw członkowskich dostarczają obecnie za pośrednictwem nieprzeciążonych punktów połączenia międzysystemowego gaz rurociągowy w ramach krótkoterminowych umów na dostawy zawartych z dostawcami z Federacji Rosyjskiej. Ze względu na tę bardzo szczególną sytuację okres przejściowy niezbędny do znalezienia nowych dostawców powinien mieć również zastosowanie do tych krótkoterminowych umów na dostawy zawartych z dostawcami z Federacji Rosyjskiej, które służą zaopatrzeniu państw śródlądowych dotkniętych zmianami dróg dostaw rosyjskiego gazu.

16)Chociaż uzasadnione wydaje się wyłączenie obowiązujących kontraktów historycznych z natychmiastowego zastosowania zakazu, nie wszystkie umowy zawarte przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia powinny być objęte takim zwolnieniem. Okres między publikacją niniejszego wniosku a wejściem w życie zakazu może oczywiście stać się okazją dla rosyjskich dostawców do zwiększenia bieżących dostaw poprzez zawieranie nowych umów, zwiększenie ilości dostarczanego gazu przez zmianę obowiązujących umów lub wykorzystanie mechanizmów elastyczności w ramach obowiązujących umów. Aby import z Rosji nie wzrósł, lecz zmniejszył się w wyniku proponowanego rozporządzenia, należy w nim uwzględnić środki, które zapobiegną „gorączkowemu” importowaniu nowego rosyjskiego gazu w okresie między przyjęciem niniejszego wniosku a wejściem w życie zakazu. Szefowie państw zobowiązali się do stopniowego odchodzenia od dostaw gazu już w marcu 2022 r.; zobowiązanie to odnowiono w strategii REPowerEU, planie REPowerEU i planie działania REPowerEU. Umów zawartych najpóźniej po dacie publikacji wniosku dotyczącego niniejszego rozporządzenia nie należy uznawać za kontrakty historyczne. Szczególne przepisy przejściowe dotyczące obowiązujących umów krótko- i długoterminowych nie powinny zatem obejmować umów zawartych po dniu 17 czerwca 2025 r.

17)Aby uniknąć sytuacji, w której ilość importowanego gazu przewidziana w obowiązujących umowach na dostawy zostanie zwiększona, a nie zmniejszona, należy do celów niniejszego rozporządzenia traktować zmiany obowiązujących umów na dostawy jak nowe umowy, a zwiększenie ilości importowanego gazu poprzez wykorzystanie zapisów umowy dotyczących elastyczności jak przesłankę do wykluczenia z okresu przejściowego.

18)Jako suwerenny akt Unii będący poza kontrolą importerów gazu i czyniący import gazu ziemnego z Rosji niezgodnym z prawem, niniejsze rozporządzenie wprowadza wyraźny zakaz prawny importu rosyjskiego gazu ziemnego, z bezpośrednim skutkiem prawnym i bez żadnej swobody uznania dla państw członkowskich co do jego stosowania.

19)W przeciwieństwie do innych towarów gaz ziemny jest towarem jednorodnym, sprzedawanym w dużych ilościach i często wielokrotnie odsprzedawanym między podmiotami handlowymi na poziomie hurtowym. Biorąc pod uwagę, że ustalenie pochodzenia gazu ziemnego jest niezwykle skomplikowane oraz że rosyjscy dostawcy mogą próbować obejść przepisy niniejszego rozporządzenia, na przykład poprzez sprzedaż przez pośredników, przeładunek lub transport przez inne państwa, niniejsze rozporządzenie powinno przewidywać skuteczne ramy ustalania faktycznego pochodzenia i miejsca eksportu gazu ziemnego importowanego do Unii.

20)Importerzy gazu ziemnego powinni być przede wszystkim zobowiązani do przekazywania organom celnym wszelkich informacji niezbędnych do ustalenia pochodzenia i miejsca eksportu gazu ziemnego importowanego do Unii oraz do podjęcia decyzji, czy importowany gaz jest objęty ogólnym zakazem lub jednym z wyjątków od zakazu. Warunki umowne określające elementy istotne dla organów celnych przy ocenie są często złożone, dlatego w przypadku gdy jest to konieczne do zrozumienia kontekstu niektórych klauzul lub odniesień do innych postanowień umownych organy celne powinny mieć prawo zażądania od importerów szczegółowych informacji dotyczących umowy, w tym całych umów na dostawy, z wyłączeniem informacji dotyczących cen. Przepisy rozporządzenia powinny skutecznie chronić tajemnice handlowe zainteresowanych przedsiębiorstw.

21)Organy celne powinny współpracować z organami regulacyjnymi, właściwymi organami, Agencją ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER) i Komisją w celu wdrożenia przepisów niniejszego rozporządzenia i wymiany istotnych informacji, w szczególności w odniesieniu do oceny zwolnień umożliwiających import rosyjskiego gazu ziemnego po 1.1.2026 r. Organy celne, organy regulacyjne, właściwe organy i ACER powinny dysponować niezbędnymi narzędziami i bazami danych, aby w razie potrzeby umożliwić wymianę istotnych informacji między organami krajowymi i organami w różnych państwach członkowskich. W procesie monitorowania należy korzystać z wiedzy fachowej ACER. Aby ułatwić tworzenie wspólnych interoperacyjnych systemów informacyjnych, które są niezbędne, Komisja i państwa członkowskie mogą rozważyć wykorzystanie budżetu w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (FBW). Organy celne powinny co miesiąc przekazywać organom regulacyjnym, właściwym organom krajowym i Komisji kluczowe informacje na temat zmian w imporcie rosyjskiego gazu (takie jak ilość gazu importowanego w ramach umów długoterminowych lub krótkoterminowych, punkty wejścia lub partnerzy związani stosunkiem umownym).

22)Rosja jest dużym eksporterem gazu i w przeszłości jej rola jako kraju tranzytu gazu była marginalna. Wynika to z szeregu czynników, takich jak brak infrastruktury regazyfikacyjnej, organizacja handlu gazem w Rosji w oparciu o monopol na eksport gazu rurociągowego, modele biznesowe rosyjskich przedsiębiorstw gazowych, które nie opierają się na organizowaniu tranzytu, lub położenie geograficzne Rosji. W związku z tym gaz ziemny importowany za pośrednictwem punktów połączenia międzysystemowego między Federacją Rosyjską a Unią to zwykle gaz pochodzący lub eksportowany bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej. To samo dotyczy gazu importowanego za pośrednictwem punktów połączenia międzysystemowego między Unią a Serbią, ponieważ z powodów technicznych Serbia może eksportować do Unii wyłącznie gaz pochodzący z Rosji. W związku z powyższym oraz biorąc pod uwagę czynniki zachęcające rosyjskich dostawców do obchodzenia zakazu importu, organy celne powinny, w przypadku gdy gaz jest importowany za pośrednictwem rosyjskich lub serbskich punktów wejścia, wymagać jasnych i jednoznacznych dowodów potwierdzających, że ani gaz nie pochodzi z Rosji, ani jego punkt wywozu nie znajduje się w Rosji. Przedłożone dokumenty powinny umożliwiać prześledzenie drogi importowanego gazu aż do miejsca produkcji.

23)Doświadczenia związane z zapowiedzianym przez Ukrainę stopniowym odchodzeniem od dostaw gazu pokazały, że dobre przygotowanie i koordynacja w duchu solidarności mogą skutecznie zapobiec zakłóceniom rynku lub problemom w zakresie bezpieczeństwa dostaw, które mogą wynikać ze zmiany dostawców gazu. Aby skoordynować przygotowania do całkowitego odejścia od rosyjskiego gazu w 2028 r. i dać rynkowi wystarczająco dużo czasu na przygotowanie się do związanych z tym zmian, nie ryzykując przy tym zachwiania bezpieczeństwa dostaw gazu lub znaczącego wpływu na ceny energii, państwa członkowskie powinny opracować krajowe plany dywersyfikacji i przedstawić je do dnia 1 marca 2026 r. W planach należy opisać planowane na szczeblu krajowym lub regionalnym środki, które mają obniżyć popyt, wspierać produkcję energii ze źródeł odnawialnych i umożliwić alternatywne dostawy, a także zminimalizować ewentualne bariery techniczne lub regulacyjne, które mogą utrudnić proces dywersyfikacji. Jako że proces dywersyfikacji może wymagać koordynacji środków na szczeblu krajowym, regionalnym lub unijnym, Komisja powinna ocenić krajowe plany dywersyfikacji i w razie potrzeby móc wydać zalecenia dotyczące dostosowań.

24)W Deklaracji wersalskiej szefowie państw członkowskich zobowiązali się nie tylko do stopniowego odchodzenia od dostaw gazu ziemnego z Rosji, ale także od rosyjskich dostaw innych źródeł energii, w szczególności ropy naftowej. Chociaż środki ograniczające, które służą stopniowemu odchodzeniu od importu ropy z Rosji, już obowiązują, a import ropy znacznie się zmniejszył, dalsze stopniowe uniezależnianie się od rosyjskiej ropy naftowej może wymagać szczególnych działań przygotowawczych i koordynacji z sąsiadami. W związku z tym państwa członkowskie powinny przygotować krajowe plany dywersyfikacji również w odniesieniu do ropy naftowej, a Komisja powinna mieć możliwość przedstawienia zaleceń dotyczących tych planów.

25)Kryzys gazowy, który miał miejsce w latach 2022 i 2023, nauczył nas, że kompleksowe informacje na temat sytuacji w zakresie dostaw i ewentualnych zależności od dostaw są podstawą monitorowania dostaw gazu w Unii. W związku z tym importerzy rosyjskiego gazu, którzy korzystają ze zwolnień ustanowionych niniejszym rozporządzeniem, powinni przedłożyć Komisji wszelkie informacje niezbędne do skutecznej oceny ewentualnego ryzyka dla handlu gazem. Informacje te powinny obejmować główne parametry, a nawet całe części tekstu odpowiednich umów na dostawy gazu, z wyłączeniem informacji o cenach, jeżeli jest to konieczne do zrozumienia kontekstu niektórych klauzul lub odniesień do innych postanowień umownych. Monitorując dostawy gazu w Unii, Komisja powinna również uwzględnić informacje na temat importu przekazane przez organy celne oraz informacje zawarte w krajowych planach dywersyfikacji. Komisja powinna regularnie informować Grupę Koordynacyjną ds. Gazu, ustanowioną rozporządzeniem (UE) 2017/1938, o przebiegu procesu stopniowego odchodzenia od dostaw rosyjskiego gazu na szczeblu Unii i przedkładać roczne sprawozdanie na ten temat, w którym to sprawozdaniu może zawrzeć konkretne zalecenia i przedstawić działania Unii mające przyspieszyć ten proces.

26)Państwa członkowskie i Unia powinny ściśle współpracować przy wdrażaniu niniejszego rozporządzenia. Z uwagi na stosowaną od niedawna praktykę Federacji Rosyjskiej, która polega na jednostronnej zmianie uzgodnionych procedur sądowych i arbitrażowych w sposób niezgodny z międzynarodowym prawem zwyczajowym lub dwustronnymi umowami inwestycyjnymi zawartymi między państwami członkowskimi a Rosją, zainteresowane przedsiębiorstwa i państwa członkowskie zgodnie z prawem międzynarodowym nie mogą zostać pociągnięte do odpowiedzialności w związku z żadnym orzeczeniem, orzeczeniem arbitrażowym, w tym orzeczeniem arbitrażowym w sporach pomiędzy inwestorem a państwem, lub innym orzeczeniem sądowym wydanym w ramach procedur, które są nielegalne w świetle międzynarodowego prawa zwyczajowego lub dwustronnej umowy inwestycyjnej i w odniesieniu do których dana osoba lub zainteresowane państwo członkowskie nie ma skutecznego dostępu do środków odwoławczych w ramach odpowiedniej jurysdykcji. W odniesieniu do odpowiedzialności finansowej dotyczącej możliwych procedur rozstrzygania sporów między inwestorem a państwem, w stosownych przypadkach zastosowanie ma rozporządzenie (UE) nr 912/2014 30 .

27)Unia stworzyła solidne ramy prawne, aby zadbać o stałe bezpieczeństwo dostaw gazu oraz radzić sobie w sposób skoordynowany z ewentualnymi kryzysami dostaw, m.in. poprzez nałożenie na państwa członkowskie obowiązku skutecznej i operacyjnej solidarności z sąsiadami, którzy potrzebują gazu. Komisja powinna stale monitorować zmieniające się ryzyko rynkowe dla dostaw gazu, które wynika z handlu gazem z Rosją, na szczeblu Unii, regionów i państw członkowskich. W przypadku nagłych i istotnych wydarzeń, które poważnie zagrażają bezpieczeństwu dostaw w co najmniej jednym państwie członkowskim, należy upoważnić Komisję do wprowadzenia niezbędnych środków nadzwyczajnych polegających na zezwoleniu na niestosowanie przez co najmniej jedno państwo członkowskie zakazów importu gazu ziemnego lub LNG, które to zakazy określono w niniejszym rozporządzeniu. Takie zezwolenie powinno być ograniczone w czasie, a decyzja wykonawcza Komisji może przewidywać pewne dodatkowe warunki, tak aby każde zawieszenie stosowania zakazu służyło wyłącznie przeciwdziałaniu zagrożeniu. Komisja powinna ściśle monitorować stosowanie takiego tymczasowego zezwolenia.

28)Proponowane środki w pełni odzwierciedlają zasadę solidarności energetycznej. Stopień zależności od importu rosyjskiego gazu poszczególnych państw członkowskich jest różny; wiele z nich zaczęło już stopniowo odchodzić od rosyjskiego gazu. Celem wniosku dotyczącego niniejszego rozporządzenia jest uspójnienie w skali Unii podejścia do stopniowego odchodzenia od rosyjskiego gazu, przy jednoczesnym zachowaniu solidarności między państwami członkowskimi.

29)Państwa członkowskie nie są w stanie w wystarczającym stopniu i w sposób skoordynowany osiągnąć celów niniejszego rozporządzenia dotyczących monitorowania potencjalnych zależności od dostaw gazu, nie ryzykując przy tym fragmentacji rynku; lepsza i skuteczniejsza realizacja tych celów jest natomiast możliwa na poziomie Unii, w związku z czym Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

30)W związku z tym, że niezwłoczne uniezależnienie gospodarki Unii od importu gazu z Federacji Rosyjskiej ma kluczowe znaczenie dla Unii, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

ROZDZIAŁ I

PRZEPISY OGÓLNE

Artykuł 1

Przedmiot

Niniejsze rozporządzenie ustanawia ramy skutecznego usuwania narażenia Unii na znaczące ryzyko dla handlu i bezpieczeństwa wynikające z handlu gazem z Federacją Rosyjską poprzez ustanowienie:

a) stopniowego wprowadzania zakazu importu gazu ziemnego z Federacji Rosyjskiej i świadczenia usług terminala LNG;

b) przepisów służących skutecznemu wdrażaniu i monitorowaniu tego zakazu, a także stopniowemu odchodzeniu od importu ropy naftowej z Rosji;

c) przepisów mających na celu lepszą ocenę bezpieczeństwa dostaw energii w Unii.

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

1)„gaz ziemny” oznacza gaz ziemny zdefiniowany w art. 2 pkt 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1788 31 i objęty kodami Nomenklatury scalonej (CN) 2711 11 00 i 2711 21 00;

2)„LNG” oznacza skroplony gaz ziemny objęty kodem CN 2711 11 00;

3)„gaz ziemny w stanie gazowym” oznacza gaz ziemny objęty kodem CN 2711 21 00;

4)„długoterminowa umowa na dostawy” oznacza umowę na dostawę gazu ziemnego, z wyłączeniem instrumentu pochodnego gazu ziemnego, na okres przekraczający jeden rok;

5)„krótkoterminowa umowa na dostawy” oznacza umowę na dostawy gazu ziemnego, z wyłączeniem instrumentu pochodnego gazu ziemnego, na okres nieprzekraczający jednego roku;

6)„państwo śródlądowe” oznacza państwo, które jest całkowicie otoczone lądem i nie ma bezpośredniego dostępu do morza;

7)„importer” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która jest uprawniona do ustalenia i ustaliła, że gaz ziemny z państwa trzeciego ma zostać wprowadzony na obszar celny Unii lub w inny sposób wprowadzony na rynek Unii;

8)„organ celny” oznacza organ celny zdefiniowany w art. 5 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 32 ;

9)„właściwy organ” oznacza właściwy organ zdefiniowany w art. 2 pkt 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1938 33 ;

10)„organ regulacyjny” oznacza organ regulacyjny wyznaczony zgodnie z art. 76 ust. 1 dyrektywy (UE) 2024/1788;

11)„kontrola” oznacza kontrolę zdefiniowaną w art. 2 pkt 55 dyrektywy (UE) 2024/1788;

12)„długoterminowe usługi terminala LNG” oznaczają usługi świadczone przez operatorów systemów LNG na rzecz odbiorców, w szczególności rozładunek, magazynowanie, wysyłkę, cumowanie (załadunek i rozładunek), regazyfikację, ponowne skraplanie, ładowanie samochodów ciężarowych, bunkrowanie LNG, w tym usługi pomocnicze i czasowe magazynowanie niezbędne do procesu regazyfikacji, a następnie dostawy do systemu przesyłowego na podstawie umów zawartych na okres dłuższy niż jeden rok;

13)„punkt połączenia międzysystemowego” oznacza punkt połączenia międzysystemowego zdefiniowany w art. 2 pkt 63 dyrektywy (UE) 2024/1788;

14)„punkt wejścia” oznacza punkt wejścia zdefiniowany w art. 2 pkt 61 dyrektywy (UE) 2024/1788;

15)„wirtualny punkt obrotu” oznacza wirtualny punkt obrotu zdefiniowany w art. 2 pkt 59 dyrektywy (UE) 2024/1788;

16)„ilości objęte umową” oznaczają ilości gazu ziemnego, które kupujący lub importer są zobowiązani nabyć, a sprzedawca lub eksporter są zobowiązani dostarczyć, jak określono w umowie na dostawy, z wyłączeniem ilości wynikających z dostosowań umowy, takich jak ilości objęte formułą „make-up”, nadrabianie niedoborów lub inne zmiany objętości zgodnie z warunkami umowy; w przypadku długoterminowych umów na dostawy oznacza to roczne ilości objęte umową;

17)„ilości objęte formułą »make-up«” oznaczają ilości gazu ziemnego, które nabywca lub importer może lub musi przyjąć i zapłacić za nie w kolejnych okresach, zgodnie z minimalnymi wymogami „bierz lub płać” oraz w celu zrekompensowania wszelkich niedoborów ilości objętych umową, ale nieodebranych w poprzednich okresach, jak przewidziano w długoterminowej umowie na dostawy;

18)„harmonogram dostaw” oznacza harmonogram lub plan uzgodniony między stronami umowy na dostawy gazu, określający ilości gazu, które mają być dostarczone przez sprzedawcę lub eksportera i otrzymane przez nabywcę lub importera w określonych przedziałach czasowych, w tym harmonogram, miejsce i warunki dostaw, określone w umowie na dostawy lub we wszelkich powiązanych procedurach operacyjnych;

19)„nominacja” oznacza nominację zdefiniowaną w art. 2 pkt 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1789 34 .

20)„ropa naftowa” oznacza surową ropę naftową, kondensat gazu ziemnego, półprodukty rafineryjne, dodatki/utleniacze oraz inne węglowodory i produkty naftowe objęte kodami CN 2709 i 2710.

ROZDZIAŁ II

STOPNIOWY ZAKAZ IMPORTU GAZU ZIEMNEGO Z FEDERACJI ROSYJSKIEJ

Artykuł 3

Zakaz importu gazu ziemnego z Federacji Rosyjskiej

1. Od dnia 1 stycznia 2026 r. zakazuje się importu rurociągami gazu ziemnego w stanie gazowym, który pochodzi lub jest eksportowany bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej, chyba że zastosowanie ma jeden z wyjątków określonych w art. 4.

2. Od dnia 1 stycznia 2026 r. zakazuje się importu LNG, który pochodzi lub jest eksportowany bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej, chyba że zastosowanie ma jeden z wyjątków określonych w art. 4.

Artykuł 4

Etap przejściowy w przypadku istniejących umów na dostawy

1. W przypadku gdy importer jest w stanie wykazać organom celnym, że import gazu ziemnego, o którym mowa w art. 3, odbywa się na podstawie krótkoterminowej umowy na dostawy zawartej przed dniem 17 czerwca 2025 r. i niezmienionej po tej dacie, art. 3 stosuje się od dnia 17 czerwca 2026 r.

2. Jeżeli importer może wykazać organom celnym, że import gazu ziemnego, o którym mowa w art. 3, jest:

a) realizowany na podstawie krótkoterminowej umowy na dostawy z dostawą do punktu połączenia międzysystemowego z państwem śródlądowym, oraz

b) że istnieje długoterminowa umowa na dostawy w wirtualnym punkcie obrotu tego państwa śródlądowego na import gazu ziemnego w stanie gazowym rurociągami, który pochodzi lub jest eksportowany bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej, zawarta przed dniem 17 czerwca 2025 r. i niezmieniona po tej dacie,

Art. 3 ma zastosowanie od dnia 1 stycznia 2028 r.

3. W przypadku gdy importer jest w stanie wykazać organom celnym, że import gazu ziemnego, o którym mowa w art. 3, odbywa się na podstawie długoterminowej umowy na dostawy zawartej przed dniem 17 czerwca 2025 r. i niezmienionej po tej dacie, art. 3 stosuje się od dnia 1 stycznia 2028 r.

4. Ilości zaimportowane zgodnie z ust. 1 i 2 nie przekraczają ilości objętych umową.

Artykuł 5

Zakaz świadczenia długoterminowych usług terminala LNG na rzecz rosyjskich klientów

Od dnia 1 stycznia 2026 r. zakazuje się świadczenia długoterminowych usług terminala LNG w UE podmiotom mającym siedzibę w Federacji Rosyjskiej lub podmiotom kontrolowanym przez osoby fizyczne lub prawne mające siedzibę w Federacji Rosyjskiej.

Artykuł 6

Etap przejściowy dla usług terminala LNG w ramach istniejących umów

W przypadku gdy dostawca długoterminowych usług terminala LNG może wykazać organom celnym, że usługi te są świadczone na podstawie umowy zawartej przed dniem 17 czerwca 2025 r. i niezmienionej po tej dacie, art. 5 stosuje się od dnia 1 stycznia 2028 r.

ROZDZIAŁ III

PRZEDKŁADANIE I WYMIANA ISTOTNYCH INFORMACJI

Artykuł 7

Przedkładanie istotnych informacji przez importerów

1. Importerzy gazu ziemnego przekazują organom celnym wszelkie istotne informacje niezbędne do wykonania art. 3 i 4, w szczególności odpowiednie dowody w celu sprawdzenia, czy gaz ziemny pochodzi lub jest eksportowany bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej.

Do celów stosowania art. 4 importerzy gazu ziemnego dostarczają organom celnym i innym organom zaangażowanym w monitorowanie zgodnie z art. 9 i 10 odpowiednie dowody pozwalające ocenić, czy spełnione są warunki określone w tym artykule.

2. Informacje, o których mowa w ust. 1, obejmują co najmniej co następuje:

a) datę zawarcia umowy na dostawy gazu;

b) czas trwania umowy na dostawy gazu;

c) ilości gazu objęte umową, w tym wszystkie prawa do elastyczności w górę lub w dół;

d) tożsamość stron umowy na dostawy gazu, w tym – w przypadku stron zarejestrowanych w UE – numer rejestracyjny i identyfikacyjny przedsiębiorcy (EORI);

e) producenta gazu i kraj produkcji oraz, w stosownych przypadkach, kraj, w którym gaz był dalej przetwarzany;

f) w przypadku importu LNG – port pierwszego załadunku;

g) punkty dostawy, w tym możliwe elastyczności dotyczące punktu dostawy;

h) wszelkie zmiany umowy na dostawy gazu, ze wskazaniem treści i daty zmiany, z wyjątkiem modyfikacji, które odnoszą się wyłącznie do ceny gazu;

3. Organy celne lub inne organy zaangażowane w monitorowanie zgodnie z art. 9 i 10 mogą zażądać bardziej szczegółowych informacji, z wyłączeniem informacji o cenach, jeżeli wymagane informacje są niezbędne do oceny, czy spełnione są warunki określone w art. 3 i 4. Organy celne mogą w szczególności wymagać od importerów przedłożenia pełnego tekstu niektórych postanowień umowy na dostawy gazu lub tekstu całej umowy na dostawy gazu, z wyłączeniem informacji o cenach, zwłaszcza gdy niektóre postanowienia umowne są ze sobą powiązane lub gdy pełna znajomość brzmienia postanowień umownych ma kluczowe znaczenie dla oceny. Jeżeli organy celne uznają, że przedstawione dowody nie są rozstrzygające, mogą odmówić dopuszczenia towarów do obrotu.

4. Uznaje się, że gaz ziemny wprowadzany do Unii w następujących punktach połączenia międzysystemowego jest eksportowany bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej, chyba że importer może przedstawić organom celnym jednoznaczne dowody na to, że importowany gaz ziemny pochodzi z państwa innego niż Federacja Rosyjska i był przewożony tranzytem przez Federację Rosyjską.

a)Imatra (FI/RU);

b)Narva (EE/RU);

c)Värska (EE/RU);

d)Luhamaa (LV/RU);

e)Šakiai (LT/RU);

f)Kotlovka (LT/BY);

g)Kondratki (PL/BY);

h)Wysokoje (PL/BY);

i)Tieterowka (PL/BY);

j)Kobryń (PL/BY);

k)Greifswald (DE/RU);

l)Strandzha 2 (BG)/Malkoclar (TR) – TurkStream;

m)Kiskundorozsma-2 (HU) / Horgos (RS);

n)Kiskundorozsma (HU/RS);

o)Kireevo (BG) / Zaychar (RS);

p)Kalotina (BG)/ Dimitrovgrad (RS).

Artykuł 8

Przedkładanie istotnych informacji przez dostawców usług terminala LNG

Dostawcy usług terminala LNG na rzecz klientów mających siedzibę w Federacji Rosyjskiej lub kontrolowanych przez osoby fizyczne lub prawne mające siedzibę w Federacji Rosyjskiej przekazują organom celnym odpowiednie informacje do celów wykonania art. 5 i 6.

Artykuł 9

Skuteczne monitorowanie

Organy celne oraz, w stosownych przypadkach, właściwe organy i organy regulacyjne oraz Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER) zapewniają skuteczne monitorowanie przepisów rozdziału II, w razie potrzeby wykorzystując w pełni swoje uprawnienia wykonawcze, oraz ściśle współpracują z odpowiednimi organami krajowymi, organami z innych państw członkowskich, ACER lub Komisją.

Artykuł 10

Wymiana informacji

Organy celne wymieniają informacje otrzymane od importerów gazu ziemnego z organami regulacyjnymi, właściwymi organami, ACER i Komisją w zakresie niezbędnym do zapewnienia skutecznej oceny, czy spełnione są warunki określone w art. 3–6 niniejszego rozporządzenia. Organy celne z różnych państw członkowskich wymieniają informacje otrzymane od importerów gazu ziemnego w niezbędnym zakresie oraz współpracują ze sobą w celu uniknięcia obchodzenia przepisów. Wykorzystują one istniejące narzędzia i bazy danych umożliwiające skuteczną wymianę istotnych informacji między organami krajowymi w ich państwach członkowskich a organami w innych państwach członkowskich lub w razie potrzeby wprowadzają takie narzędzia.

Do dnia 31 sierpnia 2026 r. i 31 sierpnia 2027 r. ACER, na podstawie danych otrzymanych na podstawie niniejszego rozporządzenia i własnych informacji, opublikuje sprawozdanie zawierające przegląd umów na dostawy gazu pochodzącego z Rosji lub bezpośrednio lub pośrednio eksportowanego z Rosji oraz oceniające wpływ dywersyfikacji na rynki energii.

W stosownych przypadkach Komisja i ACER dzielą się z organami celnymi odpowiednimi informacjami na temat umów dotyczących importu rosyjskiego gazu, które są w ich posiadaniu, aby ułatwić egzekwowanie niniejszego rozporządzenia.

ROZDZIAŁ IV

KRAJOWE PLANY DYWERSYFIKACJI

Artykuł 11

Krajowe plany dywersyfikacji w odniesieniu do gazu ziemnego

1. Państwa członkowskie ustanawiają plan dywersyfikacji opisujący środki, etapy pośrednie i potencjalne bariery dla dywersyfikacji swoich dostaw gazu w celu zaprzestania wszelkiego importu gazu ziemnego, który pochodzi lub jest eksportowany bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej, w terminie pełnego zakazu importu z Rosji w dniu 1 stycznia 2028 r.

2. Krajowy plan dywersyfikacji w odniesieniu do gazu ziemnego obejmuje wszystkie następujące elementy:

a) dostępne informacje na temat wielkości importu gazu ziemnego, który pochodzi lub jest eksportowany bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej na podstawie istniejących umów na dostawy, a także, w stosownych przypadkach, na temat usług terminala LNG zakontraktowanych przez osoby fizyczne lub prawne mające siedzibę w Federacji Rosyjskiej;

b) jasny opis środków wprowadzonych i planowanych na szczeblu krajowym w celu zastąpienia gazu ziemnego, który pochodzi lub jest eksportowany bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej, w tym ilości, które mają przestać być importowane, etapy pośrednie i harmonogram wdrażania oraz, o ile są dostępne, przewidywane warianty alternatywnych dostaw i tras tych dostaw. Środki te mogą w szczególności obejmować: wykorzystanie unijnej platformy Aggregate EU zgodnie z art. 43 dyrektywy (UE) 2024/718; środki wsparcia działań przedsiębiorstw energetycznych na rzecz dywersyfikacji; współpracę w grupach regionalnych, takich jak Grupa Wysokiego Szczebla CESEC; określenie alternatyw dla importu gazu ziemnego poprzez elektryfikację; środki w zakresie efektywności energetycznej; zwiększenie produkcji biogazu, biometanu i czystego wodoru; wdrażanie rozwiązań w zakresie energii ze źródeł odnawialnych lub środki w zakresie dobrowolnego zmniejszania zapotrzebowania;

c) określenie wszelkich potencjalnych barier technicznych, umownych lub regulacyjnych dla zastąpienia gazu ziemnego, który pochodzi lub jest eksportowany bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej, oraz możliwości pokonania tych barier.

3. Do dnia 1 marca 2026 r. państwa członkowskie zgłoszą Komisji swoje krajowe plany dywersyfikacji, korzystając ze wzoru określonego w załączniku I.

4. W stosownych przypadkach Komisja ułatwia przygotowanie i wdrożenie krajowych planów dywersyfikacji w odniesieniu do gazu ziemnego. Państwa członkowskie regularnie składają Grupie Koordynacyjnej ds. Gazu ustanowionej na mocy art. 4 rozporządzenia (UE) 2017/1938 sprawozdania z postępów w przygotowywaniu, przyjmowaniu i wdrażaniu tych planów. Na podstawie krajowych planów dywersyfikacji Komisja ocenia realizację stopniowego odchodzenia od rosyjskiego gazu i informuje o tym Grupę Koordynacyjną ds. Gazu, zgodnie z art. 13 niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 12

Krajowe plany dywersyfikacji w odniesieniu do ropy naftowej

1. W przypadku gdy państwa członkowskie otrzymują ropę naftową pochodzącą lub eksportowaną bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej, ustanawiają plan dywersyfikacji opisujący środki, etapy pośrednie i potencjalne bariery dla dywersyfikacji dostaw ropy naftowej, w celu zaprzestania, do dnia 1 stycznia 2028 r., importu ropy naftowej pochodzącej lub eksportowanej bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej.

2. Krajowy plan dywersyfikacji w odniesieniu do ropy naftowej obejmuje wszystkie następujące elementy:

a) dostępne informacje na temat wielkości bezpośredniego lub pośredniego importu ropy naftowej z Rosji w ramach istniejących umów na dostawy;

b) środki planowane na szczeblu krajowym w celu zastąpienia ropy naftowej, która pochodzi lub jest eksportowana bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej, w tym ilości, które mają przestać być importowane, etapy pośrednie i harmonogram wdrażania oraz przewidywane warianty alternatywnych dostaw i tras dostaw.

c) potencjalne bariery techniczne lub regulacyjne dla zastąpienia ropy naftowej, która pochodzi lub jest eksportowana bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej, oraz możliwości pokonania tych barier.

3. Do dnia 1 marca 2026 r. państwa członkowskie zgłoszą Komisji swoje krajowe plany dywersyfikacji zgodnie z wzorem określonym w załączniku II/korzystając z tego wzoru.

4. W stosownych przypadkach Komisja ułatwia przygotowanie i wdrożenie krajowych planów dywersyfikacji w odniesieniu do ropy naftowej. Państwa członkowskie regularnie składają Grupie Koordynacyjnej ds. Ropy Naftowej i Produktów Ropopochodnych ustanowionej na mocy art. 17 dyrektywy Rady 2009/119/WE 35 sprawozdania z postępów w przygotowywaniu, przyjmowaniu i wdrażaniu tych krajowych planów dywersyfikacji.

5. W przypadku gdy w krajowym planie dywersyfikacji w odniesieniu do ropy naftowej stwierdzono ryzyko, że cel, jakim jest odejście od rosyjskiej ropy naftowej do dnia 1 stycznia 2028 r., może nie zostać osiągnięty, Komisja po dokonaniu oceny planu może wydać zalecenie dla danego państwa członkowskiego dotyczące sposobu terminowego odejścia od rosyjskiej ropy. W następstwie tego zalecenia państwo członkowskie w ciągu trzech miesięcy aktualizuje swój plan dywersyfikacji, uwzględniając zalecenie Komisji.

ROZDZIAŁ V

MONITOROWANIE BEZPIECZEŃSTWA DOSTAW GAZU

Artykuł 13

Zmiany w rozporządzeniu (UE) 2017/1938

W rozporządzeniu (UE) 2017/1938 wprowadza się następujące zmiany:

1) w art. 2 dodaje się pkt 32 i 33 w brzmieniu:

„33) »klauzula typu ‘bierz lub płać’« oznacza postanowienie umowne, które zobowiązuje nabywcę do przyjęcia dostawy lub alternatywnie zapłaty za określoną minimalną ilość gazu w danym okresie, niezależnie od tego, czy gaz ten zostanie faktycznie odebrany;

34) »klauzula typu ‘dostarcz lub płać’« oznaczają postanowienia umowne zobowiązujące sprzedawcę do zapłaty grzywny umownej w przypadku niedostarczenia gazu.”;

2) w art. 14. ust. 6 wprowadza się następujące zmiany:

a) w akapicie pierwszym dodaje się lit. c) w brzmieniu:

„c) Komisji i zainteresowanemu właściwemu organowi następujące informacje dotyczące umów na dostawy gazu ziemnego, który pochodzi lub jest eksportowany bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej:

(i) informacje, o których mowa w art. 7 ust. 2 rozporządzenia (UE) XX/2025 – niniejszego rozporządzenia;

(ii) informacje na temat ilości, które mają zostać dostarczone i pobrane, w tym ewentualnej elastyczności w ramach klauzul typu »bierz lub płać« lub klauzul typu »dostarcz lub płać«”;

(iii) harmonogramy dostaw (LNG) lub nominacje (gaz rurociągowy);

(iv) możliwe elastyczności umowne dotyczące rocznych ilości objętych umową, w tym ilości objętych formułą »make-up«;

(v) warunki zawieszenia lub zakończenia dostaw gazu, w tym przepisy dotyczące siły wyższej;

(vi) informacje na temat prawa właściwego dla umowy i wybranego mechanizmu arbitrażu;

(vii) kluczowe elementy innych umów handlowych, które są istotne dla wykonania umowy na dostawy gazu, z wyłączeniem informacji o cenach.”;

b) dodaje się akapity trzeci i czwarty w brzmieniu:

„Informacje, o których mowa w lit. c), przekazuje się dla każdej umowy w formacie zdezagregowanym, łącznie z pełnymi odpowiednimi częściami tekstu, z wyłączeniem informacji o cenach, w szczególności w przypadku gdy pełna znajomość brzmienia postanowień umownych ma kluczowe znaczenie dla oceny bezpieczeństwa dostaw lub gdy niektóre postanowienia umowne są ze sobą powiązane.

Dostawcy usług terminala LNG przekazują Komisji informacje dotyczące usług zamówionych przez klientów z Federacji Rosyjskiej, klientów kontrolowanych przez przedsiębiorstwa z Federacji Rosyjskiej, w tym usług objętych umową, ich ilości i okresu obowiązywania umowy.”;

3) art. 17 akapit drugi otrzymuje brzmienie:

„Komisja stale monitoruje narażenie systemu energetycznego Unii na dostawy gazu z Rosji, w szczególności na podstawie informacji przekazanych właściwym organom zgodnie z art. 14 ust. 6 lit. c).

Komisja ocenia realizację planu stopniowego odchodzenia od rosyjskiego gazu zgodnie z rozporządzeniem (UE) XX/2025 na szczeblu krajowym, regionalnym i unijnym na podstawie krajowych planów dywersyfikacji zgodnie z art. 11 tego rozporządzenia. Ocenę tę przedstawia się Grupie Koordynacyjnej ds. Gazu.

Na podstawie wniosków z oceny, o której mowa w akapicie trzecim, Komisja publikuje sprawozdanie roczne, które zawiera kompleksowy przegląd postępów poczynionych przez państwa członkowskie w realizacji krajowych planów dywersyfikacji.

W stosownych przypadkach sprawozdaniu, o którym mowa w akapicie czwartym, może towarzyszyć zalecenie Komisji określające możliwe działania i środki mające na celu zapewnienie bezpiecznej dywersyfikacji dostaw i terminowego stopniowego odchodzenia od rosyjskiego gazu.

Zainteresowane państwa członkowskie aktualizują swój krajowy plan dywersyfikacji w ciągu trzech miesięcy, uwzględniając zalecenie Komisji.”.

ROZDZIAŁ VI

PRZEPISY KOŃCOWE

Artykuł 14

Tajemnica zawodowa

1. Wszelkie poufne informacje otrzymywane, wymieniane lub przekazywane zgodnie z niniejszym rozporządzeniem podlegają warunkom zachowania tajemnicy zawodowej określonym w niniejszym artykule.

2. Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej stosuje się do wszystkich osób, które pracują lub pracowały dla organów zaangażowanych we wdrażanie niniejszego rozporządzenia lub dla osób fizycznych lub prawnych, którym odpowiednie organy przekazały swoje uprawnienia, włącznie z audytorami i ekspertami związanymi stosunkiem umownym z właściwymi organami.

3. Informacje objęte tajemnicą zawodową nie są ujawniane żadnej innej osobie ani organowi, z wyjątkiem przypadków określonych w prawie Unii lub prawie krajowym.

4. Wszystkie informacje wymieniane między odpowiednimi organami na podstawie niniejszego rozporządzenia dotyczące warunków handlowych lub operacyjnych i innych spraw o charakterze gospodarczym i osobistym uważa się za niejawne i podlegające wymogom tajemnicy zawodowej, chyba że w momencie ich przekazania właściwy organ oświadczy, iż informacje te mogą być ujawniane lub jeżeli ich ujawnienie jest niezbędne do postępowania sądowego.

Artykuł 15

Monitorowanie i przegląd

Komisja stale monitoruje zmiany na unijnym rynku energii, w szczególności pod kątem potencjalnych zależności od dostaw gazu lub innych zagrożeń dla bezpieczeństwa dostaw w odniesieniu do importu energii z Federacji Rosyjskiej. W przypadku nagłych i istotnych wydarzeń, które poważnie zagrażają bezpieczeństwu dostaw w co najmniej jednym państwie członkowskim, Komisja może upoważnić jedno lub więcej państw członkowskich do tymczasowego, całkowitego lub częściowego zawieszenia stosowania rozdziału drugiego niniejszego rozporządzenia. Decyzja Komisji może zawierać pewne warunki, w szczególności takie, które zagwarantują rygorystyczne ograniczenie każdego zawieszenia do przeciwdziałania zagrożeniu.

Artykuł 16

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Strasburgu dnia r.

Przewodnicząca

(1) Zob. informacje szczegółowe w dokumencie roboczym służb Komisji „Ocena wpływu środków mających na celu stopniowe odejście od importu gazu z Rosji i poprawę monitorowania potencjalnych zależności energetycznych” z dnia 17 czerwca 2025 r. (zwanym dalej „oceną skutków”) (SWD(2025) 830 final), towarzyszącym wnioskowi dotyczącemu niniejszego rozporządzenia, s. 1–15.

(2) COM(2022) 230 final.

(3) COM(2014) 330 final.

(4) COM(2015) 80 final.

(5) Zob. informacje szczegółowe w ocenie skutków, s. 36.

(6) Zob. na przykład dokument roboczy służb Komisji „Implementing the REPowerEU Action Plan: Investment Needs, Hydrogen Accelerator and Achieving the Bio-Methane Targets” [Wdrażanie działań planu REPowerEU: potrzeby inwestycyjne, akcelerator wodoru i osiągnięcie celów w zakresie biometanu], SWD(2022) 230 final, towarzyszący komunikatowi Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Plan REPowerEU”, COM(2022) 230 final z dnia 18 maja 2022 r.; oraz symulację bezpieczeństwa dostaw przeprowadzoną przez ENTSOG ( Security of Supply Simulation | ENTSOG ).

(7) W której uwzględniono potencjalne zagrożenia gospodarcze i ryzyko dla bezpieczeństwa, a także analizę aspektów prawnych.

(8) COM(2022) 230 final.

(9) Deklaracja wersalska , 10–11 marca 2022 r.

(10) COM(2025) 440 final.

(11) Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zmiany stawek celnych mających zastosowanie do przywozu niektórych towarów pochodzących lub wywożonych bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej i Republiki Białorusi, COM(2025) 34 final 2025/0021 (COD).

(12) JOIN(2024) 20 final.

(13) COM(2024) 23 final.

(14) COM(2024) 25 final.

(15) COM(2024) 24 final.

(16) COM(2024) 27 final.

(17) COM(2024) 26 final.

(18) Dz.U. C, […].

(19) Dz.U. C, […].

(20) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „REPowerEU: Wspólne europejskie działania w kierunku bezpiecznej i zrównoważonej energii po przystępnej cenie”, COM(2022) 108 final z 8 marca 2022 r.

(21) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Plan REPowerEU”, COM(2022) 230 final z 18 maja 2022 r.

(22) Zob. decyzja Komisji C(2018) 3106 final z dnia 24 maja 2018 r. dotycząca postępowania na mocy art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) i art. 54 Porozumienia EOG, sprawa AT.39816 – Dostawy gazu na rynki wyższego szczebla w Europie Środkowo-Wschodniej; https://ec.europa.eu/competition/antitrust/cases/dec_docs/39816/39816_10148_3.pdf .

(23) W odniesieniu do dochodzeń w sprawie konkurencji dotyczących ograniczeń terytorialnych w latach 2003–2005 zob.: ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/ip_05_710 ; ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/ip_03_1345 ; ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/ip_05_195 ;
W odniesieniu do dochodzenia w sprawie Gazprom II zob. decyzja Komisji C(2018) 3106 final z dnia 24 maja 2018 r. dotycząca postępowania na mocy art. 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) i art. 54 Porozumienia EOG, sprawa AT.39816 – Dostawy gazu na rynki wyższego szczebla w Europie Środkowo-Wschodniej.

(24) ACER „European gas market trends and price drivers 2023 – Market Monitoring Report” [Tendencje na europejskim rynku gazu i czynniki wpływające na ceny w 2023 r. – sprawozdanie z monitorowania rynku] (pkt 28).

(25) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1938 z dnia 25 października 2017 r. dotyczące środków zapewniających bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego i uchylające rozporządzenie (UE) nr 994/2010 (Dz.U. L 280 z 28.10.2017, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2017/1938/oj).

(26) Zob. ocena skutków, s. 4.

(27) Zob. na przykład dokument roboczy służb Komisji „Implementing the REPowerEU Action Plan: Investment Needs, Hydrogen Accelerator and Achieving the Bio-Methane Targets” [Wdrażanie działań planu REPowerEU: potrzeby inwestycyjne, akcelerator wodoru i osiągnięcie celów w zakresie biometanu], SWD(2022) 230 final, towarzyszący komunikatowi Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Plan REPowerEU”, COM(2022) 230 final z 18 maja 2022 r.

(28) Zob. ocena skutków, s. 35.

(29) Zob. ocena skutków, s. 15–36.

(30) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 912/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. ustanawiające ramy zarządzania odpowiedzialnością finansową związaną z trybunałami do spraw rozstrzygania sporów między inwestorem a państwem, utworzonymi na mocy umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska (Dz.U. L 257 z 28.8.2014, s. 121).

(31) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1788 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie wspólnych zasad rynków wewnętrznych gazu odnawialnego, gazu ziemnego i wodoru, zmieniająca dyrektywę (UE) 2023/1791 i uchylająca dyrektywę 2009/73/WE (Dz.U. L, 2024/1788, 15.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1788/oj).

(32) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz.U. L 269 z 10.10.2013, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2013/952/oj).

(33) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1938 z dnia 25 października 2017 r. dotyczące środków zapewniających bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego i uchylające rozporządzenie (UE) nr 994/2010 (Dz.U. L 280 z 28.10.2017, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2017/1938/oj).

(34) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1789 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie rynków wewnętrznych gazu odnawialnego, gazu ziemnego i wodoru, zmiany rozporządzeń (UE) nr 1227/2011, (UE) 2017/1938, (UE) 2019/942 i (UE) 2022/869 oraz decyzji (UE) 2017/684, a także uchylenia rozporządzenia (WE) nr 715/2009 (Dz.U. L, 2024/1789, 15.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1789/oj ); ENTSOG, Symulacja bezpieczeństwa dostaw | ENTSOG .

(35) Dyrektywa Rady 2009/119/WE z dnia 14 września 2009 r. nakładająca na państwa członkowskie obowiązek utrzymywania minimalnych zapasów ropy naftowej lub produktów ropopochodnych (Dz.U. L 265 z 9.10.2009, s. 9, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2009/119/oj).

KOMISJA EUROPEJSKA

Strasburg, dnia 17.6.2025

COM(2025) 828 final

ZAŁĄCZNIKI

WNIOSKU DOTYCZĄCEGO ROZPORZĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie stopniowego odchodzenia od importu gazu ziemnego z Rosji, poprawy monitorowania potencjalnych zależności energetycznych oraz zmiany rozporządzenia (UE) 2017/1938

{SWD(2025) 830 final}

ZAŁĄCZNIK I

1.Wzór krajowego planu dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego

Niniejszy wzór jest przeznaczony dla organów krajowych sporządzających krajowy plan dywersyfikacji, o którym mowa w art. 11. Plan składa się z następujących elementów:

Informacje ogólne

Nazwa organu odpowiedzialnego za przygotowanie tego planu

Opis systemu gazowego. Obejmuje opis:

(i) popytu na gaz;

(ii) koszyka dostaw z uwzględnieniem zależności od dostaw z Rosji.

Główne informacje na temat importu gazu, który pochodzi z Federacji Rosyjskiej lub jest z niej bezpośrednio lub pośrednio eksportowany do państwa członkowskiego.

Numery poszczególnych umów przekazanych przez importerów właściwym organom i Komisji

Usługi terminali LNG zarezerwowane przez przedsiębiorstwa z Federacji Rosyjskiej

Całkowita ilość rosyjskiego gazu objęta umową i przeznaczona do dostawy do danego państwa członkowskiego.

Należy uwzględnić mechanizmy elastyczności przewidziane w umowie i miejsce dostawy (punkt połączenia międzysystemowego, miejsce importu, terminal LNG itp.).

Opis środków mających na celu zastąpienie gazu ziemnego pochodzącego lub eksportowanego bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej.

3.1. Opis składa się z następujących elementów:

Możliwości dywersyfikacji: (i) alternatywne dostawy; (ii) alternatywne drogi dostaw; (iii) agregacja zapotrzebowania.
Opis środka i jego celów, w tym ilości, które mają zostać wycofane, oraz etapy pośrednie w przypadku środka wieloetapowego.
Harmonogram wdrażania
Wpływ środków na system energetyczny, w tym na wzorce przepływu, zdolności przepustowe infrastruktury, taryfy itp.
Wpływ na sąsiadujące państwa członkowskie.

Bariery techniczne i regulacyjne utrudniające zastąpienie gazu pochodzącego lub eksportowanego bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej.

Bariery techniczne i regulacyjne
Możliwości w zakresie zniesienia barier i jego harmonogram

Kategoria	Stopniowe zastępowanie określonych ilości gazu 1
Wymagane informacje	Opis środków wdrożonych i zaplanowanych na szczeblu krajowym, mających na celu zastąpienie pozostałych ilości gazu ziemnego pochodzącego lub eksportowanego bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej (i) ilości, które mają być stopniowo wycofywane w ramach każdego środka; (ii) harmonogram wdrażania (data rozpoczęcia i zakończenia); (iii) możliwości w zakresie alternatywnych dostaw i dróg dostaw
Gaz rurociągowy
LNG

ZAŁĄCZNIK II

2.Wzór krajowego planu dywersyfikacji dostaw ropy naftowej

Niniejszy wzór jest przeznaczony dla organów krajowych sporządzających szczegółowy krajowy plan dywersyfikacji, o którym mowa w art. 12. Wzór składa się z następujących elementów:

Informacje ogólne

Nazwa organu odpowiedzialnego za przygotowanie tego planu

Opis systemu naftowego. Obejmuje opis:

(i) popytu na ropę naftową;

(ii) koszyka dostaw z uwzględnieniem zależności od dostaw z Rosji.

Główne informacje na temat importu ropy naftowej, która pochodzi z Federacji Rosyjskiej lub jest z niej bezpośrednio lub pośrednio eksportowana do państwa członkowskiego.

Całkowita ilość rosyjskiej ropy naftowej objęta umową i przeznaczona do dostawy do danego państwa członkowskiego.

Należy podać datę wygaśnięcia zobowiązań umownych.

Informacje dotyczące tożsamości poszczególnych zainteresowanych stron (sprzedawcy, importera i nabywcy).

Opis środków mających na celu zastąpienie ropy naftowej pochodzącej lub eksportowanej bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej.

Opis składa się z następujących elementów:

Możliwości dywersyfikacji: (i) alternatywne dostawy; (ii) alternatywne drogi dostaw.
Opis środka i jego celów, w tym ilości, które mają zostać wycofane, oraz etapy pośrednie w przypadku środka wieloetapowego.
Harmonogram wdrażania
Wpływ środków na system energetyczny, w tym na wzorce przepływu, zdolności przepustowe infrastruktury, taryfy itp.
Wpływ na sąsiadujące państwa członkowskie.

Bariery techniczne i regulacyjne utrudniające zastąpienie ropy naftowej pochodzącej lub eksportowanej bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej.

Bariery techniczne i regulacyjne
Możliwości w zakresie zniesienia barier i jego harmonogram

ZAŁĄCZNIK III

OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH I CYFROWYCH REGULACJI

1. STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY 3

1.1. Tytuł wniosku/inicjatywy 3

1.2. Obszary polityki, których dotyczy wniosek/inicjatywa 3

1.3. Cel(e) 3

1.3.1. Cel(e) ogólny(-e) 3

1.3.2. Cel(e) szczegółowy(-e) 3

1.3.3. Oczekiwane wyniki i wpływ 3

1.3.4. Wskaźniki dotyczące realizacji celów 3

1.4. Wniosek/inicjatywa dotyczy: 4

1.5. Uzasadnienie wniosku/inicjatywy 4

1.5.1. Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy 4

1.5.2. Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tej sekcji „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji, wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie. 4

1.5.3. Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań 4

1.5.4. Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami 5

1.5.5. Ocena różnych dostępnych możliwości finansowania, w tym możliwości przegrupowania środków 5

1.6. Czas trwania wniosku/inicjatywy i jego/jej wpływu finansowego 6

1.7. Planowane metody wykonania budżetu 6

2. ŚRODKI ZARZĄDZANIA 8

2.1. Zasady nadzoru i sprawozdawczości 8

2.2. System zarządzania i kontroli 8

2.2.1. Uzasadnienie dla proponowanych metod wykonania budżetu, mechanizmów finansowania wykonania, sposobów dokonywania płatności i strategii kontroli 8

2.2.2. Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemów kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia 8

2.2.3. Oszacowanie i uzasadnienie efektywności kosztowej kontroli (relacja kosztów kontroli do wartości zarządzanych funduszy powiązanych) oraz ocena prawdopodobnego ryzyka błędu (przy płatności i przy zamykaniu) 8

2.3. Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom 9

3. SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY 10

3.1. Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ 10

3.2. Szacunkowy wpływ finansowy wniosku na środki 12

3.2.1. Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki operacyjne 12

3.2.1.1. Środki z uchwalonego budżetu 12

3.2.1.2. Środki z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel 17

3.2.2. Szacowany produkt finansowany ze środków operacyjnych 22

3.2.3. Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki administracyjne 24

3.2.3.1. Środki z uchwalonego budżetu 24

3.2.3.2. Środki z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel 24

3.2.3.3. Ogółem środki 24

3.2.4. Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie 25

3.2.4.1. Finansowane z uchwalonego budżetu 25

3.2.4.2. Finansowane z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel 26

3.2.4.3. Zapotrzebowanie na zasoby ludzkie ogółem 26

3.2.5. Przegląd szacowanego wpływu na inwestycje związane z technologiami cyfrowymi 28

3.2.6. Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi 28

3.2.7. Udział osób trzecich w finansowaniu 28

3.3. Szacunkowy wpływ na dochody 29

4. Wymiar cyfrowy 29

4.1. Wymogi cyfrowe 30

4.2. Dane 30

4.3. Rozwiązania cyfrowe 31

4.4. Ocena interoperacyjności 31

4.5. Środki wspierające cyfrowe wdrażanie 32

1. STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY

1.1. Tytuł wniosku/inicjatywy

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie stopniowego odchodzenia od importu gazu ziemnego z Rosji, poprawy monitorowania potencjalnych zależności energetycznych oraz zmiany rozporządzenia (UE) 2017/1938

1.2. Obszary polityki, których dotyczy wniosek/inicjatywa

Polityka energetyczna, polityka celna, polityka handlowa

1.3. Cel(e)

1.3.1. Cel(e) ogólny(-e)

Głównym celem niniejszego wniosku ustawodawczego jest stopniowe odchodzenie od importu energii z Rosji, w szczególności gazu i ropy naftowej, w celu zmniejszenia zależności Europy od paliw kopalnych i przyspieszenia przejścia na czyste źródła energii. Stopniowe odchodzenie od importu gazu z Rosji musi zakończyć się do 2027 r.

Federacja Rosyjska systematycznie udowadnia, że jest niewiarygodnym partnerem, wykorzystując gaz jako broń i manipulując rynkami energii, na przykład poprzez akumulację rezerw zdolności w infrastrukturze gazu ziemnego, ze szkodą dla podstawowych interesów Unii w zakresie bezpieczeństwa międzynarodowego. W związku z tym pozostały import gazu z Rosji stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa dostaw energii w Unii, co ma szkodliwe skutki gospodarcze i społeczne. W tym kontekście oraz biorąc pod uwagę, że dalsze płatności w wysokości 23 mld EUR rocznie za energię importowaną z Rosji zagrażają bezpieczeństwu Unii, konieczne jest przyjęcie dodatkowych środków w celu wyeliminowania tego importu, przy uznaniu, że całkowite odejście od dostaw energii z Federacji Rosyjskiej musi być procesem stopniowym, z uwzględnieniem bezpieczeństwa dostaw i realiów rynkowych.

1.3.2. Cel(e) szczegółowy(-e)

Celem proponowanego rozporządzenia jest skuteczne przyczynienie się do wyeliminowania zależności Unii i jej narażenia na poważne zagrożenia dla handlu i bezpieczeństwa energetycznego wynikające z importu gazu i ropy naftowej z Federacji Rosyjskiej. Obecne pozostałe zależności, o ile nie zostaną wyeliminowane, mogą sprawić, że Unia będzie szczególnie narażona na potencjalne nieprzewidywalne środki przymusu ze strony Federacji Rosyjskiej.

Proponowane rozporządzenie ma na celu ostateczne odejście od gazu rurociągowego i skroplonego gazu ziemnego (LNG) pochodzących z Federacji Rosyjskiej lub bezpośrednio bądź pośrednio z niej eksportowanych, co w rezultacie uniemożliwi dostęp do rynku unijnego. Proponowane rozporządzenie ustanawia zakaz importu gazu ziemnego przesyłanego gazociągami oraz importu LNG z Federacji Rosyjskiej od dnia 1 stycznia 2026 r.

Aby zaostrzyć zakaz importu rosyjskiego gazu ziemnego, w proponowanym rozporządzeniu ustanawia się, że od dnia 1 stycznia 2026 r. podmioty z Federacji Rosyjskiej lub kontrolowane przez osoby z Rosji nie będą mogły korzystać z długoterminowych usług terminali LNG w UE w odniesieniu do umów zawartych lub zmienionych po dniu 17 czerwca 2025 r., przy czym umowy zawarte przed tą datą zostaną objęte zakazem od 1 stycznia 2028 r. Zapewni to dostęp do odpowiedniej zdolności importowej w terminalach LNG w UE dostawcom alternatywnym.

Aby skutecznie wdrożyć zakaz importu gazu z Rosji, proponowane rozporządzenie wprowadza mechanizmy mające na celu zwiększenie przejrzystości, monitorowania i identyfikowalności rosyjskiego gazu na rynkach UE. W tym celu importerzy rosyjskiego gazu będą zobowiązani do przekazywania organom celnym niezbędnych informacji umożliwiających stosowanie ograniczeń dotyczących importu gazu z Federacji Rosyjskiej. Aby wzmocnić te działania, organy celne powinny wspierać wymianę informacji z organami regulacyjnymi, właściwymi organami, Agencją ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER) i Komisją.

Aby skoordynować przygotowania do całkowitego odejścia od rosyjskiego gazu w 2028 r. i dać rynkowi wystarczająco dużo czasu na dostosowanie się do związanych z tym zmian, nie ryzykując przy tym zachwiania bezpieczeństwa dostaw gazu lub znaczącego wpływu na ceny energii, w proponowanym rozporządzeniu zobowiązuje się państwa członkowskie do odgrywania aktywnej roli przez opracowanie i wdrożenie krajowych planów dywersyfikacji mających na celu stopniowe odchodzenie od rosyjskiego gazu ziemnego. W planach tych należy określić precyzyjne środki i wyznaczyć etapy pośrednie na drodze do stopniowego wyeliminowania bezpośredniego lub pośredniego importu gazu z Rosji. Dzięki temu kompleksowemu zbiorowi danych, a także dzięki ściślejszej współpracy z krajowymi organami celnymi Komisja będzie mogła uzupełnić istniejące braki w szczegółowych informacjach na temat umów na dostawy z Rosji. Krajowe plany dywersyfikacji umożliwią Komisji koordynację i, w razie potrzeby, udzielanie porad w zakresie środków dywersyfikujących. Przeprowadzona przez Komisję analiza krajowych planów dywersyfikacji powinna zakończyć się sporządzeniem sprawozdania i, w razie potrzeby, wydaniem zaleceń dotyczących ogólnounijnych środków mających na celu szybsze zmniejszenie zależności od rosyjskiego gazu.

Aby uzupełnić istniejące braki w szczegółowych informacjach na temat umów na dostawy z Rosji, w proponowanym rozporządzeniu przewidziano nowe ramy przejrzystości i monitorowania zobowiązujące importerów gazu ziemnego pochodzącego z Rosji do przekazywania Komisji i właściwym organom krajowym szczegółowych informacji na temat umów. Monitorując bezpieczeństwo dostaw gazu w Unii, Komisja powinna również uwzględnić informacje na temat importu przekazane przez organy celne oraz informacje zawarte w krajowych planach dywersyfikacji państw członkowskich.

W proponowanym rozporządzeniu zobowiązuje się również państwa członkowskie do opracowania planów dywersyfikacji mających na celu stopniowe odchodzenie od importu ropy naftowej z Rosji, tak aby zapewnić przepływ informacji i koordynację w odniesieniu do całkowitego zaprzestania dostaw ropy naftowej do końca 2027 r., jak przewidziano w Deklaracji wersalskiej.

1.3.3. Oczekiwane wyniki i wpływ

To jednolite podejście stanowi kompleksową strategię mającą na celu zerwanie zależności energetycznej od Federacji Rosyjskiej, potwierdzając tym samym zaangażowanie Unii na rzecz uczynienia systemu energetycznego niezależnym i odpornym. Ogólniej rzecz biorąc, proponowane rozporządzenie ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa gospodarczego Unii w dziedzinie dostaw energii.

1.3.4. Wskaźniki dotyczące realizacji celów

Ponadto do dnia 1 marca 2026 r. państwa członkowskie powinny opracować krajowe plany dywersyfikacji zawierające konkretne działania i harmonogramy zaprzestania importu dostaw gazu ziemnego i ropy naftowej z Rosji zgodnie z proponowanym rozporządzeniem.

Jeśli chodzi o krajowe plany dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego, państwa członkowskie powinny uwzględnić: (i) dostępne informacje na temat wielkości importu gazu ziemnego, który pochodzi lub jest eksportowany bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej na podstawie istniejących umów na dostawy, a także, w stosownych przypadkach, na temat usług terminali LNG zakontraktowanych przez osoby fizyczne lub prawne mające siedzibę w Federacji Rosyjskiej; (ii) jasny opis środków wprowadzonych i planowanych na szczeblu krajowym w celu stopniowego odejścia od gazu ziemnego, który pochodzi lub jest eksportowany bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej, w tym ilości, które mają przestać być importowane, etapy pośrednie i harmonogram ich wdrażania oraz przewidywane warianty alternatywnych dostaw i dróg tych dostaw. Środki te mogą obejmować: wykorzystanie unijnej platformy Aggregate EU; środki wsparcia działań przedsiębiorstw energetycznych na rzecz dywersyfikacji; współpracę w grupach regionalnych, takich jak Grupa Wysokiego Szczebla CESEC; określenie alternatyw dla importu gazu ziemnego poprzez elektryfikację; środki w zakresie efektywności energetycznej; zwiększenie produkcji biogazu, biometanu i czystego wodoru; wdrażanie rozwiązań w zakresie energii ze źródeł odnawialnych lub środki w zakresie dobrowolnego zmniejszania zapotrzebowania; (iii) określenie wszelkich potencjalnych barier technicznych lub regulacyjnych dla zastąpienia gazu ziemnego, który pochodzi lub jest eksportowany bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej, oraz możliwości pokonania tych barier.

Ponadto organy celne i właściwe organy krajowe powinny monitorować wdrażanie zakazu importu rosyjskiego gazu ziemnego oraz obowiązków określonych w niniejszym rozporządzeniu. Powinny one wymieniać się wszystkimi informacjami niezbędnymi do oceny, czy zakaz importu i związane z nim obowiązki są przestrzegane, tak aby móc ocenić ewentualne zagrożenia dla handlu gazem i bezpieczeństwa dostaw.

Komisja ocenia wdrożenie proponowanego rozporządzenia i postępy w stopniowym odchodzeniu od gazu z Federacji Rosyjskiej na podstawie otrzymanych informacji. Taka ocena powinna być publikowana w sprawozdaniu rocznym.

1.4. Wniosek/inicjatywa dotyczy:

 nowego działania

 nowego działania, będącego następstwem projektu pilotażowego/działania przygotowawczego 2

 przedłużenia bieżącego działania

 połączenia lub przekształcenia co najmniej jednego działania pod kątem innego/nowego działania

1.5. Uzasadnienie wniosku/inicjatywy

1.5.1. Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy

Biorąc pod uwagę, że od 2022 r. większość państw członkowskich i uczestników rynku zakończyła swoje stosunki z Federacją Rosyjską w zakresie dostaw, w niniejszym proponowanym rozporządzeniu przewidziano obowiązujący od dnia 1 stycznia 2026 r. zakaz importu gazu realizowany na podstawie nowych umów zawartych po dniu [17 czerwca 2025 r.].

Do dnia 1 marca 2026 r. państwa członkowskie powinny opracować krajowe plany dywersyfikacji wyznaczające precyzyjne środki i określające etapy pośrednie na potrzeby stopniowego eliminowania bezpośredniego lub pośredniego importu gazu z Federacji Rosyjskiej.

Takie plany mają pomóc państwom członkowskim w przygotowaniu się w skoordynowany sposób do całkowitego odejścia od rosyjskiego gazu w 2028 r., tak aby rynek miał wystarczająco dużo czasu na dostosowanie się do związanych z tym zmian bez ryzyka dla bezpieczeństwa dostaw gazu lub znaczącego wpływu na ceny energii.

Przyczyny działania na poziomie unijnym (ex ante): Rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie wywarła znaczący negatywny wpływ na gospodarkę Unii. Konflikt ten poważnie zakłócił globalne łańcuchy dostaw, doprowadził do znacznego wzrostu cen energii i spowodował znaczną zmienność na rynkach. W rezultacie stosunki handlowe Unii z Rosją uległy znacznemu pogorszeniu.

Oczekiwana wygenerowana unijna wartość dodana (ex post): W odpowiedzi na agresję Rosji przeciwko Ukrainie w lutym 2022 r. i zgodnie z Deklaracją wersalską szefów państw i rządów Komisja zainicjowała w maju 2022 r. plan REPowerEU. W latach 2021–2023 Unia była w stanie zmniejszyć import gazu z Rosji o ponad 70 %, ze 150 mld m³ do 43 mld m³, a ceny energii znacznie spadły w porównaniu ze szczytowymi poziomami z 2022 r. W tym kontekście oraz biorąc pod uwagę, że dalsze płatności w wysokości 15 mld EUR rocznie za gaz importowany z Rosji zagrażają bezpieczeństwu Unii, konieczne jest przyjęcie dodatkowych środków w celu wyeliminowania tego importu, przy uznaniu, że całkowite odejście od dostaw energii z Federacji Rosyjskiej musi być procesem stopniowym, z uwzględnieniem bezpieczeństwa dostaw i względów rynkowych.

1.5.3. Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań

Sektor energetyczny dotkliwie ucierpiał, ponieważ Rosja wykorzystała zależność Unii od rosyjskiej energii do wywierania nacisku i do manipulowania. Uzależnienie od importu energii z Rosji sprawiło, że Unia i państwa członkowskie stały się podatne na zakłócenia w dostawach i wahania cen, które miały dalekosiężny wpływ na całą gospodarkę. Wysokie ceny energii osłabiły konkurencyjność przemysłu UE, co ostatecznie zagroziło stabilności gospodarczej i perspektywom wzrostu gospodarczego Unii.

Rosja w przeszłości zagrażała bezpieczeństwu dostaw do UE poprzez jednostronne ograniczanie przepływów gazu do Europy, jak miało to miejsce w latach 2006, 2009 i 2014, celowe ograniczenie przepływów gazu i poziomów napełnienia magazynów jesienią 2021 r. przed pełnoskalową inwazją Rosji na Ukrainę, a następnie ograniczenie dostaw gazu w 2022 r.

Federacji Rosyjskiej i rosyjskich przedsiębiorstw energetycznych Unia nie może zatem już uznawać za wiarygodnych partnerów handlowych na rynku energii.

Skutki wykorzystywania przez Rosję energii jako broni wykraczają poza bezpieczeństwo dostaw energii i poważnie zaszkodziły całej gospodarce Unii. Ceny energii były najważniejszym czynnikiem zwiększającym inflację, która w 2022 r. w szczytowym momencie osiągnęła poziom powyżej 10 %. System energetyczny Unii poniósł poważne konsekwencje, które odbiły się na rynkach detalicznych i konsumentach końcowych, ponieważ gospodarka Unii jest uzależniona od stabilnych i przewidywalnych dostaw energii.

Z tych powodów celem proponowanego rozporządzenia jest skuteczne przyczynienie się do wyeliminowania zależności Unii i jej narażenia na poważne zagrożenia dla handlu i bezpieczeństwa energetycznego wynikające z importu gazu i ropy naftowej z Federacji Rosyjskiej. Obecne pozostałe zależności, o ile nie zostaną wyeliminowane, mogą sprawić, że Unia będzie szczególnie narażona na potencjalne nieprzewidywalne środki przymusu ze strony Federacji Rosyjskiej.

1.5.4. Spójność z wieloletnimi ramami finansowymi oraz możliwa synergia z innymi właściwymi instrumentami

Proponowane przepisy są w pełni zgodne z wieloletnimi ramami finansowymi (WRF), jeżeli chodzi o uwzględnienie negatywnego wpływu nielegalnej wojny napastniczej Rosji przeciwko Ukrainie; Rosja ponownie sprowadziła wojnę na terytorium Europy, wywołując katastrofalne skutki w różnych obszarach, w tym w obszarze energii. Niniejszy wniosek zawiera zbiór niezbędnych środków mających na celu przeciwdziałanie rosnącej niestabilności geopolitycznej i sytuacjom kryzysowym, z którymi zmagamy się od kilku lat.

Jest on również zgodny z oczywistą potrzebą znacznego zwiększenia inwestycji w celu wspierania długoterminowej konkurencyjności. Przyspieszenie dwojakiej transformacji w Europie stanowi dla Unii okazję do odzyskania wiodącej pozycji w kluczowych sektorach dzięki inteligentnym inwestycjom publicznym i prywatnym w sektorach strategicznych przy jednoczesnym zachowaniu równych warunków działania na jednolitym rynku, a tym samym – spójności. Jest to również istotne w kontekście obecnych strategicznych zależności, zachodzących zmian demograficznych i zapewnienia dostępu do energii po przystępnej cenie.

Budżet UE jest nadrzędnym unijnym narzędziem wspierającym wspólne działania na szczeblu UE, zachowującym integralność jednolitego rynku, zapewniającym korzyści skali, skuteczność, konwergencję i solidarność oraz niosącym jasne polityczne przesłanie: Unia jest zjednoczona w obliczu wyzwań. Ze wszystkich powyższych powodów pakiet ustawodawczy doskonale wpisuje się w te solidne i ugruntowane ramy.

1.5.5. Ocena różnych dostępnych możliwości finansowania, w tym możliwości przegrupowania środków

Proponowane rozporządzenie będzie wymagało wsparcia budżetowego w związku z utworzeniem dodatkowych stanowisk w DG ENER w celu monitorowania jego prawidłowego wdrażania (co obejmuje ewentualne podróże służbowe za granicę). Szacuje się, że potrzebne będą trzy dodatkowe stanowiska (pracownicy kontraktowi na poziomie GF IV), aby można było odpowiednio wykonywać zadania związane z monitorowaniem i oceną, które zaproponowano w niniejszym rozporządzeniu. Ważne jest, aby uwzględnić możliwość podróżowania urzędników Komisji za granicę w celu wyjaśniania i upowszechniania treści proponowanego rozporządzenia, przy jednoczesnym zapewnieniu jego prawidłowego wdrożenia. Planuje się, że finansowanie pozostanie w obecnych ramach budżetowych UE.

Ponadto proponowane rozporządzenie przewiduje wsparcie ze strony ACER w zakresie oceny i monitorowania stopniowego odchodzenia od importu gazu z Federacji Rosyjskiej. W związku z tym ACER otrzyma dodatkowe zadania, a mianowicie monitorowanie umów z Rosją oraz wspieranie Komisji i organów krajowych, do czego będzie potrzebować dodatkowych zasobów ludzkich. Zasoby te można pokryć poprzez przesunięcie personelu pierwotnie przydzielonego do ACER w ramach wypełniania zadań powierzonych Agencji na podstawie rozporządzenia w sprawie mechanizmów korekty rynku (por. ocena skutków finansowych regulacji odnosząca się do wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie ustanowienia mechanizmu korekty rynku w celu ochrony obywateli i gospodarki przed nadmiernie wysokimi cenami, COM/2022/668 final).

Biorąc pod uwagę, że monitorowanie stosowania prawidłowych praktyk w zakresie importu gazu ziemnego prawdopodobnie będzie kontynuowane po 2027 r., oraz biorąc pod uwagę możliwość, że DG ENER będzie musiała zajmować się sporami sądowymi wynikającymi z proponowanego rozporządzenia, DG ENER może rozważyć zwrócenie się o dodatkowe zasoby ludzkie po przyjęciu nowych wieloletnich ram finansowych.

1.6. Czas trwania wniosku/inicjatywy i jego/jej wpływu finansowego

 Ograniczony czas trwania

 Czas trwania wniosku/inicjatywy: od 2025 r. do 2027 r.

 Czas trwania wpływu finansowego: od RRRR r. do RRRR r. w odniesieniu do środków na zobowiązania oraz od RRRR r. do RRRR r. w odniesieniu do środków na płatności.

 Nieograniczony czas trwania

Wprowadzenie w życie z okresem rozruchu od RRRR r. do RRRR r.,

po którym następuje faza operacyjna.

1.7. Planowane metody wykonania budżetu

 Bezpośrednie zarządzanie przez Komisję

 w ramach jej służb, w tym za pośrednictwem jej pracowników w delegaturach Unii

 przez agencje wykonawcze

 Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi

 Zarządzanie pośrednie przez przekazanie zadań związanych z wykonaniem budżetu:

 państwom trzecim lub organom przez nie wyznaczonym

 organizacjom międzynarodowym i ich agencjom (wyszczególnić)

 Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu i Europejskiemu Funduszowi Inwestycyjnemu

 organom, o których mowa w art. 70 i 71 rozporządzenia finansowego

 organom prawa publicznego

 podmiotom podlegającym prawu prywatnemu, które świadczą usługi użyteczności publicznej, w zakresie, w jakim są im zapewnione odpowiednie gwarancje finansowe

 podmiotom podlegającym prawu prywatnemu państwa członkowskiego, którym powierzono realizację partnerstwa publiczno-prywatnego i zapewniono odpowiednie gwarancje finansowe

 podmiotom lub osobom odpowiedzialnym za wykonanie określonych działań w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa na mocy tytułu V Traktatu o Unii Europejskiej oraz określonym we właściwym podstawowym akcie prawnym

 podmiotom mającym siedzibę w państwie członkowskim, podlegającym prawu prywatnemu państwa członkowskiego lub prawu Unii i kwalifikującym się, zgodnie z przepisami sektorowymi, do powierzenia im wykonywania środków finansowych Unii lub gwarancji budżetowych, w zakresie, w jakim podmioty te są kontrolowane przez podmioty prawa publicznego lub podmioty podlegające prawu prywatnemu świadczące usługi użyteczności publicznej, a także posiadają odpowiednie gwarancje finansowe w formie odpowiedzialności solidarnej organów kontrolnych lub równoważne gwarancje finansowe, które mogą być ograniczone, w odniesieniu do każdego działania, do maksymalnej kwoty wsparcia Unii.

Uwagi

Brak

2. ŚRODKI ZARZĄDZANIA

2.1. Zasady nadzoru i sprawozdawczości

Proponowany środek koncentruje się na działaniach politycznych, nadzorze i sprawozdawczości i nie przewiduje zarządzania dochodami ani wydatkami, a jedynie rekrutację dodatkowych zasobów ludzkich (pracownicy kontraktowi na poziomie GF IV).

2.2. System zarządzania i kontroli

2.2.1. Uzasadnienie dla proponowanych metod wykonania budżetu, mechanizmów finansowania wykonania, sposobów dokonywania płatności i strategii kontroli

Zarządzanie wydatkami związanymi z tymi umowami będzie się odbywało zgodnie z procedurami instytucjonalnymi.

2.2.2. Informacje dotyczące zidentyfikowanego ryzyka i systemów kontroli wewnętrznej ustanowionych w celu jego ograniczenia

Komisja przeprowadza szczegółowe kontrole zarządzania umowami o pracę, a DG ENER przestrzega rygorystycznych norm etycznych. Wniosek ustawodawczy nie wiąże się z poborem dochodów i nie wymaga żadnego dodatkowego mechanizmu kontroli.

Ogólne ryzyko wystąpienia błędów będzie prawdopodobnie bardzo niskie i już je uwzględniono w istniejącym systemie kontroli. Nie przewiduje się konieczności wprowadzenia automatycznych kontroli.

2.3. Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom

Wniosek ustawodawczy nie wiąże się z poborem dochodów przez DG ENER. Jeżeli chodzi o wydatki, przewiduje się zatrudnienie dodatkowych pracowników w okresie od dnia 1 stycznia 2026 r. do dnia 31 grudnia 2027 r., poza podróżami służbowymi za granicę odpowiednich urzędników Komisji. Ewentualne wnioski o dodatkowe zasoby ludzkie po 2027 r. będą zależały od dostępności środków budżetowych w nowych wieloletnich ramach finansowych.

Ryzyko nadużyć finansowych i nieprawidłowości uznaje się za bardzo niskie i zostanie ono uwzględnione w ramach istniejących kontroli. W 2020 r. DG ENER dokonała przeglądu swojej strategii zwalczania nadużyć finansowych, zgodnie z wytycznymi OLAF-u, i planuje jej kolejną aktualizację w 2026 r. Strategia lokalna obejmuje odpowiednie działania mające na celu zapewnienia odpowiedniej wiedzy na temat zapobiegania nadużyciom finansowym, specjalne działania w zakresie oceny ryzyka oraz zapewnia skuteczną i efektywną współpracę z organami dochodzeniowymi.

Ramy korporacyjne zapewniają prawo dostępu do informacji, pomieszczeń i personelu audytorom zewnętrznym (Europejski Trybunał Obrachunkowy) i audytorom wewnętrznym (IAS).

3. SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY

3.1. Działy wieloletnich ram finansowych i linie budżetowe po stronie wydatków, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ

Istniejące linie budżetowe

Według działów wieloletnich ram finansowych i linii budżetowych

Dział wieloletnich ram finansowych	Linia budżetowa	Rodzaj środków	Wkład
	Dział 2 – Spójność, odporność i wartości	Zróżn./Niezróżn. 3	państw EFTA 4	krajów kandydujących i potencjalnych kandydatów 5	innych państw trzecich	pochodzący z pozostałych dochodów przeznaczonych na określony cel
	06010102.01 6	Zróżn.	NIE	NIE	NIE	NIE

3.2. Szacunkowy wpływ finansowy wniosku na środki

3.2.1. Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki operacyjne

 Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych

 Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków operacyjnych, jak określono poniżej

3.2.1.1. Środki z uchwalonego budżetu

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

Dział wieloletnich ram finansowych

Numer

Dyrekcja Generalna: ENER			Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM WRF 2021–2027
			2024	2025 7	2026	2027
Środki operacyjne
Linia budżetowa	Środki na zobowiązania	(1a)					0,000
	Środki na płatności	(2a)					0,000
Linia budżetowa	Środki na zobowiązania	(1b)					0,000
	Środki na płatności	(2b)					0,000
Środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy 8
Linia budżetowa 06010102.01		(3)		0,318	0,318	0,318	0,954
OGÓŁEM środki dla Dyrekcji Generalnej ENER	Środki na zobowiązania	=1a+1b+3	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954
	Środki na płatności	=2a+2b+3	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954

			Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM WRF 2021–2027
			2024	2025	2026	2027
OGÓŁEM środki operacyjne	Środki na zobowiązania	(4)	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
	Środki na płatności	(5)	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy		(6)	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954
OGÓŁEM środki na DZIAŁ 2	Środki na zobowiązania	=4+6	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954
wieloletnich ram finansowych	Środki na płatności	=5+6	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954

			Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM WRF 2021–2027
			2024	2025	2026	2027
• OGÓŁEM środki operacyjne (wszystkie działy operacyjne)	Środki na zobowiązania	(4)	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
	Środki na płatności	(5)	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
• OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy (wszystkie działy operacyjne)		(6)	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954
OGÓŁEM środki na DZIAŁY od 1 do 6	Środki na zobowiązania	=4+6	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954
wieloletnich ram finansowych(kwota referencyjna)	Środki na płatności	=5+6	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954

Dział wieloletnich ram finansowych

„Wydatki administracyjne” 9

Dyrekcja Generalna: <…….>			Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM WRF 2021–2027
			2024	2025	2026	2027
 Zasoby ludzkie			0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
 Pozostałe wydatki administracyjne			0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
OGÓŁEM Dyrekcja Generalna <….>	Środki		0,000	0,000	0,000	0,000	0,000

Dyrekcja Generalna: <…….>			Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM WRF 2021–2027
			2024	2025	2026	2027
 Zasoby ludzkie			0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
 Pozostałe wydatki administracyjne			0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
OGÓŁEM Dyrekcja Generalna <….>	Środki		0,000	0,000	0,000	0,000	0,000

OGÓŁEM środki na DZIAŁ 7 wieloletnich ram finansowych		(Środki na zobowiązania ogółem = środki na płatności ogółem)	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

		Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM WRF 2021–2027
		2024	2025	2026	2027
OGÓŁEM środki na DZIAŁY od 1 do 7	Środki na zobowiązania	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954
wieloletnich ram finansowych	Środki na płatności	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954

			Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM WRF 2021–2027
			2024	2025	2026	2027
OGÓŁEM środki operacyjne	Środki na zobowiązania	(4)	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
	Środki na płatności	(5)	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy		(6)	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954
OGÓŁEM środki na DZIAŁ 2	Środki na zobowiązania	=4+6	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954
wieloletnich ram finansowych	Środki na płatności	=5+6	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954

			Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM WRF 2021–2027
			2024	2025	2026	2027
OGÓŁEM środki operacyjne	Środki na zobowiązania	(4)	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
	Środki na płatności	(5)	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy		(6)	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954
OGÓŁEM środki na DZIAŁ 2	Środki na zobowiązania	=4+6	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954
wieloletnich ram finansowych	Środki na płatności	=5+6	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954

			Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM WRF 2021–2027
			2024	2025	2026	2027
• OGÓŁEM środki operacyjne (wszystkie działy operacyjne)	Środki na zobowiązania	(4)	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
	Środki na płatności	(5)	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
• OGÓŁEM środki administracyjne finansowane ze środków przydzielonych na określone programy (wszystkie działy operacyjne)		(6)	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954
OGÓŁEM środki na DZIAŁY od 1 do 6	Środki na zobowiązania	=4+6	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954
wieloletnich ram finansowych (kwota referencyjna)	Środki na płatności	=5+6	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954

Dział wieloletnich ram finansowych

„Wydatki administracyjne” 10

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

Dyrekcja Generalna: <…….>			Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM WRF 2021–2027
			2024	2025	2026	2027
 Zasoby ludzkie			0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
 Pozostałe wydatki administracyjne			0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
OGÓŁEM Dyrekcja Generalna <….>	Środki		0,000	0,000	0,000	0,000	0,000

Dyrekcja Generalna: <…….>			Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM WRF 2021–2027
			2024	2025	2026	2027
 Zasoby ludzkie			0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
 Pozostałe wydatki administracyjne			0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
OGÓŁEM Dyrekcja Generalna <….>	Środki		0,000	0,000	0,000	0,000	0,000

OGÓŁEM środki na DZIAŁ 7 wieloletnich ram finansowych		(Środki na zobowiązania ogółem = środki na płatności ogółem)	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

		Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM WRF 2021–2027
		2024	2025	2026	2027
OGÓŁEM środki na DZIAŁY od 1 do 7	Środki na zobowiązania	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954
wieloletnich ram finansowych	Środki na płatności	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954

3.2.3. Podsumowanie szacunkowego wpływu na środki administracyjne

 Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych

 Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych, jak określono poniżej

3.2.3.1. Środki z uchwalonego budżetu

ZATWIERDZONE ŚRODKI	Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM 2021–2027
	2024	2025	2026	2027
DZIAŁ 7
Zasoby ludzkie	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Pozostałe wydatki administracyjne	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Suma cząstkowa DZIAŁ 7	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Poza DZIAŁEM 7
Zasoby ludzkie	0,000	0,303	0,303	0,303	0,909
Pozostałe wydatki o charakterze administracyjnym	0,000	0,015	0,015	0,015	0,015
Suma cząstkowa poza DZIAŁEM 7	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954

OGÓŁEM	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954

3.2.3.3. Ogółem środki

OGÓŁEMZATWIERDZONE ŚRODKI + ZEWNĘTRZNE DOCHODY PRZEZNACZONE NA OKREŚLONY CEL	Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM 2021–2027
	2024	2025	2026	2027
DZIAŁ 7
Zasoby ludzkie	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Pozostałe wydatki administracyjne	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Suma cząstkowa DZIAŁ 7	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Poza DZIAŁEM 7
Zasoby ludzkie	0,000	0,303	0,303	0,303	0,909
Pozostałe wydatki o charakterze administracyjnym	0,000	0,015	0,015	0,015	0,045
Suma cząstkowa poza DZIAŁEM 7	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954

OGÓŁEM	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954

Potrzeby w zakresie środków na zasoby ludzkie i inne wydatki o charakterze administracyjnym zostaną pokryte ze środków dyrekcji generalnej już przydzielonych na zarządzanie tym działaniem lub przesuniętych w ramach dyrekcji generalnej, uzupełnionych w razie potrzeby wszelkimi dodatkowymi zasobami, które mogą zostać przydzielone zarządzającej dyrekcji generalnej w ramach procedury rocznego przydziału środków oraz w świetle istniejących ograniczeń budżetowych.

3.2.4. Szacowane zapotrzebowanie na zasoby ludzkie

 Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich

 Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich, jak określono poniżej

3.2.4.1. Finansowane z uchwalonego budżetu

Wartości szacunkowe należy wyrazić w ekwiwalentach pełnego czasu pracy (EPC) 11

ZATWIERDZONE ŚRODKI		Rok	Rok	Rok	Rok
		2024	2025	2026	2027
 Stanowiska przewidziane w planie zatrudnienia (stanowiska urzędników i pracowników zatrudnionych na czas określony)
20 01 02 01 (w centrali i w biurach przedstawicielstw Komisji)		0	0	0	0
20 01 02 03 (w delegaturach UE)		0	0	0	0
01 01 01 01 (pośrednie badania naukowe)		0	0	0	0
01 01 01 11 (bezpośrednie badania naukowe)		0	0	0	0
Inna linia budżetowa (określić)		0	0	0	0
• Personel zewnętrzny (w EPC)
20 02 01 (CA, SNE z globalnej koperty finansowej)		0	0	0	0
20 02 03 (CA, LA, SNE i JPD w delegaturach UE)		0	0	0	0
Linia budżetowa na wsparcie adm.[XX.01.YY.YY]	- w centrali	0	0	0	0
	- w delegaturach UE	0	0	0	0
01 01 01 02 (CA, SNE – pośrednie badania naukowe)		0	0	0	0
01 01 01 12 (CA, SNE – bezpośrednie badania naukowe)		0	0	0	0
Inna linia budżetowa (określić) – dział 7		0	0	0	0
Inna linia budżetowa (06 01 01 02 01) – poza działem 7		0	3	3	3
OGÓŁEM		0	3	3	3

3.2.4.3. Zapotrzebowanie na zasoby ludzkie ogółem

OGÓŁEM ZATWIERDZONE ŚRODKI + ZEWNĘTRZNE DOCHODY PRZEZNACZONE NA OKREŚLONY CEL		Rok	Rok	Rok	Rok
		2024	2025	2026	2027
 Stanowiska przewidziane w planie zatrudnienia (stanowiska urzędników i pracowników zatrudnionych na czas określony)
20 01 02 01 (w centrali i w biurach przedstawicielstw Komisji)		0	0	0	0
20 01 02 03 (w delegaturach UE)		0	0	0	0
01 01 01 01 (pośrednie badania naukowe)		0	0	0	0
01 01 01 11 (bezpośrednie badania naukowe)		0	0	0	0
Inna linia budżetowa (określić)		0	0	0	0
• Personel zewnętrzny (w EPC)
20 02 01 (CA, SNE z globalnej koperty finansowej)		0	0	0	0
20 02 03 (CA, LA, SNE i JPD w delegaturach UE)		0	0	0	0
Linia budżetowa na wsparcie adm. [XX.01.YY.YY]	- w centrali	0	0	0	0
	- w delegaturach UE	0	0	0	0
01 01 01 02 (CA, SNE – pośrednie badania naukowe)		0	0	0	0
01 01 01 12 (CA, SNE – bezpośrednie badania naukowe)		0	0	0	0
Inna linia budżetowa (określić) – dział 7		0	0	0	0
Inna linia budżetowa (06010102) – poza działem 7		0	3	3	3
OGÓŁEM		0	3	3	3

Personel niezbędny do wdrożenia wniosku (w EPC):

	Personel już pracujący w służbach Komisji	Personel dodatkowy*
		Finansowany z działu 7 lub ze środków „Badania naukowe”	Finansowany z linii BA	Finansowany z opłat
Stanowiska w planie zatrudnienia			Nie dotyczy
Personel zewnętrzny (CA, SNE, INT)			3 CA

Opis zadań do wykonania:

Urzędnicy i pracownicy zatrudnieni na czas określony

Personel zewnętrzny

Niniejszy wniosek ustawodawczy przedstawiono za pośrednictwem szeregu wariantów, które wymagają solidnej wiedzy w zakresie polityki i przeznaczenia znacznej ilości czasu. DG ENER zmaga się obecnie z problemem ograniczeń kadrowych – jeżeli zasoby kadrowe nie zostaną zwiększone, może mieć to wpływ na realizację zadań związanych z monitorowaniem i śledzeniem, które wynikają z tych przepisów. Kandydat musi posiadać solidną wiedzę na temat funkcjonowania rynków gazu lub ropy naftowej, a także biegle orientować się w przepisach dotyczących bezpieczeństwa dostaw oraz zasadach funkcjonowania rynku gazu/ropy naftowej. Ponieważ filarami wniosku ustawodawczego są przejrzystość, nadzór i sprawozdawczość, kandydat będzie musiał: (i) dbać o sprawną wymianę informacji między krajowymi organami celnymi, krajowymi organami ds. energii i Komisją; (ii) uczestniczyć w ocenie krajowych planów dywersyfikacji przedłożonych przez państwa członkowskie we wskazanym terminie; w innych przypadkach kandydat powinien być w stanie wesprzeć państwo członkowskie w wypracowaniu bardziej ambitnego celu.

Te dodatkowe stanowiska powinny zostać obsadzone jak najszybciej (najpóźniej od dnia 1 stycznia 2026 r.), co najmniej do ostatecznego terminu całkowitego odejścia od gazu, tj. do dnia 31 grudnia 2027 r.

Biorąc pod uwagę, że monitorowanie stosowania prawidłowych praktyk w zakresie importu gazu ziemnego prawdopodobnie będzie kontynuowane po 2027 r., oraz biorąc pod uwagę możliwość, że Komisja będzie musiała zajmować się sporami sądowymi wynikającymi z proponowanego rozporządzenia, Komisja może rozważyć zwrócenie się o dodatkowe zasoby ludzkie po przyjęciu nowych wieloletnich ram finansowych.

3.2.5. Przegląd szacowanego wpływu na inwestycje związane z technologiami cyfrowymi

Niniejszy wniosek nie pociąga za sobą żadnych inwestycji związanych z technologiami cyfrowymi.

OGÓŁEM środki na IT i technologie cyfrowe	Rok	Rok	Rok	Rok	OGÓŁEM WRF 2021–2027
	2024	2025	2026	2027
DZIAŁ 7
Wydatki na IT (ponoszone przez organizację)	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Suma cząstkowa DZIAŁ 7	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Poza DZIAŁEM 7
Wydatki na IT wynikające z realizacji polityki tytułem programów operacyjnych	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Suma cząstkowa poza DZIAŁEM 7	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000

OGÓŁEM	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000

3.2.6. Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi

Wniosek/inicjatywa:

 może zostać w pełni sfinansowany(-a) przez przegrupowanie środków w ramach odpowiedniego działu wieloletnich ram finansowych (WRF)

 wymaga zastosowania nieprzydzielonego marginesu środków w ramach odpowiedniego działu WRF lub zastosowania specjalnych instrumentów zdefiniowanych w rozporządzeniu w sprawie WRF

Aby zapewnić pełne i odpowiednie wdrożenie proponowanego rozporządzenia, DG ENER zwraca się o zatrudnienie do dnia 31 grudnia 2027 r. trzech dodatkowych kandydatów w ekwiwalencie pełnego czasu pracy (EPC) na podstawie umowy o pracę jako „pracowników kontraktowych GF IV”, którzy mieliby rozpocząć pracę jak najszybciej (najpóźniej od dnia 1 stycznia 2026 r.).

Rozważaną w tym celu linią budżetową jest POWER-CAENER (E.06010102.01), ponieważ niniejsze rozporządzenie jest w pełni zgodne z celami REPowerEU.

Pracownicy ci będą musieli posiadać wiedzę w dziedzinie polityki dotyczącej rynków gazu i ropy naftowej oraz będą odpowiedzialni za działania dotyczące oceny, nadzoru i sprawozdawczości wynikające z wdrożenia przedmiotowego rozporządzenia. Ponadto niniejszy wniosek budżetowy powinien obejmować możliwość organizowania wyjazdów służbowych urzędników Komisji, na różnych szczeblach, do państw członkowskich w celu przeprowadzenia rozmów z organami krajowymi lub przedsiębiorstwami, na które przepisy te mają wpływ.

Biorąc pod uwagę, że monitorowanie stosowania prawidłowych praktyk w zakresie importu gazu ziemnego prawdopodobnie będzie kontynuowane po 2027 r., oraz biorąc pod uwagę możliwość, że Komisja będzie musiała zajmować się sporami sądowymi wynikającymi z proponowanego rozporządzenia, Komisja może rozważyć zwrócenie się o dodatkowe zasoby ludzkie po przyjęciu nowych wieloletnich ram finansowych.

 wymaga rewizji WRF

3.2.7. Udział osób trzecich w finansowaniu

Wniosek/inicjatywa:

 nie przewiduje współfinansowania ze strony osób trzecich

 przewiduje współfinansowanie ze strony osób trzecich zgodnie z poniższymi szacunkami:

środki w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

	Rok2024	Rok2025	Rok2026	Rok2027	Ogółem
Określić organ współfinansujący
OGÓŁEM środki objęte współfinansowaniem

3.3. Szacunkowy wpływ na dochody

 Wniosek/inicjatywa nie ma wpływu finansowego na dochody

 Wniosek/inicjatywa ma wpływ finansowy określony poniżej:

 wpływ na zasoby własne

 wpływ na dochody inne

 wskazać, czy dochody są przypisane do linii budżetowej po stronie wydatków

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

Linia budżetowa po stronie dochodów	Środki zapisane w budżecie na bieżący rok budżetowy	Wpływ wniosku/inicjatywy 12
		Rok 2024	Rok 2025	Rok 2026	Rok 2027
Artykuł …

W przypadku wpływu na dochody przeznaczone na określony cel należy wskazać linie budżetowe po stronie wydatków, które ten wpływ obejmie.

[…]

Pozostałe uwagi (np. metoda/wzór użyte do obliczenia wpływu na dochody albo inne informacje).

[…]

4. Wymiar cyfrowy

4.1. Wymogi cyfrowe

Ocenia się, że proponowane rozporządzenie wiąże się z ograniczonymi wymogami cyfrowymi. W istocie dotyczy to dwóch głównych aspektów proponowanego tekstu ustawodawczego.

Po pierwsze Komisja wymaga od państw członkowskich przedłożenia krajowych planów dywersyfikacji dotyczących stopniowego odchodzenia od gazu ziemnego i ropy naftowej z Rosji sporządzonych z wykorzystaniem dostarczonego wzoru i zgłoszenia ich za pośrednictwem formalnej wymiany wiadomości e-mail, wzorując się na mechanizmie stosowanym w planach awaryjnych i planach działań zapobiegawczych przewidzianych w ramach rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa dostaw. Po otrzymaniu zgłoszenia Komisja poinformuje ustnie Grupę Koordynacyjną ds. Gazu o takich planach i opublikuje je na swojej stronie internetowej.

Po drugie proponowane rozporządzenie powinno przewidywać skuteczne ramy ustalania faktycznego pochodzenia i miejsca eksportu gazu ziemnego importowanego do Unii. Dlatego też importerzy gazu ziemnego powinni być przede wszystkim zobowiązani do przekazywania organom celnym wszelkich informacji niezbędnych do ustalenia pochodzenia i miejsca eksportu gazu ziemnego importowanego do Unii oraz do podjęcia decyzji, czy importowany gaz jest objęty wyjątkiem, który umożliwia dalszy import rosyjskiego gazu ziemnego. Organy celne powinny współpracować z organami regulacyjnymi i właściwymi organami w celu wdrożenia przepisów niniejszego rozporządzenia i wymiany odpowiednich informacji.

Biorąc pod uwagę, że krajowe plany dywersyfikacji będą zgłaszane za pośrednictwem formalnej wymiany wiadomości e-mail oraz że organy celne, organy regulacyjne i właściwe organy powinny dysponować niezbędnymi narzędziami i bazami danych, aby zapewnić wymianę istotnych informacji, DG ENER nie przewiduje żadnego wpływu na infrastrukturę informatyczną Komisji ani konieczności zaciągnięcia nowej pożyczki inwestycyjnej na potrzeby służb informatycznych Komisji.

4.2. Dane

Istniejące braki w szczegółowych informacjach na temat umów na dostawy z Rosji ograniczają zdolność Unii do oceny bezpieczeństwa dostaw gazu. W związku z tym w rozporządzeniu proponuje się nowe ramy przejrzystości i monitorowania zobowiązujące importerów gazu pochodzącego z Rosji do przekazywania Komisji i innym właściwym organom szczegółowych informacji na temat umów. Informacje te powinny obejmować co najmniej wszystkie następujące elementy: datę zawarcia umowy na dostawy gazu; czas trwania umowy na dostawy gazu; ilości gazu objęte umową, w tym wszystkie prawa do elastyczności w górę lub w dół; tożsamość stron umowy na dostawy gazu, w tym numer EORI (numer rejestracyjny i identyfikacyjny przedsiębiorcy) podmiotu gospodarczego w UE, który kupuje gaz; tożsamość producenta gazu i kraj produkcji, w stosownych przypadkach, w którym gaz był dalej przetwarzany; w przypadku importu LNG – port pierwszego załadunku; miejsca dostawy, w tym możliwe elastyczności dotyczące miejsc dostawy; wszelkie zmiany umowy na dostawy gazu, ze wskazaniem treści i daty zmiany, z wyjątkiem modyfikacji, które odnoszą się wyłącznie do ceny gazu.

Dane te zostaną uzupełnione krajowymi planami dywersyfikacji państw członkowskich.

Wraz z zacieśnioną współpracą z organami celnymi i innymi organami zaangażowanymi w monitorowanie, które mogą wymagać bardziej szczegółowych informacji, ten kompleksowy zbiór danych umożliwi Komisji ocenę zależności Unii od rosyjskiego gazu oraz skuteczności strategii stopniowego odchodzenia od niego.

4.3. Rozwiązania cyfrowe

Na potrzeby niniejszego aktu prawnego nie opracowano żadnego konkretnego rozwiązania cyfrowego.

Wymieniane informacje odnoszą się do informacji zawartych w krajowych planach dywersyfikacji (ilości, szczegóły umowy, partnerzy, logistyka dostaw i warunki z wyłączeniem informacji o cenach), które zostaną zgłoszone Komisji za pośrednictwem oficjalnej wymiany wiadomości e-mail, a następnie Grupie Koordynacyjnej ds. Gazu, zanim zostaną opublikowane na stronie internetowej Komisji.

W odniesieniu do wymiany informacji między organami celnymi, organami regulacyjnymi i właściwymi organami – organy te powinny dysponować niezbędnymi narzędziami i bazami danych, aby w razie potrzeby umożliwić wymianę istotnych informacji między organami krajowymi i organami w różnych państwach członkowskich.

Organy celne powinny co miesiąc przekazywać organom regulacyjnym, właściwym organom krajowym, ACER i Komisji kluczowe informacje na temat zmian w imporcie rosyjskiego gazu (takie jak ilość gazu importowanego w ramach umów długoterminowych lub krótkoterminowych, punkty wejścia lub partnerzy związani stosunkiem umownym).

4.4. Ocena interoperacyjności

Dlatego też importerzy gazu ziemnego powinni być przede wszystkim zobowiązani do przekazywania organom celnym wszelkich informacji niezbędnych do ustalenia pochodzenia i miejsca eksportu gazu ziemnego importowanego do Unii. Biorąc pod uwagę złożoność żądanych informacji, organy celne powinny mieć prawo zwrócić się do importerów o szczegółowe informacje dotyczące umów, w tym o pełne umowy na dostawy z wyłączeniem informacji dotyczących cen, jeżeli jest to konieczne do zrozumienia kontekstu niektórych klauzul lub odniesień do innych przepisów.

Organy celne powinny współpracować z organami regulacyjnymi i właściwymi organami w celu wdrożenia przepisów proponowanego rozporządzenia i wymiany istotnych informacji, w szczególności w odniesieniu do oceny zwolnień umożliwiających import rosyjskiego gazu ziemnego po dniu [1.01.2026 r.].

Organy celne, organy regulacyjne i właściwe organy powinny dysponować niezbędnymi narzędziami i bazami danych, aby w razie potrzeby umożliwić wymianę istotnych informacji między organami krajowymi i organami w różnych państwach członkowskich. Organy celne powinny co miesiąc przekazywać organom regulacyjnym, właściwym organom krajowym, ACER i Komisji kluczowe informacje na temat zmian w imporcie rosyjskiego gazu (takie jak ilość gazu importowanego w ramach umów długoterminowych lub krótkoterminowych, punkty wejścia lub partnerzy związani stosunkiem umownym).

4.5. Środki wspierające cyfrowe wdrażanie

Przedmiotowy wniosek ustawodawczy opiera się na istniejących mechanizmach zgłaszania, monitorowania i sprawozdawczości: w przypadku planów dywersyfikacji państwa członkowskie zgłoszą je Komisji za pośrednictwem poczty elektronicznej, a Komisja przedstawi Grupie Koordynacyjnej ds. Gazu sprawozdanie przed udostępnieniem planu publicznie na swojej stronie internetowej; w przypadku wymiany informacji z organami celnymi proces ustawodawczy będzie opierał się na istniejących mechanizmach i bazach danych już dostępnych dla organów celnych.

UWAGA: Jeżeli pierwotny wniosek Komisji zmieni się znacząco w trakcie negocjacji ustawodawczych, należy rozważyć aktualizację informacji określonych w ocenie skutków finansowych i cyfrowych regulacji w odniesieniu do wszelkich aspektów finansowych lub cyfrowych, stosownie do potrzeb, w celu wsparcia procesu negocjacji i zagwarantowania jasności dla wszystkich zainteresowanych stron.

ZAŁĄCZNIKdo OCENY SKUTKÓW FINANSOWYCH I CYFROWYCH REGULACJI

Tytuł wniosku/inicjatywy:

1.LICZBA i KOSZT ZASOBÓW LUDZKICH UZNANYCH ZA NIEZBĘDNE

2.KOSZT POZOSTAŁYCH WYDATKÓW ADMINISTRACYJNYCH

3.ŁĄCZNE KOSZTY ADMINISTRACYJNE

4.METODY OBLICZANIA SZACUNKOWYCH KOSZTÓW

4.1.Zasoby ludzkie

4.2.Pozostałe wydatki administracyjne

1.Koszt zasobów ludzkich uznanych za niezbędne

Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich

 Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania zasobów ludzkich, jak określono poniżej:

1.1. Finansowane z uchwalonego budżetu

1.1.1 DG ENER

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

DZIAŁ 7 13		2024		2025		2026		2027		OGÓŁEM 2021–2027
wieloletnich ram finansowych		EPC	Środki	EPC	Środki	EPC	Środki	EPC	Środki	EPC	Środki
Stanowiska przewidziane w planie zatrudnienia (stanowiska urzędników i pracowników zatrudnionych na czas określony)
20 01 02 01 – w centrali i w biurach przedstawicielstw Komisji	AD		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
	AST		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
20 01 02 03 – w delegaturach UE	AD		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
	AST		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
Personel zewnętrzny
20 02 01 i 20 02 02 – personel zewnętrzny – w centrali i w biurach przedstawicielstw Komisji	CA		0,000	0	0,000		0,000		0,000	0	0,000
	SNE		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
20 02 03 – personel zewnętrzny – w delegaturach UE	CA		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
	LA									0	0,000
	SNE		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
	JPD									0	0,000
Inne linie budżetowe związane z zasobami ludzkimi (proszę określić)	CA		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
	SNE		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
Suma cząstkowa związana z zasobami ludzkimi – DZIAŁ 7		0	0,000	0	0,000	0	0,000		0,000		0,000

Poza DZIAŁEM 7			2024		2025		2026		2027		OGÓŁEM 2021–2027
wieloletnich ram finansowych			EPC	Środki	EPC	Środki	EPC	Środki	EPC	Środki	EPC	Środki
Stanowiska przewidziane w planie zatrudnienia (stanowiska urzędników i pracowników zatrudnionych na czas określony)
01 01 01 01 Pośrednie badania naukowe		AD		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
		AST		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
01 01 01 11 Bezpośrednie badania naukowe		AD		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
		AST		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
Inne (proszę określić)		AD		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
		AST		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
Personel zewnętrzny
Personel zewnętrzny ze środków operacyjnych	- w centrali	CA		0,000	3	0,303	3	0,303	3	0,303	3	0,909
		SNE		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
	- w delegaturach Unii	CA		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
		LA									0	0,000
		SNE		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
		JPD									0	0,000
01 01 01 02 Pośrednie badania naukowe		CA		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
		SNE		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
01 01 01 12 Bezpośrednie badania naukowe		CA		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
		SNE		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
Inne linie budżetowe związane z zasobami ludzkimi (proszę określić)		CA		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
		SNE		0,000		0,000		0,000		0,000	0	0,000
Suma cząstkowa związana z zasobami ludzkimi – poza DZIAŁEM 7			0	0,000	3	0,303	3	0,303	3	0,303	3	0,909
Zasoby ludzkie ogółem (wszystkie działy WRF)			0	0,000	3	0,303	3	0,303	3	0,303	3	0,909

2.Koszt pozostałych wydatków administracyjnych

Wniosek/inicjatywa nie wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych

 Wniosek/inicjatywa wiąże się z koniecznością wykorzystania środków administracyjnych, jak określono poniżej:

2.1. Finansowane z uchwalonego budżetu

2.1.1 DG ENER

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

DZIAŁ 7wieloletnich ram finansowych	2024	2025	2026	2027	OGÓŁEM2021–2027
W centrali lub na terytorium UE:
20 02 06 01 – Podróże służbowe i koszty reprezentacyjne					0,000
20 02 06 02 – Koszty konferencji i spotkań					0,000
20 02 06 03 – Komitety					0,000
20 02 06 04 – Badania i konsultacje					0,000
20 04 – Wydatki na IT (ponoszone przez organizację) 14					0,000
Inne linie budżetowe niezwiązane z zasobami ludzkimi (określić w stosownych przypadkach)					0,000
W delegaturach Unii
20 02 07 01 – Wydatki na podróże służbowe, konferencje i cele reprezentacyjne					0,000
20 02 07 02 – Szkolenia specjalistyczne personelu					0,000
20 03 05 – Infrastruktura i logistyka					0,000
Inne linie budżetowe niezwiązane z zasobami ludzkimi (określić w stosownych przypadkach)					0,000
Suma cząstkowa innych linii budżetowych – DZIAŁ 7 wieloletnich ram finansowych	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

Poza DZIAŁEM 7wieloletnich ram finansowych	2024	2025	2026	2027	OGÓŁEM2021–2027
Wydatki na pomoc techniczną i administracyjną (oprócz personelu zewnętrznego) ze środków operacyjnych (dawne linie „BA”):
- w centrali					0,000
- w delegaturach Unii					0,000
Inne wydatki na zarządzanie w dziedzinie badań naukowych					0,000
Wydatki na IT wynikające z realizacji polityki tytułem programów operacyjnych 15					0,000
Wydatki na instytucjonalne systemy IT tytułem programów operacyjnych 16					0,000
Inne linie budżetowe niezwiązane z zasobami ludzkimi (06010102)		0,015	0,015	0,015	0,045
Suma cząstkowa innych linii budżetowych – poza DZIAŁEM 7 wieloletnich ram finansowych	0,000	0,015	0,015	0,015	0,045
Inne wydatki administracyjne ogółem (wszystkie działy WRF)	0,000	0,015	0,015	0,015	0,045

2.2.3. Ogółem

DZIAŁ 7wieloletnich ram finansowych	2024	2025	2026	2027	OGÓŁEM2021–2027
W centrali lub na terytorium UE:
20 02 06 01 – Podróże służbowe i koszty reprezentacyjne	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
20 02 06 02 – Koszty konferencji i spotkań	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
20 02 06 03 – Komitety	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
20 02 06 04 – Badania i konsultacje	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
20 04 – Wydatki na IT (ponoszone przez organizację) 17	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Inne linie budżetowe niezwiązane z zasobami ludzkimi (określić w stosownych przypadkach)	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
W delegaturach Unii
20 02 07 01 – Wydatki na podróże służbowe, konferencje i cele reprezentacyjne	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
20 02 07 02 – Szkolenia specjalistyczne personelu	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
20 03 05 – Infrastruktura i logistyka	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Inne linie budżetowe niezwiązane z zasobami ludzkimi (określić w stosownych przypadkach)	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Suma cząstkowa innych linii budżetowych – DZIAŁ 7 wieloletnich ram finansowych	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000

Poza DZIAŁEM 7wieloletnich ram finansowych	2024	2025	2026	2027	OGÓŁEM2021–2027
Wydatki na pomoc techniczną i administracyjną (oprócz personelu zewnętrznego) ze środków operacyjnych (dawne linie „BA”):	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
- w centrali	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
- w delegaturach Unii	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Inne wydatki na zarządzanie w dziedzinie badań naukowych	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Wydatki na IT wynikające z realizacji polityki tytułem programów operacyjnych 18	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Wydatki na instytucjonalne systemy IT tytułem programów operacyjnych 19	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Inne linie budżetowe niezwiązane z zasobami ludzkimi (06010102)	0,000	0,015	0,015	0,015	0,045
Suma cząstkowa innych linii budżetowych – poza DZIAŁEM 7 wieloletnich ram finansowych	0,000	0,015	0,015	0,015	0,045
Inne wydatki administracyjne ogółem (wszystkie działy WRF)	0,000	0,015	0,015	0,015	0,045

3.Koszty administracyjne ogółem (wszystkie działy WRF)

3.1. Środki z uchwalonego budżetu

3.1.1. DG ENER

w mln EUR (do trzech miejsc po przecinku)

Podsumowanie	2024	2025	2026	2027	OGÓŁEM2021–2027
Dział 7 – Zasoby ludzkie	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Dział 7 – Inne wydatki administracyjne	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Suma cząstkowa działu 7	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Poza działem 7 – Zasoby ludzkie	0,000	0,303	0,303	0,303	0,909
Poza działem 7 – Inne wydatki administracyjne	0,000	0,015	0,015	0,015	0,045
Suma cząstkowa innych działów	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954
OGÓŁEM DZIAŁ 7 i poza DZIAŁEM 7	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954

.1.3. OGÓŁEM

Podsumowanie	2024	2025	2026	2027	OGÓŁEM2021–2027
Dział 7 – Zasoby ludzkie	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Dział 7 – Inne wydatki administracyjne	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Suma cząstkowa działu 7	0,000	0,000	0,000	0,000	0,000
Poza działem 7 – Zasoby ludzkie	0,000	0,303	0,303	0,303	0,909
Poza działem 7 – Inne wydatki administracyjne	0,000	0,015	0,015	0,015	0,045
Suma cząstkowa innych działów	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954
OGÓŁEM DZIAŁ 7 i poza DZIAŁEM 7	0,000	0,318	0,318	0,318	0,954

4.Metody obliczania szacunkowych kosztów

4.1.Zasoby ludzkie

W niniejszej części określono metodę obliczania szacunkowych kosztów zasobów ludzkich uznanych za niezbędne (założenia co do obciążenia pracą, w tym konkretne stanowiska pracy (profile zawodowe wg Sysper 2), kategorie personelu i odpowiadające im średnie koszty)

Personel niezbędny do wdrożenia wniosku (w EPC):

	Przeniesiony wewnętrznie		Personel dodatkowy
	W ramach wdrażających dyrekcji generalnych*	Wyjątkowo z puli przeniesień Komisji po uzyskaniu informacji od CMB**	Finansowany z działu 7***/„Badania naukowe”	Finansowany z linii BA	Finansowany z opłat
Stanowiska w planie zatrudnienia				Nie dotyczy
Personel zewnętrzny (CA, SNE, INT)				3 CA GF IV Do finansowania z linii budżetowej 06010102

DZIAŁ 7 wieloletnich ram finansowych

UWAGA: Średnie koszty dla poszczególnych kategorii pracowników w centrali są dostępne na stronie BUDGpedia:

https://myintracomm.ec.europa.eu/corp/budget/financial-rules/budget-implementation/Pages/financial-statement.aspx

□ Urzędnicy i pracownicy zatrudnieni na czas określony

□ Personel zewnętrzny

Poza DZIAŁEM 7 wieloletnich ram finansowych

□ Jedynie stanowiska finansowane z budżetu na badania naukowe

 Personel zewnętrzny

Proponowane rozporządzenie przedstawiono za pośrednictwem szeregu wariantów, które wymagają solidnej wiedzy na temat polityki i przeznaczenia znacznej ilości czasu. DG ENER zmaga się obecnie z problemem ograniczeń kadrowych – jeżeli zasoby kadrowe nie zostaną zwiększone, może mieć to wpływ na realizację zadań związanych z monitorowaniem i śledzeniem, które wynikają z tych przepisów. Kandydat musi posiadać solidną wiedzę na temat funkcjonowania rynków gazu lub ropy naftowej, a także biegle orientować się w przepisach dotyczących bezpieczeństwa dostaw oraz zasadach funkcjonowania rynku gazu/ropy naftowej. Ponieważ filarami wniosku ustawodawczego są przejrzystość, nadzór i sprawozdawczość, kandydat będzie musiał: (i) dbać o sprawną wymianę informacji między krajowymi organami celnymi, krajowymi organami ds. energii i Komisją; (ii) uczestniczyć w ocenie krajowych planów dywersyfikacji przedłożonych przez państwa członkowskie we wskazanym terminie; w innych przypadkach kandydat powinien być w stanie wesprzeć państwo członkowskie w wypracowaniu bardziej ambitnego celu.

Biorąc pod uwagę, że monitorowanie stosowania prawidłowych praktyk w zakresie importu gazu ziemnego prawdopodobnie będzie kontynuowane po 2027 r., oraz biorąc pod uwagę możliwość, że Komisja będzie musiała zajmować się sporami sądowymi wynikającymi z proponowanego rozporządzenia, Komisja może rozważyć zwrócenie się o dodatkowe zasoby ludzkie po przyjęciu nowych wieloletnich ram finansowych.

4.2.Pozostałe wydatki administracyjne

DZIAŁ 7 wieloletnich ram finansowych

Poza DZIAŁEM 7 wieloletnich ram finansowych

Część budżetu, którego dotyczy wniosek, powinna pokrywać ewentualne podróże służbowe, które mają zostać przeprowadzone w ramach działań wdrożeniowych niniejszego wniosku ustawodawczego. Urzędnicy Komisji mogą zostać poproszeni o odbycie podróży służbowej za granicę w celu upowszechniania stosowania środków zaproponowanych w rozporządzeniu i wyjaśniania ich oraz omówienia z organami regulacyjnymi państw członkowskich UE kwestii związanych z zapewnieniem sprawnego i szybkiego wdrożenia przedmiotowego rozporządzenia.

DG ENER wnioskuje o środki budżetowe w wysokości 15 000 EUR rocznie, czyli 5 000 EUR/EPC, co odpowiada pięciu podróżom służbowym do państw członkowskich UE.

(1) Środki te mogą obejmować: wykorzystanie unijnej platformy Aggregate EU zgodnie z art. 42 rozporządzenia (UE) 2024/1789 [odniesienie wydaje się nieprawidłowe, proszę je zweryfikować i poprawić]; środki wspierające działania przedsiębiorstw energetycznych na rzecz dywersyfikacji; współpracę w grupach regionalnych, takich jak Grupa Wysokiego Szczebla ds. Tworzenia Gazowych Połączeń Międzysystemowych w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej (CESEC); określenie alternatyw dla importu gazu ziemnego poprzez elektryfikację; środki w zakresie efektywności energetycznej; zwiększenie produkcji biogazu, biometanu i czystego wodoru; wdrażanie rozwiązań w zakresie energii ze źródeł odnawialnych lub środki w zakresie dobrowolnego zmniejszania zapotrzebowania.

(2) O którym mowa w art. 58 ust. 2 lit. a) lub b) rozporządzenia finansowego.

(3) Środki zróżnicowane/środki niezróżnicowane.

(4) EFTA: Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu.

(5) Kraje kandydujące oraz, w stosownych przypadkach, potencjalni kandydaci z Bałkanów Zachodnich.

(6) Nadal oczekuje na zatwierdzenie przez DG ECFIN.

(7) Zasoby ludzkie na 2025 r. będą zależały od tego, czy obecny wniosek zostanie przyjęty odpowiednio szybko.

(8) Wsparcie techniczne lub administracyjne oraz wydatki na wsparcie realizacji programów lub działań UE (dawne linie „BA”), pośrednie badania naukowe, bezpośrednie badania naukowe.

(9) Niezbędne środki należy określić na podstawie danych dotyczących średnich rocznych kosztów, dostępnych na odpowiedniej stronie internetowej BUDGpedia.

(10) Niezbędne środki należy określić na podstawie danych dotyczących średnich rocznych kosztów, dostępnych na odpowiedniej stronie internetowej BUDGpedia.

(11) Proszę określić w tabeli poniżej, ile EPC w ramach wskazanej liczby jest już przydzielonych na zarządzanie tym działaniem lub może zostać przesuniętych w ramach Państwa dyrekcji generalnej oraz jakie są Państwa potrzeby netto.

(12) W przypadku tradycyjnych zasobów własnych (opłaty celne, opłaty wyrównawcze od cukru) należy wskazać kwoty netto, tzn. kwoty brutto po odliczeniu 20 % na poczet kosztów poboru.

(13) Komisja oblicza zapotrzebowanie na dodatkowy personel po 2027 r.

(14) Należy zasięgnąć opinii zespołu ds. inwestycji informatycznych DG DIGIT (zob. wytyczne w sprawie finansowania technologii informatycznych, C(2020) 6126 final z 10.9.2020, s. 7).

(15) Należy zasięgnąć opinii zespołu ds. inwestycji informatycznych DG DIGIT (zob. wytyczne w sprawie finansowania technologii informatycznych, C(2020) 6126 final z 10.9.2020, s. 7).

(16) Pozycja ta obejmuje lokalne systemy administracyjne i wkłady na rzecz współfinansowania instytucjonalnych systemów informatycznych (zob. wytyczne w sprawie finansowania technologii informatycznych, C(2020) 6126 final z 10.9.2020).

(17) Należy zasięgnąć opinii zespołu ds. inwestycji informatycznych DG DIGIT (zob. wytyczne w sprawie finansowania technologii informatycznych, C(2020) 6126 final z 10.9.2020, s. 7).

(18) Należy zasięgnąć opinii zespołu ds. inwestycji informatycznych DG DIGIT (zob. wytyczne w sprawie finansowania technologii informatycznych, C(2020) 6126 final z 10.9.2020, s. 7).

(19) Pozycja ta obejmuje lokalne systemy administracyjne i wkłady na rzecz współfinansowania instytucjonalnych systemów informatycznych (zob. wytyczne w sprawie finansowania technologii informatycznych, C(2020) 6126 final z 10.9.2020).

Eureka dodaje linki i definicje…